# is/ted2020-1122.xml.gz
# mk/ted2020-1122.xml.gz
(src)="1"> Hæ , ég heiti Marcin -- bóndi , tæknifræðingur .
(trg)="1"> Здраво , јас сум Марчин , фармер и технолог .
(src)="2"> Ég fæddist í Póllandi , bý núna í Bandaríkjunum .
(trg)="2"> Роден сум во Полска , сега живеам во САД .
(src)="3"> Ég stofnsetti hóp sem kallast Open Source Ecology .
(trg)="3"> Оформив група наречена Екологија со отворен код .
(src)="4"> Við höfum tekið saman lista yfir 50 mikilvægustu vélarnar sem að okkar mati stuðla að nútíma lifnaðarháttum -- hlutir eins og dráttarvélar , bökunarofnar , rafrásaborð .
(trg)="4"> Ги одредивме педесетте најважни машини кои мислиме дека се потребни за да постои модерниот живот - започнувајќи трактори , па се ' до печки за леб , уреди за правење плочки .
(src)="5"> Síðan reyndum við að hanna útfærslur með opnum aðgangi sem maður getur sjálfur smíðað og eru á allra færi að byggja og viðhalda fyrir brot af kostnaðinum .
(trg)="5"> Потоа се насочивме да креираме „ направи сам “ верзија со отворен код која секој може да ја изгради и одржува за дел од трошоците .
(src)="6"> Við köllum þetta Global Village Construction Set .
(trg)="6"> Го нарековме Упатство за градба на глобалното село
(src)="7"> Leyfið mér að segja ykkur sögu .
(trg)="7"> Да ви раскажам една приказна .
(src)="8"> Ég komst á fertugsaldur með doktorsgráðu í kjarnasamruna , og uppgötvaði að ég var gagnslaus .
(trg)="8"> Ги завршив моите дваесети години со докторат на тема фузија на енергија и открив дека сум бескорисен .
(src)="9"> Ég hafði enga verklega hæfni .
(trg)="9"> Немав практични познавања .
(src)="10"> Heimurinn bauð mér upp á kosti sem ég nýtti mér .
(trg)="10"> Светот ми ги покажа можностите и јас ги искористив .
(src)="11"> Ætli megi ekki kalla það neyslulífsstíl .
(trg)="11"> Мислам дека тоа може да го наречете кориснички животен циклус .
(src)="12"> Þannig að ég setti á fót bóndabýli í Missouri og kynntist hagfræði búskapar ,
(trg)="12"> Па си направив фарма во Мизури и учев за економијата на земјоделството .
(src)="13"> Ég keypti dráttarvél -- sem bilaði .
(trg)="13"> Си купив трактор - потоа се расипа .
(src)="14"> Ég borgaði fyrir viðgerð -- og hún bilaði aftur .
(trg)="14"> Платив за да го поправат - потоа пак се расипа .
(src)="15"> Skömmu seinna var ég kominn á kúpuna .
(trg)="15"> Набрзо потоа јас банкротирав .
(src)="16"> Ég skildi þá að ódýru tækin sem hentuðu mér og ég þurfti til að hefja sjálfbæran búskap og landnám voru bara ekki til ennþá .
(trg)="16"> Сфатив дека тоа што ми треба се навистина соодветни , евтини алатки за да оформам одржлива фарма и живеалиште кои дотогаш не постоеја .
(src)="17"> Ég þurfti tæki sem væri sterkbyggð , stöðluð , mjög skilvirk og hagstæð , ódýr , unnin úr endurunnu og aðgengilegu hráefni sem myndi endast mannsævi , ekki hönnuð til að verða úrelt .
(trg)="17"> Потребни ми беа робусни , модуларни , високо-ефективни и оптимизирани , евтини алатки , направени од локални и рециклирани материјали кои ќе траат цел животен век , кои не се направени за да застарат .
(src)="18"> Ég áttaði mig á því að ég yrði að smíða þau sjálfur .
(trg)="18"> Сфатив дека ќе треба сам да ги изградам .
(src)="19"> Svo ég gerði það .
(trg)="19"> Па сам ги направив алатките .
(src)="20"> Og prófaði þau .
(trg)="20"> И ги тестирав .
(src)="21"> Og uppgötvaði að iðnaðarframleiðni er hægt að ná á litlum skala .
(trg)="21"> И заклучив дека индустриската продуктивност може да се постигне и во мали размери .
(src)="22"> Ég gaf út þrívíddarteikningarnar , skýringarmyndir leiðbeiningarmyndbönd og kostnaðaráætlanir sem wiki .
(trg)="22"> Па ги објавив 3Д дизајните , шемите , видеата со упатства и потребните средства на вики .
(src)="23"> Í framhaldi af því fóru ýmsir hvaðanæva að úr heiminum að mæta á svæðið og leggja til frumgerðir af nýjum vélum í sérstökum verkefnaheimsóknum .
(trg)="23"> Тогаш почнаа да се појавуваат придонесувачи од целиот свет кои додаваа прототипи за нови машини при нивните одредени посети .
(src)="24"> Nú þegar höfum við gert frumgerðir af átta af þessum 50 vélum .
(trg)="24"> До сега , имаме прототипови за осум од педетсетте машини .
(src)="25"> Og nú er verkefnið farið að vaxa af sjálfu sér .
(trg)="25"> И сега проектот почна сам да расте .
(src)="26"> Við vitum að opinn aðgangur virkar þegar um er að ræða tækni sem kemur skipulagi á þekkingu og sköpunargáfu .
(trg)="26"> Знаеме дека отворениот код успеа со алатки за менаџирање на знаењето и креативност .
(src)="27"> Og nú er það sama að gerast með vélbúnað .
(trg)="27"> Истите принципи полнуваат да се користат и за хардверот .
(src)="28"> Við leggjum áherslu á vélbúnað því það er hann sem getur breytt lífi fólks á svo áþreifanlega efnislegan hátt .
(trg)="28"> Ние се фокосираме на хардвер , бидејќи хардверот е тој што може да ги промени животите на луѓето на материјален начин кој нив ги тангира .
(src)="29"> Ef við getum rutt hindrunum úr vegi búskapar , byggingar , framleiðslu getum við sleppt lausu gríðarlegu magni möguleika .
(trg)="29"> Ако можеме да ги намалиме границите на фармерството , градењето и произвидството , тогаш можеме да ослободиме огромен човечки потенцијал .
(src)="30"> Ekki aðeins í þróunarríkjum .
(trg)="30"> Ова не важи само за земјите во развој .
(src)="31"> Tækin okkar eru gerð fyrir bandaríska bóndann , húsbyggjandann , frumkvöðulinn , framleiðandann .
(trg)="31"> Нашите алатки се прават за американските фармери , градежници , претприемачи , производители .
(src)="32"> Við höfum orðið vör við mikinn áhuga fólks sem nú getur stofnað verktakafyrirtæki , íhlutaframleiðslu , lífræna samfélagslega studda akuryrkju eða bara orkuframleiðslu og -sölu .
(trg)="32"> Досега видовме огромна возбуда од овие луѓе , кои сега можат да почнат градежен бизнис , производство на делови , производство на органска храна или само продавање на сила назад во ланецот .
(src)="33"> Markmið okkar er að koma upp hönnunarsafni sem er svo skýrt og ítarlegt að einn brenndur DVD-diskur gæti í raun verið allt sem þyrfti til að leggja drög að siðmenningu .
(trg)="33"> Наша цел е да создадеме библиотека на објавени дизајни кои се толку јасни и толку целосни што едно изрежано DVD ќе биде ефективно упатство за отпочнување на цивилизација .
(src)="34"> Ég hef gróðursett hundrað tré á einum degi .
(trg)="34"> Сум засадил стотици дрва на ден .
(src)="35"> Ég hef steypt 5.000 múrsteina á einum degi úr jarðvegi undan fótunum á mér og smíðað dráttarvél á sex dögum .
(trg)="35"> Имам направено 5.000 цигли во еден ден од калта под моите нозе и сум изградил трактор за шест дена .
(src)="36"> Mér sýnist þetta aðeins vera upphafið .
(trg)="36"> Од она што го гледам , ова е само почеток .
(src)="37"> Ef hugmyndin er í raun heilsteypt geta áhrifin orðið veruleg .
(trg)="37"> Ако идејата е навистина звучна тогаш последиците ќе бидат значајни .
(src)="38"> Meiri útbreiðsla framleiðslutækja , umhverfisvænar birgðalínur , og ný , viðeigandi sjálfsbjargarmenning geta mögulega hafið okkur yfir tilbúinn skort .
(trg)="38"> Поголема распространетост во поглед на производството , синџир за доставување познат во околината и нова , релевантна „ направи сам “ производствена култура дава надеж за надминување на вештачкиот недостиг .
(src)="39"> Við erum að kanna mörk þess sem í okkar valdi er til að skapa betri heim með opnum aðgangi að vélbúnaðartækni .
(trg)="39"> Ние ги истражуваме границите на тоа што можеме да го направиме за подобар свет со хардверската технологија со отворен код .
(src)="40"> Takk fyrir .
(trg)="40"> Ви благодарам .
(src)="41"> ( Lófaklapp )
(trg)="41"> ( Аплауз )
# is/ted2020-1134.xml.gz
# mk/ted2020-1134.xml.gz
(src)="1"> Síðasta eitt og hálfa árið , hefur lið mitt við Push Pop Press og Charlie Melcher ásamt Melcher Media verið að vinna að því að búa til fyrstu gagnvirku bókina í fullri lengd .
(trg)="1"> Изминатата година и пол мојата екипа во Push Pop Press и Чарли Мелчер со Melcher Media работеа на изработката на првата целосна интерактивна книга .
(src)="2"> Hún heitir „ Okkar val “ e. „ Our Choice “ og höfundurinn er Al Gore .
(trg)="2"> Насловена е како „ Нашиот избор “ а нејзин автор е Ал Гор .
(src)="3"> Hún er framhald af „ Óþægilegur sannleikur “ e. „ An Inconvenient Truth “ og hún fer í allar þær lausnir sem geta leyst vandamálið við hlýnun jarðar .
(trg)="3"> Ова е продолжение на книгата „ Незгодна вистина “ каде се разгледуваат сите решенија на климатската криза .
(src)="4.1"> Bókin hefst svona .
(src)="4.2"> Þetta er forsíðan .
(trg)="4.1"> Книгата почнува вака .
(trg)="4.2"> Ова е корицата .
(src)="5.1"> Meðan hnötturinn snýst , getum við séð hvar við erum staðsett .
(src)="5.2"> Svo getum við opnað bókina og rennt í gegnum kaflana til að skoða bókina .
(trg)="5.1"> Како што се врти земјината топка можеме да видиме каде се наоѓаме .
(trg)="5.2"> Потоа можеме да ја отвориме книгата и да пролизгаме по поглавјата за да ја прелистаме книгата .
(src)="6"> Eða við getum rennt í gegnum blaðsíðurnar hér neðst .
(trg)="6"> Или пак можеме долу да пролизгаме по страниците .
(src)="7"> Og ef við viljum þysja inn að síðu , getum við bara opnað hana .
(trg)="7"> Ако сакаме да зголемиме некоја страница , едноставно ја прошируваме .
(src)="8"> Og allt það sem þið sjáið í bókinni , er hægt að taka upp með tveimur fingrum og lyfta af síðunni og opna .
(trg)="8"> И сето она што го гледате во книгата , можете да го земете со два прста , да го дигнете од страницата и да го проширите .
(src)="9"> Og ef þið viljið fara til baka og lesa bókina aftur , brjótið þið það bara saman og setjið aftur á síðuna .
(trg)="9"> Ако сакате да се вратите за да продолжите со читањето , свиткајте го и вратете го на страницата .
(src)="10"> Og þetta virkar eins , þið takið það upp og flettið úr því .
(trg)="10"> Истото важи и за ова - проширете го за да го отворите .
(src)="11"> ( Upptaka ) Al Gore : Ég lít á sjálfan mig sem hluta af þeim meirihluta sem lítur á vindmillur og finnst þær vera falleg viðbót við landslagið .
(trg)="11"> ( Аудио ) Ал Гор : Се сметам за еден од многуте што гледајќи ветерници , сметаат дека се прекрасен додаток во пејзажот .
(src)="12"> Mike Matas : Og í gegnum alla bókina , mun Al Gore útskýra fyrir ykkur efnið og myndirnar .
(trg)="12"> Мајк Матас : И така низ целата книга , Ал Гор ќе ве прошета и ќе ви ги објасни сликите .
(src)="13"> Þessa mynd getið þið jafnvel séð á gagnvirku korti .
(trg)="13"> Оваа слика можете да ја видите и на интерактивна карта .
(src)="14"> Þysjað að henni og séð hvar hún var tekin .
(trg)="14"> Приближете ја за да видите каде е направена .
(src)="15"> Og í gegnum bókina , er meira en klukkustund af heimildarmynda efni og gagnvirkum hreyfimyndum .
(trg)="15"> Книгата содржи над еден час документарни снимки и интерактивни анимации .
(src)="16"> Svo þið getið opnað þessa .
(trg)="16"> Можеме да ја отвориме оваа
(src)="17"> ( Upptaka ) AG : Flestar nútíma vindmillur eru settar saman af stórum ...
(trg)="17"> ( Аудио ) АГ : Највеќето современи ветерни турбини се состојат од голема ...
(src)="18"> MM : Og það spilast strax .
(trg)="18"> ММ : Веднаш се пушта .
(src)="19"> Og á meðan það spilar , getum við kíkt aftur á síðuna , og myndbandið heldur áfram að spilast .
(trg)="19"> И додека трае , можеме да ја поттргнеме снимката , за да погледаме во страницата , снимката и понатаму тече .
(src)="20"> Við getum farið aftur á efnisyfirlit , og myndbandið heldur áfram að spilast .
(trg)="20"> Можеме и да оддалечиме за да ја добиеме содржината , а снимката си трае .
(src)="21"> En eitt af því svalasta í þessari bók eru gagnvirku upplýsinga teikningarnar .
(trg)="21"> Но една од најинтересните работи во книгава се интерактивните инфографики .
(src)="22"> Þessi sýnir vindmöguleika um öll Bandaríkin .
(trg)="22"> Тука е прикажан ветерниот потенцијал ширум Соединетите Држави
(src)="23"> En í stað þess að sýna einungis upplýsingar , getum við notað fingurinn og skoðað , og séð , fylki fyrir fylki , hversu miklir vindmöguleikarnir eru .
(trg)="23"> Но наместо само да даде приказ можеме да истражуваме со прст и да видиме , држава по држава , баш колку ветерен потенцијал има секоја од нив .
(src)="24"> Við getum gert það sama með jarðorku og sólarorku .
(trg)="24"> Истото важи и за геотермалната енергија и сончевата енергија .
(src)="25"> Og þetta er eitt af mínum uppáhalds .
(trg)="25"> Ова ми е меѓу омилените
(src)="26"> Þetta sýnir sem sagt ...
(trg)="26"> Тука е прикажано ...
(src)="27"> ( Hlátur ) ( Lófatak ) Þegar vindurinn blæs , er öll auka orka sem kemur frá vindmillunni send í rafhlöðu .
(trg)="27"> ( Смеа ) ( Аплауз ) Кога дува ветер , сиот вишок енергија од ветерницата се пренасочува во акумулаторот .
(src)="28"> Og eftir því sem vindinn lægir , er öll auka orkan send aftur inn í húsið -- ljósin slokkna aldrei .
(trg)="28"> Ако кога ветерот почнува да замира , сета вишок енергија се пренасочува кон куќата светлата никогаш не се гаснат .
(src)="29"> Og alla þessa bók , hana er ekki einungis hægt að nota á iPad .
(trg)="29"> Целава книга не е предвидена само за iPad .
(src)="30"> Hún virkar líka á iPhone .
(trg)="30"> Работи и на iPhone .
(src)="31"> Svo þið getið byrjað að lesa hana á iPad-inum ykkar heima í stofu og síðan haldið áfram þaðan sem frá var horfið á iPhone .
(trg)="31"> На пример , почнувате да читате на iPad во дневната соба а потоа си продолжувате на iPhone од онаму до каде што сте стасале .
(src)="32"> Og það virkar á nákvæmlega sama hátt .
(trg)="32"> Работи на ист начин .
(src)="33"> Þú getur klipið í hvaða síðu sem er .
(trg)="33"> Земате некоја страница .
(src)="34"> Opnað hana .
(trg)="34"> Ја отворате .
(src)="35"> Svo þetta er fyrsta bók Push Pop Press , „ Okkar val “ eftir Al Gore .
(trg)="35"> Значи , ова е првиот наслов на Push Pop Press „ Нашиот избор “ од Ал Гор .
(src)="36"> Þakka ykkur fyrir .
(trg)="36"> Благодарам .
(src)="37"> ( Lófatak ) Chris Anderson : Þetta er glæsilegt .
(trg)="37"> ( Аплауз ) Крис Андерсон : Ова е спектакуларно .
(src)="38"> Langar þig til að verða útgefandi , selja hugbúnaðarleyfi ?
(trg)="38"> Дали сакаш да бидеш издавач , да нудиш технологијава ?
(src)="39"> Hver er viðskiptahugmyndin ?
(trg)="39"> Која ти е дејноста ?
(src)="40"> Er þetta eitthvað sem aðrir geta gert ?
(trg)="40"> Ова е нешто можат да го прават и други ?
(src)="41"> MM : Já , við erum að búa til tól sem leyfir útgefendum að búa auðveldlega til svona efni .
(trg)="41"> ММ : Да , изработуваме алатка со која издавачите многу лесно можат да составуват ваква содржина .
(src)="42"> Þannig að lið Melcher Media , sem er á austurströndinni -- og við erum á vesturströndinni , að búa til hugbúnaðinn -- tekur tólið okkar og dregur , á hverjum degi , inn myndir og texta .
(trg)="42"> Така , екипата на Melcher Media , која е на источното крајбрежје а ние што го изработуваме овој софтвер сме на западното ја зема нашава алатка и секојдневно внесува слики и текст .
(src)="43.1"> CA : Svo þú vilt selja útgefendum hugbúnaðarleyfi til að gera svona fallegar bækur ?
(src)="43.2"> ( MM : Já . )
(src)="43.3"> Allt í lagi .
(src)="43.4"> Mike , þakka þér kærlega fyrir .
(trg)="43.1"> КА : Значи сакаш да го нудиш програмов на издавачи. за со него да прават вака убави книги ?
(trg)="43.2"> ( ММ : Да . )
(trg)="43.3"> Во ред .
(trg)="43.4"> Мајк , ти благодарам .
(src)="44.1"> MM : Þakka þér .
(src)="44.2"> ( CA : Gangi þér vel . )
(src)="44.3"> ( Lófatak )
(trg)="44.1"> MM : Благодарам .
(trg)="44.2"> ( КА : Со среќа . )
(trg)="44.3"> ( Аплауз )
# is/ted2020-1282.xml.gz
# mk/ted2020-1282.xml.gz
(src)="1"> Dömur mínar og herrar , hlýðið á.
(trg)="1"> Дами и господа , соберете се наоколу .
(src)="2"> Sögu vil ég segja stutta .
(trg)="2"> Би сакал да ви раскажам една приказна .
(src)="3"> Einu sinni í Þýskalandi á 19 . öld var bókin .
(trg)="3"> Еднаш одамна во 19-тиот век во Германија , имаше една книга .
(src)="4"> Á þeim tíma var bókin best í að segja sögur .
(trg)="4"> Во тоа време , книгата беше кралица на раскажувањето .
(src)="5"> Hún naut virðingar .
(trg)="5"> Беше одважна .
(src)="6"> Hún var alls staðar .
(trg)="6"> Беше сеприсутна .
(src)="7"> En var svolítið leiðigjörn .
(trg)="7"> Но беше малку здодевна .
(src)="8"> Því í 400 ára sögu bókarinnar höfðu sangnamenn ekkert þróað bókina sjálfa sem tæki til að segja sögur .
(trg)="8"> Бидејќи во нејзиното 400 годишно постоење , раскажувачите никогаш не ја унапредија книгата како средство за раскажување .
(src)="9"> Þá kom fram höfundur sem breytti gangi sögunnar .
(trg)="9"> Но тогаш пристигна еден автор , и ја промени играта засекогаш .
(src)="10"> ( Tónlist ) Hann hét Lothar , Lothar Meggendorfer .
(trg)="10"> ( музика ) Неговото име е Лотар , Лотар Мегендорфер .
(src)="11"> Lothar Meggendorfer tók á sig rögg og sagði „ Genug ist genug ! “ ( Nóg er nóg ! )
(trg)="11"> Лотар Мегендорфер тропна со ногата на подот , и одлучно рече , „ Genug ist genug ! “
(src)="12"> Hann greip pennann hrifsaði til sín skærin .
(trg)="12"> Го зграпчи моливот , и ги фати неговите ножици .
(src)="13"> Þessi maður neitaði að láta brjóta sig í hefðbundið brot og tók til við brot sín .
(trg)="13"> Овој човек одби да подлегне на конвенциите за нормалност и едноставно одлучи да ги превземе работите во свои раце .
(src)="14"> Sagan mun þekkja Lothar Meggendorfer sem -- hvern annan en ? -- hinn eina og sanna upphafsmann sprettibóka fyrir börn .
(trg)="14"> Историјата го познава Лотар Мегендорфер како -- кој друг ? првиот светски пронаоѓач на релјефните книги за деца .
(src)="15"> ( Tónlist ) Þessum undrum og stórmerkjum fagnaði fólkið .
(trg)="15"> ( музика ) За ова задоволство и ова чудо , луѓето славеа .