# eo/ted2020-10.xml.gz
# es/ted2020-10.xml.gz
(src)="1"> Malgraŭ la pravaj zorgoj pri aidoso kaj la birda gripo -- kaj ni aŭskultos pli poste la brilan D-ron Brillant paroli pri tio -- mi volas paroli pri aliaj pandemioj , kiuj estas la korvaskula malsano , diabeto , hipertensio -- ĉiuj plene preventeblaj por almenaŭ 95 procentoj de la homoj nur per ŝanĝo de dieto kaj vivo-stilo .
(trg)="1.1"> Con toda la legítima preocupación acerca del SIDA y la fiebre aviar y de ello escucharemos al brillante Dr.
(trg)="1.2"> Brillant más tarde hoy , quiero hablar acerca de la otra pandemia formada por las enfermedades cardiovasculares , la diabetes y la hipertensión , las cuales en al menos el 95 % de las personas se pueden prevenir por completo con tan sólo cambiar la dieta y el estilo de vida .
(src)="2.1"> Okazas , ke nuntempe estas tutmondiĝo de la malsano , ke homoj ĉie ekmanĝas kiel ni , kaj vivas kiel ni , kaj mortas kiel ni .
(src)="2.2"> Post unu generacio , ekzemple , Azio , kiu havis unu el la plej malaltaj proporcioj de kormalsano , trodikeco kaj diabeto , atingis unu el la plej altaj .
(src)="2.3"> Kaj en Afriko , kormalsano samrangas kun mortoj pro HIV kaj aidoso en la plejmulton de la landoj .
(trg)="2.1"> Lo que está pasando es que se está dando una globalización de las enfermedades , que la gente empieza a comer como nosotros , a vivir como nosotros y a morir como nosotros .
(trg)="2.2"> Por ejemplo , en una sola generación Asia pasó de tener una de las tasas más bajas de enfermedades del corazón , obesidad y diabetes a una de las más altas .
(trg)="2.3"> Y en la mayoría de los países de África , las enfermedades cardiovasculares igualan las muertes por VIH y el SIDA .
(src)="3"> Do jen estas urĝa momento de oportuno , kiun ni profitu por fari gravan ŝanĝon , kiu povas influi la vivojn de ja milionoj da homoj kaj praktiki preventan medicinon laŭ tutmonda skalo .
(trg)="3"> Así que tenemos una crítica ventana de oportunidad para marcar una importante diferencia que puede afectar la vida de millones de personas y practicar medicina preventiva a una escala global .
(src)="4"> Kor- kaj sangvaskulaj malsanoj mortigas pli da homoj -- ne nur ĉi-lande , sed ankaŭ tutmonde -- ol ĉiuj aliaj kialoj kune , kvankam ĝi estas plene preventebla por preskaŭ ĉiuj .
(trg)="4"> Las enfermedades cardiacas y cardiovasculares siguen matando a más gente , no sólo en este país sino también en todo el mundo , que cualquier otra combinación de lo demás , sin embargo casi todos podemos prevenirlo por completo .
(src)="5.1"> Ĝi ne nur estas preventebla ; ĝi fakte estas inversigebla .
(src)="5.2"> Kaj dum la lastaj 29 jaroj , preskaŭ , ni sukcesis montri , ke per simpla ŝanĝo en la dieto kaj vivo-stilo , uzante tiujn tre altteknikajn , kostajn , modernegajn mezurojn por pruvi kiel potencaj estas la tre simplaj malaltteknikaj kaj malmultekostaj intervenoj -- kvanta arteriografio , antaŭ kaj post unu jaro , kaj koraj PET-tomografioj .
(trg)="5.1"> No sólo lo podemos prevenirlo , también lo podemos revertir .
(trg)="5.2"> En los últimos casi 29 años , hemos podido demostrar que con un simple cambio de dieta y estilo de vida , usando estas herramientas de estado de arte y alta tecnología costosa para probar lo poderosas que puede ser estas intervenciones de baja tecnología y costo : la arteriografía cuantitativa , antes y después de un año y escáners cardiacos PET .
(src)="6"> Ni montris antaŭ kelkaj monatoj -- ni publikigis la unuan studaĵon montrantan , ke oni povas ja haltigi aŭ malprogresigi prostatan kanceron farante ŝanĝojn en dieto kaj vivostilo kaj 70-procenta malprogreso en la tumoro aŭ haltigo de la tumor-kreskiĝo , kompare al nur naŭ procentoj de la kompara grupo .
(trg)="6"> Lo mostramos hace unos meses , publicamos el primer estudio que muestra cómo uno puede detener o revertir el avance del cáncer de próstata haciendo cambios en la dieta y el estilo de vida , y disminuir en un 70 % el crecimiento del tumor o inhibir el crecimiento del tumor , comparado con sólo 9 % en el grupo de control .
(src)="7"> Kaj en tiu ĉi MRI- kaj MR-spektroskopio la aktiveco de prostata tumoro montriĝas ruĝe -- vi povas vidi ĝian reduktiĝon post unu jaro .
(trg)="7"> Aquí en la espectroscopia de MRI y MR , se muestra la actividad del tumor de próstata en rojo , como ven disminuyó después de un año .
(src)="8.1"> Nun estas epidemio de trodikeco : du trionoj el la plenkreskuloj kaj 15 procentoj el la infanoj .
(src)="8.2"> Vere zorgigas min , ke diabeto kreskis 70-procente dum la lastaj 10 jaroj kaj tiu ĉi povas esti la unua generacio en kiu niaj infanoj vivas malpli longe ol ni .
(src)="8.3"> Estas bedaŭrinde kaj preventeble .
(trg)="8.1"> Ahora bien , hay una epidemia de obesidad .
(trg)="8.2"> Dos terceras partes de adultos y el 15 % de niños .
(trg)="8.3"> Lo que en realidad me preocupa es que la diabetes ha crecido en un 70 % en los últimos 10 años y quizá esta sea la primera generación en que nuestros hijos tenga una duración de vida más corta que la nuestra .
(trg)="8.4"> Esto es lamentable y prevenible .
(src)="9.1"> Tio ĉi ne estas balotrezultoj , sed homoj -- la nombro da trodikaj homoj laŭ ŝtato , komencante en 1985 - 87 -- kaj tio ĉi el CDC-retejo -- 1988 ĝis 1991 -- vi ekhavas novan kategorion -- 1992 ĝis 96 , 1997 ĝis 2001 - ĝi plimalboniĝas .
(src)="9.2"> Ni iel malevoluas .
(src)="9.3"> ( Ridoj ) Nu , kion ni povas fari pri tio ?
(src)="9.4"> Bone , la dieto , kiun ni trovis kaj povas malevoluigi kormalsanon kaj kanceron estas azia dieto .
(trg)="9.1"> Estos no son resultados electorales , son personas , son el número de personas obesas por estado , empezando en ' 85 , ' 86 , ' 87 que son del sitio de la CDC , ' 88 , ' 89 , ' 90 , ' 91 y aquí hay una nueva categoría , ' 92 , ' 93 , ' 94 , ' 95 , ' 96 , ' 97 , ' 98 , ' 99 , 2000 , 2001 , se pone peor .
(trg)="9.2"> Estamos como involucionando .
(trg)="9.3"> ( Risas ) ¿ Qué podemos hacer al respecto ?
(trg)="9.4"> Bueno , como saben , la dieta que encontramos que puede revertir el cáncer y las enfermedades cardiacas es la dieta asiática .
(src)="10"> Sed en Azio , oni ekmanĝas kiel ni kaj tio klarigas kial ili ekmalsaniĝas kiel ni .
(trg)="10"> Sin embargo , la gente en Asia está empezando a comer como nosotros , por lo cual se están empezando a enfermar como nosotros .
(src)="11.1"> Do mi eklaboris kun pluraj grandaj manĝaĵo-entreprenoj .
(src)="11.2"> Ili povas igi alloge kaj amuze kaj plaĉe kaj konvene manĝi pli sanigajn manĝaĵojn , -- mi prezidas la rekomendkonsilantarojn de McDonald 's kaj Pepsico , kaj ConAgra , kaj Safeway kaj baldaŭ Del Monte , kaj ili malkovras , ke tio estas favora al negoco .
(trg)="11.1"> Así que he estado trabajando con muchas compañías grandes de alimentos , que pueden hacer que comer alimentos saludables sea divertido , sexy , crujiente , moderno y conveniente .
(trg)="11.2"> Presido la junta consultiva de McDonald 's , Pepsico , Conagra y Safeway y pronto la del Del Monte y todos encuentran que es buen negocio .
(src)="12.1"> La salatoj , kiujn vi vidas ĉe McDonald 's venis el la studo -- ĝi ofertos azian salaton .
(src)="12.2"> Ĉe Pepsi , du trionoj el ĝia malneta enspezo venas el ĝiaj pli bonaj manĝaĵoj .
(trg)="12.1"> Las ensaladas que ven en McDonald 's provienen de este trabajo , van a tener una ensalada asiática .
(trg)="12.2"> En Pepsi , dos terceras partes del crecimiento de sus ingresos provienen de mejores alimentos .
(src)="13.1"> Se ni povas agi tiel , ni povos liberigi rimedojn por aĉeti medikamentojn , kiujn oni vere bezonas por zorgi pri aidoso , HIV , malario kaj preventi birdan gripon .
(src)="13.2"> Dankon .
(trg)="13.1"> Así que si podemos hacer esto , entonces podemos liberar recursos para comprar medicinas que en realidad se necesitan más para tratar el SIDA y el VIH y para prevenir la gripe aviar .
(trg)="13.2"> Gracias
# eo/ted2020-1018.xml.gz
# es/ted2020-1018.xml.gz
(src)="1"> Okej , mi tuj montros al vi denove ion pri niaj dietoj .
(trg)="1"> Bueno , voy a mostrar de nuevo algo de nuestra dieta .
(src)="2.1"> Kaj mi ŝatus koni la spektantaron .
(src)="2.2"> Kiuj el vi jam manĝis insektojn ?
(trg)="2"> Me gustaría conocer más de la audiencia : ¿ Quién de ustedes ha comido insectos alguna vez ?
(src)="3"> Estas vere multe .
(trg)="3"> Son muchos .
(src)="4"> & lt ; ridoj & gt ; Eĉ tiel , vi ne reprezentas la tutan loĝantaron de la Tero .
(trg)="4"> ( Risas ) Pero aún así no son representativos sobre toda la población del planeta .
(src)="5"> & lt ; ridoj & gt ; Ĉar fakte 80 % de la homaro manĝas insektojn .
(trg)="5"> ( Risas ) Porque existe un 80 % que sí come insectos .
(src)="6"> Sed tio estas tre bona .
(trg)="6"> Esto es bastante bueno .
(src)="7.1"> Kial ne manĝi insektojn ?
(src)="7.2"> Bone , unue , kio estas insektoj ?
(trg)="7.1"> ¿ Por qué no comer insectos ?
(trg)="7.2"> Pero antes , ¿ qué son ?
(src)="8"> Bestoj , kiuj moviĝas sur ses kruroj .
(trg)="8"> Los insectos son animales que caminan en 6 patas .
(src)="9"> Kaj jen nur kelkaj el ili .
(trg)="9"> Aquí ven sólo una selección .
(src)="10"> Estas ses milionoj da insekto-specioj sur tiu ĉi planedo , ses milionoj da specioj .
(trg)="10"> Hay 6 millones de especies de insectos en el planeta , 6 millones de especies .
(src)="11"> Estas kelkaj centoj da mamuloj - kaj ses milionoj da insekto-specioj .
(trg)="11"> Hay unos cientos de mamíferos ... y 6 millones de especies de insectos .
(src)="12"> Fakte , kalkulante ĉiujn individuajn organismojn , ni alvenus al multe pli granda nombro .
(trg)="12"> Sí contamos toda la población llegamos a un número mucho mayor .
(src)="13"> El ĉiuj bestoj sur la Tero , el ĉiuj bestospecioj , 80 elcentoj paŝas sur ses kruroj .
(trg)="13"> De hecho , de todos los animales , de todas las especies animales , el 80 % camina en 6 patas .
(src)="14"> Sed se ni kalkulus ĉiujn individuojn kaj ties averaĝan pezon , ni atingus ion inter 200 kaj 2 mil kilogramoj por ĉiu el ni sur la Tero .
(trg)="14"> Si tomáramos toda la población de insectos y pudiéramos calcular un peso promedio nos daría entre 200 y 2.000 Kg para cada habitante de la Tierra .
(src)="15.1"> Tio signifas , ke laŭ biomaso insektoj estas pli abundaj ol ni .
(src)="15.2"> Kaj ni ne estas sur planedo de homoj , sed sur planedo de insektoj .
(trg)="15.1"> Eso significa que en términos de biomasa los insectos son más abundantes que nosotros .
(trg)="15.2"> Y que no estamos en un planeta de humanos sino en un planta de insectos .
(src)="16"> Insektoj ne troviĝas nur en la naturo , ili estas ankaŭ parto de nia ekonomio , kutime senkonscie de ni .
(trg)="16"> Los insectos no sólo están en la Naturaleza sino que también están presentes en la economía , por lo general sin que lo sepamos .
(src)="17"> Oni faris kalkulon , moderan kalkulon , antaŭ kelkaj jaroj : la usona ekonomio profitas je 57 miliardojn da dolaroj ĉiujare pro insektoj .
(trg)="17"> Hace un par de años se estimó , fue una estimación conservadora , que la economía de EE.UU. se beneficiaba en 57 mil millones de dólares al año .
(src)="18"> Tio estas nombro tre granda , kaj grava kontribuo senpaga al la ekonomio de Usono ,
(trg)="18"> Es una suma muy grande , una contribución a la economía de EE.UU.
(src)="19"> kaj mi komparis ĝin kun la kosto de la milito en Irako en la sama jaro :
(trg)="19.1"> de forma gratuita .
(trg)="19.2"> Y estaba mirando lo que se destinó a la guerra en Irak en el mismo año .
(src)="20"> 80 miliardoj da dolaroj .
(trg)="20"> Fueron 80 mil millones de dólares .
(src)="21"> Nu , ni scias , ke tio ne estis malmultekosta milito .
(trg)="21"> Bueno , sabemos que esa no fue una guerra barata .
(src)="22"> Do insektoj , simple senpage , kontribuas al la ekonomio de Usono kun proksimume samranga kvanto simple senpage , sciate de neniu ajn .
(trg)="22"> Y los insectos , en forma gratuita , contribuyeron a la economía de Estados Unidos en cerca del mismo orden de magnitud en forma gratuita y sin que nadie lo sepa .
(src)="23"> Kaj ne nur en Usono , sed en iu ajn lando , iu ajn ekonomio .
(trg)="23"> Y no sólo pasa en EE.UU. sino en cualquier país , en cualquier economía .
(src)="24"> Kion ili faras ?
(trg)="24"> ¿ Qué hacen ?
(src)="25"> Ili forigas ekskrementojn , polenumas kampojn .
(trg)="25"> Quitan el estiércol , polinizan los cultivos .
(src)="26"> Unu triono de la fruktoj , kiujn ni manĝas ni ŝuldas al insektoj kiuj zorgas pri la reproduktado de la plantoj .
(trg)="26"> Un tercio de las frutas que comemos son el resultado del cuidado que los insectos ponen en la reproducción de las plantas .
(src)="27.1"> Ili ĉasas trudbestojn .
(src)="27.2"> Kaj estas manĝaĵo por predantoj .
(trg)="27.1"> Controlan las plagas .
(trg)="27.2"> Son alimento para otros animales .
(src)="28"> Ili situas ĉe la komenco de la manĝo-ĉeno .
(trg)="28"> Están al inicio de la cadena alimentaria .
(src)="29"> Bestetoj manĝas insektojn .
(trg)="29"> Los animales pequeños comen insectos .
(src)="30"> Eĉ grandaj bestoj manĝas insektojn .
(trg)="30"> Incluso los animales más grandes comen insectos .
(src)="31"> Sed la bestetoj , kiuj manĝas insektojn estas manĝataj de pli grandaj bestoj , de eĉ pli grandaj bestoj .
(trg)="31"> Pero los animales insectívoros pequeños sirven de alimento para animales más grandes , para animales aún más grandes .
(src)="32"> Kaj ĉe la fino de la manĝo-ĉeno , ankaŭ de ni .
(trg)="32"> Y , al final de la cadena alimentaria , nosotros también los comemos .
(src)="33"> Ja multaj homoj manĝas insektojn .
(trg)="33"> Hay mucha gente que está comiendo insectos .
(src)="34"> Kaj jen vi vidas min en provinca urbeto de Ĉinio , Lijiang -- ĉirkaŭ du milionoj da loĝantoj .
(trg)="34"> Y aquí me ven en un pueblito provinciano de China , Lijiang , de unos 2 millones de habitantes .
(src)="35"> Kiam vi manĝas eksterhejme , en fiŝa restoracio , ekz. vi povas elekti kiun fiŝon vi volas manĝi , Tie , vi povas elekti kiujn insektojn .
(trg)="35"> Si uno sale a cenar , a comer pescado por ejemplo , en la misma carta de pescados hay para elegir una variedad de insectos .
(src)="36"> Kaj oni pretigas ilin mirinde .
(trg)="36"> Y los preparan de una forma maravillosa .
(src)="37"> Jen mi estas ĝuanta manĝon kun raŭpoj , akridoj , abeloj , delikataĵoj .
(trg)="37"> Y aquí me ven disfrutando de una comida con orugas , langostas , abejas y otros manjares .
(src)="38"> Oni povas manĝi ion novan ĉiutage .
(trg)="38"> Y cada día se puede comer algo nuevo .
(src)="39"> Estas pli ol mil specioj da insektoj manĝataj ĉirkaŭ la terglobo .
(trg)="39"> Se comen en todo el mundo más de 1.000 especies de insectos .
(src)="40"> Tio estas multe pli ol la kelkaj mamuloj , kiujn ni manĝas : bovinoj , porkoj aŭ ŝafoj .
(trg)="40"> Es bastante más que los pocos mamíferos que comemos como vacas o cerdos y ovejas .
(src)="41"> Pli ol 1 000 specioj -- grandega diverseco .
(trg)="41"> Más de 1.000 especies ; una variedad enorme .
(src)="42"> Kaj nun vi eble pensas , okej , en tiu ĉina urbeto tiel oni faras , sed ne tie ĉi .
(trg)="42"> Y pueden pensar , bueno , lo hacen en este pueblito provinciano de China , pero nosotros no .
(src)="43.1"> Nu , ni jam vidis , ke pluraj el vi jam manĝis insektojn , eĉ se nur okaze .
(src)="43.2"> Sed mi povas aserti , ke ĉiu el vi manĝas insektojn , senescepte .
(trg)="43.1"> Bien , hemos visto que ya unos cuantos de ustedes comen insectos quizá de vez en cuando .
(trg)="43.2"> Pero puedo asegurarles que todos están comiendo insectos ; todos sin excepción .
(src)="44"> Vi manĝas minimume 500 gramojn ĉiun jaron .
(trg)="44"> Están comiendo al menos 500 gramos por año .
(src)="45"> Kion vi manĝas ?
(trg)="45"> ¿ Qué están comiendo ?
(src)="46.1"> Tomato-supon , arakidan kremon , ĉokoladon , nudelojn -- ĉiu prilaborita manĝaĵo , konsumita de vi enhavas insektojn , ĉar insektoj estas ĉie ĉirkaŭ ni .
(src)="46.2"> Ili troviĝas en la naturo , sekve ankaŭ en niaj plantejoj .
(trg)="46"> Sopa de tomate , manteca de maní , chocolate , fideos , cualquier alimento procesado que comen contiene insectos porque los insectos están en todo lo que nos rodea y cuando están en la Naturaleza están en nuestros cultivos .
(src)="47"> Kelkaj insektoj damaĝas fruktojn .
(trg)="47"> Algunas frutas tienen picaduras de insectos .
(src)="48"> Kun la tiel difektitaj tomatoj , ekz. oni faras tomato-supon .
(trg)="48"> Si tienen picaduras y se trata de tomates , van a parar a la sopa de tomates .
(src)="49"> La nedifektitajn vendas la legomvendejo .
(trg)="49"> Y si no tienen daños , van a parar al supermercado .
(src)="50"> Jen la tomatoj , kiujn ni vidas ,
(trg)="50"> Esa es la imagen que tienen del tomate .
(src)="51.1"> sed la cetero iras en la supo .
(src)="51.2"> Kaj se ili kongruas kun la postuloj de la manĝaĵo-inspektejo , povas esti ĉiaj aĵoj en ili , senprobleme .
(trg)="51.1"> Pero hay tomates que terminan en una sopa .
(trg)="51.2"> Y siempre que cumplan los requisitos del ente alimentario , puede haber todo tipo de cosas allí , no hay problema .
(src)="52"> Fakte kial meti tiujn bulojn en la supon , se estas viando en ĝi ĉiuokaze ?
(trg)="52"> De hecho , ¿ por qué ponemos esas bolas en la sopa ? ¿ no hay carne allí de todos modos ?
(src)="53"> & lt ; ridoj & gt ; Niaj tutaj prilaboritaj manĝaĵoj enhavas pli da proteino ol ni povus prikonscii .
(trg)="53"> ( Risas ) De hecho , toda la comida procesada contiene más proteínas de las que sabemos .
(src)="54"> Do ĉio jam estas proteino-fonto .
(trg)="54"> Así que hoy cualquier cosa es fuente de proteínas .
(src)="55"> Nu vi povas diri : " Okej , ni do manĝas 500 gramojn nur hazarde " .
(trg)="55"> Entonces podrían decir : " Bueno , estamos comiendo 500 gramos por accidente " .
(src)="56"> Tamen , ankaŭ intence ni tion faras ,
(trg)="56"> Pero lo estamos haciendo adrede
(src)="57.1"> kun multaj bonkonataj manĝaĵoj .
(src)="57.2"> Jen nur du ekzemploj en tiu bildo -- rozkoloraj biskvitoj kaj surimio-bastonoj aŭ , se vi preferas , Campari .
(src)="57.3"> Arego da manĝeblaj produktoj ruĝkoloraj estas kolorigitaj per natura kolorigilo .
(trg)="57.1"> en un montón de alimentos que ingerimos .
(trg)="57.2"> En la diapositiva puse sólo dos ejemplos : polvorones rosas y bastones de surimi o , si prefieren , Campari .
(trg)="57.3"> Muchos productos alimenticios , que son de color rojo , se tiñen con un colorante natural .
(src)="58"> La surimio-bastonoj , el krabo-viando , aŭ ŝajna krabo-viando , estas fakte blanka fiŝaĵo kolorigita per koĉinelaĵo .
(trg)="58"> Los bastones de surimi son de carne de cangrejo , o se venden como carne de cangrejo , pero es pescado blanco teñido con cochinilla .
(src)="59"> Koĉinelaĵo estas produkto de insekto , kiu vivas en kaktoj .
(trg)="59"> La cochinilla es un producto de un insecto que vive en los cactus .
(src)="60"> Ĝi estas produktata grandkvante je 150 ĝis 180 tunoj jare , en la Kanariaj Insuloj , en Peruo , kaj estas granda negoco .
(trg)="60"> Se produce en grandes cantidades , de 150 a 180 toneladas al año , en las Islas Canarias y en Perú ; es un gran negocio .
(src)="61"> Unu gramo da koĉinelaĵo kostas ĉirkaŭ 30 eŭroj .
(trg)="61"> Un gramo de cochinilla cuesta unos 30 euros .
(src)="62"> Unu gramo da oro valoras 30 eŭrojn .
(trg)="62"> Un gramo de oro cuesta 30 euros .
(src)="63"> Do ĝi estas tre altvalora varo , uzata por kolorigi niajn manĝaĵojn .
(trg)="63"> Por eso es algo muy preciado que se usa para teñir alimentos .
(src)="64"> Nun la situacio en la mondo estas ŝanĝiĝonta por vi kaj por mi kaj por ĉiu sur la Tero .
(trg)="64"> Pero ahora la situación en el mundo va a cambiar , para ustedes , para mí y para los habitantes del planeta .
(src)="65"> La homa loĝantaro kreskas tre rapide kaj kreskas eksponenciale .
(trg)="65"> La población humana crece muy rápidamente , crece de manera exponencial .
(src)="66"> Se nun estas inter ses kaj sep miliardojn da homoj , tiu nombro kreskos ĝis proks. naŭ miliardoj en 2050 .
(trg)="66"> Mientras que ahora la población es de entre 6 y 7 mil millones de personas , va a crecer a unos 9 mil millones para el 2050 .
(src)="67.1"> Tio signifas , ke ni havos multe pli da buŝoj por manĝigi .
(src)="67.2"> Kaj tio malkvietigas pli kaj pli da homoj .
(trg)="67.1"> Eso significa que tendremos muchas más bocas que alimentar .
(trg)="67.2"> Y eso es algo que preocupa a cada vez más personas .
(src)="68"> Okazis konferenco de MAO ( Manĝaĵ- kaj Agrikultur-Organizo ) en Oktobro tute dediĉita al tio .
(trg)="68"> En octubre pasado hubo una conferencia de la FAO íntegramente dedicada a este tema .
(src)="69"> Kiel ni manĝigos tiun mondon ?
(trg)="69"> ¿ Cómo vamos a alimentar al mundo ?
(src)="70"> Kaj la nombroj sur l 'ekrano montras , ke ni havas unu trionon pli da buŝoj por manĝigi , sed ni bezonas kreskigi la agrikulturan produktadon je 70 elcentoj .
(trg)="70"> Si ven las cifras de allí dice que tenemos un tercio más de bocas para alimentar pero necesitamos que aumente la producción agrícola en un 70 % .
(src)="71"> Kaj tio des pli , ke la mondoloĝantaro kreskas kaj ĝi kreskas ne nur laŭnombre , Ni ankaŭ fariĝas pli bonhavaj , kaj kiu fariĝas bonhava , tiu ekmanĝas pli kaj ankaŭ ekmanĝas pli da viando .
(trg)="71"> Y eso debido a que la población del mundo va en aumento y lo hace no sólo cuantitativamente sino que se está volviendo más rica y cualquiera que se vuelve rico empieza a comer más y también empieza a comer más carne .
(src)="72"> Kaj viando , fakte , estas io , kio kostas multe al nia agrikultura produktado .
(trg)="72"> Y , de hecho , la carne es algo que cuesta gran parte de la producción agrícola .
(src)="73"> Nia dieto konsistas iagrade el bestaj proteinoj , kaj nuntempe ni plejmulte obtenas tion el la brutaro , fiŝoj kaj ĉasaĵoj .
(trg)="73"> Nuestra dieta se compone de una parte de proteínas animales y por ahora , la mayoría de los presentes la obtiene de la ganadería , de la pesca , de la caza .
(src)="74"> Kaj ni manĝas multon da tio .
(trg)="74"> Y comemos mucho de eso .
(src)="75"> En la evoluinta landaro konsumiĝas averaĝe 80 kilogramoj po kapo ĉiujare , kaj tio atingas 120 en Usono kaj iomete malpli en kelkaj aliaj landoj , sed averaĝe 80 kilogramoj po homo ĉiujare .
(trg)="75"> En el mundo desarrollado , en promedio , se consumen 80 Kg , por persona por año que ascienden a 120 Kg en Estados Unidos y un poquito menos en algunos otros países pero , en promedio , 80 Kg por persona al año .
(src)="76"> En la evolulandoj estas multe malpli .
(trg)="76"> En el mundo en desarrollo es mucho menor .
(src)="77"> Temas pri 25 kilogramoj .
(trg)="77"> Son 25 Kg por persona al año .
(src)="78"> Sed tio ege kreskas .
(trg)="78"> Pero tiene un crecimiento enorme .
(src)="79"> En Ĉinio dum la lastaj 20 jaroj , tio kreskis de 20 al 50 kaj plu kreskas .
(trg)="79"> En China , en los últimos 20 años , ha aumentado de 20 Kg a 50 Kg ♪ y sigue en aumento .
(src)="80"> Do se unu triono de la mondoloĝantaro kreskigas sian viando-konsumadon de 25 al 80 kilogramoj , averaĝe , kaj unu triono de la mondo vivas en Ĉinio kaj en Barato , ni havas grandegan postulon por viando .
(trg)="80"> Así , si un tercio de la población mundial va a aumentar su consumo de carne de 25 Kg a 80 Kg , en promedio , y un tercio de la población mundial vive en China e India , hay una demanda enorme de carne .
(src)="81"> Kaj certe ni ne povas diri : ĝi estas nur por ni , ne por ili .
(trg)="81"> Y , por supuesto , no se puede decir que es sólo para nosotros , no para ellos .
(src)="82"> Ili havas la saman rajton kiel ni .
(trg)="82"> Les toca la misma parte que a nosotros .
(src)="83"> Nun , antaŭ ĉio , mi devus specifi ke ni manĝas ja tro da viando en la okcidenta mondo .
(trg)="83"> Ahora bien , para empezar diría que estamos comiendo demasiada carne en el mundo occidental .
(src)="84.1"> Ni povus vivi per multe , multe malpli -- kaj mi , delonga vegetarano , pri tio certas .
(src)="84.2"> Oni ja povas facile vivi sen iu ajn viando .
(trg)="84.1"> Podríamos vivir con mucho , mucho menos ; lo sé porque he sido vegetariano durante mucho tiempo .
(trg)="84.2"> Uno puede vivir sin nada de carne .
(src)="85"> Vi akiros proteinojn en ia ajn manĝaĵo ĉiuokaze .
(trg)="85"> Las proteínas se pueden obtener de otro tipo de alimentos .
(src)="86"> Sed ankaŭ , amason da problemoj kaŭzas viando-produktado kaj ni alfrontas ilin pli kaj pli ofte .
(trg)="86"> Hay un montón de problemas asociados a la producción de carne y cada vez nos ocurren esas cosas más a menudo .
(src)="87"> La unua rilatas al la homa sano .
(trg)="87"> El primer problema que enfrentamos es la salud humana .