# en/ted2020-1071.xml.gz
# tg/ted2020-1071.xml.gz
(src)="1"> Hawa Abdi : Many people -- 20 years for Somalia -- [ were ] fighting .
(trg)="1"> Хава Абди : Дар тули 20 соли охир дар Сомали одамон бо якдигар чанг мекунанд .
(src)="2"> So there was no job , no food .
(trg)="2"> Барои хамин дар Сомали на кор хасту на хурок .
(src)="3"> Children , most of them , became very malnourished , like this .
(trg)="3"> Бисёри кудакон ба мисли ин кудак логар хастанд .
(src)="4"> Deqo Mohamed : So as you know , always in a civil war , the ones affected most [ are ] the women and children .
(trg)="4"> Деко Муҳаммад : Чи тавре , ки шумо медонед , дар чанги шахрванди бисёртар кудакон ва занон зарар мебинанд .
(src)="5"> So our patients are women and children .
(trg)="5"> Барои хамин хам беморони мо – занон ва кудакон мебошанд .
(src)="6"> And they are in our backyard .
(trg)="6"> Онхо дар ҳавлӣи мо чойгиранд .
(src)="7.1"> It 's our home .
(src)="7.2"> We welcome them .
(trg)="7"> Ин хонаи мо аст , ва мо аз онхо хурсандем .
(src)="8"> That 's the camp that we have in now 90,000 people , where 75 percent of them are women and children .
(trg)="8"> Ин кароргохи хозираи мо мебошад — 90 хазор одам , ки 75 % -и онро занон ва кудакон ташкил медиханд .
(src)="9.1"> Pat Mitchell : And this is your hospital .
(src)="9.2"> This is the inside .
(trg)="9"> Пэт Ммитчелл : Ана ин дармонгохи шумо , чунин он аз дохил менамояд .
(src)="10"> HA : We are doing C-sections and different operations because people need some help .
(trg)="10"> ХА : Мо кесарево сечение ва дигар чаррохихоро мекунем , барои он , ки ба одамон кумак лозим аст .
(src)="11"> There is no government to protect them .
(trg)="11"> Хукумате нест , ки онхоро мухофизат кунад .
(src)="12"> DM : Every morning we have about 400 patients , maybe more or less .
(trg)="12"> ДМ : Хар пагохи назди мо кариб 400 беморон меоянд , кам ё зиёд мещавад .
(src)="13"> But sometimes we are only five doctors and 16 nurses , and we are physically getting exhausted to see all of them .
(trg)="13"> Вале баъзан мо 5 духтур ва 16 хамшираи тибби дорем , ва мо онхоро кабул карда , чисман бехад монда мешавем .
(src)="14"> But we take the severe ones , and we reschedule the other ones the next day .
(trg)="14"> Вале мо хамаи беморони вазнинро гирифта , бокимондаашонро ба рузи дигар мегузаронем .
(src)="15"> It is very tough .
(trg)="15"> Ин хело мушкил аст .
(src)="16"> And as you can see , it 's the women who are carrying the children ; it 's the women who come into the hospitals ; it 's the women [ are ] building the houses .
(trg)="16"> Чи тавре , ки шумо мебинед , занхо кудаконро мебаранд , занхо ба беморхона меоянд , занхо хона месозанд .
(src)="17"> That 's their house .
(trg)="17"> Ана ин хонаи онхо .
(src)="18.1"> And we have a school .
(src)="18.2"> This is our bright -- we opened [ in the ] last two years [ an ] elementary school where we have 850 children , and the majority are women and girls .
(trg)="18.1"> Боз мо мактаб дорем .
(trg)="18.2"> Ин аълочиёни мо мебошанд — мо 2 сол пеш мактаби ибтидои барои 850 кудак кушодем , ки бештари онро занон ва духтарон ташкил медихад .
(src)="19"> ( Applause ) PM : And the doctors have some very big rules about who can get treated at the clinic .
(trg)="19"> ( Карсак ) ПМ : Духтурон коидахои сахти кабулкунии беморонро доранд .
(src)="20"> Would you explain the rules for admission ?
(trg)="20"> Дар бораи коидахои кабулкуни накл кунед ?
(src)="21"> HA : The people who are coming to us , we are welcoming .
(trg)="21"> ХА : Мо хамаи онхое , ки ба назди мо меоянд , кабул мекунем .
(src)="22"> We are sharing with them whatever we have .
(trg)="22"> Мо бо онхо хамаи чизе , ки дорем таксим мекунем .
(src)="23"> But there are only two rules .
(trg)="23"> Вале ду қоида хаст .
(src)="24"> First rule : there is no clan distinguished and political division in Somali society .
(trg)="24"> Якум : Дар чамъияти Сомали таксимкуни аз руи кабила ё сабабхои сиёси вучуд надорад .
(src)="25"> [ Whomever ] makes those things we throw out .
(trg)="25"> Онхое , ки мехоханд таксим кунанд , мо меронем .
(src)="26"> The second : no man can beat his wife .
(trg)="26"> Дуюм : Ягон мард зани худро лату куб карда наметавонад .
(src)="27"> If he beat , we will put [ him ] in jail , and we will call the eldest people .
(trg)="27"> Агар вай занад , мо уро дар хабсхона ҷой мекунем ва кухансолонро фарёд мекунем .
(src)="28"> Until they identify this case , we 'll never release him .
(trg)="28"> То он вакте , ки онхо кори вайро накушоянд , мо уро озод намекунем .
(src)="29"> That 's our two rules .
(trg)="29"> Ана хамин хел ду коида .
(src)="30"> ( Applause ) The other thing that I have realized , that the woman is the most strong person all over the world .
(trg)="30"> ( Карсак ) Боз ман фахмидам , ки занхо аз хама иродаи кави доранд дар тамоми чахон .
(src)="31"> Because the last 20 years , the Somali woman has stood up .
(trg)="31"> Барои он , ки дар 20 соли охир тамоми занхои Сомали ба пой хестанд .
(src)="32"> They were the leaders , and we are the leaders of our community and the hope of our future generations .
(trg)="32"> Пештар занхои Сомали пешво буданд , холо бошад мо — пешвои чамъияти худ ва умеди наслхои оянда мебошем .
(src)="33"> We are not just the helpless and the victims of the civil war .
(trg)="33"> Мо натанхо курбонихои нотавони чанги шахрванди хастем .
(src)="34"> We can reconcile .
(trg)="34"> Мо метавонем ошти андозем .
(src)="35"> We can do everything .
(trg)="35"> Мо метавонем хама чизро кунем .
(src)="36"> ( Applause ) DM : As my mother said , we are the future hope , and the men are only killing in Somalia .
(trg)="36"> ( Карсак ) ДМ : Чи тавре , ки модарам гуфтанд , мо-умеди оянда , вале мардон танхо мекушанд .
(src)="37"> So we came up with these two rules .
(trg)="37"> Барои хамин мо ин ду коидаро баровардем .
(src)="38"> In a camp with 90,000 people , you have to come up with some rules or there is going to be some fights .
(trg)="38"> Агар дар кароргох 90 хазор одам бошад , лозим аст , ки коидахо тартиб дихи , то бетартибиро бартараф намои .
(src)="39"> So there is no clan division , and no man can beat his wife .
(trg)="39"> Инак , дар мо таксимкуни аз руи кабила вучуд надорад ва ягон мард зани худро лату куб карда наметавонад .
(src)="40"> And we have a little storage room where we converted a jail .
(trg)="40"> Мо анборчаи хурд дорем , ки ба хабсхона додаем .
(src)="41"> So if you beat your wife , you 're going to be there .
(trg)="41"> Агар ту занатро лату куб куни , ба он чо мерави .
(src)="42.1"> ( Applause ) So empowering the women and giving the opportunity -- we are there for them .
(src)="42.2"> They are not alone for this .
(trg)="42"> ( Карсак ) Ба занхо кувва додан ва имконият додан - ана барои чи мо ончоем , онхо ба такдир хавола карда нашудаанд .
(src)="43"> PM : You 're running a medical clinic .
(trg)="43"> ПМ : Шумо бемористонеро идора мекунед ,
(src)="44"> It brought much , much needed medical care to people who wouldn 't get it .
(trg)="44"> ки кумаки тиббиро ба онхое , ки тез ба он мухточ буданд , вале наметавонист гиранд .
(src)="45"> You 're also running a civil society .
(trg)="45"> Боз шумо ба чамъияти шахрванди сарвари мекунед .
(src)="46"> You 've created your own rules , in which women and children are getting a different sense of security .
(trg)="46"> Шумо коидахои худро офаридаед , ки бо риояи он занхо ва кудакон хисси бехатарии сатхи дигарро мегиранд .
(src)="47"> Talk to me about your decision , Dr. Abdi , and your decision , Dr. Mohamed , to work together -- for you to become a doctor and to work with your mother in these circumstances .
(trg)="47"> Дар бораи карори худ накл кунед ба ман , духтур Абди , ва дар бораи карори худ , духтур Муҳаммад , якчоя кор кардан : дар чунин холатхо чи хел шумо духтур шудед ва чи хел шумо бо модаратон кор кардед .
(src)="48"> HA : My age -- because I was born in 1947 -- we were having , at that time , government , law and order .
(trg)="48"> ХА : Ман дар соли 1947 таваллуд шудам , ва дар он вакт мо хукумат , конун ва тартибот надоштем .
(src)="49"> But one day , I went to the hospital -- my mother was sick -- and I saw the hospital , how they [ were ] treating the doctors , how they [ are ] committed to help the sick people .
(trg)="49"> Вале ман як бор ба беморхона рафтам ( модари ман бемор буд ) ва ман бемористонро дидам , чи хел он чо бо духтурон муносибат мекрданд , чи хел онхо ба акидаи ёри расондан ба беморонро бовафо буданд .
(src)="50"> I admired them , and I decided to become a doctor .
(trg)="50"> Ман мафтуни онхо будам ва ман карор додам , ки духтур шавам .
(src)="51"> My mother died , unfortunately , when I was 12 years [ old ] .
(trg)="51"> Мутаассифона модари ман вафот кард , вакте , ки ман 12 сол доштам .
(src)="52"> Then my father allowed me to proceed [ with ] my hope .
(trg)="52"> Вале падари ман ичозат дод , ки орзуи ман амали шавад .
(src)="53"> My mother died in [ a ] gynecology complication , so I decided to become a gynecology specialist .
(trg)="53"> Модари ман аз вазниншавии касалии занона вафот кард , барои хамин ман гинеколог шудам .
(src)="54"> That 's why I became a doctor .
(trg)="54"> Ана чи хел ман духтур шудам .
(src)="55"> So Dr. Deqo has to explain .
(trg)="55"> Духтур Деко бигузор худаш дар бораи худаш накл кунад .
(src)="56"> DM : For me , my mother was preparing [ me ] when I was a child to become a doctor , but I really didn 't want to .
(trg)="56"> ДМ : Вакте , ки ман хурд будам , модарам маро барои духтур шудан омода мекард , ки ман духтур шавам , вале ман намехостам .
(src)="57"> Maybe I should become an historian , or maybe a reporter .
(trg)="57"> Ман фикр мекардам , ки шояд ман таърихшинос ё мухбир шавам .
(src)="58"> I loved it , but it didn 't work .
(trg)="58"> Ба ман ин маъкул буд , вале дигар хел шуд .
(src)="59"> When the war broke out -- civil war -- I saw how my mother was helping and how she really needed the help , and how the care is essential to the woman to be a woman doctor in Somalia and help the women and children .
(trg)="59"> Вакте , ки чанги шахрванди сар шуд , манд дидам , ки чи хел модарам ба дигарон кумак мекунад , ва чи кадар ба худи вай кумак лозим аст , ва чи кадар ташвиш ба зан мухим аст , агар вай-зан-духтур дар Сомали , ба занон ва кудакон кумаккунанда бошад .
(src)="60"> And I thought , maybe I can be a reporter and doctor gynecologist .
(trg)="60"> Ва ман фикр кардам , ки ман хам мухбир ва хам гинеколог шавам .
(src)="61"> ( Laughter ) So I went to Russia , and my mother also , [ during the ] time of [ the ] Soviet Union .
(trg)="61"> ( Ханда ) Ва ман ба Руссия рафтам , охир модари ман хам дар Иттифоки Совети хондааст .
(src)="62"> So some of our character , maybe we will come with a strong Soviet background of training .
(trg)="62"> Ва барои хамин , шояд , ки ман рафтори мо-натичаи донишхои тавонои совети мебошад .
(src)="63"> So that 's how I decided [ to do ] the same .
(trg)="63"> Хамин хел ман хам карор додам , ки духтур шавам .
(src)="64"> My sister was different .
(trg)="64"> Аз хохарам тамоман дигар буд .
(src)="65.1"> She 's here .
(src)="65.2"> She 's also a doctor .
(trg)="65"> Вай холо хамин чо хаст ва у низ духтур аст .
(src)="66"> She graduated in Russia also .
(trg)="66"> Вай хам дар Руссия хондааст .
(src)="67"> ( Applause ) And to go back and to work with our mother is just what we saw in the civil war -- when I was 16 , and my sister was 11 , when the civil war broke out .
(trg)="67.1"> ( Карсак ) Карори ба хона бар гаштан ва бо модарам кор кардан - ин натичаи он буд , ки мо дар вакти чанги шахрванди дидем .
(trg)="67.2"> Вакте , ки чанг сар шуд , ман 16 сол доштам ва хохарам-11 сол .
(trg)="67.3"> Ва ин эхтиёчманди ва одамоне ,
(src)="68"> So it was the need and the people we saw in the early ' 90s -- that 's what made us go back and work for them .
(trg)="68"> ки мо дар аввали солхои 90-ум дидем , моро мачбур кард , ки бар гардем ва ба фоидаи онхо кор кунем .
(src)="69"> PM : So what is the biggest challenge working , mother and daughter , in such dangerous and sometimes scary situations ?
(trg)="69"> ПМ : Чи аз хама душвортар аст дар ин кори якчояи модар ва духтар дар чунин шароитхои хавфнок ва хатто пурхарос ?
(src)="70"> HA : Yes , I was working in a tough situation , very dangerous .
(trg)="70"> ХА : Бале , ман дар холати хеле душвор кор карда будам ,
(src)="71"> And when I saw the people who needed me , I was staying with them to help , because I [ could ] do something for them .
(trg)="71.1"> вакте , ки ба ман хело хавфнок буд .
(trg)="71.2"> Вале вакте , ки ман одамонеро , ки ба ман мухточ буданд , ман бо онхо мемондам ,
(src)="72"> Most people fled abroad .
(trg)="72"> то ки кумак кунам ,
(src)="73"> But I remained with those people , and I was trying to do something -- [ any ] little thing I [ could ] do .
(trg)="73.1"> барои он , ки ман ба онхо кумак карда метавонистам .
(trg)="73.2"> Бисёрихо аз давлат берун рафтанд .
(trg)="73.3"> Вале ман бо ин одамон мондам , ва ман мекушидам ,
(src)="74"> I succeeded in my place .
(trg)="74"> ки чизе кунам-чизи каме , ки метавонистам .
(src)="75"> Now my place is 90,000 people who are respecting each other , who are not fighting .
(trg)="75.1"> Беморхона муваффакияти ман шуд .
(trg)="75.2"> Холо мо 90 хазор одам дорем , ки якдигарро хурмат мекунанд , бо якдигар намечанганд ,
(src)="76"> But we try to stand on our feet , to do something , little things , we can for our people .
(trg)="76"> Мо кушиш мекунем , ки ба пой бархезем , чизе барои миллатамон бикунем .
(src)="77"> And I 'm thankful for my daughters .
(trg)="77"> Ман аз духтаронам миннатдорам .
(src)="78"> When they come to me , they help me to treat the people , to help .
(trg)="78"> Вакте , ки онхо баргаштанд , онхо табобат мекарданд , кумак мекарданд .
(src)="79"> They do everything for them .
(trg)="79"> Онхо барои беморон хома корро мекарданд .
(src)="80"> They have done what I desire to do for them .
(trg)="80"> Ман он чизеро , ки барои онхо мехостам карданд .
(src)="81"> PM : What 's the best part of working with your mother , and the most challenging part for you ?
(trg)="81"> ПМ : Чи аз хама хубтар аст дар кори модар ва чи барои шумо душвор аст ?
(src)="82"> DM : She 's very tough ; it 's most challenging .
(trg)="82"> ДМ : Вай хеле серталаб аст , ана чи душвор аст .
(src)="83"> She always expects us to do more .
(trg)="83"> Вай доим аз мо бисёртарро интизор аст .
(src)="84"> And really when you think [ you ] cannot do it , she will push you , and I can do it .
(trg)="84"> Ва вакте , ки ман фикр мекунам , ки аз ухдааш намебароям , вай маро рухбаланд мекунад ва ман аз ухдааш мебароям .
(src)="85"> That 's the best part .
(trg)="85"> Ин аз хама бехтар аст .
(src)="86"> She shows us , trains us how to do and how to be better [ people ] and how to do long hours in surgery -- 300 patients per day , 10 , 20 surgeries , and still you have to manage the camp -- that 's how she trains us .
(trg)="86"> Вай ба мо чи тавр амал кардан ва чи тарз хуб шуданро меомузад ва чи тавр зиёда аз вакти мукаррари дар чаррохи - 300 беморон дар руз , 10 , 20 чаррохи ва боз ба кароргох сарвари кардан лозим - ана ин хел вай ба мо меомузад .
(src)="87"> It is not like beautiful offices here , 20 patients , you 're tired .
(trg)="87"> Ин ба корхонахои зебои шумо монанд нест : 20 бемор-ва ту монда шудаи .
(src)="88"> You see 300 patients , 20 surgeries and 90,000 people to manage .
(trg)="88"> Шумо 300 бемор , 20 чаррохи ва 90 хазор одам , ки бояд сарвари куни доред .
(src)="89"> PM : But you do it for good reasons .
(trg)="89"> ПМ : Вале шумо инро барои максади баланд мекунед .
(src)="90.1"> ( Applause ) Wait .
(src)="90.2"> Wait .
(trg)="90.1"> ( Карсак . )
(trg)="90.2"> Истед .
(trg)="90.3"> Истед .
(src)="91"> HA : Thank you .
(trg)="91"> ХА : Рахмат .
(src)="92"> DM : Thank you .
(trg)="92"> ДМ : Рахмат .
(src)="93.1"> ( Applause ) HA : Thank you very much .
(src)="93.2"> DM : Thank you very much .
(trg)="93.1"> ( Карсак . )
(trg)="93.2"> ХА : Рахмати калон .
(trg)="93.3"> ДМ : Ташаккури зиёд .
# en/ted2020-1096.xml.gz
# tg/ted2020-1096.xml.gz
(src)="1"> Back in New York , I am the head of development for a non-profit called Robin Hood .
(trg)="1"> Ман сардори шуъбаи пешрафти ташкилоти чамъиятии « Робин Гуд » мебошам .
(src)="2"> When I 'm not fighting poverty , I 'm fighting fires as the assistant captain of a volunteer fire company .
(trg)="2"> Вакте , ки ман бо камбагали мубориза намебарам , ман бо оташ хамчун ёрдамчии капитани гурухи сухторхомушкунони-ихтиёри мубориза мебарам .
(src)="3"> Now in our town , where the volunteers supplement a highly skilled career staff , you have to get to the fire scene pretty early to get in on any action .
(trg)="3"> Холо дар шахри мо шахсони ихтиёри сухторхомушкунони баландихтисосро ёри медиханд , ва бояд ба чои сухтор харчанд тезтар омада расанд , то ки дар амалиёт иштирок кунад .
(src)="4"> I remember my first fire .
(trg)="4"> Ман сухтори якуми худро дар ёд дорам .
(src)="5"> I was the second volunteer on the scene , so there was a pretty good chance I was going to get in .
(trg)="5"> Ман дуюм шахси ихтиёри будам , барои хамин ман барои гирифтани супориш имконияти хуб доштам .
(src)="6"> But still it was a real footrace against the other volunteers to get to the captain in charge to find out what our assignments would be .
(trg)="6"> Вале дигар шахсони ихтиёри кушиш мекарданд , ки якдигарро гузашта , тезтар ба назди капитан расида аз у супориш гиранд .
(src)="7"> When I found the captain , he was having a very engaging conversation with the homeowner , who was surely having one of the worst days of her life .
(trg)="7.1"> Вакте , ки ман капитанро ёфтам , Вакте , ки ман капитанро ёфтам , вай бо оромкунии сохибхоназан машгул буд .
(trg)="7.2"> Ин руз аз хама рузи бадтарини у дар зиндагиаш буд .