# sl/ted2020-1176.xml.gz
# tt/ted2020-1176.xml.gz
(src)="1"> Veste , jaz pišem za otroke in sem pravzaprav najbrž najbolj bran ameriški pisatelj za otroke .
(trg)="1.1"> Беләсезме , мин балалар өчен язам .
(trg)="1.2"> Мөгаен , Америкада мин иң күп укылган балалар язучысы .
(src)="2"> In ljudem vedno govorim , da nočem priti oblečen kot znanstvenik .
(trg)="2"> Һәм мин һәрвакыт кешеләргә шулай дим : " мин галим кебек киенеп чыгыш ясарга теләмим " .
(src)="3"> Lahko pridem kot kmetovalec ali v usnju in nihče ni nikoli izbral kmetovalca .
(trg)="3"> Мин фермер кебек яки күннән тегелгән куртка кия алам , һәм әлегә беркем фермерның костюмы сайламады .
(src)="4"> Danes sem tukaj , da vam povem nekaj o krogih in razsvetljenjih .
(trg)="4"> Бүген мин сезнең белән зирәклек турында сөйләшергә телим .
(src)="5"> In veste , razsvetljenje je običajno nekaj , ko najdete , kar ste nekje izgubili .
(trg)="5"> Һәм беләсезме , зирәклек ул сез кайчандыр югалткан , ә аннары соң тапкан нәрсә .
(src)="6"> Le krog morate narediti okoli bloka , da bi to videli kot razsvetljenje .
(trg)="6"> Сезгә моның зирәклек икәнлеген аңлар өчен бөтен кварталны урап узырга кирәк .
(src)="7"> To je slika kroga .
(trg)="7"> Бу - түгәрәк рәсеме .
(src)="8"> Naredil jo je moj prijatelj -- Richard Bollingbroke .
(trg)="8"> Аны минем дустым , Ричард Боллингброк , ясады .
(src)="9"> Je vrsta zapletenega kroga , o katerem vam bom govoril .
(trg)="9"> Бу катлаулы түгәрәк , аның турында сезгә сөйләргә телим .
(src)="10"> Moj krog se je začel v 60-ih v srednji šoli v Stowu , v Ohiu , kjer sem bil razredni peder .
(trg)="10"> Минем түгәрәгем алтмышынчы елларда урта мәктәптә Стоуда , Огайода башланды анда мин шактый читкә кагылган идем .
(src)="11"> Bil sem fant , ki so ga vsak teden na moškem stranišču pretepli do krvi , dokler mi ni ena učiteljica rešila življenja .
(trg)="11.1"> Мин атна саен бәдрәфтә каңга кадәр кыйналган егетләрдән идем .
(trg)="11.2"> Ә бервакыт укытучым минем гомеремне коткарды .
(src)="12"> Življenje mi je rešila s tem , da mi je dovolila uporabljati stranišče za učitelje .
(trg)="12"> Ул миңа укытучылар бәдрәфен кулану рөхсәт белән мине коткарды .
(src)="13"> To je delala na skrivaj ,
(trg)="13"> Ул моны сердә тотты
(src)="14"> to je delala tri leta
(trg)="14"> ул моны өч ел буе эшләде .
(src)="15"> in moral sem oditi iz mesta .
(trg)="15"> Аннары соң миңа башка шәһәргә китәргә кирәк булды .
(src)="16"> Imel sem palec , imel sem 85 $ in končal sem v San Franciscu , v Kaliforniji -- spoznal ljubimca -- in v 80-ih sem spoznal , da moram začeti z delom na AIDS organizacijah .
(trg)="16"> Минем баш бармагым һәм 85 $ бар иде. һәм мин Сан Францискода , Калифорнияда калдым һәм Сиксәненче елларда мин СПИД белән шөгыльләнгән оешмага урнаштырга кирәк дип таптым .
(src)="17.1"> Pred približno tremi ali štirimi leti sem sredi noči dobil telefonski klic od tiste učiteljice , ge .
(src)="17.2"> Posten , ki je rekla , " Moram te videti .
(trg)="17.1"> Якынча өч-дүрт ел элек төн уртасында теге укытучым , Миссис Постен телефоннан шалтыратты .
(trg)="17.2"> Ул миңа " миңа сине күрергә кирәк .
(src)="18"> Razočarana sem , ker se nikoli nisva spoznala kot odrasla .
(trg)="18"> Мин үзебезнең олылар кебек сөйләшмәгәнебезгә бик үкенәм .
(src)="19.1"> Lahko , prosim , prideš v Ohio ?
(src)="19.2"> In , prosim , pripelji zraven moškega , za katerega vem , da si ga do zdaj že našel .
(trg)="19"> Син минем яныма Огайога килә алсыңмы , һәм зинһар үзең белән йөргән кызныңны ал бу вакытка синең ул бардыр инде .
(src)="20"> In omeniti moram , da imam raka trebušne slinavke , in bi želela , če lahko , prosim , pohitiš s tem . "
(trg)="20"> Шуны бел : минем ашказаны асты бизенең яман шеше. һәм зинһар өчен ашык бул .
(src)="21"> Naslednji dan sva bila v Clevelandu .
(trg)="21"> Менә шулай итеп , икенче көнне без Кливлендка килдек .
(src)="22"> Obiskala sva jo , smejali smo se , jokali , in vedela sva , da bi morala biti v domu za onemogle .
(trg)="22.1"> Без гаҗәпләндек , без көлдек , без еладык , һәм без аңа хоспис табарга кирәк икәнен белдек .
(trg)="22.2"> Без аңа хоспис таптык һәм анда илттек ,
(src)="23"> Našla sva ji enega , jo odpeljala tja in skrbela za njo in pazila na njeno družino , ker je bilo to nujno ,
(trg)="23"> без аның артыннан һәм гаиләсе артыннан карадык , чөнки бу мәҗбүри булды , һәм аны ничек эшләргә кирәклеген белдек .
(src)="24"> to je nekaj , kar sva znala delati .
(trg)="24"> Һәм минем белән олыларча
(src)="25"> In ravno , ko me je ženska , ki me je želela spoznati kot odraslega , spoznala , se je spremenila v škatlo pepela in bila dana v moje roke .
(trg)="25"> сөйләшергә теләгән хатын , көл әрҗәсенә әйләнде һәм минем кулыма эләкте. һәм
(src)="26"> Kar se je zgodilo , je , da se je krog zaključil , postal je krog -- in tisto razsvetljenje , o katerem sem govoril , se je pojavilo .
(trg)="26.1"> бу түгәрәк ябылды , ул түгәрәк булды һәм мин моңа кадәр әйткән зирәклек миңа ачылды .
(trg)="26.2"> Зирәклек шуннан гыйбарәт :
(src)="27"> Razsvetljenje je , da je smrt del življenja .
(trg)="27.1"> үлем – тормышның өлеше .
(trg)="27.2"> Ул минем гомеремне коткарды ,
(src)="28"> Rešila je moje življenje , jaz in moj partner sva rešila njeno .
(trg)="28.1"> ә мин аның .
(trg)="28.2"> Һәм беләсезме , тормышның бу өлешендә
(src)="29"> In veste , tisti del življenja potrebuje vse , kar potrebuje tudi preostanek življenja .
(trg)="29.1"> безгә элекке әйберләр кирәк .
(trg)="29.2"> Безгә матурлык һәм хакыйкать кирәк ,
(src)="30"> Potrebuje resnico in lepoto in tako sem srečen , da je bilo to danes tukaj tolikokrat omenjeno .
(trg)="30.1"> һәм без бүген моның турында күп әйтелгәненә шатмые .
(trg)="30.2"> Шулай ук безгә
(src)="31.1"> Potrebuje tudi -- potrebuje dostojanstvo , ljubezen in radost .
(src)="31.2"> In naša naloga je , da te stvari delimo .
(trg)="31.1"> яхшылык , мәхәббәт , ихтирам да кирәк .
(trg)="31.2"> Һәм безнең максатыбыз - боларны бирү .
(trg)="31.3"> Рәхмәт
(src)="32"> Hvala .
(trg)="32"> кул чабу
(src)="33"> ( aplavz )
(trg)="33"> Тәмам .
# sl/ted2020-1183.xml.gz
# tt/ted2020-1183.xml.gz
(src)="1"> Pred nekaj leti sem imel občutek , da sem zapadel v rutino , zato sem se odločil slediti korakom velikega ameriškega filozofa Morgana Spurlocka in trideset dni početi nekaj novega .
(trg)="1.1"> Берничә ел элек Миңа гадәти тормыш туйдырды .
(trg)="1.2"> Шуңа күрә мин бөек АКШ фәлсәфәчесе Морган Сперлок мисалына иярергә булдым .
(trg)="1.3"> 30 көн эчендә берәр яңа әйбер эшләргә .
(src)="2"> Zamisel je pravzaprav precej preprosta .
(trg)="2"> Фикер шактый гади .
(src)="3"> Pomislite na nekaj , kar ste vedno želeli vnesti v svoje življenje , in to preizkušajte naslednjih trideset dni .
(trg)="3"> Син электән тормышыңа өстәргә теләгән әйберне уйла Һәм 30 көн эчендә аны эшлә
(src)="4"> Izkaže se , da je trideset dni ravno dovolj , da dodate novo navado ali se odrečete stari , kot je recimo gledanje poročil .
(trg)="4.1"> Шунысы кызык 30 көн гадәтне кабул итү яки бетерү өчен җитәрлек булып чыга .
(trg)="4.2"> Мәсәлән , хәбәрләрне бөтенләй караудан туктау .
(src)="5"> Skozi te tridesetdnevne izzive sem se naučil kar nekaj reči :
(trg)="5"> 30 көн эчендә мин берничә әйбер аңладым
(src)="6"> Prvič , namesto da bi meseci pozabljeni tekli mimo , sem si stvari mnogo bolje zapomnil .
(trg)="6"> Беренчедән , элек айлар тиз очып китсә , хәзер вакыт кадерлерәк үтә .
(src)="7"> Tole je del izziva , da mesec dni vsak dan posnamem fotografijo .
(trg)="7"> Бу вакыт эчендә мин һәр көнне яңа фото төшерергә сүз бирдем .
(src)="8"> In točno se spomnim , kje sem bil in kaj sem ta dan počel .
(trg)="8"> Һәм мин төгәл кайда булуымны һәм нәрсә эшләгәнемне хәтерлим .
(src)="9"> Opazil sem tudi , da je s tem , ko sem začel z več in težjimi tridesetdnevnimi izzivi , moja samozavest zrasla .
(trg)="9"> Мин шуны да аңладым : 30 көндә күбрәк һәм сыйфатлырак эш эшләгәндә , минем үземә ышанычым артты .
(src)="10"> Iz obsedenca z računalniki sem se prelevil v tipa , ki kolesari v službo ,
(trg)="10"> Санак артында утыручы беркатлы кешедән мин эшкә велосипедта йөрүчегә әйләндем ,
(src)="11"> in to za zabavo .
(trg)="11"> Бары тик кызык өчен .
(src)="12"> Lani sem splezal na Kilimandžaro , najvišjo goro v Afriki .
(trg)="12"> Ә узган елны мин Килиманджарога күтәрелдем , Африканың иң бөек тавы .
(src)="13"> Nikoli ne bi postal tako pustolovski , če ne bi začel s tridesetdnevnimi izzivi .
(trg)="13"> 30-көнлек экспериментларны башлаганчы мин мондый хәрәкәтчән түгел идем .
(src)="14"> Ugotovil sem tudi , da če si nečesa zares želiš , lahko to počneš trideset dni .
(trg)="14"> Шунысы ачыкланды : берәр нәрсәне бик нык теләсәң , аны 30 көн эчендә эшләп була .
(src)="15.1"> Ste kdaj hoteli napisati roman ?
(src)="15.2"> Vsakega novembra
(trg)="15.1"> Сезнең китап язганыгыз бармы ?
(trg)="15.2"> Һәр ноябрь аенда
(src)="16"> na desettisoče ljudi poskusi napisati čisto svoj roman v 50.000 besedah v tridesetih dneh .
(trg)="16"> якынча ун меңләр кеше 50 мең сүздән торган роман язарга тырыша , 30 көн эчендә .
(src)="17"> Dejstvo je , da je vse , kar morate narediti , to , da napišete 1.667 besed na dan v enem mesecu .
(trg)="17"> Димәк , шулай : бары тик көненә 1667 сүз язарга кирәк , ай дәвамында .
(src)="18"> In to sem storil .
(trg)="18"> Мин шулай эшләдем дә .
(src)="19"> Aja , trik je v tem , da ne greste spat , dokler niste napisali dnevnega števila besed .
(trg)="19"> Сүз уңаеннан , сер шунда : язып бетергәнче , йокларга ятарга ярамый .
(src)="20"> Mogoče boste neprespani , a dokončali boste svoj roman .
(trg)="20"> Бәлки , сезнең йокыгыз туймыдыр , ләкин романны сез язып бетерәсез .
(src)="21"> Pa je moja knjiga nov veliki ameriški roman ?
(trg)="21"> Минем китабым танылган роман була алдымы ?
(src)="22.1"> Ne .
(src)="22.2"> Napisal sem jo v mesecu dni .
(trg)="22"> Юк , мин аны ай эчендә язып бетердем .
(src)="23"> Grozna je .
(trg)="23"> Ул котычкыч !
(src)="24"> Vendar mi do konca življenja , če na TED zabavi srečam Johna Hodgmana , ne bo treba več reči : " Sem računalničar . "
(trg)="24"> Ләкин хәзердән башлап мин TED кичәсендә Джон Һоджманны очратсам , " мин санак белгече " дип әйтергә җыенмыйм .
(src)="25"> Ne , ne , če hočem , bom lahko rekel : " Sem pisatelj . "
(trg)="25"> Юк , теләсәм , мин хәзер " Мин язучы " диям .
(src)="26"> ( smeh ) In še zadnja stvar , ki bi jo rad povedal .
(trg)="26"> ( Көлү ) Димәк , мин әйтергә теләгән соңгы әйбер .
(src)="27"> Naučil sem se , da če napravim majhno trajno spremembo , nekaj , pri čemer bi lahko vztrajal , je bolj verjetno , da bo sprememba ostala .
(trg)="27"> Мин кечкенә адымнар ясаган саен , һәм аларны даими эшләгәндә , алар гадәткә кереп китә .
(src)="28"> Nič ni narobe z velikimi norimi izzivi .
(trg)="28"> Зур , акылсыз үзгәрешләр дә яхшы ,
(src)="29"> Pravzaprav so izjemno zabavni .
(trg)="29"> алар кызыклы булырга мөмкин ,
(src)="30"> A manj verjetno je , da se bodo obdržali .
(trg)="30"> ләкин алар , мөгаен , гадәткә кермәячәк .
(src)="31"> Ko sem se za trideset dni odrekel sladkorju , je 31 . dan izgledal takole .
(trg)="31"> Мин 30 көнгә шикәрле ризыктан баш тарткач , 31 нче көн болай күренде ...
(src)="32"> ( smeh ) Zato vas vprašam : Kaj čakate ?
(trg)="32"> ( Көлү ) Димәк , сезгә соравым шул : Нәрсә сез тагын көтәсез ?
(src)="33.1"> Zagotavljam vam , da se bo naslednjih trideset dni zgodilo , če hočete ali ne .
(src)="33.2"> Zakaj ne bi izbrali nečesa , kar ste si vedno želeli poizkusiti , ter to zares počeli
(trg)="33.1"> Сүз бирәм : киләсе 30 көн барыбер узачак .
(trg)="33.2"> Сез теләгәнчәме , әллә юкмы ?
(trg)="33.3"> Шуңа күрә сез һәрвакыт эшләргә теләгән берәр нәрсә турында уйлагыз , һәм аңа шанс бирегез ,
(src)="34"> naslednjih trideset dni ?
(trg)="34"> киләсе 30 көндә
(src)="35"> Hvala .
(trg)="35"> Рәхмәт .
(src)="36"> ( aplavz )
(trg)="36"> ( Кул чабу )
# sl/ted2020-349.xml.gz
# tt/ted2020-349.xml.gz
(src)="1.1"> Živjo .
(src)="1.2"> Govorila bom o pomembnosti pohvale , občudovanja in zahvale , ki morajo biti svojevrstni in iskreni .
(trg)="1.1"> Сәлам !
(trg)="1.2"> Мин монда сезгә мактау , соклану һәм рәхмәт әйтүнең әһәмиятен аңлатырга килдем .
(trg)="1.3"> Алар ихласлы булырга тиеш .
(src)="2.1"> Zakaj sem se začela zanimati za to ?
(src)="2.2"> Opazila sem , da sem se med odraščanjem in še do pred nekaj leti hotela zahvaliti nekomu .
(src)="2.3"> Nekoga sem hotela pohvaliti .
(src)="2.4"> Hotela sem , da me drugi pohvalijo .
(src)="2.5"> A tega nisem delala .
(trg)="2"> Мине күптән түгел үземдә шундый кызыклы мәсьәләгә игътибар иттем : Балачакта һәм хәзер дә мин берәр кемгә рәхмәт әйтергә теләсәм , кешеләрне мактарга теләсәм , яки мине мактасыннар дип теләгәндә , мин нигәдер туктый идем .
(src)="3"> Vprašala sem se , zakaj .
(trg)="3"> Һәм мин үземнән сорадым : " Нигә ?
(src)="4"> Ker sem sramežljiva in plašna .
(trg)="4.1"> " .
(trg)="4.2"> Мин ояла идем , үземне әллә ничек хис итә идем .
(src)="5"> Potem sem se vprašala , če to delam samo jaz .
(trg)="5"> Аннан соң шундый сорау туды : " Мин генә шулай эшлимме ? "
(src)="6"> Začela sem raziskovati .
(trg)="6"> Мин моны белергә теләдем .
(src)="7.1"> Zaposlena sem v zavodu za zdravljenje odvisnosti .
(src)="7.2"> Vsak dan srečujem ljudi , ki se soočajo z odvisnostjo .
(trg)="7.1"> Миңа реабилитация үзәгендә эшләү бәхете эләкте .
(trg)="7.2"> Шунда мин начар гадәтләре булган кешеләрнең тормышын һәм үлемен күрә идем .
(src)="8"> Včasih odkrijemo , da so bolniki postali zasvojeni , ker jim oče ni nikoli povedal , da je ponosen nanje .
(trg)="8"> Кайчак авыруларның сәбәпләре бик гади була иде : мәсәлән , әтиләре үлгәндә " мин синең белән горурланам " дип әйтмәү .
(src)="9.1"> Potem pa izvejo od družine in prijateljev , da je oče vsem drugim povedal , da je ponosen nanje .
(src)="9.2"> Sinu pa ni nikoli povedal .
(trg)="9.1"> Ләкин алар аннары соң гаиләдән һәм дуслардан әтисе бөтенесе белән горурланганын әйткәнен ишетәләр .
(trg)="9.2"> Ләкин үз улына ул моны әйтмәгән .
(src)="10"> Ker ni vedel , da hoče sin to slišati .
(trg)="10"> Әтисе улының моны ишетергә теләгәнен белмәгән .
(src)="11"> Sprašujem se , zakaj ne prosimo za tisto , kar potrebujemo .
(trg)="11"> Соравым шул : нигә без безгә кирәк булган әйберләрне сорамыйбыз ?
(src)="12.1"> Poznam gospoda , ki je poročen že 25 let .
(src)="12.2"> Želi si , da bi se mu žena zahvalila , ker služi denar in je ona lahko doma z otroki .
(src)="12.3"> A za zahvalo ne bo prosil .
(trg)="12.1"> Мин 25 ел элек өйләнгән ир кеше белән таныш , Ул хатыныннан мондый сүзләрне ишетергә тели : " Гаиләне ашатканың өчен рәхмәт , мин эшләмичә өйдә балалар белән утыра алам " .
(trg)="12.2"> Ләкин ул сорамый .
(src)="13"> Poznam žensko , ki to zna .
(trg)="13"> Мин тагын бер хатын-кызны беләм ,
(src)="14"> Enkrat na teden prosi moža , da se ji zahvali , ker skrbi za dom in vzgaja otroke .
(trg)="14"> ул ире белән атнага бер күрешә , һәм аңа : " Мин синең миңа рәхмәт әйтүеңне телим , кара өй һәм балалар өчен әллә ниләр эшләдем . "
(src)="15"> In mož reče , krasno ti gre .
(trg)="15"> Ул : " Әйе , бу шәп , бик шәп " , ди .
(src)="16"> Pohvala mora biti iskrena , a zanjo prosi sama .
(trg)="16"> Мактау ихласлы булырга тиеш , ләкин моның хатын-кыз мондый җаваплылыкны үз өстенә ала .
(src)="17"> Prijateljica April , ki jo poznam še iz vrtca , se otrokom zahvali za mala hišna opravila .
(trg)="17"> Минем балалар бакчасыннан бирле булган дустым , Эйприл , үз балаларына өй эше эшләгәне өчен рәхмәт әйтә .
(src)="18"> Reče si , zakaj se jim ne bi zahvalila , čeprav morajo to vseeno narediti .
(trg)="18"> " Алар моны эшләргә тиеш булсалар да , ник рәхмәт әйтмәскә ?
(src)="19"> Vprašanje je , zakaj sem se nehala zahvaljevati .
(trg)="19.1"> " , ди ул .
(trg)="19.2"> Менә сорау шундый : ник без моннан баш тартабыз ?
(src)="20"> Zakaj se drugi ne zahvaljujejo ?
(trg)="20"> Нигә кешеләр рәхмәттән баш тарта ?
(src)="21.1"> Zakaj lahko rečem , da hočem srednje zapečen zrezek , da potrebujem čevlje št. 38 ?
(src)="21.2"> Nikoli pa ne rečem , če bi me pohvalili za to .
(trg)="21"> Нигә без : " Миңа алтынчы зурлыктагы аяк киеме кирәк , " - дибез , " Миңа уртача кыздырылган стэйк кирәк , " - дибез , Ә " мине мактагыз , " - дип әйтмибез ?
(src)="22"> Zdaj vam govorim le negativne podatke o sebi .
(trg)="22"> Чөнки шулай дигәндә без үзебез турында мөһим мәгълүматны
(src)="23"> Zdaj vam govorim , kje sem negotova .
(trg)="23"> башка кешеләргә җиткерәбез .
(src)="24"> Govorim vam , kje potrebujem vašo pomoč .
(trg)="24"> Шулай итеп мин миңа ярдәм кирәклеген әйтәм .
(src)="25"> Do vas se obnašam , kot da ste sovražniki .
(trg)="25"> Һәм мин якын булган кешеләрне үземнең дошманнарым кебек кабул итәм .
(src)="26"> Kaj lahko naredite s temi podatki ?
(trg)="26"> Чөнки сез бу мәгълүмат белән нишли аласыз ?
(src)="27"> Lahko me ignorirate .
(trg)="27"> Сез миңа дәшми аласыз .
(src)="28"> Podatke lahko zlorabite .
(trg)="28"> Сез миңа начарлык эшли аласыз .
(src)="29"> Ali pa naredite to , kar potrebujem .
(trg)="29"> Яки миңа ярдәм итә аласыз .
(src)="30"> Svoje kolo sem odpeljala v trgovino s kolesi , kjer so naravnali kolesa .
(trg)="30.1"> Бервакыт мин үземнең сәпидемне төзәтергә теләдем .
(trg)="30.2"> Аның тәгәрмәчләре белән проблема чыкты .
(src)="31"> Moški je rekel : Ko naravnate kolesa , boste kolo veliko lažje peljali .
(trg)="31"> Эшче егет миңа : " Беләсезме , без тәгәрмәчләрне төзәткәч , ул күпкә яхшырак йөри " .