# nl/ted2020-1.xml.gz
# sl/ted2020-1.xml.gz
(src)="1"> Hartelijk bedankt , Chris , het is werkelijk een eer
(trg)="1"> Hvala , Chris .
(src)="2.1"> de gelegenheid te hebben twee keer op dit podium te staan .
(src)="2.2"> Ik ben hiervoor erg dankbaar .
(trg)="2.1"> Res mi je v veliko čast , da imam priložnost že drugič stati na tem odru .
(trg)="2.2"> Zelo sem vam hvaležen .
(src)="3"> Ik ben zeer onder de indruk van deze conferentie , en ik wil jullie bedanken voor de vele aardige opmerkingen over wat ik eerder te zeggen had .
(trg)="3"> Čisto sem navdušen nad to konferenco in želel bi se zahvaliti vsem za veliko prijaznih komentarjev o tem , kar sem govoril prejšnič .
(src)="4"> Ik meen dit , ook omdat – ( Nepzucht ) – ik het nodig heb !
(trg)="4"> In to govorim iskreno , deloma zato - ( Narejeno zastoka ) - ker to potrebujem ... ( Smeh )
(src)="5"> ( Gelach ) Bekijk het eens vanuit mijn perspectief !
(trg)="5"> Postavite se v moj položaj !
(src)="6"> Ik heb acht jaar lang met de Air Force Two gevlogen .
(trg)="6"> Osem let sem letel z Air Force Two .
(src)="7"> Nu moet ik mijn schoenen uitdoen om in een vliegtuig in te kunnen !
(trg)="7"> Sedaj si moram sezuti čevlje , da lahko vstopim na letalo !
(src)="8"> ( Gelach ) ( Applaus ) Ik zal een kort verhaal vertellen om te illustreren hoe dat voor mij is .
(trg)="8"> ( Smeh ) ( Aplavz ) Povedal vam bom kratko zgodbo , da ponazorim , kako sem jaz to doživljal .
(src)="9"> Het is een waar gebeurd verhaal .
(trg)="9"> To je resnična zgodba - vsi deli so resnični !
(src)="10"> Kort nadat Tipper en ik het – ( Nepzucht ) – Witte Huis – verlieten ( Gelach ) – reden we van ons huis in Nashville naar een kleine boerderij van ons 80 kilometer ten oosten van Nashville –
(trg)="10"> Kmalu potem , ko sva s Tipper zapustila -- ( Narejeno zastoka ) -- Belo hišo -- ( Smeh ) sva se peljala od našega doma v Nashvillu proti mali kmetiji , ki jo imamo 50 milj vzhodno od Nashvilla -
(src)="11"> we reden zelf .
(trg)="11"> voziti sva morala sama .
(src)="12"> Ik weet dat het voor jullie een kleinigheid is , maar – ( Gelach ) – ik keek in de achteruitkijkspiegel en plotseling zag ik het .
(trg)="12.1"> Vem , da to zveni kot majhna reč , ampak ...
(trg)="12.2"> ( Smeh ) ... pogledal sem v vzvratno ogledalo in kar naenkrat me je zadelo .
(src)="13"> Er reed geen autocolonne achter me .
(trg)="13"> Zadaj ni bilo avtomobilske povorke .
(src)="14"> Heb je wel eens gehoord van fantoompijn ?
(trg)="14"> Ste že slišali za bolečine v fantomskem udu ?
(src)="15"> ( Gelach ) We hadden een gehuurde Ford Taurus .
(trg)="15"> ( Smeh ) To je bil najet Ford Taurus .
(src)="16"> Het was etenstijd , dus we zochten naar een plek om wat te eten .
(trg)="16"> Bil je čas za večerjo in začela sva iskati kakšno restavracijo .
(src)="17"> We reden op de I-40 .
(trg)="17.1"> Bila sva na I-40 .
(trg)="17.2"> Zapeljala sva na izvoz 238 , Lebanon , Tennessee .
(src)="19"> We gingen de snelweg af , en zochten naar een – we vonden een Shoney 's restaurant .
(trg)="18"> Prišla sva z avtoceste , začela iskati in našla restavracijo Shoney .
(src)="20"> Een budget restaurantketen , voor het geval je het niet kent .
(trg)="19"> Nizkocenovna družinska veriga restavracij , za tiste , ki je ne poznate .
(src)="21"> We gingen binnen aan een tafeltje zitten , en de serveerster kwam en maakte veel commotie om Tipper .
(trg)="20"> Vstopila sva , se usedla za mizo in prišla je natakarica , in naredila veliko kolobocijo okoli Tipper .
(src)="22.1"> ( Gelach ) Ze nam de bestelling op en ging naar het stel aan het tafeltje naast ons .
(src)="22.2"> Ze praatte zo zacht dat ik echt mijn best moest doen om te horen wat ze zei .
(trg)="21"> ( Smeh ) Vzela je najino naročilo , šla k paru za sosednjo mizo in stišala svoj glas , tako da sem se moral precej naprezati , da sem slišal , kaj je govorila .
(src)="23"> En ze zei : " Ja , dat is voormalig vicepresident Al Gore met zijn vrouw Tipper . "
(trg)="22"> Rekla je : " Ja , to je bivši podpredsednik Al Gore in njegova žena Tipper . "
(src)="24"> Waarop de man zei : " Hij is ook diep gedaald hè ? "
(trg)="23"> In moški je rekel : " Je pa res prišel daleč , mar ne ? "
(src)="25"> ( Gelach ) Ik heb een aantal openbaringen gehad .
(trg)="24"> ( Smeh ) Potem je sledila še vrsta dogodkov okoli tega .
(src)="26"> De volgende dag , en ook dit is echt waargebeurd , vloog ik met een G-5 naar Afrika om in Nigeria een speech te geven in Lagos , over energie .
(trg)="25"> Prav naslednji dan , če nadaljujem to resnično zgodbo , sem z G-5 letel v Afriko , kjer sem imel govor v Nigeriji , v mestu Lagos , na temo energije .
(src)="27"> Ik begon de speech door hen te vertellen wat zojuist was gebeurd één dag eerder in Nashville .
(trg)="26"> In začel sem svoj govor s tem , da sem jim povedal zgodbo o tem , kaj se je zgodilo prejšnji dan v Nashvillu .
(src)="28.1"> En ik vertelde het ongeveer zoals ik het net met jullie heb gedeeld .
(src)="28.2"> Tipper en ik reden zelf , Shoney 's , budget restaurantketen , wat de man had gezegd – ze lachten erom .
(trg)="27.1"> In povedal sem jo približno takšno , kakršno sem sedaj delil z vami .
(trg)="27.2"> S Tipper sva vozila sama , poceni družinska restavracija iz verige Shoney , itd. , karkoli sem rekel - so se smejali ...
(src)="29"> Ik gaf mijn speech en ging terug naar het vliegveld om naar huis te vliegen .
(trg)="28"> Opravil sem torej z govorom , se vrnil na letališče in odletel nazaj proti domu .
(src)="30"> Ik viel in het vliegtuig in slaap , tot we midden in de nacht op de Azoren landden voor brandstof .
(trg)="29"> Na letalu sem spal vse dokler nismo sredi noči pristali na Azorskih otokih , da bi napolnili gorivo .
(src)="31"> Ik werd wakker , ze openden de deur , ik ging naar buiten voor frisse lucht waarop ik een man over de landingsbaan zag rennen .
(trg)="30.1"> Zbudil sem se , odprli so vrata in stopil sem na svež zrak .
(trg)="30.2"> Pogledal sem naokoli in neki moški je tekel po stezi .
(src)="32.1"> Hij wapperde met een vel papier , en riep : " Bel Washington !
(src)="32.2"> Bel Washington ! "
(trg)="31"> Mahal je s papirjem in kričal : " Pokličite Washington , pokličite Washington ! "
(src)="33.1"> Ik dacht , midden in de nacht , midden in de Atlantische oceaan , wat kan er in vredesnaam mis zijn in Washington ?
(src)="33.2"> Toen herinnerde ik me dat het van alles kon zijn .
(trg)="32.1"> Mislil sem si " sredi noči , sredi Atlantika , le kaj bi bilo lahko narobe v Washingtonu ? "
(trg)="32.2"> Potem sem se spomnil , da bi lahko bilo takih stvari veliko .
(src)="34"> ( Gelach )
(trg)="33"> ( Smeh )
(src)="35.1"> Wat bleek was dat mijn personeel van streek was omdat één van de persdiensten in Nigeria al een verhaal over mijn speech had geschreven .
(src)="35.2"> En het stond al in kranten in steden overal in de Verenigde Staten
(trg)="34"> Ampak , kot se je izkazalo , je bilo moje osebje zelo razburjeno , saj je eden izmed elektronskih medijev v Nigeriji že napisal zgodbo o mojem govoru , ki je bila natisnjena v mestih širom Združenih držav Amerike
(src)="36"> – Ook in Monterey , ik heb het nagekeken .
(trg)="35"> -- natisnjena je bila v Montereyu , sem preveril .
(src)="37.1"> Het verhaal begon zo : " Voormalig vicepresident Al Gore kondigde gisteren in Nigeria aan ' Mijn vrouw Tipper en ik zijn een budget restaurantketen gestart , genaamd Shoney 's en we werken er zelf . ' "
(src)="37.2"> ( Gelach ) Voordat ik weer op Amerikaanse bodem was hadden David Letterman en Jay Leno er al grappen over gemaakt – één van hen beeldde me af met een grote witte koksmuts , Tipper zei : " Nog een hamburger , met friet ! "
(trg)="36.1"> Glasila se je : " Nekdanji podpredsednik Al Gore je včeraj v Nigeriji objavil : " Z ženo Tipper sva odprla nizkocenovno družinsko restavracijo imenovano Shoney 's , ki jo vodiva sama . "
(trg)="36.2"> ( Smeh ) Preden sem se uspel vrniti na ameriška tla , sta David Letterman in Jay Leno že pričela uporabljati to zgodbo ; eden izmed njiju me je prikazal v velikem belem kuharskem pokrivalu ; Tipper se je drla : " Še en burger z ocvrtim krompirčkom ! "
(src)="38"> Drie dagen later kreeg ik een aardige , lange handgeschreven brief van mijn vriend , partner en collega Bill Clinton waarin stond : " Gefeliciteerd met je nieuwe restaurant , Al ! "
(trg)="37"> Čez tri dni sem prejel lepo , dolgo , na roke napisano pismo od mojega prijatelja , sodelavca in kolega Billa Clintona , kjer mi je pisal , " Čestitke ob novi restavracijii , Al ! "
(src)="39"> ( Gelach ) We vieren elkaars successen graag .
(trg)="38"> ( Smeh ) Rada praznujeva uspehe v življenju drug drugega .
(src)="40"> Ik wilde praten over informatie-ecologie .
(trg)="39"> Nameraval sem govoriti o okoljski informatiki .
(src)="41"> Maar aangezien ik van plan ben mijn hele leven naar TED te blijven komen kan ik daar misschien een andere keer over praten .
(trg)="40"> Ampak , ker želim doživljenjsko nastopati na TED-u , bi lahko o tem mogoče govoril kdaj drugič .
(src)="42"> ( Applaus ) Chris Anderson : Afgesproken !
(trg)="41"> ( Aplavz ) Chris Anderson : Dogovorjeno !
(src)="43"> Al Gore : Ik wil het hebben over iets waar veel van jullie graag meer over wilden horen Wat kun je aan de klimaatcrisis doen ?
(trg)="42.1"> Želim se osredotočiti na tisto , za kar me je veliko izmed vas prosilo , naj podrobneje obrazložim .
(trg)="42.2"> Kaj lahko vsak naredi glede podnebne krize ?
(src)="44"> Ik wil eerst – Ik ga wat nieuwe afbeeldingen laten zien , en ik ga er vier of vijf herhalen .
(trg)="43"> Rad bi začel z -- Pokazal vam bom nekaj novih podob - samo štiri ali pet .
(src)="45"> De presentatie .
(trg)="44"> Gremo k prezentaciji .
(src)="46"> Ik ververs de presentatie elke keer dat ik hem geef .
(trg)="45"> Vsakič , ko je prikazujem , jo osvežim ,
(src)="47"> Ik voeg nieuwe afbeeldingen toe omdat ik er elke keer meer over leer .
(trg)="46"> dodam nove podobe , ker se z vsako predstavitvijo naučim nekaj več .
(src)="48"> Het is als strandjutten .
(trg)="47"> Veste , to je kot igranje v mivki ob morju .
(src)="49"> Elke wisseling van eb en vloed vind je meer schelpen .
(trg)="48"> Vsakič , ko pride in odide plima , na obali najdeš več školjk .
(src)="50"> In de afgelopen twee dagen hebben we nieuwe temperatuurrecords voor januari gehad .
(trg)="49"> Ravno v zadnjih dveh dneh smo dobili nove temperaturne zapise za januar .
(src)="51"> En dat alleen nog maar in de Verenigde Staten .
(trg)="50"> To je samo za Združene države Amerike .
(src)="52.1"> Het historisch gemiddelde voor januari is -1 graad Celcius .
(src)="52.2"> Vorige maand was het 5 graden .
(trg)="51.1"> Zgodovinsko povprečje za januar je -0,5 stopinj Celzija .
(trg)="51.2"> Prejšnji mesec je bilo 3,8 stopinj Celzija .
(src)="53"> Ik weet dat jullie nog wat slecht nieuws over het milieu wilden – grapje – maar dit zijn dit zijn herhaalde dia 's ,
(trg)="52"> Vem , da ste želeli še več slabih novic o okolju - šalim se - ampak te slike zajemajo bistvo ,
(src)="54"> daarna toon ik nieuw materiaal over wat je eraan kunt doen .
(trg)="53"> potem pa bom prešel na nov material o tem , kaj lahko naredite vi .
(src)="55"> Ik wilde dieper ingaan op een aantal van deze zaken .
(trg)="54"> Še prej pa bi rad kaj več povedal o teh .
(src)="56"> Ten eerste , dit is het vooruitzicht van het aandeel van de V.S. in de klimaatverandering als we op de oude voet doorgaan .
(trg)="55"> Torej , to je predviden razvoj prispevkov ZDA h globalnemu segrevanju , pod trenutnimi pogoji .
(src)="57"> Efficiëntie bij de eindgebruikers van energie is het makkelijkst haalbaar .
(trg)="56"> Učinkovitost porabljene elektrike oz. vseh virov energije je tisti lahko dosegljivi cilj .
(src)="58"> Efficiëntie en besparingen zijn geen kosten , maar winst .
(trg)="57"> Učinkovitost in ohranjanje : to ni strošek , ampak dobiček .
(src)="59"> Het teken klopt niet .
(trg)="58"> Znak je napačen ,
(src)="60"> Dit is niet negatief , maar positief .
(trg)="59"> ni negativen - je pozitiven .
(src)="61"> Dit zijn investeringen die zichzelf terugbetalen .
(trg)="60"> To so naložbe , ki se poplačajo same .
(src)="62"> Maar ze zijn ook erg effectief in het bereiken van een koerswijziging .
(trg)="61"> So pa tudi zelo učinkovite pri odvračanju z naše poti .
(src)="63"> Auto 's en vrachtwagens – ik heb het daarover gehad in de presentatie , maar je moet dit in het juiste perspectief zien .
(trg)="62"> Avtomobili in tovornjaki - o tem sem govoril v svoji prezentaciji - ampak želim , da to postavite v kontekst .
(src)="64"> Het is een gemakkelijk en zichtbaar doel , en dat moet het ook zijn , maar er komt meer klimaatsvervuiling van gebouwen dan van auto 's en vrachtwagens .
(trg)="63"> To je zelo preprosto določljiv in dobro viden razlog za skrb , kot je tudi prav , ampak : več onesnaževanja prihaja iz stavb , kot iz avtomobilov in tovornjakov .
(src)="65"> Auto 's en vrachtwagens zijn erg belangrijk , en we hebben de laagste eisen in de wereld
(trg)="64"> Ti so zelo pomembni in mi ( v ZDA ) imamo najnižje standarde na svetu ,
(src)="66.1"> dus daar moeten we iets aan doen .
(src)="66.2"> Maar het is maar een deel van de puzzel .
(trg)="65.1"> zato bi to morali nasloviti .
(trg)="65.2"> Je pa to del sestavljanke -
(src)="67"> De efficiëntie van ander transport is net zo belangrijk als auto 's !
(trg)="66"> učinkovitost ostalih prevoznih sredstev je prav tako pomembna kot avtomobili in tovornjaki .
(src)="68"> Duurzame energiebronnen met het huidige niveau van de techniek kunnen zoveel verschil maken .
(trg)="67"> Obnovljivi viri na trenutni stopnji tehnološke učinkovitosti lahko pomenijo veliko spremembo in skupaj s tem , v kar so Vinod , John Doerr in veliko drugih ,
(src)="69"> En Vinod en John Doerr en anderen , velen van jullie hier – veel mensen zijn hier direct bij betrokken – dit deel gaat veel sneller groeien dan deze verwachting toont .
(trg)="68"> tudi nekateri izmed vas tukaj , aktivno vključeni - bo ta prepad naraščal veliko hitreje , kot kažejo projekcije .
(src)="70"> CO2-opslag en afzondering – daar staat CCS voor – wordt vermoedelijk de grote klapper die ervoor zal zorgen dat we fossiele brandstoffen op een veilige manier kunnen gebruiken .
(trg)="69"> Zajem in izločanje ogljikovega dioksida - to pomeni okrajšava za CCS - bo najverjetneje postala ključna komponenta ki bo omogočila nadaljnjo uporabo fosilnih goriv , ki bo varna .
(src)="71"> We zijn er nog niet .
(trg)="70"> Nismo pa še tako daleč .
(src)="72.1"> Ok , wat kun jij doen ?
(src)="72.2"> Uitstoot verminderen in je eigen huis .
(trg)="71"> OK , torej , kaj lahko naredite vi ?
(src)="73"> De meeste van deze uitgaven leveren ook winst op .
(trg)="73"> Večina teh izdatkov je tudi rentabilnih .
(src)="74"> Isolatie , betere ontwerpen , groene elektriciteit kopen als dit kan .
(trg)="74"> Izolacija , boljši načrt , kjer je mogoče , kupujte zeleno električno energijo .
(src)="75"> Ik had het over auto 's – koop een hybride , ga met de trein .
(trg)="75"> Omenil sem avtomobile - kupite hibridni avto .
(src)="76"> Zoek uit welke mogelijkheden je kunt toepassen , het is erg belangrijk .
(trg)="77"> Domislite se drugih možnosti , ki so veliko boljše .
(src)="77"> Wees een groene consument .
(trg)="79"> Bodite " zeleni " potrošnik .
(src)="78"> Je kunt bij al je aankopen kiezen tussen dingen met een sterk negatief effect of een veel minder zwaar effect op de globale klimaatcrisis .
(trg)="80"> Z vsakim nakupom imate možnost izbire med stvarmi , ki imajo negativen učinek ali pa veliko manj negativen učinek na globalno podnebno krizo .
(src)="79"> Overweeg een CO2-neutraal leven te leiden .
(trg)="81.1"> Upoštevajte to .
(trg)="81.2"> Odločite se , da živite podnebju-nevtralno življenje .
(src)="80"> Voor de reclamemensen onder jullie , ik zou graag jullie advies en hulp krijgen over hoe dit te zeggen op een manier die de meeste mensen bereikt .
(trg)="82"> Tisti med vami , ki ste dobri v ustvarjanju novih blagovnih znamk , prav rad bi slišal vaš nasvet in idejo o tem , kako naj to povemo na način , ki bi povezal čimveč ljudi !
(src)="81"> Het is gemakkelijker dan je denkt , echt waar .
(trg)="83"> Bolj preprosto je , kot si mislite , res !
(src)="82"> Veel van ons hebben deze beslissing genomen en het is erg gemakkelijk .
(trg)="84"> Veliko izmed nas tukaj se je že odločilo in res je zelo enostavno
(src)="83"> Verminder je CO2 uitstoot met alle keuzes die je maakt en koop vervolgens CO2-certificaten voor wat je niet volledig hebt verminderd .
(trg)="85"> zmanjšati izpuste ogljikovega dioksida s širokim spektrom odločitev , ki jih sprejemaš in kupovati ali pridobivati nadomestke za ostalo , kar še nisi popolnoma zmanjšal .
(src)="84"> Wat dit betekent is uitgelegd op climatecrisis.net .
(trg)="86"> Kaj to pomeni , je razloženo na spletni strani www.climatecrisis.net .
(src)="85"> Daar vind je een CO2-rekenhulp .
(trg)="87"> Tam je računalo ogljikovega dioksida .
(src)="86"> Participant Productions is bij elkaar gekomen met mijn actieve betrokkenheid zijn de beste softwareontwikkelaars ter wereld bijeengekomen om deze esoterische wetenschap van CO2-berekeningen tot een consumentvriendelijke CO2-rekenhulp te vormen .
(trg)="88"> Participant Productions je , s pomočjo mojega aktivnega vključevanja , sklical vodilne programerje na svetu , ki so iz te skrivnostne znanosti izračunavanja ogljika sestavili uporabniku prijazno računalo ogljikovega dioksida .
(src)="87"> Je kunt precies berekenen hoeveel CO2 je uitstoot en je krijgt suggesties hoe deze te verminderen .
(trg)="89"> Tako lahko dokaj natančno izračunate svoje izpuste CO2 in nato vam bodo ponujene možnosti , kako jih zmanjšati .
(src)="88"> Als in mei de film uitkomt zal deze een update naar 2.0 krijgen waarbij CO2-certificaten direct online besteld kunnen worden .
(trg)="90"> Do takrat , ko bo izšel film , to je maja , bo posodobljen na različico 2.0 in tako bomo lahko s klikom kupovali kompenzacije .
(src)="89"> Vervolgens kun je overwegen je bedrijf CO2-neutraal te maken .
(trg)="91"> Dalje , premislite o možnosti ogljiko-nevtralnega poslovnega okolja .
(src)="90"> Sommigen hebben dit al gedaan en het is niet zo lastig als je denkt .
(trg)="92"> Nekateri izmed nas smo to že storili in ni tako težko , kot si mislite .
(src)="91"> Integreer klimaatoplossingen in al je innovaties of je nu uit de techniek , entertainment of design en architectuur komt .
(trg)="93"> V svoje inovacije vključite podnebju prijazne rešitve , pa naj bo to v tehnološki veji ali zabavni industriji , v oblikovanju ali arhitekturnih skupnostih .
(src)="92"> Investeer duurzaam .
(trg)="94"> Vlagajte trajnostno , to je omenjal že Majora .
(src)="94"> Luister , als je geld investeert bij managers die je betaalt op basis van jaarevaluaties , moet je niet klagen over CEO management gebaseerd op kwartaalrapporten .
(trg)="95"> Glejte , če ste vlagali denar k menedžerjem na podlagi njihove letne uspešnosti , se nikoli več ne pritožujte nad četrtletnim menedžerskim poročilom .
(src)="95"> Men doet waarvoor je ze betaalt , en als ze inschatten hoeveel ze
(trg)="96"> Čez čas delajo ljudje to , za kar jim plačaš .
(src)="96"> betaald krijgen uit het kapitaal dat ze voor jou geïnvesteerd hebben gebaseerd op korte termijn winsten , dan krijg je korte termijn beslissingen .
(trg)="97"> In če sodijo po tem , kako bodo plačani glede na vložen kapital na kratki rok , potem bodo sprejemali tudi kratkoročne odločitve .
(src)="97"> Hierover is nog veel meer te zeggen .
(trg)="98"> O tem bi lahko povedali še veliko .
(src)="98"> Word een katalysator voor verandering .
(trg)="99"> Postanite katalizator sprememb .
(src)="99"> Leer anderen hierover , leer er zelf over , praat erover .
(trg)="100"> Učite druge , sami se učite in govorite o tem .
(src)="100"> De film komt uit – de film is een filmversie van de presentatie die ik twee dagen geleden heb gegeven , maar dan leuker .
(trg)="101"> Film izide - je kot filmska različica slikovne prezentacije , ki sem jo prikazoval dva večera nazaj , s to razliko , da je veliko bolj zabaven .
(src)="102"> Veel van jullie hier hebben de mogelijkheid te zorgen dat veel mensen de film zien .
(trg)="102.1"> Izide torej v maju .
(trg)="102.2"> Veliko izmed vas ima priložnost zagotoviti , da ga bo videlo mnogo ljudi .
(src)="103"> Overweeg iemand naar Nashville te sturen , kies de juiste persoon .
(trg)="103"> Razmišljajte o tem , da bi nekoga poslali v Nashville .