# chq/Chinantec-NT.xml.gz
# dop/Lukpa-NT.xml.gz


(src)="b.MAT.1.1.1"> I̱ lab jaléngˈˋ ˈlɨɨ ˜ yʉ́ʉˈ ˜ quiáˈˉ Dseaˋ Jmáangˉ i̱ lɨ́ɨngˊ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ ˜ yʉ́ʉˈ ˜ dseata ˜ Davíˈˆ có̱o̱ˈ ˜ guɨ ˈlɨɨ ˜ yʉ́ʉˈ ˜ Abraham .
(trg)="b.MAT.1.1.1"> Apəlaham lʋlʋɣʋ tʋ ntɛ́ Tafiiti , Tafiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yesu Kilisiti lʋlʋɣʋ looŋa ntɛ́ cənɛ .

(src)="b.MAT.1.2.1"> Jo̱ Abraham calɨsíˋ tiquiáˈˆ Isáaˊ jo̱ Isáaˊ calɨsíˋ tiquiáˈˆ Jacóoˆ jo̱ Jacóoˆ calɨsíˋ tiquiáˈˆ Judá có̱o̱ˈ ˜ jaléngˈˋ rúiñˈˋ .
(trg)="b.MAT.1.2.1"> Apəlaham lʋla Ɩsaaka , na Ɩsaaka náá lʋlɩ Yakɔpʋ , na Yakɔpʋ náá lʋlɩ Yuta na ɩ newaa .

(src)="b.MAT.1.3.1"> Jo̱ Judá calɨsíˋ tiquiáˈˆ Fares có̱o̱ˈ ˜ guɨ Zara jo̱ niquiáˈrˆ calɨsírˋ Tamar .
(src)="b.MAT.1.3.2"> Jo̱ Fares calɨsíˋ tiquiáˈˆ Esrom jo̱ Esrom calɨsíˋ tiquiáˈˆ Aram .
(trg)="b.MAT.1.3.1"> Yuta ná lʋla Falɛsɩ na Sela .
(trg)="b.MAT.1.3.2"> Pɛlɛ pa too kɛlɛ Tamaa .
(trg)="b.MAT.1.3.3"> Falɛsɩ ná lʋla Hɛsəlɔŋ , na Hɛsəlɔŋ náá lʋlɩ Alam ,

(src)="b.MAT.1.4.1"> Jo̱ Aram calɨsíˋ tiquiáˈˆ Aminadab jo̱ Aminadab calɨsíˋ tiquiáˈˆ Naasón jo̱ Naasón calɨsíˋ tiquiáˈˆ Salmón .
(trg)="b.MAT.1.4.1"> na Alam náá lʋlɩ Aminatapɩ , na Aminatapɩ náá lʋlɩ Naasɔŋ , na Naasɔŋ náá lʋlɩ Saləma .

(src)="b.MAT.1.5.1"> Jo̱ Salmón calɨsíˋ tiquiáˈˆ Booz jo̱guɨ niquiáˈrˆ calɨsírˋ Rahab .
(src)="b.MAT.1.5.2"> Jo̱ Booz calɨsíˋ tiquiáˈˆ Obed jo̱guɨ niquiáˈrˆ calɨsíˋ Rut .
(src)="b.MAT.1.5.3"> Jo̱ Obed calɨsíˋ tiquiáˈˆ Isaí .
(trg)="b.MAT.1.5.1"> Saləma ná lʋla Poosi , Poosi too kɛlɛ Lahapɩ .
(trg)="b.MAT.1.5.2"> Poosi ná lʋla Opɛtɩ , Opɛtɩ too kɛlɛ Luuti .
(trg)="b.MAT.1.5.3"> Opɛtɩ ná lʋla Sesee ,

(src)="b.MAT.1.6.1"> Jo̱guɨ Isaí calɨsíˋ tiquiáˈˆ i̱ dseata ˜ Davíˈˆ jo̱ íbˋ tiquiáˈˆ Salomón jo̱guɨ niquiáˈrˆ i̱ calɨ́ngˉ dseamɨ́ˋ quiáˈˉ Urías .
(trg)="b.MAT.1.6.1"> na Sesee ná lʋləna wulaʋ sɔsɔ Tafiiti .
(trg)="b.MAT.1.6.2"> Tafiiti ná lʋla Salʋmɔŋ , Salʋmɔŋ too kɛlɛ Yulii alʋ .

(src)="b.MAT.1.7.1"> Jo̱ Salomón calɨsíˋ tiquiáˈˆ Roboam jo̱ Roboam calɨsíˋ tiquiáˈˆ Abías jo̱ Abías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Asa .
(trg)="b.MAT.1.7.1"> Salʋmɔŋ ná lʋla Lʋpʋwam , na Lʋpʋwam náá lʋlɩ Apiya , na Apiya náá lʋlɩ Asafɩ ,

(src)="b.MAT.1.8.1"> Jo̱ Asa calɨsíˋ tiquiáˈˆ Josafat jo̱ Josafat calɨsíˋ tiquiáˈˆ Joram jo̱ Joram calɨsíˋ tiquiáˈˆ Uzías .
(trg)="b.MAT.1.8.1"> na Asafɩ náá lʋlɩ Yosafatɩ , na Yosafatɩ náá lʋlɩ Yolam , na Yolam náá lʋlɩ Osiyasɩ .

(src)="b.MAT.1.9.1"> Jo̱ Uzías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Jotam jo̱ Jotam calɨsíˋ tiquiáˈˆ Acaz jo̱ Acaz calɨsíˋ tiquiáˈˆ Ezequías .
(trg)="b.MAT.1.9.1"> Osiyasɩ ná lʋla Yowatam , na Yowatam náá lʋlɩ Akasɩ , na Akasɩ náá lʋlɩ Ɩsekiyasɩ ,

(src)="b.MAT.1.10.1"> Jo̱ Ezequías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Manasés jo̱ Manasés calɨsíˋ tiquiáˈˆ Amón jo̱ Amón calɨsíˋ tiquiáˈˆ Josías .
(trg)="b.MAT.1.10.1"> na Ɩsekiyasɩ náá lʋlɩ Manasee , na Manasee náá lʋlɩ Amoŋ , na Amoŋ náá lʋlɩ Yosiyasɩ .

(src)="b.MAT.1.11.1"> Jo̱ Josías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Jeconías có̱o̱ˈ ˜ jaléngˈˋ rúiñˈˋ .
(src)="b.MAT.1.11.2"> Jo̱ ie ˜ jo̱b mɨ ˜ catǿˉ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Babilonia fɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel fɨˊ góorˋ e ˈñúuiñˈ ˜ do .
(trg)="b.MAT.1.11.1"> Yosiyasɩ ná lʋləna Cekoniyasɩ na ɩ newaa kɛ waatʋ wei pa kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma na pá pona Papiloni tɔ .

(src)="b.MAT.1.12.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱ , Jeconías calɨsíˋ tiquiáˈˆ Salatiel jo̱ Salatiel calɨsíˋ tiquiáˈˆ Zorobabel .
(trg)="b.MAT.1.12.1"> Pa pona Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ Papiloni təna , ɩlɛna Cekoniyasɩ náá lʋlɩ Selatəyɛlɩ , na Selatəyɛlɩ náá lʋlɩ Solopapɛɛlɩ ,

(src)="b.MAT.1.13.1"> Jo̱ Zorobabel calɨsíˋ tiquiáˈˆ Abiud jo̱ Abiud calɨsíˋ tiquiáˈˆ Eliaquim jo̱ Eliaquim calɨsíˋ tiquiáˈˆ Azor .
(trg)="b.MAT.1.13.1"> na Solopapɛɛlɩ náá lʋlɩ Apiyuti , na Apiyuti náá lʋlɩ Ɩliyakim , na Ɩliyakim náá lʋlɩ Asɔɔ .

(src)="b.MAT.1.14.1"> Jo̱ Azor calɨsíˋ tiquiáˈˆ Sadoc jo̱ Sadoc calɨsíˋ tiquiáˈˆ Aquim jo̱ Aquim calɨsíˋ tiquiáˈˆ Eliud .
(trg)="b.MAT.1.14.1"> Asɔɔ ná lʋla Satɔkɩ , na Satɔkɩ náá lʋlɩ Akim , na Akim náá lʋlɩ Ɩliyuti ,

(src)="b.MAT.1.15.1"> Jo̱ Eliud calɨsíˋ tiquiáˈˆ Eleazar jo̱ Eleazar calɨsíˋ tiquiáˈˆ Matán jo̱ Matán calɨsíˋ tiquiáˈˆ Jacóoˆ .
(trg)="b.MAT.1.15.1"> na Ɩliyuti náá lʋlɩ Ɩlasaa , na Ɩlasaa náá lʋlɩ Mataŋ , na Mataŋ náá lʋlɩ Yakɔpʋ .

(src)="b.MAT.1.16.1"> Jo̱ Jacóoˆ calɨsíˋ tiquiáˈˆ Séˆ , jo̱ i̱ Séˆ do íbˋ i̱ calɨ́ˉ dseañʉˈˋ quiáˈˉ Yሠ; jo̱ i̱ Yሠdo , íbˋ i̱ lɨ́ɨngˊ niquiáˈˆ Jesús i̱ lɨ́ɨngˊ Mesías e guǿngˈˋ : Dseaˋ i̱ caguíngˈˋ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.1.16.1"> Yakɔpʋ ná lʋla Yosɛɛfʋ wei ɩ kɛ́ Malɩ paalʋ tɔ , na Malɩ ɩnɩ ɩ lʋləna Yesu wei pa yaa sɩ Mesii tɔ .

(src)="b.MAT.1.17.1"> Jo̱ calɨséngˋ guiquiʉ̱ˊ ˈléˈˋ íingˈ ˜ dseaˋ catɨˊ mɨ ˜ calɨséngˋ Abraham jo̱ cartɨˊ mɨ ˜ calɨséngˋ dseata ˜ Davíˈˆ , jo̱ jiéˈˋguɨ guiquiʉ̱ˊ ˈléˈˋ catɨˊ mɨ ˜ calɨséngˋ dseata ˜ Davíˈˆ jo̱ cartɨˊ mɨ ˜ cangojéengˋ dseaˋ Babilonia jaléngˈˋ dseaˋ Israel fɨˊ góorˋ e ˈñúuiñˈ ˜ , jo̱ jiéngˈˋguɨ guiquiʉ̱ˊguɨ ˈléˈˋ catɨˊ mɨ ˜ cangɨ́ˋ e catǿˉ dseaˋ Babilonia jaléngˈˋ dseaˋ Israel fɨˊ góorˋ jo̱ cartɨˊ mɨ ˜ calɨséngˋ i̱ Mesías do i̱ caguíngˈˋ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.1.17.1"> Ye mpʋ , ɩsɩɩ pa kɛɛsʋɣʋ sɩ ɩnɛ ɩ lʋla ɩnɛ na ɩnɛ ɩ́lɛ́ ɩ lʋlɩ ɩnɛ tɔ , pə kpaɣaʋ hatoo Apəlaham haləna pə́ tala Tafiiti tɔ , lʋlʋɣʋ loosi kpɛnta naanʋwa na liɣiti .
(trg)="b.MAT.1.17.2"> Na pə kpaɣaʋ Tafiiti haləna pə́ tala waatʋ wei pa kuu Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma na pa pona Papiloni tɔ , lʋlʋɣʋ loosi wɛ naanʋwa na liɣiti tɔtɔ .
(trg)="b.MAT.1.17.3"> Na lʋlʋɣʋ loosi naanʋwa na liɣiti tɔtɔɣɔ pə kpaɣaʋ hatoo pa ponaʋ Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ Papiloni tɔ , haləna pə́ sɩɩna Mesii lʋlʋɣʋ .

(src)="b.MAT.1.18.1"> Lalab calɨ́ˉ mɨ ˜ calɨséngˋ Dseaˋ Jmáangˉ .
(src)="b.MAT.1.18.2"> Jo̱ ie ˜ jo̱ seengˋ jaangˋ sɨmɨ́ˆ i̱ siiˋ Yሠi̱ nɨninéeˊ júuˆ quiáˈˉ có̱o̱ˈ ˜ jaangˋ sɨmingˈˋ i̱ siiˋ Séˆ , dsʉˈ nʉ́ˈˉguɨ e nigüeárˋ co̱lɨɨng ˜ cangoquieeng ˜ i̱ Yሠdo yʉ̱ʉ̱ˋ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.1.18.1"> Ɩsəna pa lʋla Yesu Kilisiti tɔɣɔlɔ .
(trg)="b.MAT.1.18.2"> Ɩ too Malɩ wei ɩ kɛ́ Yosɛɛfʋ amʋsaɣa tɔ , ɩ haɣa hɔɣɔ na Feesuɣu Naŋŋtʋ toma na pə́cɔ́ ɩ́ saa .

(src)="b.MAT.1.19.1"> Jo̱ i̱ Séˆ do lɨ́ɨiñˊ jaangˋ sɨmingˈˋ i̱ dsíngˈˉ guiúngˉ , jo̱baˈ jaˋ calɨˈiiñ ˜ faˈ e cajméerˋ dseeˉ quiáˈˉ i̱ Yሠdo fɨˊ quiniˇ dseaˋ .
(src)="b.MAT.1.19.2"> Jo̱baˈ caˈɨ́ˋ dsíirˊ e nitiúungˉneiñˈ do e ɨɨmˋjiʉ e laco̱ˈ jaˋ nilɨñiˊ dseaˋ .
(trg)="b.MAT.1.19.1"> Ɩ paalʋ Yosɛɛfʋ ka kɛ́ yʋlʋ kʋpaŋ kɛ́ , ɩlɛ ɩ taa tisiɣi sɩ ɩ́ kuli Malɩ waalɩ kɛ́ yəlaa samaa taa .
(trg)="b.MAT.1.19.2"> Ɩlɛna ɩ́ hʋʋ sɩ ɩ ká kisi-ɩ mukaɣa tɛɛ .

(src)="b.MAT.1.20.1"> Jo̱ lajeeˇ e ɨˊ dsíiˊ i̱ Séˆ do e nijmérˉ lajo̱ , lajeeˇ güɨɨiñˋ jo̱ caquɨrˊ e cajnéngˉ jaangˋ ángel i̱ lɨ́ɨngˊ guotɨɨˉ Fidiéeˇ i̱ casíingˋ dseaˋ do .
(src)="b.MAT.1.20.2"> Jo̱ íˋ casɨ́ˈrˉ i̱ Séˆ do jo̱ cajíñˈˉ : — Séˆ , sɨju̱ˇ dseata ˜ Davíˈˆ , jaˋ jmooˈˋ ˈgóˈˋ e nicønˈˆ Yሠe nilíiñˉ dseamɨ́ˋ quíiˈˉ , dsʉco̱ˈ i̱ jiuung ˜ i̱ quiéeiñˋ na caˈuíiñˉ có̱o̱ˈ ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.1.20.1"> Ɩ hʋʋkaɣa ɩ taa kɛ́ mpʋ , ɩlɛna Tacaa ɩsɔtaa tillu kɔɔ ɩ kiŋ kɛ toosee taa , na ɩ́ heeli-ɩ sɩ : Tafiiti lʋlʋɣʋ tʋ Yosɛɛfʋ , taa nyana nyá amʋsaɣa Malɩ kpaɣaʋ .
(trg)="b.MAT.1.20.2"> Pə taɣa pʋlʋ , hɔɣɔ ŋka ɩ haɣaa tɔ , Feesuɣu Naŋŋtʋ kiŋ kɛ ka lɩɩnaa .

(src)="b.MAT.1.21.1"> Jo̱ nilɨseengˋ jaangˋ yʉ̱ʉ̱ˋ sɨñʉʉˆ quiáˈrˉ , jo̱ ˈnʉˋ nitó̱ˈˆ e nilɨsiirˋ Jesús , jo̱ nilɨsiirˋ lana dsʉco̱ˈ nileáiñˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiáˈrˉ jee ˜ jaléˈˋ dseeˉ quiáiñˈˉ .
(trg)="b.MAT.1.21.1"> Ɩ ká lʋlɩ apalʋ pəyaɣa , na ń yaa-kɛ sɩ Yesu .
(trg)="b.MAT.1.21.2"> Pə taɣa pʋlʋ , pəyaɣa ŋkɛ kaa waasəna ka yəlaa kɛ pa ɩsaɣatʋ taa .

(src)="b.MAT.1.22.1"> Jo̱ jaléˈˋ e cajíngˈˉ i̱ ángel do calɨ́ˉ e laco̱ˈ calɨti ˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e caféˈˋ jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈrˉ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ mɨ ˜ cajíñˈˉ lala :
(trg)="b.MAT.1.22.1"> Pə tənaɣa mpʋ pə lapa na pə́cɔ́ tɔm nti Tacaa ka yɔɣɔtəna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔ tɔ tə́ lá tampana sɩ :

(src)="b.MAT.1.23.1"> Jaangˋ sɨmɨ́ˆ nidsiquieeiñ ˜ jaangˋ yʉ̱ʉ̱ˋ sɨñʉʉˆ , jo̱ mɨ ˜ nilɨseengˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ do , nité̱rˉ e nilɨsiiñˋ Emanuel e guǿngˈˋ : Fidiéeˇ seeiñˋ có̱o̱ˈ ˜ jneaa ˜ aaˈ .
(trg)="b.MAT.1.23.1"> Ɩ́ nyənɩ , pɛɛlɔ wei ɩ ta nyənta apalʋ tɔ ɩ ká haɣa hɔɣɔ , na ɩ́ lʋlɩ apalʋ pəyaɣa , na paa yaa-kɛ sɩ Ɩmaniyɛlɩ .
(trg)="b.MAT.1.23.2"> ( Hətɛ tənɛ tə yɔɣɔtəɣɩ sɩ Ɩsɔ wɛ tá kiŋ . )

(src)="b.MAT.1.24.1"> Jo̱ mɨ ˜ cajnéˉ dsíiˊ i̱ Séˆ do , jo̱baˈ cajméeˋbre jaléˈˋ e cajíngˈˉ i̱ ángel do jo̱guɨ cacǿmˉbre i̱ Yሠdo e nilíˋ dseamɨ́ˋ quiáˈrˉ .
(trg)="b.MAT.1.24.1"> Yosɛɛfʋ fema , ɩlɛna ɩ́ lá nti Tacaa ɩsɔtaa tillu ka heela-ɩ tɔ .
(trg)="b.MAT.1.24.2"> Ɩ kpaɣa ɩ amʋsaɣa Malɩ .

(src)="b.MAT.1.25.1"> Dsʉˈ jaˋ caquiaiñˈˆ có̱o̱iñˈ ˜ do cartɨˊ mɨ ˜ calɨséngˋ i̱ yʉ̱ʉ̱ˋ i̱ quiéeiñˈˋ do .
(src)="b.MAT.1.25.2"> Jo̱ mɨ ˜ calɨséngˋ íˋ , jo̱baˈ caté̱e̱ˋ Séˆ e calɨsíñˈˋ do Jesús .
(trg)="b.MAT.1.25.1"> Ama ɩ ta nyəmɩ-ɩ haləna ɩ́ tɛ pəyaɣa lʋlʋɣʋ .
(trg)="b.MAT.1.25.2"> Na Yosɛɛfʋ yaa-kɛ sɩ Yesu .

(src)="b.MAT.2.1.1"> Jo̱ calɨséngˋ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Belén e néeˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea .
(src)="b.MAT.2.1.2"> Jo̱ ie ˜ jo̱ lɨ́ɨngˊ jaangˋ dseaˋ i̱ siiˋ Herodes dseata ˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ jaléˈˋ fɨɨˋ e seaˋ fɨˊ jo̱ .
(src)="b.MAT.2.1.3"> Jo̱ ie ˜ jo̱b cajo̱ caguilíingˉ fɨˊ Jerusalén tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ ˜ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ , jo̱ i̱ dseaˋ do huí̱i̱bˉ eáangˊ jalíiñˉ fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ guoˈˋ ieeˋ .
(trg)="b.MAT.2.1.1"> Pa lʋla Yesu kɛ́ Yuta Pɛtəlɛhɛm taa kɛ́ wulaʋ sɔsɔ Helɔtɩ pɔɔlɛ taa .
(trg)="b.MAT.2.1.2"> Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩsɔtʋlʋŋasɩ tɔm nyəntaa napəlɩ pa lɩɩna ilim təlɩɩlɛ na pá tala Yosalɛm .

(src)="b.MAT.2.2.1"> Jo̱ mɨ ˜ caguilíiñˉ fɨˊ Jerusalén , cajmɨngɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ seengˋ fɨˊ jo̱ , jo̱ cajíñˈˉ : — ¿ Jnang ˜ i̱ dseata ˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ dseaˋ Israel i̱ nɨcalɨséngˋ do ?
(src)="b.MAT.2.2.2"> Dsʉco̱ˈ nɨcaneeng ˜ naaˈ nʉ́ʉˊ quiáˈrˉ fɨˊ lɨ́ˈˆ lɨˊ guoˈˋ ieeˋ , jo̱baˈ ne ˜ naaˈ e nɨcalɨséiñˋ jo̱ lana nijáaˊnaaˈ e nijmiféngˈˊnaaˈre .
(trg)="b.MAT.2.2.1"> Na pá pɔɔsɩ sɩ : Leɣe pəyaɣa ŋka pa lʋla nɔɔnɔɔ na káá la Yuta nyə́ma wulaʋ sɔsɔ tɔ ka wɛɛ ?
(trg)="b.MAT.2.2.2"> Tə na ka ɩsɔtʋlʋŋa lɩɩ ilim təlɩɩlɛ kɛ́ na tə́ kɔɔ sɩ tə sɛɛ-kɛ .

(src)="b.MAT.2.3.1"> Jo̱ mɨ ˜ canúuˉ dseata ˜ Herodes e júuˆ jo̱ , dsíngˈˉ joˋ tiiˉ seeiñˋ , jo̱guɨ lajo̱bɨ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Jerusalén .
(trg)="b.MAT.2.3.1"> Wulaʋ Helɔtɩ nɩɩ mpʋ , ɩlɛna pə́ pɛkəlɩ-ɩ sɔsɔm .
(trg)="b.MAT.2.3.2"> Pə pɛkəla Yosalɛm nyə́ma tənaɣa mpʋ tɔtɔ .

(src)="b.MAT.2.4.1"> Jo̱baˈ i̱ dseata ˜ do catǿˈrˉ jaléngˈˋ fii ˜ jmidseaˋ quiáˈˉ dseaˋ Israel có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ tɨfaˈˊ quiáˈˉ júuˆ quiʉˈˊ ta ˜ quiáˈˉ dseaˋ Israel jo̱ cajmɨngɨ́ˈˉreiñˈ do jo̱ cajíñˈˉ : — ¿ Jie ˜ fɨˊ lɨ ˜ nilɨseengˋ i̱ Mesías ?
(trg)="b.MAT.2.4.1"> Ɩlɛna ɩ́ koti kɔtəlaa sɔsaa təna , na Ɩsɔ Tɔm sɛɣɛsəlaa na ɩ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ timpi pə wɛɛ sɩ paa lʋlɩ Mesii tɔ .

(src)="b.MAT.2.5.1"> Jo̱baˈ cañíiˋ i̱ dseaˋ do quiáˈˉ i̱ dseata ˜ do jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ : — I̱ dseaˋ íˋ nilɨseeiñˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Belén e néeˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea ; dsʉco̱ˈ lajo̱b cajmeˈˊ jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ mɨ ˜ cajíñˈˉ lala :
(trg)="b.MAT.2.5.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pa cɔ-ɩ sɩ , Yuta Pɛtəlɛhɛm kɛ́ .
(trg)="b.MAT.2.5.2"> Mpi tɔ , Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ŋmaawa sɩ :

(src)="b.MAT.2.6.1"> E fɨɨˋ píˈˆ e siiˋ Belén do néeˊ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea , dsʉˈ e fɨɨˋ jo̱ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ niingˉ lajeeˇ lajaléˈˋ fɨɨˋ e seaˋ fɨˊ jo̱ , dsʉˈ fɨˊ jo̱b lɨ ˜ nigüɨˈɨ́ɨngˊ jaangˋ dseata ˜ dseaˋ féngˈˊ i̱ nicá̱ˋ nifɨˊ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ quiéˉe , dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ Israel .
(trg)="b.MAT.2.6.1"> Yuta taa Pɛtəlɛhɛm nyá , tampana n ta kɛ Yuta acalɛɛ sɔsɔɔna taa səkpete paa pəcɔ .
(trg)="b.MAT.2.6.2"> Mpi tɔ , nyá taa kɛ́ wulaʋ ká lɩɩna , wei ɩ ká tɔkɩ ma Ɩsɛɣɛlɩ nyə́ma kɛ teu tɔ .

(src)="b.MAT.2.7.1"> Jo̱baˈ i̱ dseata ˜ Herodes do catǿˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ do fɨˊ co̱o̱ˋ lɨ ˜ jaˋ ˈgaˈˊ lɨˊ níˋ dseaˋ jo̱ cajmɨngɨ́ˈrˉ dseaˋ do e ˜ íˈˋ ngóoˊ mɨ ˜ cajnéngˉ i̱ nʉ́ʉˊ do .
(trg)="b.MAT.2.7.1"> Tənaɣa Helɔtɩ yaa nyəntaa mpɛɣɛ kpeeŋa na ɩ́ pɔɔsɩ-wɛɣɛ pə təna sɩ ɩ nyəŋ waatʋ wei maɣamaɣa ɩsɔtʋlʋŋa lɩɩwa tɔ .

(src)="b.MAT.2.8.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , i̱ dseata ˜ do casíiñˋ i̱ dseaˋ íˋ fɨˊ Belén jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ do lala : — Güɨlíingˉnaˈ fɨˊ jo̱ , jo̱ güɨjmidseáangˇ óoˊnaˈ lajɨˋ e líˈˋnaˈ quiáˈˉ i̱ jiuung ˜ do ; jo̱ mɨ ˜ niguiéngˈˊnaˈre , jméeˈ ˜ naˈ jnea ˜ júuˆ , jo̱b cuǿøngˋ nii ˜ i e nijmifénˈˊnre cajo̱ .
(trg)="b.MAT.2.8.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ hʋla-wɛɣɛ Pɛtəlɛhɛm mpaaʋ na ɩ́ heeli-wɛ sɩ : Ɩ́ polo na ɩ́ pɛɛkɩ pəyaɣa ŋkɛɣɛ teu .
(trg)="b.MAT.2.8.2"> Waatʋ wei ɩ́ na-kɛ ɩ́ heeli-m na ma maɣamaɣa má polo na má sɛɛ-kɛ .

(src)="b.MAT.2.9.1"> Jo̱ mɨ ˜ catóˈˊ sɨ́ˈˋ dseata ˜ Herodes i̱ dseaˋ do lajo̱ , jo̱baˈ catamˈˉtu̱iñˈ do fɨˊ ngolíiñˉ .
(src)="b.MAT.2.9.2"> Jo̱guɨ i̱ nʉ́ʉˊ i̱ cangáiñˉ jéengˊ do , ngóoˊbiñˈ do laco̱ˈ ngolíiñˉ , jo̱ co̱o̱bˋ mɨ ˜ caje̱ˊ i̱ nʉ́ʉˊ do fɨˊ yʉ́ˈˆ ˈnʉ́ʉˊ lɨ ˜ guiing ˜ i̱ jiuung ˜ do .
(trg)="b.MAT.2.9.1"> Nyəntaa tɛma wulaʋ tɔm ntəɣɩ nɩɩʋ ɩlɛna pá tɛɛ .
(trg)="b.MAT.2.9.2"> Na ɩsɔtʋlʋŋa ŋka kaa lɩɩwa ilim təlɩɩlɛ na pá na-kɛɣɛ mpʋ tɔ ka tɔŋaɣa pa nɔɣɔ tɔɔ , haləna ká tala timpi pəyaɣa ŋkɛ ka wɛɛ tɔ , ɩlɛna ká səŋ .

(src)="b.MAT.2.10.1"> Jo̱ i̱ dseaˋ do eáamˊ iáangˋ dsíirˊ dsʉˈ e níiñˉ i̱ nʉ́ʉˊ do .
(trg)="b.MAT.2.10.1"> Nyəntaa loosa ɩsɔtʋlʋŋa ŋkɛ , ɩlɛna pa laŋa hʋlʋmɩ pə tɩɩ fɛɩ .

(src)="b.MAT.2.11.1"> Jo̱ mɨ ˜ caguilíiñˉ fɨˊ e ˈnʉ́ʉˊ do , dsifɨˊ ladob cangotáaiñˈ ˜ e fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ do jo̱ cangáiñˉ i̱ jiuung ˜ do có̱o̱ˈ ˜ niquiáiñˈˆ Yáˆ.Jo̱ casíˈrˋ uǿˉ jnir ˜ fɨˊ quiniˇ i̱ jiuung ˜ do jo̱guɨ canaaiñˋ e jmiféngˈˊneiñˈ do cajo̱ .
(src)="b.MAT.2.11.2"> Jo̱ mɨ ˜ calɨ́ˉ e cajmérˉ e jo̱ , jo̱ caneáarˊ guóoˊ quiáˈrˉ e quie̱rˊ do , jo̱ cacuøˈrˊ i̱ jiuung ˜ do cunéeˇ có̱o̱ˈ ˜ guɨ sʉ̱ˋ e ˈmoˈˆ eáangˊ có̱o̱ˈ ˜ guɨ cuí̱i̱ˊ e jloˈˆ jmeafɨɨˋ cajo̱ .
(trg)="b.MAT.2.11.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pa sʋʋ təyaɣa taa na pá ná pəyaɣa na ka too Malɩ .
(trg)="b.MAT.2.11.2"> Ɩlɛna pá həntɩ atɛ na pá sɛɛ-kɛ .
(trg)="b.MAT.2.11.3"> Na pá hɛtɩ pa wontu na pá ha-kɛɣɛ wʋla na tulaalʋ kʋfəɣətʋ na tulaalʋ miili .

(src)="b.MAT.2.12.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , caquɨmˈˉtu̱ i̱ dseaˋ do fɨˊ góorˋ .
(src)="b.MAT.2.12.2"> Dsʉˈ fɨˊ lɨ ˜ jiébˈˋ caquɨiñˈˉ do dsʉco̱ˈ Fidiéeˇ cajmeaˈˊbreiñˈ júuˆ lajeeˇ güɨɨiñˈˋ do e jaˋ cuǿøngˋ niquɨngˈˉtu̱iñˈ do fɨˊ lɨ ˜ guiing ˜ i̱ dseata ˜ Herodes do .
(trg)="b.MAT.2.12.1"> Pə waalɩ kɛ́ Ɩsɔ heela nyəntaa mpɛɣɛ toosee taa sɩ pá taa məlɩ Helɔtɩ cɔlɔ .
(trg)="b.MAT.2.12.2"> Ɩlɛna pá cɔlɔ mpaaʋ na pá kpe .

(src)="b.MAT.2.13.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ e nɨcangolíingˋ i̱ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ do , jo̱ lajeeˇ güɨɨngˋ i̱ Séˆ do , caleábˋtu̱ caquɨiñˊ jaangˋ ángel quiáˈˉ Fidiéeˇ .
(src)="b.MAT.2.13.2"> Jo̱ i̱ ángel do casɨ́ˈrˉ i̱ Séˆ do jo̱ cajíñˈˉ : — ¡ Séˆ , ráanˈˉ jo̱ jéengˋ i̱ jiuung ˜ na có̱o̱ˈ ˜ guɨ niquiáˈrˆ jo̱ cui̱i̱ˉnaˈ fɨˊ Egipto !
(src)="b.MAT.2.13.3"> Jo̱ fɨˊ jo̱b nijá̱ˆnaˈ cartɨˊ mɨ ˜ nijméeˈ ˜ e ˈnʉ́ˈˋ júuˆ , dsʉco̱ˈ i̱ dseata ˜ Herodes do nɨˈnáiñˈˊ i̱ jiuung ˜ na e nijngámˈˉbre .
(trg)="b.MAT.2.13.1"> Nyəntaa tɛɛwa ɩlɛna Tacaa ɩsɔtaa tillu nɔɣɔlʋ ɩ́ kɔɔ Yosɛɛfʋ kiŋ kɛ toosee taa na ɩ́ heeli-ɩ sɩ : Kʋlɩ na ń kpaɣa pəyaɣa na ka too , na ń se na ń polo Icipiti , na ń caɣa təna .
(trg)="b.MAT.2.13.2"> Haləna waatʋ wei maa heeli-ŋ sɩ ń məlɩ tɔ .
(trg)="b.MAT.2.13.3"> Pə taɣa pʋlʋ , Helɔtɩ ká pɛɛkɩ pəyaɣa ŋkɛ sɩ ɩ kʋɣʋ-kɛ .

(src)="b.MAT.2.14.1"> Jo̱baˈ caráamˉ i̱ Séˆ do ladsifɨˊ lado , jo̱ uǿøˋ jo̱b cataiñˈˉ fɨˊ e cangojéeiñˋ i̱ jiuung ˜ do có̱o̱ˈ ˜ guɨ niquiáiñˈˆ do fɨˊ Egipto .
(trg)="b.MAT.2.14.1"> Tənaɣa Yosɛɛfʋ kʋlaa na ɩ́ kpaɣa pəyaɣa na ka too , na pá tɛɛ Icipiti kɛ ahoo anɩ .

(src)="b.MAT.2.15.1"> Jo̱ dob caje̱iñˊ cartɨˊ mɨ ˜ cajúngˉ i̱ dseata ˜ Herodes do .
(src)="b.MAT.2.15.2"> Jo̱ cangojéeˊ e la e lɨ́ˈˆ laco̱ˈ calɨti ˜ lají̱i̱ˈ ˜ júuˆ e cajíngˈˉ Fidiéeˇ laˈeáangˊ có̱o̱ˈ ˜ jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈrˉ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ mɨ ˜ cajíñˈˉ lala : “ Catǿøˉø Jó̱o̱ˋo̱ e nigüɨˈɨ́ɨrˊ fɨˊ Egipto . ”
(trg)="b.MAT.2.15.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ caɣa təna haləna Helɔtɩ sɩ .
(trg)="b.MAT.2.15.2"> Ɩlɛna pə́ la nti Tacaa ka yɔɣɔtəna Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ nɔɣɔ tɔ sɩ : Ma ləsa ma pəyaɣa kɛ Icipiti .

(src)="b.MAT.2.16.1"> Jo̱ mɨ ˜ calɨlíˈˆ i̱ dseata ˜ Herodes do e cajmɨgǿømˋ i̱ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ do írˋ , jo̱baˈ dsíngˈˉ calɨguíiñˉ ; jo̱ caquiʉˈrˊ ta ˜ jaléngˈˋ ˈléeˉ quiáˈrˉ e nidsijngáaiñˈ ˜ jaléngˈˋ jiuung ˜ i̱ pingˈˆguɨ laco̱ˈ tú̱ˉ jí̱ˋ i̱ seengˋ fɨˊ Belén có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ jiuung ˜ pingˈˆ i̱ seengˋ fɨˊ fɨɨˋ e néeˊ lacúngˈˊ lajíingˋ e fɨɨˋ jo̱ i̱ ngolíingˉ íˈˋ lajo̱ cajo̱ .
(src)="b.MAT.2.16.2"> Jo̱ cajngamˈˊbre lɨ́ˈˆ laco̱ˈguɨ jí̱i̱ˈ ˜ ji̱i̱ˋ e cajíngˈˉ i̱ dseaˋ i̱ jmɨtɨ́ɨngˋ quiáˈˉ jaléngˈˋ nʉ́ʉˊ do .
(trg)="b.MAT.2.16.1"> Helɔtɩ nawa sɩ nyəntaa puɣusa-ɩ , ɩlɛna pə́ salɩ-ɩ sɔsɔm .
(trg)="b.MAT.2.16.2"> Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tilaa sɩ pá kʋ Pɛtəlɛhɛm ɩcatɛ na acalɛɛ nna a cɔɔna-tɛ tɔ pə apalʋpiya təna .
(trg)="b.MAT.2.16.3"> Haləna nsi sɩ pɩɩsɩ tala naalɛ naalɛ tɔ , na ɩ́ kɛɛsəna saa wei nyəntaa heela-ɩ sɩ ɩsɔtʋlʋŋa lɩɩwa tɔ .

(src)="b.MAT.2.17.1"> Jo̱ có̱o̱ˈ ˜ e nab calɨti ˜ e júuˆ e cajmeˈˊ jaangˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ i̱ calɨsíˋ Jeremías mɨ ˜ cajíñˈˉ lala :
(trg)="b.MAT.2.17.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Selemii ka kpaalaa tɔ sɩ :

(src)="b.MAT.2.18.1"> Jo̱ canʉ́ˈˋ óoˋ jaangˋ dseamɨ́ˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Ramá , jo̱ dsíngˈˉ quɨˈrˊ jo̱guɨ óorˋ ; Raquéebˆ siiˋ i̱ dseamɨ́ˋ do jo̱ quɨˈrˊ uíiˈ ˜ jiuung ˜ quiáˈrˉ dsʉco̱ˈ nɨcajúmˉbingˈ , jo̱ jaˋ iiñ ˜ nimɨ́iñˉ co̱ˈ dsíngˈˉ lɨjiuung ˜ dsíirˊ .
(trg)="b.MAT.2.18.1"> Pa nɩɩwa kapuka kɛ Lama .
(trg)="b.MAT.2.18.2"> Wula na laŋwakəllɛ sɔsɔɔlɛ mɔla .
(trg)="b.MAT.2.18.3"> Lasɛɛlɩ wiina ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ piya .
(trg)="b.MAT.2.18.4"> Ɩ ta tisi sɩ pá puɣusi-ɩ kɛ́ sɩ fɛɩ tɔ pə tɔɔ .

(src)="b.MAT.2.19.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ e cajúngˉ i̱ dseata ˜ Herodes do , fɨˊ Egipto táangˋ i̱ Séˆ do lajeeˇ jo̱ .
(src)="b.MAT.2.19.2"> Jo̱ co̱o̱ˋ ya̱ˈˊ lajeeˇ e güɨɨiñˋ , caquɨ́ɨmˉtu̱r jaangˋ ángel quiáˈˉ Fidiéeˇ , jo̱ íˋ casɨ́ˈrˉ Séˆ jo̱ cajíñˈˉ lala :
(trg)="b.MAT.2.19.1"> Helɔtɩ səm waalɩ Tacaa ɩsɔtaa tillu nɔɣɔlʋ kɔma Yosɛɛfʋ kiŋ kɛ toosee taa kɛ Icipiti ,

(src)="b.MAT.2.20.1"> — Séˆ , ráanˈˉ , jo̱ quɨ́ɨngˈ ˜ tu̱ˈ có̱o̱ˈ ˜ i̱ jiuung ˜ na có̱o̱ˈ ˜ guɨ niquiáˈrˆ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Israel , co̱ˈ lana nɨcajúmˉ i̱ lamɨ ˜ iingˇ jngángˈˉ i̱ jiuung ˜ na .
(trg)="b.MAT.2.20.1"> na ɩ́ heeli-ɩ sɩ : Kʋlɩ na ń kpaɣa pəyaɣa ŋkɛ na ka too na ɩ́ məlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ taa .
(trg)="b.MAT.2.20.2"> Mpa pa pɛɛkaɣa sɩ pá kʋ pəyaɣa ŋkɛ tɔ pa səpa .

(src)="b.MAT.2.21.1"> Jo̱baˈ lajo̱b cajméeˋ Séˆ , caráamˉbre jo̱ catǿˉbre i̱ jiuung ˜ do có̱o̱ˈ ˜ guɨ niquiáiñˈˆ do fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Israel .
(trg)="b.MAT.2.21.1"> Tənaɣa Yosɛɛfʋ kʋlaa na ɩ́ kpaɣa pəyaɣa na ka too na pá məlɩ Ɩsɛɣɛlɩ tɛtʋ taa .

(src)="b.MAT.2.22.1"> Jo̱ dsʉˈ mɨ ˜ calɨñirˊ e Arquelao nɨguiiñ ˜ lɨ́ɨiñˊ dseata ˜ dseaˋ féngˈˊ quiáˈˉ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea eáangˆ quiáˈˉ i̱ tiquiáˈrˆ dseata ˜ Herodes do , jo̱baˈ eáamˊ cafǿiñˈˊ jo̱ joˋ cangáiñˈˉ fɨˊ jo̱ , co̱ˈ Fidiéeˇ cajmeˈˊtu̱reiñˈ júuˆ lajeeˇ güɨɨiñˋ e jaˋ cuǿøngˋ nidsilíiñˋ fɨˊ jo̱ .
(src)="b.MAT.2.22.2"> Jo̱baˈ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galileab cangolíiñˋ .
(trg)="b.MAT.2.22.1"> Ama Yosɛɛfʋ nɩɩwa sɩ Aaselayusi tɔɣɔ kawulaɣa kɛ Yuta kɛ ɩ caa Helɔtɩ lonte .
(trg)="b.MAT.2.22.2"> Ɩlɛna sɔɣɔntʋ kpa-ɩ na tɛtʋ ntɩ tə taa pote .
(trg)="b.MAT.2.22.3"> Ɩsɔ tasa-ɩ ḿpʋ́ɣʋ́ hʋlʋɣʋ kɛ ɩ toosee taa , ɩlɛna ɩ́ lɔɣɔ ɩ təɣɩ Kalilee tɛtʋ taa ,

(src)="b.MAT.2.23.1"> Jo̱ mɨ ˜ caguiéngˈˉ Séˆ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea , jo̱ cangogüeárˋ fɨˊ co̱o̱ˋ fɨɨˋ e siiˋ Nazaret e néeˊ fɨˊ jo̱ .
(src)="b.MAT.2.23.2"> Jo̱ calɨ́ˉ e na e laco̱ˈ calɨti ˜ jaléˈˋ júuˆ e caféˈˋ dseaˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ mɨ ˜ cajíñˈˉ e Jesús nilɨsiirˋ jaangˋ dseaˋ nazareno .
(trg)="b.MAT.2.23.1"> na ɩ́ caɣa ɩcatɛ nte pa yaa sɩ Nasalɛtɩ tɔ tə taa .
(trg)="b.MAT.2.23.2"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsəlaa ka yɔɣɔtaa tɔ sɩ : Paa yaa-ɩ sɩ Nasalɛtɩ tʋ .

(src)="b.MAT.3.1.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋguɨ jmiguiʉˊ ji̱i̱ˋ lajo̱ , jo̱ ie ˜ jo̱ cangɨˊ jaangˋ dseaˋ i̱ siiˋ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ fɨˊ ni ˜ guóoˈ ˜ uǿˆ quiʉ̱́ˋ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea ,
(trg)="b.MAT.3.1.1"> Pə kɔma na pə́ kɛɛsɩ ɩlɛ , Ɩsɔ lʋm sɔlʋ Yohaanɩ kɔma Yuta wʋlaɣa tɛtʋ taa kɛlɛ na ɩ́ niki waasʋ lapʋ .

(src)="b.MAT.3.2.1"> jo̱ guiarˊ júuˆ jo̱ féˈrˋ lala : — Quɨ́ˈˉ jíingˈ ˜ yaang ˜ naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ uíiˈ ˜ dseeˉ quíiˆnaˈ , dsʉco̱ˈ nɨjaquiéemˊbaˈ e nicá̱ˋ dseaˋ do nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ .
(trg)="b.MAT.3.2.1"> Na ɩ́ tɔŋ sɩ : Ɩ́ laɣasɩ tɔntɛ , ɩsɔtaa Kawulaɣa wʋsa kɔntɛ kɛ́ .

(src)="b.MAT.3.3.1"> Jo̱ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ calɨséngˋ jaangˋ dseaˋ i̱ calɨsíˋ Saíiˆ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ , jo̱ íbˋ i̱ caféˈˋ uii ˜ quiáˈˉ i̱ Juan do mɨ ˜ cajíñˈˉ lala : Ngɨˊ jaangˋ dseaˋ i̱ féˈˋ teáˋ fɨˊ ni ˜ guóoˈ ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ jo̱ féˈrˋ lala : “ Jmeáangˈ ˜ naˈ guiʉ́ˉ fɨˊ jo̱guɨ nea ˜ naˈ condséeˊ , co̱ˈ lana tɨˊ lɨ ˜ nijáabˊ Fíiˋnaaˈ . ”
(src)="b.MAT.3.3.2"> Jo̱ jaléˈˋ e na cajíngˈˉ Saíiˆ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ do .
(trg)="b.MAT.3.3.1"> Yohaanɩ tɔm kɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii ka yɔɣɔtaɣa saa wei ɩ yɔɣɔtaa sɩ : Nɔɣɔlʋ yɔɣɔtəɣəna nɔɣɔ sɔsɔɣa kɛ wʋlaɣa tɛtʋ taa sɩ : Ɩ́ taɣanɩ Tacaa mpaaʋ .
(trg)="b.MAT.3.3.2"> Ɩ́ hɛɛ-ɩ-kʋ na kʋ siɣisi .

(src)="b.MAT.3.4.1"> Jo̱ sɨ̱ˈˆ i̱ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ do lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ ˜ layaang ˜ jñʉ́ˆ loo ˜ jóˈˋ camello , jo̱guɨ ˈñʉ́ʉˊ tuˈrˊ co̱o̱ˋ ˈñʉtuˈˊ e lɨ́ɨˊ có̱o̱ˈ ˜ loo ˜ jóˈˋ , jo̱guɨ jmɨtaang ˜ ˈñiaˈrˊ có̱o̱ˈ ˜ sɨniˈˋ i̱ cǿøngˈ ˜ có̱o̱ˈ ˜ guɨ taˈˊ e dséˈrˊ fɨˊ jee ˜ móˈˋ .
(trg)="b.MAT.3.4.1"> Yohaanɩ taka yooyoonaa hʋntʋ kunti , na ɩ́ ləla tɔnʋɣʋ tampala kɛ ɩ tənaɣa taa .
(trg)="b.MAT.3.4.2"> Ɩ tɔɣɔnaɣa ntɛ́ cələŋ na taalɛ tɩɩŋ nim .

(src)="b.MAT.3.5.1"> Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ Jerusalén có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ i̱ neáangˊ quiá̱ˈˉ guaˋ Jordán dsilíiñˉ e dsinʉ́ʉrˉ jaléˈˋ júuˆ e guiaˊ i̱ Juan do .
(trg)="b.MAT.3.5.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ Yosalɛm nyə́ma na Yuta tɛtʋ təna nyə́ma na Yaatanɩ nɔɣɔ tɛtʋ təna nyə́ma sʋʋ pote kɛ ɩ kiŋ .

(src)="b.MAT.3.6.1"> Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do jmóorˋ júuˆ lají̱i̱ˈ ˜ dseeˉ e nɨcaˈéerˋ quiáˈrˉ , jo̱ lɨ́ˉ jo̱ i̱ Juan do seáaiñˋ jmɨɨˋ jaléngˈˋ íˋ fɨˊ é̱ˈˋ guaˋ Jordán .
(trg)="b.MAT.3.6.1"> Na pá kuliɣi pa ɩsaɣatʋ tɔɔ kɛ́ yəlaa taa , na Yohaanɩ sɔɔkɩ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm kɛ Yaatanɩ pɔɣɔ taa .

(src)="b.MAT.3.7.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangáˉ i̱ Juan do e fɨ́ɨmˊ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ fariseo có̱o̱ˈ ˜ guɨ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ saduceo jalíiñˉ e iiñ ˜ nisáiñˋ jmɨɨˋ , jo̱baˈ cajíñˈˉ casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lala : — ¡ Jó̱o̱ˊ mɨˈˋ guíingˉ ˈnʉ́ˈˋ !
(src)="b.MAT.3.7.2"> ¿ I̱ ˜ nɨcasɨ́ˈˉ ˈnʉ́ˈˋ e nileángˋnaˈ jee ˜ iihuɨ́ɨˊ e nɨjaquiéengˊ e nicuǿˉ Fidiéeˇ ?
(trg)="b.MAT.3.7.1"> Yohaanɩ nawa Falisanaa paɣalɛ na Satusee nyə́ma paɣalɛ na pá puki ɩ cɔlɔ sɩ ɩ́ sɔ-wɛɣɛ Ɩsɔ lʋm .
(trg)="b.MAT.3.7.2"> Ɩlɛna ɩ́ tɔ-wɛ sɩ : Akala piya mɛ , awe kpaala-mɛ na ɩ́ seeki Ɩsɔ pááná nna a kɔŋ tɔ ?

(src)="b.MAT.3.8.1"> Jo̱ eeˉnaˈ røøˋ fɨˊ quiniˇ dseaˋ jo̱ jmiliingˇ yaang ˜ naˈ e laco̱ˈ nilɨlíˈˆ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋnaˈ e jáˈˉbaˈ e nɨcaquɨ́ˈˉ jíimˈˇ yaang ˜ naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.3.8.1"> Ɩ́ la mpa pa yela ɩsaɣatʋ tɔ pa kʋlapəlɛ .

(src)="b.MAT.3.9.1"> Jo̱ jaˋ jmɨjløngˈˆ yaang ˜ naˈ e fóˈˋnaˈ : “ Jneaˈˆ lɨ́ɨˊnaaˈ dseaˋ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ ˜ yʉ́ʉˈ ˜ Abraham ” ; co̱ˈ jnea ˜ jmɨtaaˆ óoˊnaˈ e Fidiéeˇ cuǿømˋ líˋ jmérˉ e cu̱u̱ ˜ néeˊ na e niˈuíingˉ dseaˋ sɨju̱ˇ ˈlɨɨ ˜ yʉ́ʉˈ ˜ Abraham faco̱ˈ iiñ ˜ lajo̱ .
(trg)="b.MAT.3.9.1"> Ɩ́ taa tɛləsəɣɩ lɔlɔ sɩ mə caa kɛlɛ Apəlaham .
(trg)="b.MAT.3.9.2"> Ma heeliɣi-mɛ sɩ ye pəlɛ pə tɔɔ ɩlɛ , Ɩsɔ pəsəɣɩ na ɩ́ lá na pɛɛ anɛ á pəsɩ Apəlaham piya .

(src)="b.MAT.3.10.1"> Jo̱ cajíngˈˉguɨ Juan casɨ́ˈrˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ do lala : — Nɨnéebˊ guiʉ́ˉ ñigui ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ e niquiʉ́ˈrˉ jaléˈˋ ˈmaˋ catɨˊ jmóˆ quiáˈˉ .
(src)="b.MAT.3.10.2"> Co̱ˈ jaléˈˋ ˈmaˋ ofɨɨˋ e jaˋ cuøˊ ofɨɨˋ e guiʉ́ˉ nihuí̱bˈˋ jo̱ nidsitóoˈ ˜ fɨˊ ni ˜ jɨˋ .
(trg)="b.MAT.3.10.1"> Pa tɛma laalɛ tʋɣʋ kɛ tɩɩŋ sɩ pa huɣu-ɩ na ɩ tɛɛ kɛ́ te .
(trg)="b.MAT.3.10.2"> Tʋɣʋ ŋku kɩɩ lʋləɣɩ pee kʋpana tɔ , paa hu-kʋ na pá tʋ kɔkɔ .

(src)="b.MAT.3.11.1"> E jáˈˉ , jnea ˜ seáanˊn ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ jí̱i̱ˈ ˜ có̱o̱ˈ ˜ layaang ˜ jmɨɨbˋ e laco̱ˈ cuøˊ li ˜ e nɨcaquɨ́ˈˉ jíimˈˇ yaang ˜ naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ ; dsʉˈ i̱ dseaˋ i̱ nijáaˊ mɨ ˜ ningɨ́ɨngˉ jnea ˜ niseáiñˉ ˈnʉ́ˈˋ jmɨɨˋ có̱o̱ˈ ˜ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ jo̱guɨ có̱o̱ˈ ˜ jɨˋ cajo̱ .
(src)="b.MAT.3.11.2"> Jo̱ i̱ dseaˋ íˋ dsíngˈˉguɨ ˈgøiñˈˊ laco̱ˈ jnea ˜ e jí̱i̱ˈ ˜ jnea ˜ jaˋ catɨ́ɨnˉn co̱ˈ sɨ́ɨˈ ˜ ɨ capíˈˆ ñiˊ ˈñʉ́ʉˊ lomɨɨrˉ .
(trg)="b.MAT.3.11.1"> Ma ɩlɛ , lʋm kɛ ma sɔɔna-mɛɣɛ Ɩsɔ lʋm sɩ pə́ hʋ́lɩ́ sɩ ɩ́ laɣasa tɔntɛ .
(trg)="b.MAT.3.11.2"> Ama ma waalɩ wei ɩ kɔŋ tɔ , pʋntʋ kəla-m toŋ təcaɣacaɣa .
(trg)="b.MAT.3.11.3"> Ma ta tala má hɩɩsɩ ɩ nɔɔhɛɛ taa ntaŋkpala mʋsʋɣʋ maɣamaɣa .
(trg)="b.MAT.3.11.4"> Ɩ́lɛ́ ɩ ká sɔ-mɛ na Feesuɣu Naŋŋtʋ na kɔkɔ .

(src)="b.MAT.3.12.1"> Jo̱ quie̱rˊ co̱o̱ˋ e jmáiñˈˋ ta ˜ quiáˈˉ e nisíñˈˋ mɨcuɨˈieeˋ , jo̱ nisérˉ caˈˊ e quiˊ quiáˈˉ do .
(src)="b.MAT.3.12.2"> Jo̱ dsʉˈ e mɨcuɨˈieeˋ do niˈmeárˉ fɨˊ dsíiˊ sɨnʉ́ʉˆ jo̱guɨ e quiˊ do quiáˈˉ nijɨ̱́ˉbre fɨˊ lɨ ˜ cooˋ jɨˋ e jaˋ tó̱o̱ˋ jmɨɨ ˜ yʉˈˊ .
(trg)="b.MAT.3.12.1"> Ɩ tɔka ɩ kʋfalʋɣʋ kɛ ɩ niŋ taa .
(trg)="b.MAT.3.12.2"> Ɩ ká fala pə təna təcaɣacaɣa , na ɩ́ suu pee kɛ ɩ kpou taa .
(trg)="b.MAT.3.12.3"> Ama ɩ ká tʋ lɔɔtʋ kɛ kɔkɔ ŋka kaa teŋ tɔ ka taa .

(src)="b.MAT.3.13.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , cagüɨˈɨ́ɨˊ Jesús fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱ cangórˉ fɨˊ lɨ ˜ táangˋ i̱ Juan do fɨˊ guaˋ Jordán e laco̱ˈ dseaˋ íˋ niséˉ jmɨɨˋ quiáˈrˉ .
(trg)="b.MAT.3.13.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu lɩɩna Kalilee na ɩ́ kɔɔ Yaatanɩ kɛ Yohaanɩ cɔlɔ sɩ Yohaanɩ ɩ́ sɔ-ɩ Ɩsɔ lʋm .

(src)="b.MAT.3.14.1"> Dsʉˈ i̱ Juan do jaˋ lamɨ ˜ iiñ ˜ e niseáiñˉ dseaˋ do jmɨɨˋ , jo̱ lalab cajíñˈˉ casɨ́ˈˉreiñˈ : — ˈNʉbˋ dseaˋ catɨ́ɨnˈˉ e niseáanˈ ˜ jnea ˜ jmɨɨˋ ; jo̱ ¿ jialɨˈˊ ñiˈˊ e iinˈ ˜ e jnea ˜ niseáan ˜ n ˈnʉˋ jmɨɨˋ ?
(trg)="b.MAT.3.14.1"> Ama Yohaanɩ ta tisi .
(trg)="b.MAT.3.14.2"> Haləna ɩ́ tɔ sɩ : Pə nəɣəsəna ɩsɩɩ náá sɔna má , na ń məlɩ na ń kɔŋ ma kiŋ na ?

(src)="b.MAT.3.15.1"> Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ : — Lɨ́ˈˆ jmeeˉ laco̱ˈ e fɨ́ɨˉɨ ˈnʉˋ lana ; co̱ˈ la guíimˋ ˈnéˉ jmitíˆiiˈ jaléˈˋ ta ˜ quiʉˈˊ Fidiéeˇ e ˈnéˉ jmóˆooˈ .
(src)="b.MAT.3.15.2"> Jo̱baˈ caˈíbˉ dsíiˊ i̱ Juan do e niseáiñˉ dseaˋ do jmɨɨˋ .
(trg)="b.MAT.3.15.1"> Tənaɣa Yesu cɔ Yohaanɩ sɩ : Yele na pə́ lá mpʋ .
(trg)="b.MAT.3.15.2"> Pə wɛɛ sɩ tə yoosi pə təna mpi Ɩsɔ yɔɣɔtaa sɩ tə́ la tɔɣɔ .
(trg)="b.MAT.3.15.3"> Ḿpʋ́ɣʋ́ Yohaanɩ tisaa .

(src)="b.MAT.3.16.1"> Jo̱ dsifɨˊ mɨ ˜ cajgáangˉ Jesús jmɨɨˋ , jo̱ cagüɨˈɨ́ɨˊbre fɨˊ dsíiˊ jmɨ́ˋ .
(src)="b.MAT.3.16.2"> Jo̱ ladsifɨˊ lanab canaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ , jo̱ cangáˉ Jesús e cajgóˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ yʉ́ˈˆ moguir ˜ e lɨɨng ˜ jaangˋ mee ˜ .
(trg)="b.MAT.3.16.1"> Pa tɛma Yesu kɛ́ Ɩsɔ lʋm sɔʋ ɩlɛna ɩ́ lɩɩ lʋm taa .
(trg)="b.MAT.3.16.2"> Tənaɣa ɩsɔtɔnʋɣʋ hɛta kpakpaa , na Yesu ná Ɩsɔ Feesuɣu ɩsɩɩ alukuku na kʋ tiiki ɩ tɔɔ .

(src)="b.MAT.3.17.1"> Jo̱ guicanʉ́ˈˋ co̱o̱ˋ luu ˜ e jáaˊ fɨˊ yʉ́ˈˆ jmɨgüíˋ jo̱ guicajíngˈˉ lala : — I̱ nab Jó̱o̱ˋo̱ i̱ ˈneáanˋn eáangˊ , jo̱ dsíngˈˉ iáangˋ dsiiˉ có̱o̱ˈr ˜ .
(trg)="b.MAT.3.17.1"> Ɩlɛna pá nɩɩ pə yɔɣɔtəna ɩsɔtaa sɩ : Ɩnɛɣɛlɛ ma luɣu tɛɛ Pəyaɣa , ma laŋlɛ hɛɛna-ɩ sɔsɔm .

(src)="b.MAT.4.1.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ e cajgóˉ Jmɨguíˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ yʉ́ˈˆ mogui ˜ Jesús , jo̱ e Jmɨguíˋ do cangojéengˋ dseaˋ do fɨˊ co̱o̱ˋ guóoˈ ˜ uǿˉ quiʉ̱́ˋ e laco̱ˈ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ nijmérˉ quijí̱ˉ jial e niˈéˉ dseaˋ do dseeˉ .
(trg)="b.MAT.4.1.1"> Pə waalɩ kɛ́ Feesuɣu pona Yesu kɛ́ wʋlaɣa tɛtʋ taa sɩ Ɩlɔɣɔʋ ɩ́ maɣasɩ-ɩ .

(src)="b.MAT.4.2.1"> Jo̱ fɨˊ jo̱b cateáangˋ Jesús lajeeˇ tu̱lóˉ jmɨɨ ˜ jo̱guɨ tu̱lóˉ uǿøˋ jo̱ jaˋ e cagǿˈrˋ jí̱i̱ˈ ˜ co̱o̱ˋ lajeeˇ jo̱ .
(src)="b.MAT.4.2.2"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋguɨ lajo̱baˈ cadseáˉ jmɨˈaaiñˉ .
(trg)="b.MAT.4.2.1"> Yesu tɛma nɔɣɔ hɔkʋɣʋ kɛ ilim na ahoo kɛ kʋyɛɛŋ nɩɩlɛ .
(trg)="b.MAT.4.2.2"> Ɩlɛna nyɔɣɔsɩ kpa-ɩ .

(src)="b.MAT.4.3.1"> Jo̱ lajeeˇ jo̱b cangoquiéengˊ i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do fɨˊ lɨ ˜ singˈˊ Jesús e jmóorˋ quijí̱ˉ jial niˈéˉ dseaˋ do dseeˉ , jo̱baˈ casɨ́ˈrˉ dseaˋ do lala jo̱ cajíñˈˉ : — Song jáˈˉ e ˈnʉˋ lɨnˈˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ ˜ do , quiʉ́ʉˈ ˜ ta ˜ e niˈuíingˉ iñíˈˆ e cu̱u̱ ˜ e néeˊ na .
(trg)="b.MAT.4.3.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩlɔɣɔʋ kpəntəna-ɩ na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ : Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa yɔɣɔtɩ na pɛɛ anɛ á pəsɩ tɔɣɔnaɣa .

(src)="b.MAT.4.4.1"> Jo̱ dsʉˈ dsifɨˊ lajo̱b cañíiˋ Jesús quiáˈˉ i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do jo̱ cajíñˈˉ : — Dsʉˈ lalab féˈˋ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ : “ Jaˋ nilɨseengˋ jaléngˈˋ dseaˋ jmɨgüíˋ juguiʉ́ˉ e lɨco̱ˈ niˈɨ̱́ˈˋ nidǿˈrˉ jaléˈˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ , co̱ˈ ˈnéˉ e nijmitir ˜ jaléˈˋ ta ˜ quiʉˈˊ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ , jo̱ lajo̱guɨbaˈ nilɨseeiñˋ juguiʉ́ˉ . ”
(trg)="b.MAT.4.4.1"> Yesu cɔ-ɩ sɩ : Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ pə taɣa tɔɣɔnaɣa tike kɛ yʋlʋ ká hikina weesuɣu .
(trg)="b.MAT.4.4.2"> Ama tɔm təna nti tə lɩɩkəna Ɩsɔ nɔɣɔ taa tɔ tə kiŋ tɔtɔɣɔ .

(src)="b.MAT.4.5.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do cangojéeiñˋ Jesús fɨˊ fɨɨˋ güeangˈˆ quiáˈˉ dseaˋ góorˋ dseaˋ Israel e siiˋ Jerusalén , jo̱ caseáaiñˋ dseaˋ do cartɨˊ yʉ́ˈˆ guáˈˉ féˈˋ e siˈˊ fɨˊ jo̱ .
(trg)="b.MAT.4.5.1"> Pəlɛ pə waalɩ , Ɩlɔɣɔʋ pona Yesu kɛ́ ɩcatɛ naŋŋ nyəntɛ taa na ɩ́ kpaasɩ-ɩ Ɩsɔ təsɛɛlɛ comcom nɔɣɔ taa ,

(src)="b.MAT.4.6.1"> Jo̱ lajeeˇ nɨteáaiñˉ fɨˊ jo̱ , lalab casɨ́ˈrˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ : — Song jáˈˉ e lɨnˈˊ i̱ Jó̱o̱ˊ Fidiéeˇ camɨ́ɨngˈ ˜ do , bíingˊ uøˈˊ cartɨˊ uii ˜ quiáˈˉ e guáˈˉ la ; dsʉco̱ˈ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ féˈˋ lala : Fidiéeˇ niquiʉ́ˈrˉ ta ˜ jaléngˈˋ ángeles i̱ lɨ́ɨngˊ guotɨɨrˉ e nijmérˉ íˆ ˈnʉˋ , jo̱ nisáiñˈˊ ˈnʉˋ có̱o̱ˈ ˜ guoorˋ lajeeˇ guiáangˈ ˜ guoˈˊ guiáˈˆ güíˋ e laco̱ˈ jaˋ nitɨtaanˈ ˜ cartɨˊ ni ˜ uǿˆ .
(trg)="b.MAT.4.6.1"> na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ : Ye n kɛ́ Ɩsɔ Pəyaɣa , lɩɩ cənɛ na ń ŋmaa atɛ .
(trg)="b.MAT.4.6.2"> Pə taɣa polo , pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ : Ɩsɔ ká heeli ɩ ɩsɔtaa tillaa kɛ nyá tɔm sɩ pá paasəna-ŋ teu .
(trg)="b.MAT.4.6.3"> Na paa teeli-ŋ pa niŋ taa sɩ pə́ taa kɔɔ na pəlɛ natəlɩ tə co-ŋ .

(src)="b.MAT.4.7.1"> Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ : — Dsʉˈ lala féˈˋguɨ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ cajo̱ : “ Jaˋ jmooˈˋ jial niˈéˉ Fíiˈˋ Fidiéeˇ dseeˉ . ”
(trg)="b.MAT.4.7.1"> Ama Yesu cɔ-ɩ sɩ : Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa tɔtɔ sɩ , n kaa maɣasɩ nyá Caa Ɩsɔ sɩ n naa ɩ waalɩ .

(src)="b.MAT.4.8.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ e jo̱ , i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do cangojéeiñˋ Jesús fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ móˈˋ e ñíiˊ eáangˊ , jo̱ caˈeˈrˊ dseaˋ do jaléˈˋ fɨɨˋ e seaˋ fɨˊ jmɨgüíˋ jo̱guɨ jial niingˉ laco̱o̱ˋ laco̱o̱ˋ ;
(trg)="b.MAT.4.8.1"> Ɩlɛna Ɩlɔɣɔʋ tasa Yesu kɛ́ ponaʋ kɛ pʋɣʋ ŋku kʋ kʋla sɔsɔm tɔ kʋ tɔɔ na ɩ́ hʋlɩ-ɩ antulinya kawulasɩ təna na sɩ teeli ,

(src)="b.MAT.4.9.1"> jo̱ i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do casɨ́ˈrˉ Jesús jo̱ cajíñˈˉ : — Jnea ˜ nicuǿøˆø ˈnʉˋ lajaléˈˋ e móoˈˉ na song nisiˈˆ uǿˉ jníˈˆ fɨˊ quiniiˉ jo̱guɨ nijmifénˈˊ jnea ˜ .
(trg)="b.MAT.4.9.1"> na ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ : Ye n ka həntɩ-m atɛ na ń sɛɛ-m , maa ha-ŋ mpʋ ɩnɩ pə təna .

(src)="b.MAT.4.10.1"> Jo̱baˈ cañíiˋ Jesús jo̱ casɨ́ˈˉreiñˈ : — Güɨhuíingˉ cáanˋn , Satanás , dsʉco̱ˈ fɨˊ ni ˜ jiˋ quiáˈˉ Fidiéeˇ féˈˋguɨ : “ Jí̱i̱ˈ ˜ Fidiéeˇ dseaˋ guiing ˜ ñifɨ́ˉbingˈ nijmifénˈˊ , jo̱ jí̱i̱ˈ ˜ ta ˜ quiʉˈˊ íˋbre e nijmitíˈˆ cajo̱ . ”
(trg)="b.MAT.4.10.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ Yesu cɔ-ɩ sɩ : Satanɩ , tɛɛ .
(trg)="b.MAT.4.10.2"> Pa ŋmaawa Ɩsɔ Tɔm taa sɩ , n ká sɛɛ nyá Caa Ɩsɔ , na ɩ tike ɩ təmlɛ kɛ n ká la .

(src)="b.MAT.4.11.1"> Jo̱ dsifɨˊ lajo̱b cajmɨˈnángˋ ˈñiaˈˊ i̱ fii ˜ i̱ ˈlɨngˈˆ do fɨˊ lɨ ˜ singˈˊ Jesús , jo̱ lɨ́ˉ jo̱ caguilíingˉ tú̱ˉ ˈnɨˊ mɨ́ɨngˈ ˜ ángeles fɨˊ lɨ ˜ singˈˊ Jesús e cangoto̱ˈˋ fɨ́ɨiñˋ dseaˋ do .
(trg)="b.MAT.4.11.1"> Tənaɣa Ɩlɔɣɔʋ yela Yesu .
(trg)="b.MAT.4.11.2"> Ɩlɛna ɩsɔtaa tillaa kɔɔ na pá paasəna-ɩ .

(src)="b.MAT.4.12.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , jo̱ calɨñiˊ Jesús e ˈnʉñíbˆ nɨˈiuungˉ Juan i̱ seáangˋ dseaˋ jmɨɨˋ , jo̱baˈ caquɨmˈˉtu̱r fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea .
(trg)="b.MAT.4.12.1"> Yesu nɩɩwa sɩ pa tʋ Yohaanɩ kɛ saləka , ɩlɛna ɩ́ tɛɛna Kalilee .

(src)="b.MAT.4.13.1"> Dsʉˈ jaˋ caje̱rˊ fɨˊ Nazaret , co̱ˈ dob cangogüeárˋ fɨˊ Capernaum fɨˊ ˈnɨˈˋ guiéeˊ Galilea , fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ lɨ ˜ neáangˊ dseaˋ Israel i̱ lɨ́ɨngˊ dseaˋ sɨju̱ˇ Zabulón có̱o̱ˈ ˜ guɨ Neftalí .
(trg)="b.MAT.4.13.1"> Ɩ yela Nasalɛtɩ , ɩlɛna ɩ́ polo na ɩ́ caɣa Kapənahum .
(trg)="b.MAT.4.13.2"> Ɩcatɛ nte tə wɛ Kalilee lʋm nɔɣɔ kɛ Sapulɔŋ na Nɛfətali pa tɛtʋ taa tɔ .

(src)="b.MAT.4.14.1"> Jo̱ cangojéeˊ jaléˈˋ e jo̱ e laco̱ˈ calɨti ˜ lají̱i̱ˈ ˜ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e cajmeˈˊ Saíiˆ , jaangˋ i̱ caféˈˋ cuaiñ ˜ quiáˈˉ Fidiéeˇ malɨɨ ˜ guɨ eáangˊ mɨ ˜ cajíñˈˉ lala :
(trg)="b.MAT.4.14.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pə lapa ɩsɩɩ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛləsʋlʋ Ɩsayii ka yɔɣɔtaa tɔ sɩ :

(src)="b.MAT.4.15.1"> E guóoˈ ˜ uǿˉ quiáˈˉ dseaˋ sɨju̱ˇ Zabulón có̱o̱ˈ ˜ guɨ Neftalí néeˊ cáangˋ guaˋ Jordán fɨˊ ˈnɨˈˋ guiéeˊ Galilea fɨˊ dsíiˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea cajo̱ .
(src)="b.MAT.4.15.2"> Jo̱ fɨˊ jo̱b lɨ ˜ seengˋ dseaˋ i̱ jaˋ cuíingˋ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.4.15.1"> Sapulɔŋ tɛtʋ na Nɛfətali tɛtʋ , na teŋku tɔɔ tɔɔ , na Yaatanɩ waalɩ , na mpa pa ta kɛ Yuta nyə́ma tɔ pa Kalilee .

(src)="b.MAT.4.16.1"> Jo̱ lafaˈ i̱ seengˋ fɨˊ lɨ ˜ nʉʉˋ sǿˈˋ lɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ , dsʉˈ cangárˉ co̱o̱ˋ jɨˋ e jloˈˆ niingˉ ˈgøngˈˊ .
(src)="b.MAT.4.16.2"> Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ lɨ́ɨiñˊ lafaˈ sɨjúuiñˉ uíiˈ ˜ dseeˉ quiáˈrˉ , dsʉˈ nɨcajneáˉ e jɨˋ do jee ˜ írˋ .
(trg)="b.MAT.4.16.1"> Pə yəlaa mpa pa caɣa səkpɛtʋɣʋ taa tɔ , pɩɩ na-wɛ tənyaɩɩ ɩsɩɩ kɔkɔ .
(trg)="b.MAT.4.16.2"> Na mpa pa caɣa səm səkpɛtʋɣʋ ɩcatɛ taa tɔ , pɩɩ ná pa tɔɔ tənyaɩɩ .

(src)="b.MAT.4.17.1"> Jo̱ lajeeˇ e nɨguiing ˜ Jesús fɨˊ Capernaumbaˈ canaaiñˋ guiarˊ júuˆ quiáˈrˉ jo̱ féˈrˋ : — Quɨ́ˈˉ jíingˈˇ yaang ˜ naˈ fɨˊ quiniˇ Fidiéeˇ uíiˈ ˜ dseeˉ quíiˉnaˈ , dsʉco̱ˈ nɨjaquiéemˊbaˈ e nicá̱ˋ dseaˋ do nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ .
(trg)="b.MAT.4.17.1"> Pə kpaɣaʋ waatʋ ɩnɩ tɔ Yesu sʋʋ waasʋ lapʋ na ɩ́ tɔŋ sɩ : Ɩ́ laɣasɩ tɔntɛ , ɩsɔtaa Kawulaɣa wʋsa kɔntɛ .

(src)="b.MAT.4.18.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , lajeeˇ e ngóoˊ Jesús ngɨrˊ fɨˊ ˈnɨˈˋ guiéeˊ Galilea , cangáiñˉ gángˉ dseaˋ i̱ laˈóˈˋ rúngˈˋ , jaangˋ i̱ siiˋ Simón jo̱ siiˋbɨr Tʉ́ˆ cajo̱ , jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Dɨ́ˆ .
(src)="b.MAT.4.18.2"> Jo̱ lajɨˋ huáaiñˈˉ do taaiñ ˜ ta ˜ feáˋ ˈmáaˊ fɨˊ dsíiˊ jmɨ́ˋ quiáˈˉ e sáiñˈˊ ˈñʉˋ .
(trg)="b.MAT.4.18.1"> Yesu tɔŋaɣa Kalilee teŋku nɔɣɔ nɔɣɔ , ɩlɛna ɩ́ ná tiina kpalaa kɛ naalɛ .
(trg)="b.MAT.4.18.2"> Simɔŋ wei pa yaa sɩ Piyɛɛ tɔ na ɩ neu Antəlɩɩ , na pá tʋɣɩ puluɣu kɛ teŋku taa .

(src)="b.MAT.4.19.1"> Jo̱ Jesús casɨ́ˈˉreiñˈ jo̱ cajíñˈˉ : — ˈNʉ́ˈˋ ñilíingˉnaˈ có̱o̱ˈ ˜ jnea ˜ , jo̱ jnea ˜ nicuǿøˆø ˈnʉ́ˈˋ ta ˜ e guiáˆnaˈ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ jee ˜ dseaˋ jmɨgüíˋ , jo̱ lɨ́ɨbˊjiʉ e ta ˜ jo̱ la lɨ́ɨˊ ta ˜ sángˈˊ ˈñʉˋ .
(trg)="b.MAT.4.19.1"> Tənaɣa Yesu tɔma-wɛ sɩ : Ɩ́ kɔɔ na má la-mɛ na ɩ́ puuki yəlaa ɩsɩɩ ɩ́ puukuɣu tiina tɔ .

(src)="b.MAT.4.20.1"> Jo̱baˈ i̱ dseaˋ do dsifɨˊ ladob catʉ́rˋ ˈmáaˊ quiáˈrˉ jo̱ cangolíimˆbre có̱o̱ˈ ˜ Jesús .
(trg)="b.MAT.4.20.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ pɛlɛ pa yela pa puluŋ na pá təŋɩ-ɩ kpakpaa .

(src)="b.MAT.4.21.1"> Jo̱ tɨˊ dobɨjiʉ nɨngóoˊ Jesús có̱o̱ˈ ˜ i̱ dseaˋ do mɨ ˜ cangáiñˉ jiéngˈˋguɨ gángˉ dseaˋ i̱ laˈóˈˋ rúmˈˋ cajo̱ , jo̱ jaaiñˈˋ do siirˋ Tiáa ˜ jo̱ jaangˋguɨ i̱ siiˋ Juan .
(src)="b.MAT.4.21.2"> Jo̱ lajɨˋ huáaiñˈˉ do lɨ́ɨiñˊ jó̱o̱ˊ jaangˋ dseañʉˈˋ i̱ siiˋ Zebedeo .
(src)="b.MAT.4.21.3"> Jo̱ teáaiñˈ ˜ fɨˊ co̱o̱ˋ dsíiˊ móoˊ co̱lɨɨng ˜ có̱o̱ˈ ˜ tiquiáˈrˆ e jmoˈrˊ jaléˈˋ ˈmáaˊ quiáˈˉ e sáiñˈˊ ˈñʉˋ .
(src)="b.MAT.4.21.4"> Jo̱ Jesús catǿˈˉreiñˈ do ,
(trg)="b.MAT.4.21.1"> Ɩ tasa pote kɛ pəcɔ , ɩlɛna ɩ́ ná Sepetee pəyalʋ Saakɩ na ɩ neu Yohaanɩ na pa caa Sepetee pa wɛ kpɩɩlʋɣʋ taa na pá taɣanəɣɩ pa puluŋ .
(trg)="b.MAT.4.21.2"> Tənaɣa Yesu yaa-wɛ ,

(src)="b.MAT.4.22.1"> jo̱ dsifɨˊ lajo̱b caˈuøøiñˈˋ do e fɨˊ dsíiˊ móoˊ lɨ ˜ teáaiñˈ ˜ do jo̱ cangolíimˉbre có̱o̱ˈ ˜ Jesús , jo̱ dob caseáaiñˊ i̱ tiquiáˈrˆ do .
(trg)="b.MAT.4.22.1"> na pá yele pa caa na kpɩɩlʋɣʋ na pá təŋɩ-ɩ kpakpaa .

(src)="b.MAT.4.23.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangɨ́ˋ jo̱ , cangɨˊ Jesús fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea e eˈrˊ jaléngˈˋ dseaˋ Israel júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ fɨˊ dsíiˊ guáˈˉ quiáˈrˉ e té̱e̱ˉ laco̱o̱ˋ fɨɨˋ .
(src)="b.MAT.4.23.2"> Jo̱ guiarˊ júuˆ quiáˈˉ Fidiéeˇ e nɨjaquiéemˊbaˈ e nicá̱ˋ dseaˋ do nifɨˊ quiáˈˉ lajaangˋ lajaangˋ dseaˋ jmɨgüíˋ .
(src)="b.MAT.4.23.3"> Jo̱guɨ jmiˈleáamˉbɨr jaléngˈˋ dseaˋ i̱ lɨ́ɨngˊ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ o̱si lɨ́ˈˆ doñiˊ jiéˈˋ lɨ ˜ cuˈˋ quiáiñˈˉ é .
(trg)="b.MAT.4.23.1"> Yesu cɔɔwa Kalilee tɛtʋ təna na ɩ́ sɛɣɛsɩ Yuta nyə́ma təkotilenaa taa , na ɩ́ kpaalɩ Ɩsɔ Kawulaɣa Laapaalɩ Kʋpaŋ .
(trg)="b.MAT.4.23.2"> Na ɩ́ waasəɣɩ yəlaa taa kʋtɔntʋnaa na acamaa təna .

(src)="b.MAT.4.24.1"> Jo̱ eáamˊ nɨniˈˊ júuˆ quiáˈˉ Jesús quiáˈˉ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ e jmóorˋ do fɨˊ laˈúngˉ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Siria .
(src)="b.MAT.4.24.2"> Jo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ seengˋ fɨˊ jo̱ dsilíiñˉ fɨˊ lɨ ˜ táangˋ Jesús e dsijéeiñˋ jaléngˈˋ dseaˋ dséeˈ ˜ quiáˈrˉ lɨ́ˈˆ doñiˊ eeˋ jmohuɨ́ɨˊ lɨiñˈˊ ; jo̱ quiéengˋ i̱ jéeˊ i̱ ˈlɨngˈˆ quiáˈˉ có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ i̱ joñíingˋ jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ caang ˜ guotɨɨˉ jo̱guɨ jaléngˈˋ i̱ jaˋ líˋ ngɨ́ˉ , lɨ́ˈˆ lajaléngˈˋ i̱ na dseángˈˉ jmiˈleáamˉ Jesús .
(trg)="b.MAT.4.24.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ yəlaa nɩɩ Yesu taŋ kɛ Silii tɛtʋ təna taa .
(trg)="b.MAT.4.24.2"> Na pá kɔna-ɩ yəlaa təna mpa kʋtɔməŋ na wʋsasɩ paɣalɛ tɔŋna kʋnyɔŋ tʋɣʋ tɔ .
(trg)="b.MAT.4.24.3"> Alɔɣɔhilaa na timle nyə́ma na kʋtɔŋ kʋtʋʋlʋɣʋ nyə́ma , na ɩ́ waasɩ-wɛ .

(src)="b.MAT.4.25.1"> Jo̱ eáamˊ fɨ́ɨngˊ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ nɨngɨˊ có̱o̱ˈ ˜ Jesús ; jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ seeiñˈˋ do i̱ seengˋ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Galilea jo̱guɨ seemˋbɨ i̱ jalíingˉ fɨˊ jaléˈˋ fɨɨˋ e téeˈ ˜ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Decápolis jo̱guɨ seemˋbɨ i̱ jalíingˉ fɨˊ Jerusalén jo̱guɨ seemˋbɨ cajo̱ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ fɨˊ lɨ ˜ se̱ˈˊ Judea có̱o̱ˈ ˜ guɨ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jalíingˉ lɨ́ˈˆ lɨˊ ˈngóoˈ ˜ laco̱ˈ iʉ ˜ guaˋ Jordán .
(trg)="b.MAT.4.25.1"> Samaa sɔsɔ təŋaɣa-ɩ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.4.25.2"> Pa lɩɩna Kalilee na Acalɛɛ Naanʋwa tɛtʋ , na Yosalɛm na Yuta na acalɛɛ nna a wɛ Yaatanɩ waalɩ tɔ .

(src)="b.MAT.5.1.1"> Jo̱ mɨ ˜ cangáˉ Jesús e fɨ́ɨngˊ dseaˋ ngolíingˉ caluurˇ laco̱ˈ ngóorˊ , jo̱baˈ cajgóorˉ fɨˊ co̱o̱ˋ yʉ́ˈˆ móˈˋ jo̱ fɨˊ jo̱b caguárˋ .
(src)="b.MAT.5.1.2"> Jo̱ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ quiáˈrˉ do cangoquiéeiñˊ fɨˊ lɨ ˜ guiing ˜ dseaˋ do ,
(trg)="b.MAT.5.1.1"> Yesu nawa samaa , ɩlɛna ɩ́ kpa pʋɣʋ tɔɔ na ɩ́ caɣa .
(trg)="b.MAT.5.1.2"> Tənaɣa ɩ ɩfalaa kpətəna-ɩ .

(src)="b.MAT.5.2.1"> jo̱ Jesús canaaiñˋ eˈˊreiñˈ do jo̱ cajíñˈˉ :
(trg)="b.MAT.5.2.1"> Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ sʋʋ-wɛɣɛ sɛɣɛsʋɣʋ sɩ :

(src)="b.MAT.5.3.1"> — Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ñiˊ e ˈneáiñˉ Fidiéeˇ , co̱ˈ dseaˋ íbˋ dseaˋ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈrˉ .
(trg)="b.MAT.5.3.1"> Mpa pa fɛɩna kalampaanɩ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.3.2"> Mpi tɔ , mpɛ pa tənna ɩsɔtaa Kawulaɣa .

(src)="b.MAT.5.4.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsíngˈˉ lɨjiuung ˜ dsíiˊ , co̱ˈ Fidiéebˇ nijmiˈiáaiñˋ dsíiˊ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ .
(trg)="b.MAT.5.4.1"> Mpa pa wɛ laŋwakəllɛ taa tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.4.2"> Mpi tɔ , Ɩsɔ ká hɛɛsɩ pa laŋa .

(src)="b.MAT.5.5.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ ˈneángˉ Fidiéeˇ , co̱ˈ nɨñirˊ e jí̱i̱ˈ ˜ co̱o̱ˋ jaˋ e quɨ́ɨˈr ˜ jmɨɨ ˜ jmérˉ yaaiñ ˜ ; jo̱ Fidiéeˇbingˈ i̱ nicuǿˈˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ jaléˈˋ e catɨ́ɨiñˉ lɨ́ˈˆ laco̱ˈ jí̱i̱ˈ ˜ júuˆ e nɨcacuøˈˊreiñˈ lamɨ ˜ jéengˊguɨ .
(trg)="b.MAT.5.5.1"> Mpa pa wɛna yʋlʋtʋ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.5.2"> Mpi tɔ , mpɛ paa tɔɣɔna tɛtʋ təna , ɩsɩɩ Ɩsɔ ka heeluɣu-wɛ tɔ .

(src)="b.MAT.5.6.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsíngˈˉ iing ˜ jméˉ jaléˈˋ e iing ˜ Fidiéeˇ , co̱ˈ dseaˋ íˋbingˈ i̱ nijmɨcó̱o̱ˈ ˜ quiáˈrˉ e nilíˈˋbre jmérˉ jaléˈˋ e jo̱ .
(trg)="b.MAT.5.6.1"> Mpa pa nyɩɩləɣɩ sɔsɔm sɩ pá tɔŋ ɩsɩɩ Ɩsɔ caa tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.6.2"> Mpi tɔ , Ɩsɔ ká səna-wɛɣɛ teu na pá tɔ mpʋ .

(src)="b.MAT.5.7.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨngˉ jaléngˈˋ dseaˋ rúngˈˋ , co̱ˈ Fidiéebˇ nilíˋ fɨ́ɨˉ lɨ́ɨiñˉ jaléngˈˋ i̱ dseaˋ íˋ .
(trg)="b.MAT.5.7.1"> Mpa pa wɛna lɛlaa pətɔɔtəlɛ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.7.2"> Mpi tɔ , Ɩsɔ ká nyənɩ mpɛ pa pətɔɔtəlɛ .

(src)="b.MAT.5.8.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ guiing ˜ dsíiˊ e jmóorˋ jmangˈˉ jaléˈˋ e guiʉ́ˉ , co̱ˈ jaléngˈˋ dseaˋ íˋbingˈ i̱ niníingˉ Fidiéeˇ .
(trg)="b.MAT.5.8.1"> Mpa pa lotu taa hʋwɛɛ tewa tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.8.2"> Mpi tɔ , paa na Ɩsɔ .

(src)="b.MAT.5.9.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ jmóoˋ quijí̱ˉ jial nilɨseengˋ dseaˋ juguiʉ́ˉ có̱o̱ˈ ˜ dseaˋ rúiñˈˋ , co̱ˈ Fidiéeˇbingˈ nijíngˈˉ e dseaˋ íˋbingˈ lɨ́ɨngˊ jó̱o̱rˊ .
(trg)="b.MAT.5.9.1"> Mpa pa tɔɣɔnəɣɩ yoou kɛ lɛlaa hɛkʋ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.9.2"> Mpi tɔ , Ɩsɔ ká yaa-wɛɣɛ ɩ piya .

(src)="b.MAT.5.10.1"> ’ Juguiʉ́ˉjiʉ quiáˈˉ jaléngˈˋ dseaˋ i̱ dsingɨ́ɨngˉ e jmóˈˉ dseaˋ gaˋ quiáˈrˉ uíiˈ ˜ e jmóorˋ jaléˈˋ e iing ˜ Fidiéeˇ , co̱ˈ i̱ dseaˋ i̱ dsingɨ́ɨngˉ jaléˈˋ e jo̱ , Fidiéeˇbingˈ i̱ quie̱ˊ nifɨˊ quiáˈrˉ .
(trg)="b.MAT.5.10.1"> Mpa pa lakɩ Ɩsɔ kʋcacaam na pá naasəɣɩ-wɛɣɛ pə tɔɔ tɔ pa nɩɩ leleŋ kɛ́ .
(trg)="b.MAT.5.10.2"> Mpi tɔ , mpɛ pa tənna ɩsɔtaa Kawulaɣa .