# ig/ted2020-2739.xml.gz
# tr/ted2020-2739.xml.gz
(src)="1"> Afo gara-aga ...
(trg)="1"> Geçen yıl ...
(src)="2"> dirim ka oku .
(trg)="2"> âdeta bir cehennemdi .
(src)="3"> ( Ichi ochi ) O bukwa oge mbu , m riri osikapa " joloofu " ndi Naijiria .
(trg)="3"> ( Kahkaha ) İlk defa Nijerya ' ' jollof ' ' undan yedim .
(src)="4"> ( Ichi ochi ) N ' eziokwu , ihe m gabigara buru ibu .
(trg)="4"> ( Kahkaha ) Tüm ciddiyetimle söylüyorum , bireysel olarak cidden zor bir dönemden geçiyordum .
(src)="5"> N ' etiti nnukwu nsogbu m , A gabigakwala m nnukwu egwu .
(trg)="5"> Boyumu aşkın bir stresle karşı karşıya geldim , anksiyete atağı geçirdim .
(src)="6"> Ufodu Ubochi , E nweghim ike iru aru oru .
(trg)="6"> Bazı günler işimi yapamıyor ,
(src)="7"> Ubochi ndi ozo , m choo kam noro n 'akwa m , bee akwa .
(trg)="7"> diğer günlerdeyse sadece yatağıma uzanıp ağlamak istiyordum .
(src)="8"> Dokinta juru nam a ga-acho ihu okacha ibe na-ahu maka isi izu oke , maka nsogbu na nchegbum .
(trg)="8"> Doktorum , stresim ve anksiyetem hakkında bir ruh sağlığı danışmanı ile görüşmek isteyip istemediğimi sordu .
(src)="9"> Isi izu oke ?
(trg)="9"> Ruh sağlığı ?
(src)="10"> Oriri m onu , e fekwara m isi n 'iwe .
(trg)="10"> Gıkımı çıkarmadım ve şiddetli bir şekilde istemediğimi belirterek kafa salladım .
(src)="11"> Ihere onwe juru m ahu .
(trg)="11"> Derin bir utanç hissettim .
(src)="12"> O dikwa m k 'ajuru m aju .
(trg)="12"> Damgalanmanın yükünü hissettim .
(src)="13"> E nwerem ezinulo huru m n 'anya nke ukwu na ndi enyi m tukwasara obi , na agbanyeghi ya , ekweghi m agwa onye obula , gbasara ihe mgbu m .
(trg)="13"> Beni seven ve destekleyen bir aileye ve inanılmaz sadık arkadaşlara sahibim , yine de birisine hissettiğim acıyı anlatma fikrini kaldıramazdım .
(src)="14"> O dikwam k 'onweghi ihe m puru ime n 'ihi omenala anyi n 'Africa , gbasara obi isi ike nwoke kwesiri inwe .
(trg)="14"> Afrikan eril soyumun getirdiği , katı kurallarla oluşturulan yapı altında ezildim .
(src)="15"> " Ndi nmadu na enwe nsogbu , Sangu .
(trg)="15"> ' ' İnsanların ' gerçek ' sorunları var ,
(src)="16"> Nagide onwe gi "
(trg)="16"> kendine gel Sangu ! ' '
(src)="17"> Oge mbu m nuru maka " isi izu oke , " E sim Ghana puta ohuu , banye na Ulo akwukwo e be obibi , a kporo Peddie di na New Jersey .
(trg)="17"> ' ' Ruh sağlığı ' ' nı ilk kez , Gana 'dan yeni geldiğimde , yatılı okul öğrencisi olduğum New Jersey 'deki Peddie School 'da duymuştum .
(src)="18"> A kam gabigara iru uju nmadu asaa ndi nwuru n ' otu onwa .
(trg)="18"> Bir ay içerisinde , sevdiğim yedi insanın ölümünün yaşattığı o acı deneyimi tatmıştım .
(src)="19"> Onye n 'eleta ndi ahu n 'adighi , k ' ometuru gbasara ihe m na-agabiga -- Chukwu gozie mkpuruobi ya -- o juru m gbasara isi izu oke m .
(trg)="19"> Okul hemşiresi , yaşadığım durum ile yakından ilgilendi , ona şükürler olsun ve ruh sağlığım hakkında bilgi almaya başladı .
(src)="20"> m juom onwe si , " ara a na-ayi ya ? "
(trg)="20"> ' ' Kafadan kontak mı ? ' ' diye düşündüm .
(src)="21"> O makwa n 'abu m dimkpa Africa ?
(trg)="21"> Afrikalı bir erkek olduğumu bilmiyor mu ?
(src)="22"> ( Ochi ) Dika Okonkwo , n 'ime " Things Fall Apart , " Anyi bu umu nwoke Africa anaghi ekwuputa ihe na-akpagbu anyi
(trg)="22"> ( Kahkaha ) ' ' Things Fall Apart ' ' daki Okonkwo gibi , biz Afrikalı erkekler , ne duygularımızı sindirebiliyor , ne de ifade edebiliyoruz .
(src)="23"> Anyi na-e gbokwa mkpa anyi n 'onwe anyi
(trg)="23"> Biz sorunlarımızı ' ' hallediyoruz . ' '
(src)="24"> ( Iku aka ) Anyi na-e gbokwa mkpa anyi n 'onwe anyi .
(trg)="24"> ( Alkış ) Biz sorunlarımızı hallediyoruz .
(src)="25"> A kporo m nwanne m nwoke , ma chikwa ochi megide ndi oyibo -- na kwa oria di iche iche ha na-aya -- nchegbu , na kwa ihe ndi ozo .
(trg)="25"> Erkek kardeşimi aradım ve ' ' Oyibolarla ' ' -beyazlarla- ve onların tuhaf hastalıklarıyla ; depresyon , DEHB ve diğer ' ' tuhaf şeyler ' ' hakkında gırgır yaptım .
(src)="26"> Site n 'ozuzu m nwetara n 'West Africa , O bu onye ara bu isi ruru unyi , gbakwara oto a kpaghari na-agbata anyi n 'obi mgbe o bula ekwuru ' mental . '
(trg)="26"> Batı Afrika 'da büyümüş biri olarak , biri ' ' ruh hastası ' ' kelimesini kullandığında akıllara gelen görüntü ; kirli , rastalı saçlarıyla , yarı çıplak bir hâlde sokaklarda sekip duran deli bir adamdı .
(src)="27"> Anyi maara onye ara ahu nke oma .
(trg)="27"> Hepimiz onu tanıyoruz .
(src)="28"> Nne na nna anyi doro anyi aka na nti gbasara ya .
(trg)="28"> Ailemiz dikkat etmemiz konusunda uyardı bile .
(src)="29"> " Nne , nne , gini mere o jikwa buru onye ara ? "
(trg)="29"> ' ' Anne , anne , niye deli ki o ? ' '
(src)="30"> o bu " ogwu na-aba n 'isi !
(trg)="30"> ' ' Uyuşturucu !
(src)="31"> ilegodu y 'anya , ihe mere ya , emee gi . "
(trg)="31"> Haplara bir kez bile bakarsan , sonun onunki gibi olur . ' '
(src)="32"> ( Ochi ) Oria oyi yaa gi , nne gi ga-ebuze gi n 'ulo ogwu k 'agwoo gi .
(trg)="32"> ( Kahkaha ) Zatüreye tutul , annen tıbbi tedavi için seni en yakın hastaneye koşarak götürür .
(src)="33"> Mana kwuo na i naghi eche uche nke oma , Onye amuma obodo ebido ichu gi ajo mmuo ma na-ebogide ya amusi obodu gi .
(trg)="33"> Ama depresyon kelimesi etmeye cüret et , mahallenin papazı şeytan çıkarmalara başlar ve köydeki cadılardan dem vurur .
(src)="34"> Nzuko World Health Organisation , kwukwara na isi izu oke bu i nwe ike i ji gabiga ihe na esogbu anyi kwa ubochi ; i ji were na-aru olu ga amita mkpuru ; nakwa i nwe ike meere obodo gi ezigbo ihe .
(trg)="34"> Dünya Sağlık Örgütü 'ne göre , ruh sağlığı , günlük hayatın getirdiği stresle mücadele etmek ile alakalı ; üretken ve yararlı bir şekilde çalışmakla ve topluma katkıda bulunacak işler yapabilme gücünle .
(src)="35"> Isi izu oke gunyere uche izu onu na kwa mmeko mmadu n 'ibe ya .
(trg)="35"> Ruh sağlığı , kişinin duygusal , psikolojik ve sosyal olarak ayakta oluşunu içeriyor .
(src)="36"> Gburugburu uwa niile , iri asaa na ise ime otu nari onodu isi mgbaka o bula n 'esite n 'obodo otutu ndi bi n 'aya bu ogbenye .
(trg)="36"> Dünya çapındaki bütün ruh hastalıklarının % 75 'i düşük gelirli ülkelerde görülüyor .
(src)="37"> N 'agbanyeghi nkea , otutu ndi ochichi Africa na-aroputa naani otu n 'ime uzo otu nari bojeeti ahu ike obodo ha i ji kwado isi izu oke .
(trg)="37"> Buna rağmen Afrika hükûmetleri , sağlık hizmetleri bütçesinin yüzden birinden azını , ruh sağlığına ayırıyor .
(src)="38"> Nke kazi njo buzi n 'anyi enweghi otutu ndi oka ibe n 'ahu maka isi izu oke n 'Africa .
(trg)="38"> Daha kötü olansa , Afrika 'daki ciddi psikiyatrist eksikliği .
(src)="39"> Na Nigeria , i ji maa atu , o bu nari abuo n 'ime obodo ndi no n 'ime ya ruru nde nari abuo .
(trg)="39"> Mesela Nijerya 'da , neredeyse 200 milyon nüfusluk ülkede , 200 tane olduğu tahmin ediliyor .
(src)="40"> N 'Africa niile , iri itoolu n 'ime otu nari nmadu a naghi e nweta ezigbo ogwu ahu ike .
(trg)="40"> Tüm Afrika 'daysa , insanların % 90 'ı tedavi erişilebilirliğinden mahrum .
(src)="41"> N 'ihi nkea , anyi n 'anwu n 'ekwughi okwu , na kwa i kpa oke a na-akpa n 'etiti ndi ahu di na ndi ahu adighi .
(trg)="41"> Sonuç olarak , bir başımıza , dışlanma korkusuyla susturuluyoruz .
(src)="42"> Agwa anyi na-akpa mgbe o bula ekwutere okwu isi izu oke , bu nke ikpa oke , amaghi ihe , amam ikpe , egwu , na kwa iwe .
(trg)="42"> Afrikalılar olarak ruh sağlığına hep mesafeyle , cehaletle , suçlulukla , korkuyla ve öfkeyle yaklaştık .
(src)="43"> Na nchoputa nke Arboleda-Florez , oge o juru si , " kedu ihe n 'ebute isi mgbaka ? "
(trg)="43"> Arboleda-Flórez tarafından yürütülen ve ' ' Ruh hastağının sebebi nedir ? ' ' sorusuna cevap aranan bir araştırmada ,
(src)="44"> iri ato na ano n 'ime otu nari si n 'o bu ogwu n 'aba n 'isi ; iri n 'itoolu si na o bu iwe si na chi nakwa otu chi siri choo ya -- ( ochi ) iri na abuo , si na o bukwa amusu .
(trg)="44.1"> Nijeryalı muhatapların % 34 'ü madde bağımlığı , % 19 'u tanrının gazabı ve takdiri ilahi olarak cevap verdi .
(trg)="44.2"> ( Kahkaha ) % 12 'si ise , büyücülük ve ruhani varlıkların musallatı dedi .
(src)="45"> Mana ufodu kwuputezikwara ihe ndi ozo nwere ike i bute ya , dika site n 'obara nne na nna , inwe ma o bu enweghi ego , agha , esemokwu ma o bu onwu onye nmadu huru n 'anya .
(trg)="45"> Yalnızca azınlık bir kısım , bilinen diğer ruh hastalık sebeplerini dile getirdi ; ırsiyet , sosyoekonomik durum , savaş , çatışma ya da sevilen birinin kaybı .
(src)="46"> I kpa oke a na-akpaso ndi isi mgbaka n 'eme ka ha dika ndi achupuru achupu nakwa ndi a juru aju .
(trg)="46"> Ruh hastalıklarına karşı yapılan damgalamalar , mağdurların ötekileştirilmesi ve şeytanlaştırılması ile sonuçlanıyor .
(src)="47"> Onye n 'edeta okwa ; Robin Hammond detukwara ufodu ikpa okea ...
(trg)="47"> Foto muhabiri Robin Hammond , bu sömürgelerin bazılarını belgeledi ...
(src)="48"> Na Uganda , Na Somalia , Nakwa ebea bu Nigeria .
(trg)="48"> Uganda 'da , Somali 'de ve burada , Nijerya 'da .
(src)="49"> Na nghota nke m , Ikpa oke si na mkpebi obi nke nmadu .
(trg)="49"> Bana göre damgalama , kişisel bir şey .
(src)="50"> N 'afo 2009 , A nataram ozi site n 'igwe eji ekwu okwu , n 'otu abali .
(trg)="50"> 2009 'da , gecenin bir yarısında telaş dolu bir arama aldım .
(src)="51"> Enyim kasi hunanya n 'uwa niile -- ezigbo nwoke mara nma , ma marakwa akwukwo nke ukwu -- nwere oria ' schizophrenia ' site na nchoputa ulo ogwu .
(trg)="51"> Dünyadaki en yakın dostuma , zeki , aklı tıkırında , alımlı , havalı genç arkadaşıma , şizofreni teşhisi konulmuş .
(src)="52"> Ndi enyi soro anyi were too , gbanwere ma kpawa oke .
(trg)="52"> Beraber büyüdüğümüz bazı arkadaşlarımın geri adım attıklarına şahit oldum .
(src)="53"> a nukwaram ochi azu .
(trg)="53"> Kıs kıs gülmelerini işittim .
(src)="54"> A nukwara m ntamu .
(trg)="54"> Fısıltılarını duydum .
(src)="55"> " I nuru n 'isi agbakaala ya ? "
(trg)="55"> ' ' Kafayı yediğini duydunuz mu ? ' '
(src)="56"> " O yi bago ara ! "
(trg)="56"> ( Kru İngilizcesi ) ' ' Tahtaları eksilmiş ! ' '
(src)="57"> Okwu mkpari na nneda anya gbasara onodu ya -- okwu enweghi ike ikwu gbasara onye n 'aria cancer ma o bu oria anwunta .
(trg)="57"> Durumu hakkında yapılan küçük düşürücü , alçak yorumlar , kanser veya sıtma hastası için hiçbir zaman duymayacağımız yakıştırmalar .
(src)="58"> ufodu oge , e kwute okwu oria isi mgbaka , amaghi ihe anyi n 'ekpuchi obi ime ebere anyi .
(trg)="58"> Nedense konu ruh hastalıklarına gelince cahilliğimiz , bütün empatimizi silip süpürüyor .
(src)="59"> A nonyerem ya oge obodo ya gbaketara ya azu , n 'ihi na ihunanya anyi sikwara ike .
(trg)="59"> Bütün çevresi onu dışladığında yanıbaşında durdum , bizim bağımız hiçbir zaman sarsılmadı .
(src)="60"> N 'ezie , e bidoro m nwebe nmasi gbasara isi izu oke .
(trg)="60"> Açıkçası , ruh sağlığı hakkında derin bir ilgi duymaya başladım .
(src)="61"> Site n 'onodu enyi m , e sokwam were kee ogbako ndi nwere nmasi gbasara isi izu oke n 'ulo akwukwo koleeji anyi .
(trg)="61"> Onun durumundan ilham alarak üniversitemde mezunlarla , ruh sağlığına özel ilgi duyanlarla birlikte grup kurulmasına katkı sağladım .
(src)="62"> Dika onye mgbazi na Mahadum m kuziri ka m gusiri akwukwo , E nyekwara m umu akwukwo Mahadum aka na nsogbu gbasara isi izu oke ha .
(trg)="62"> Mezun olduğum okuldaki yatılı eğitmen görev sürem boyunca , çoğu öğrenciye ruh sağlığıyla başa çıkma konusunda destek verdim .
(src)="63"> A huru m k 'umu akwukwo Africa si adoli mana ha adighi ekwe agwa onye o bula .
(trg)="63"> Afrikalı öğrencilerin çabaladıklarını ve kimseyle konuşamadıklarını gördüm .
(src)="64"> N 'agbanyeghi ihem maara gbasara isu izu oke na akuko ihe di ozo n 'agabiga , Mu onwem , na-agabigazikwa nke m , mana o nweghi onye m nwere ike i gwa , n 'ihi n 'egwu na-atuzikwa m , Otu a k 'egwu anyi i bu onye ara siri di omimi .
(trg)="64"> Kendi geçmişleriyle birlikte , bu bilgiyle bile ben , dolayısıyla cebelleştim ve kendi anksiyetem ile yüzleştiğimde kimseyle konuşamadım , deli adam olma korkumuz öylesine içimize işlemiş ki .
(src)="65"> Anyi niile -- o kachasi ndi Africa -- kwesiri i ghota na ihe anyi na-agabiga a dighi e gosi adighi ike anyi , nke mkpagwu n 'eyi anyi egwu ji e mebi ume anyi .
(trg)="65"> Her birimiz , ama özellikle biz Afrikalılar , yaşadığımız ruh bunalımların bizim mertliğimizi bozmadığının ve travmanın gücümüzü lekelemediğinin farkına varmamız gerekiyor .
(src)="66"> O kwesiri k 'anyi ghota n 'isi izu oke dikwa mkpa dika ahu izu oke .
(trg)="66"> Ruh sağlığını , fiziksel sağlık kadar önemli görmemiz gerekiyor .
(src)="67"> O di mkpa n 'anyi kwusiri ita ahuhu ma daa ogbi k 'aturu a na-akpuchasi aji .
(trg)="67"> Sessizlik içinde çığlık atmaktan vazgeçmeliyiz .
(src)="68"> Anyi ga-akwusi i neghara ndi oria na kwa oria ha n 'aya .
(trg)="68"> Hastalıkları damgalayı bırakıp mağdurlara travma yaşatmaya son vermeliyiz .
(src)="69"> Gwa ndi enyi gi .
(trg)="69"> Arkadaşlarınla konuş .
(src)="70"> Gwa ndi i huru n 'anya .
(trg)="70"> Sevdiklerinle konuş .
(src)="71"> Gwa ndi okacha ibe na-elekota , ndi oria
(trg)="71"> Sağlık uzmanları ile konuş .
(src)="72"> o buru na ahu esighi gi ike
(trg)="72"> Kırılgan ol .
(src)="73"> gosiputa ya na-enwegi egwu o bula. o bughi naani onwe gi kwu .
(trg)="73"> Yalnız olmadığını bilerek hareket et .
(src)="74"> Kwupute ihe i na-agabiga .
(trg)="74"> Kendinle boğuşuyorsan bunu dile getir .
(src)="75"> Ikwu eziokwu gbasara otu ahu si e me anyi , a naghi e gosi a dighi ike anyi ; o bu akara na-anyi bu nmadu .
(trg)="75"> Hislerimiz hakkında dürüst olmak bizi güçsüz kılmaz : Bizi insan yapar .
(src)="76"> O ge erugo i ji kwusi i kpa oke gbasara ndi isi mgbaka .
(trg)="76"> Ruh hastalıkları ile ilgili yapılan damgalamalara son vermenin zamanı geldi .
(src)="77"> Ya bu , oge ozo i nuru maka " mental , " e chela naani maka onye ara .
(trg)="77"> Bir daha ' ' ruhsal ' ' kelimesini duyduğunda , aklına yalnızca deli adamlar gelmesin .
(src)="78"> Chee maka m .
(trg)="78"> Beni hatırla .
(src)="79"> ( Iku aka ) Daalu nu .
(trg)="79"> ( Alkış ) Teşekkürler .
(src)="80"> ( Iku aka )
(trg)="80"> ( Alkış )
# ig/ted2020-3596.xml.gz
# tr/ted2020-3596.xml.gz
(src)="1"> Ọ bụrụ kwanụ na nwa agbọghọ Afrika si na ezinụlọ dị n 'otu akụkụ nke Afrika n 'ọdịnihu ka anabatara na mahadum nke kacha mma na ụzọ kpakpando dị na ngapụ ụwa ?
(trg)="1"> Gelecekteki Afrika 'daki geleneksel bir aileden gelen Afrikalı bir kız galaksideki en iyi üniversiteye kabul edilse ve gezegeninden uzaklaşsa ne olurdu ?
(src)="2"> Ọ bụrụ kwanụ ma ọ chọọ ịga ?
(trg)="2"> Peki ya gitmeye karar verse ?
(src)="3"> Nke a bụ nkewapụta si na akụkọ " Binti " di ụzọ atọ A gbanyere m ụgbọ njem wee kpee ekpere n 'ime obi m
(trg)="3"> Bu " Binti " roman üçlememden bir parça : Taşıyıcıyı çalıştırmayı denedim ve sessizce dua ettim .
(src)="4"> Amaghị m ihe m ga-eme ma ọ bụrụ na ọ rụghị ọrụ
(trg)="4"> Çalışmazsa ne yapacağımı bilmiyordum .
(src)="5"> Ụgbọ njem mụ dị ọnụ ala ya bụ na otu ntụpọ mmiri ma ọ bụ otu mkpụrụ aja ga eme ya ka ọ mebie .
(trg)="5.1"> Taşıyıcım ucuzdu .
(trg)="5.2"> Bir damla nem ya da kum tanesi bozulmasına sebep olabilirdi .
(src)="6"> Ọ na emebikarị , mgbe ọbụla ana m ebidokarị ya ọtụtụ oge tupu ọ rụọ ọrụ
(trg)="6.1"> Arızalıydı .
(trg)="6.2"> Çoğu zaman , çalışıncaya kadar defalarca uğraşmam gerekiyordu .
(src)="7"> " Biko ọ bụghị ugbua , biko ọ bụghị ugbua , " e kwuru m n 'ime obi m .
(trg)="7"> Şimdi değil , şimdi değil diye düşündüm .
(src)="8"> Ụgbọ nje m mara jijiji n 'aja m wee jide ume m
(trg)="8"> Taşıyıcı , kumda titredi , ben nefesimi tuttum .
(src)="9"> Ọ pere mpe , basaa , na eji oji ka nkume ekpere , ọ zụrụ obere ụzụ wee jiri nwayọ bilie n 'aja
(trg)="9"> Küçük , düz ve siyah dua taşı gibi yumuşakça uğuldadı , yavaşça kumdan kalktı .
(src)="10"> Ọ mechara , wepụta ike nke buliri ya
(trg)="10"> Sonunda bagaj kaldırma gücü üretti .
(src)="11"> A chịrị m ọchị .
(trg)="11"> Gülümsedim .
(src)="12"> Ugbua aga m eru n 'ugbọelu ahụ n 'oge .
(trg)="12"> Mekiğe zamanında gidebilirim .
(src)="13"> e ji m mkpịsịaka hichapụ otjize n 'ihu isi m m wee sekpuru ala wee metụ mkpịsị aka n 'aja , na-agbari ụrọ na-esi isi ọma n 'ime ya .
(trg)="13.1"> Alnıma işaret parmağımla " otjize " ye vurdum ve diz çöktüm .
(trg)="13.2"> Parmağımla kuma dokundum , tatlı kokulu kırmızı toprağın içindeydi .
(src)="14"> M wee jiri nwayọ kwuo " Daalụ , "
(trg)="14"> Teşekkürler diye fısıldadım .
(src)="15"> Ọ bụ ije kilomita n 'ogologo ụzọ ọzara gbara ọchịchịrị .
(trg)="15"> Karanlık çöl yolunda yarım mil mesafedeydi .
(src)="16"> Ụgbọ nje m ka na arụ ọrụ Aga m eru ebe ahụ n 'oge
(trg)="16"> Taşıyıcının çalışmasıyla zamanında varabilirdim .
(src)="17"> A kwụụrụ m ọto , kwụsịnata , wee mechie anya m .
(trg)="17"> Dik durdum ve gözlerimi kapadım .
(src)="18"> Ugbua , ibu ndụ m niile na arụgide m n 'ubu .
(trg)="18"> Tüm hayatımın ağırlığı omuzlarımdaydı .
(src)="19"> Nke a bụ izizi m na emere onwe m isiike na ndụ m niile .
(trg)="19"> Hayatım boyunca ilk defa geleneksel yanıma karşı koyuyordum .
(src)="20"> Ana m ahapụ n 'etiti abalị , ma ha amaghịị .
(trg)="20"> Gecenin karanlığında gidiyordum ve ardımda iz bırakmamıştım .