# cs/ted2020-10.xml.gz
# eo/ted2020-10.xml.gz
(src)="1"> I když jsou obavy z AIDS a ptačí chřipky oprávněné - a později u nich uslyšíme od brilatního Dr. Brillianta - chci mluvit o jiných pandemiích , o kardiovaskulárních chorobách , cukrovce , vysokém tlaku - a takových , kterým můžeme předejít alespoň u 95 % lidí a to změnou stravy a životního stylu .
(trg)="1"> Malgraŭ la pravaj zorgoj pri aidoso kaj la birda gripo -- kaj ni aŭskultos pli poste la brilan D-ron Brillant paroli pri tio -- mi volas paroli pri aliaj pandemioj , kiuj estas la korvaskula malsano , diabeto , hipertensio -- ĉiuj plene preventeblaj por almenaŭ 95 procentoj de la homoj nur per ŝanĝo de dieto kaj vivo-stilo .
(src)="2.1"> Dochází k globalizaci nemocí .
(src)="2.2"> Lidi ve světě začínají jíst jako my , žít jako my , a umírat jako my .
(src)="2.3"> A jen za jednu generaci přešel asijský kontinent od jedné z nejnižších mír srdečních chorob , obezity a cukrovky k jedné z nejvyšších .
(src)="2.4"> V Africe přispívají kardiovaskulární choroby rovným dílem k počtu mrtvých jako HIV a AIDS ve většině krajin .
(trg)="2.1"> Okazas , ke nuntempe estas tutmondiĝo de la malsano , ke homoj ĉie ekmanĝas kiel ni , kaj vivas kiel ni , kaj mortas kiel ni .
(trg)="2.2"> Post unu generacio , ekzemple , Azio , kiu havis unu el la plej malaltaj proporcioj de kormalsano , trodikeco kaj diabeto , atingis unu el la plej altaj .
(trg)="2.3"> Kaj en Afriko , kormalsano samrangas kun mortoj pro HIV kaj aidoso en la plejmulton de la landoj .
(src)="3"> Máme před sebou nesmírnou příležitost , a jak se jí chopíme , může ovlivnit miliony lidí a praktikovat preventivní medicínu v celosvětovém měřítku .
(trg)="3"> Do jen estas urĝa momento de oportuno , kiun ni profitu por fari gravan ŝanĝon , kiu povas influi la vivojn de ja milionoj da homoj kaj praktiki preventan medicinon laŭ tutmonda skalo .
(src)="4"> Srdeční a cévní nemoci zabíjejí stále více lidí -- a ne jen v této zemi , ale na celém světě -- víc než všechny ostatní dohromady , přičemž jim můžeme předejít .
(trg)="4"> Kor- kaj sangvaskulaj malsanoj mortigas pli da homoj -- ne nur ĉi-lande , sed ankaŭ tutmonde -- ol ĉiuj aliaj kialoj kune , kvankam ĝi estas plene preventebla por preskaŭ ĉiuj .
(src)="5.1"> A ne jen předejít , ale také je zvrátit .
(src)="5.2"> Za posledních 29 let se nám z použití pokrokových , drahých přístrojů podařilo dokázat , jak mocné jsou takové jednoduché a zastaralé metody jako změna stravy a životního stylu .
(src)="5.3"> Tady vidíte arteriogarfii před rokem a po roku , a toto je srdcový PET scan .
(trg)="5.1"> Ĝi ne nur estas preventebla ; ĝi fakte estas inversigebla .
(trg)="5.2"> Kaj dum la lastaj 29 jaroj , preskaŭ , ni sukcesis montri , ke per simpla ŝanĝo en la dieto kaj vivo-stilo , uzante tiujn tre altteknikajn , kostajn , modernegajn mezurojn por pruvi kiel potencaj estas la tre simplaj malaltteknikaj kaj malmultekostaj intervenoj -- kvanta arteriografio , antaŭ kaj post unu jaro , kaj koraj PET-tomografioj .
(src)="6.1"> Před pár měsíci jsme ukázali a publikovali první studii , která ukazuje , že je možné zastavit nebo zvrátit růst rakoviny prostaty díky změně stravy a životního stylu .
(src)="6.2"> Došlo k 70 % poklesu v růstu tumoru , nebo jeho zpomalení oproti jen 9 % u kontrolní skupiny .
(trg)="6"> Ni montris antaŭ kelkaj monatoj -- ni publikigis la unuan studaĵon montrantan , ke oni povas ja haltigi aŭ malprogresigi prostatan kanceron farante ŝanĝojn en dieto kaj vivostilo kaj 70-procenta malprogreso en la tumoro aŭ haltigo de la tumor-kreskiĝo , kompare al nur naŭ procentoj de la kompara grupo .
(src)="7"> A tady na MRI a MR spektroskopii aktivita tumoru je červená , můžete vidět jak se po roku zmenšuje .
(trg)="7"> Kaj en tiu ĉi MRI- kaj MR-spektroskopio la aktiveco de prostata tumoro montriĝas ruĝe -- vi povas vidi ĝian reduktiĝon post unu jaro .
(src)="8.1"> Nyní čelíme epidemii obezity .
(src)="8.2"> Trpí jí dvě třetiny dospělých a 15 % dětí .
(src)="8.3"> Znepokojuje mě , že cukrovka za posledních 10 let vzrostla o 70 % , a současná generace dětí může být první , která bude žít kratšeji než my .
(src)="8.4"> Je to žalostné , ale dá se tomu předejít .
(trg)="8.1"> Nun estas epidemio de trodikeco : du trionoj el la plenkreskuloj kaj 15 procentoj el la infanoj .
(trg)="8.2"> Vere zorgigas min , ke diabeto kreskis 70-procente dum la lastaj 10 jaroj kaj tiu ĉi povas esti la unua generacio en kiu niaj infanoj vivas malpli longe ol ni .
(trg)="8.3"> Estas bedaŭrinde kaj preventeble .
(src)="9.1"> Tohle nejsou výsledky voleb , ale jsou to počty obézních lidí v jednotlivých státech , v letech 85 , 86 , 87 - data jsou z CDC stránky ( Centrum pro kontrolu cukrovky ) - 88 , 89 , 90 , 91 - máme tady novou kategorii - 92 , 93 , 94 , 95 , 96 , 97 , 98 , 99 , 2000 , 2001 - a jen se to zhoršuje .
(src)="9.2"> Evolučně upadáme .
(src)="9.3"> Co s tím můžeme udělat ?
(src)="9.4"> Azijská kuchyně může zvrátit srdeční nemoci a rakovinu .
(trg)="9.1"> Tio ĉi ne estas balotrezultoj , sed homoj -- la nombro da trodikaj homoj laŭ ŝtato , komencante en 1985 - 87 -- kaj tio ĉi el CDC-retejo -- 1988 ĝis 1991 -- vi ekhavas novan kategorion -- 1992 ĝis 96 , 1997 ĝis 2001 - ĝi plimalboniĝas .
(trg)="9.2"> Ni iel malevoluas .
(trg)="9.3"> ( Ridoj ) Nu , kion ni povas fari pri tio ?
(trg)="9.4"> Bone , la dieto , kiun ni trovis kaj povas malevoluigi kormalsanon kaj kanceron estas azia dieto .
(src)="10"> Ale lidé v Asii začínají jíst jako my a proto začínají být nemocní jako my .
(trg)="10"> Sed en Azio , oni ekmanĝas kiel ni kaj tio klarigas kial ili ekmalsaniĝas kiel ni .
(src)="11.1"> Spolupracujeme s množstvím velkých potravinových společností , které mohou zábavnou a sexy formou přesvědčit lidi , aby jedli zdravější jídlo .
(src)="11.2"> Předsedám poradnímu sboru McDonalds , PepsiCo , ConAgram Safeway a brzy v Del Montu , kde všichni zjišťují , že je to dobrý byznys .
(trg)="11.1"> Do mi eklaboris kun pluraj grandaj manĝaĵo-entreprenoj .
(trg)="11.2"> Ili povas igi alloge kaj amuze kaj plaĉe kaj konvene manĝi pli sanigajn manĝaĵojn , -- mi prezidas la rekomendkonsilantarojn de McDonald 's kaj Pepsico , kaj ConAgra , kaj Safeway kaj baldaŭ Del Monte , kaj ili malkovras , ke tio estas favora al negoco .
(src)="12.1"> Saláty v McDonalds jsou výsledkem této práce - a brzy budou mít i asijské saláty .
(src)="12.2"> V Pepsi , 2 / 3 nárůstu v příjmech pochází z jejich lepších potravin .
(trg)="12.1"> La salatoj , kiujn vi vidas ĉe McDonald 's venis el la studo -- ĝi ofertos azian salaton .
(trg)="12.2"> Ĉe Pepsi , du trionoj el ĝia malneta enspezo venas el ĝiaj pli bonaj manĝaĵoj .
(src)="13.1"> A když dokážeme toto , tak budeme moci uvolnit zdroje na nákup léků , které jsou více než potřebné na léčbu AIDS a HIV , malárie , nebo na prevenci ptačí chřipky .
(src)="13.2"> Děkuji .
(trg)="13.1"> Se ni povas agi tiel , ni povos liberigi rimedojn por aĉeti medikamentojn , kiujn oni vere bezonas por zorgi pri aidoso , HIV , malario kaj preventi birdan gripon .
(trg)="13.2"> Dankon .
# cs/ted2020-1018.xml.gz
# eo/ted2020-1018.xml.gz
(src)="1"> Dobře , teďka vám ukážu něco o našem jídelníčku .
(trg)="1"> Okej , mi tuj montros al vi denove ion pri niaj dietoj .
(src)="2"> A rád bych věděl , jací posluchači tu jsou , a kdo z vás už někdy jedl hmyz ?
(trg)="2.1"> Kaj mi ŝatus koni la spektantaron .
(trg)="2.2"> Kiuj el vi jam manĝis insektojn ?
(src)="3"> To je docela dost .
(trg)="3"> Estas vere multe .
(src)="4"> ( Smích ) Ale stále nereprezentujete celkovou populaci naší planety .
(trg)="4"> & lt ; ridoj & gt ; Eĉ tiel , vi ne reprezentas la tutan loĝantaron de la Tero .
(src)="5"> ( Smích ) Protože , více než 80 % naší populace jí hmyz .
(trg)="5"> & lt ; ridoj & gt ; Ĉar fakte 80 % de la homaro manĝas insektojn .
(src)="6"> Ale to je dobře .
(trg)="6"> Sed tio estas tre bona .
(src)="7.1"> Proč nejíst hmyz ?
(src)="7.2"> Nejprvé si řekneme , co je to hmyz ?
(trg)="7.1"> Kial ne manĝi insektojn ?
(trg)="7.2"> Bone , unue , kio estas insektoj ?
(src)="8"> Hmyz jsou šestinozí živočichové .
(trg)="8"> Bestoj , kiuj moviĝas sur ses kruroj .
(src)="9"> A zde můžeme vidět rozdílnost .
(trg)="9"> Kaj jen nur kelkaj el ili .
(src)="10"> Na této planetě je 6 miliónů druhů hmyzu , 6 miliónů druhů .
(trg)="10"> Estas ses milionoj da insekto-specioj sur tiu ĉi planedo , ses milionoj da specioj .
(src)="11"> Pár stovek savců -- 6 miliónů druhů hmyzu .
(trg)="11"> Estas kelkaj centoj da mamuloj - kaj ses milionoj da insekto-specioj .
(src)="12"> Popravdě , pokud bychom počítali jednotlivé organismy , napočítali bychom mnohem větší množství .
(trg)="12"> Fakte , kalkulante ĉiujn individuajn organismojn , ni alvenus al multe pli granda nombro .
(src)="13"> Ze všech živočichovů na Zemi ze všech živočišních druhů , 80 % jich chodí po šesti .
(trg)="13"> El ĉiuj bestoj sur la Tero , el ĉiuj bestospecioj , 80 elcentoj paŝas sur ses kruroj .
(src)="14"> Ale kdybychom počítali jednotlivce , a vzali bychom jejich průměrnou hmotnost , bylo by to okolo 200 až 2000 kilogramu na jednu osobu jako jste vy nebo já na této planetě .
(trg)="14"> Sed se ni kalkulus ĉiujn individuojn kaj ties averaĝan pezon , ni atingus ion inter 200 kaj 2 mil kilogramoj por ĉiu el ni sur la Tero .
(src)="15"> Myšleno v biomase , hmyz má větší početní zastoupení než my , a nejsme na planetě lidí , ale planetě hmyzu .
(trg)="15.1"> Tio signifas , ke laŭ biomaso insektoj estas pli abundaj ol ni .
(trg)="15.2"> Kaj ni ne estas sur planedo de homoj , sed sur planedo de insektoj .
(src)="16"> Hmyz není jen v přírodě , ale jsou také součásti naší ekonomiky , většinou bez našeho vědomí .
(trg)="16"> Insektoj ne troviĝas nur en la naturo , ili estas ankaŭ parto de nia ekonomio , kutime senkonscie de ni .
(src)="17"> Byl tu odhad , hrubý odhad , před pár lety ekonomika USA profitovala 57 miliard dolarů za rok .
(trg)="17"> Oni faris kalkulon , moderan kalkulon , antaŭ kelkaj jaroj : la usona ekonomio profitas je 57 miliardojn da dolaroj ĉiujare pro insektoj .
(src)="18"> Je to velmi velká hodnota přispěna do ekonomiky USA zcela zdarma .
(trg)="18"> Tio estas nombro tre granda , kaj grava kontribuo senpaga al la ekonomio de Usono ,
(src)="19"> Podívejme se , kolik USA zaplatili za válku v Iráku ve stejném roce .
(trg)="19"> kaj mi komparis ĝin kun la kosto de la milito en Irako en la sama jaro :
(src)="20"> Bylo to 80 miliard US dolarů .
(trg)="20"> 80 miliardoj da dolaroj .
(src)="21"> Víme , že to nebyla levná válka .
(trg)="21"> Nu , ni scias , ke tio ne estis malmultekosta milito .
(src)="22"> Takže hmyz , zcela zdarma , přispěl do ekonomiky USA zhruba stejným rozsahem , zdarma , bez našeho vědomí .
(trg)="22"> Do insektoj , simple senpage , kontribuas al la ekonomio de Usono kun proksimume samranga kvanto simple senpage , sciate de neniu ajn .
(src)="23"> Ale nejenom v USA , ale také v jiných státech a ekonomikách .
(trg)="23"> Kaj ne nur en Usono , sed en iu ajn lando , iu ajn ekonomio .
(src)="24"> Jak je hmyz užitečný ?
(trg)="24"> Kion ili faras ?
(src)="25"> Odstraňují hnůj , opilují naše plodiny .
(trg)="25"> Ili forigas ekskrementojn , polenumas kampojn .
(src)="26"> A 1 / 3 ovoce , které jíme , jsou výsledky jejich péče při reprodukci rostlin .
(trg)="26"> Unu triono de la fruktoj , kiujn ni manĝas ni ŝuldas al insektoj kiuj zorgas pri la reproduktado de la plantoj .
(src)="27"> Regulují škůdce a jsou potravou pro jiné živočichy .
(trg)="27.1"> Ili ĉasas trudbestojn .
(trg)="27.2"> Kaj estas manĝaĵo por predantoj .
(src)="28"> Jsou na začátku potravního řetězce .
(trg)="28"> Ili situas ĉe la komenco de la manĝo-ĉeno .
(src)="29"> Malý živočichové jedí hmyz .
(trg)="29"> Bestetoj manĝas insektojn .
(src)="30"> Dokonce i velcí živočichové jedí hmyz .
(trg)="30"> Eĉ grandaj bestoj manĝas insektojn .
(src)="31"> Ale malý živočichové jedí hmyz a následně jsou snězena většími , stalé většími živočichy .
(trg)="31"> Sed la bestetoj , kiuj manĝas insektojn estas manĝataj de pli grandaj bestoj , de eĉ pli grandaj bestoj .
(src)="32"> A na konci potravního řetězce je stejně sníme my .
(trg)="32"> Kaj ĉe la fino de la manĝo-ĉeno , ankaŭ de ni .
(src)="33"> Je tady hodně lidí , co jí hmyz .
(trg)="33"> Ja multaj homoj manĝas insektojn .
(src)="34"> Tady mě vidíte v malém provinčním městě v Číně , Lijang -- okolo 2 mil. obyvatel .
(trg)="34"> Kaj jen vi vidas min en provinca urbeto de Ĉinio , Lijiang -- ĉirkaŭ du milionoj da loĝantoj .
(src)="35"> Pokud půjdete na večeři , podobně jako rybí restaurace , kde si můžete zvolit , jakou rybu chcete , tak tady si můžete zvolit , jaký hmyz chcete jíst .
(trg)="35"> Kiam vi manĝas eksterhejme , en fiŝa restoracio , ekz. vi povas elekti kiun fiŝon vi volas manĝi , Tie , vi povas elekti kiujn insektojn .
(src)="36"> A připraví jej pro vás úžasným způsobem .
(trg)="36"> Kaj oni pretigas ilin mirinde .
(src)="37"> A tady mě vidíte , jak si pochutnávám na housenkách , kobylkách , včelách - delikatesy .
(trg)="37"> Jen mi estas ĝuanta manĝon kun raŭpoj , akridoj , abeloj , delikataĵoj .
(src)="38"> Každý den můžete zkoušet nové druhy .
(trg)="38"> Oni povas manĝi ion novan ĉiutage .
(src)="39"> K dispozici máme 1000 druhů hmyzu , které jsou jezeny po celé Zemi .
(trg)="39"> Estas pli ol mil specioj da insektoj manĝataj ĉirkaŭ la terglobo .
(src)="40"> To je víc , než hrstka savcu , které jíme , jako jsou krávy , vepře , nebo ovce .
(trg)="40"> Tio estas multe pli ol la kelkaj mamuloj , kiujn ni manĝas : bovinoj , porkoj aŭ ŝafoj .
(src)="41"> Více než 1000 druhů -- obrovská rozmanitost .
(trg)="41"> Pli ol 1 000 specioj -- grandega diverseco .
(src)="42"> A teďka si řikáte , no dobře , v provinčním městě v Číně toto dělají , ale my ne .
(trg)="42"> Kaj nun vi eble pensas , okej , en tiu ĉina urbeto tiel oni faras , sed ne tie ĉi .
(src)="43"> Jak zde vidíme , vetšina z vás už někdy ochutnalo hmyz , možná občas , ale mohu vám říci , že každý z vás už jedl hmyz , bez výjimek .
(trg)="43.1"> Nu , ni jam vidis , ke pluraj el vi jam manĝis insektojn , eĉ se nur okaze .
(trg)="43.2"> Sed mi povas aserti , ke ĉiu el vi manĝas insektojn , senescepte .
(src)="44"> Jíte je minimálně 500 gramů za rok .
(trg)="44"> Vi manĝas minimume 500 gramojn ĉiun jaron .
(src)="45"> Co jíme ?
(trg)="45"> Kion vi manĝas ?
(src)="46"> Rajská polévka , arašídová pomazánka , čokoláda , nudle -- každé zpracované jídlo , které jíme , obsahuje hmyz , protože hmyz je všude kolem nás , a když jsou mimo své prostředí , tak jsou také v naších plodinách .
(trg)="46.1"> Tomato-supon , arakidan kremon , ĉokoladon , nudelojn -- ĉiu prilaborita manĝaĵo , konsumita de vi enhavas insektojn , ĉar insektoj estas ĉie ĉirkaŭ ni .
(trg)="46.2"> Ili troviĝas en la naturo , sekve ankaŭ en niaj plantejoj .
(src)="47"> Některé ovoce jsou poškozené hmyzem .
(trg)="47"> Kelkaj insektoj damaĝas fruktojn .
(src)="48"> Tyto ovoce , řekněme , že by to bylo rajče , tak poputuje do rajské polévky .
(trg)="48"> Kun la tiel difektitaj tomatoj , ekz. oni faras tomato-supon .
(src)="49"> Ovoce , které není poškozené , jde do obchodu .
(trg)="49"> La nedifektitajn vendas la legomvendejo .
(src)="50"> A tak vidíme rajče .
(trg)="50"> Jen la tomatoj , kiujn ni vidas ,
(src)="51"> Ale nevidíme ty , které jsou v rajské polévce , a pokud splňují požadavky potravinářské komise , tak tam může být cokoliv , žadný problém .
(trg)="51.1"> sed la cetero iras en la supo .
(trg)="51.2"> Kaj se ili kongruas kun la postuloj de la manĝaĵo-inspektejo , povas esti ĉiaj aĵoj en ili , senprobleme .
(src)="52"> Proč tedy dáváme takovýhle blbosti do polévky , když je tam také maso ?
(trg)="52"> Fakte kial meti tiujn bulojn en la supon , se estas viando en ĝi ĉiuokaze ?
(src)="53"> ( Smích ) Ve skutečnosti , všechny zpracovaná jídla obsahuje více bílkovin , než bychom si byli vědomi .
(trg)="53"> & lt ; ridoj & gt ; Niaj tutaj prilaboritaj manĝaĵoj enhavas pli da proteino ol ni povus prikonscii .
(src)="54"> Takže jsou také dobrým zdrojem bílkovin .
(trg)="54"> Do ĉio jam estas proteino-fonto .
(src)="55"> Nyní si řeknete , " Dobře , 500g jsem omylem snědl . "
(trg)="55"> Nu vi povas diri : " Okej , ni do manĝas 500 gramojn nur hazarde " .
(src)="56"> My to ale děláme i záměrně .
(trg)="56"> Tamen , ankaŭ intence ni tion faras ,
(src)="57"> Ve většině jídla , které jíme -- Mám jenom 2 druhy jídla na tomto obrázku -- růžové sušenky a surimi tyčinky nebo chcete-li Campari .. hodně našich produktů , které mají červenou barvu jsou obarvené přírodní barvou .
(trg)="57.1"> kun multaj bonkonataj manĝaĵoj .
(trg)="57.2"> Jen nur du ekzemploj en tiu bildo -- rozkoloraj biskvitoj kaj surimio-bastonoj aŭ , se vi preferas , Campari .
(trg)="57.3"> Arego da manĝeblaj produktoj ruĝkoloraj estas kolorigitaj per natura kolorigilo .
(src)="58"> Surimi tyčinky z krabího masa , nebo jsou prodávany jako krabí maso je bílá ryba která byla obarvená karmínem .
(trg)="58"> La surimio-bastonoj , el krabo-viando , aŭ ŝajna krabo-viando , estas fakte blanka fiŝaĵo kolorigita per koĉinelaĵo .
(src)="59"> Karmín je produkt z hmyzu , které žije na kaktusu .
(trg)="59"> Koĉinelaĵo estas produkto de insekto , kiu vivas en kaktoj .
(src)="60"> A je produkováno ve velkém množství , 150-180 metrických tun ročně na Kanarském ostrově v Peru , a jde o velký business .
(trg)="60"> Ĝi estas produktata grandkvante je 150 ĝis 180 tunoj jare , en la Kanariaj Insuloj , en Peruo , kaj estas granda negoco .
(src)="61"> 1g karmínu stojí okolo 30 eur .
(trg)="61"> Unu gramo da koĉinelaĵo kostas ĉirkaŭ 30 eŭroj .
(src)="62"> 1g zlata stojí 30 eur .
(trg)="62"> Unu gramo da oro valoras 30 eŭrojn .
(src)="63"> Takže , je velmi málo produktu , který používáme k obarvení naších jídel .
(trg)="63"> Do ĝi estas tre altvalora varo , uzata por kolorigi niajn manĝaĵojn .
(src)="64"> Situace na světě se mění pro vás a mě , pro každého na této planetě .
(trg)="64"> Nun la situacio en la mondo estas ŝanĝiĝonta por vi kaj por mi kaj por ĉiu sur la Tero .
(src)="65"> Populace roste velmi rychle , roste exponenciálně .
(trg)="65"> La homa loĝantaro kreskas tre rapide kaj kreskas eksponenciale .
(src)="66"> Jsme v okamžiku , kdy máme něco okolo 6-7 miliard obyvatel , a poroste až k 9 miliardám v roce 2050 .
(trg)="66"> Se nun estas inter ses kaj sep miliardojn da homoj , tiu nombro kreskos ĝis proks. naŭ miliardoj en 2050 .
(src)="67"> To znamená , že budeme muset nakrmit více hladových krků a budeme se muset postarat o více a více lidí .
(trg)="67.1"> Tio signifas , ke ni havos multe pli da buŝoj por manĝigi .
(trg)="67.2"> Kaj tio malkvietigas pli kaj pli da homoj .
(src)="68"> Konference FAO v říjnu se plně věnovala tomuto tématu .
(trg)="68"> Okazis konferenco de MAO ( Manĝaĵ- kaj Agrikultur-Organizo ) en Oktobro tute dediĉita al tio .
(src)="69"> Jak nakrmíme svět ?
(trg)="69"> Kiel ni manĝigos tiun mondon ?
(src)="70"> Pokud se podíváme na obrázky , máme o 1 / 3 hladových krků více , které je třeba nakrmit ale potřebujeme zvýšit zemědělskou produkci o 70 % .
(trg)="70"> Kaj la nombroj sur l 'ekrano montras , ke ni havas unu trionon pli da buŝoj por manĝigi , sed ni bezonas kreskigi la agrikulturan produktadon je 70 elcentoj .
(src)="71"> A to je nutnost , neboť popuplace na této planetě roste , a roste , ale nejen v počtu ale také i bohatstvím , a kdo získá bohatství , začne jíst více a také začne jíst více masa .
(trg)="71"> Kaj tio des pli , ke la mondoloĝantaro kreskas kaj ĝi kreskas ne nur laŭnombre , Ni ankaŭ fariĝas pli bonhavaj , kaj kiu fariĝas bonhava , tiu ekmanĝas pli kaj ankaŭ ekmanĝas pli da viando .
(src)="72"> A maso je něco , co stojí hodně z naši zemědělské produkce .
(trg)="72"> Kaj viando , fakte , estas io , kio kostas multe al nia agrikultura produktado .
(src)="73"> Náš jídelníček obsahuje určité množství živočisné bílkoviny a většina z nás zde je získala z dobytka , ryb , divoké zvěře .
(trg)="73"> Nia dieto konsistas iagrade el bestaj proteinoj , kaj nuntempe ni plejmulte obtenas tion el la brutaro , fiŝoj kaj ĉasaĵoj .
(src)="74"> A jíme je hodně .
(trg)="74"> Kaj ni manĝas multon da tio .
(src)="75"> Ve vyspělých zemích , průměrně 80kg na osobu za rok , a poroste až na 120kg v USA a o něco méně v jiných zemích , ale průměrně 80kg na osobu za rok .
(trg)="75"> En la evoluinta landaro konsumiĝas averaĝe 80 kilogramoj po kapo ĉiujare , kaj tio atingas 120 en Usono kaj iomete malpli en kelkaj aliaj landoj , sed averaĝe 80 kilogramoj po homo ĉiujare .
(src)="76"> V rozvojových zemích je to o hodně méně .
(trg)="76"> En la evolulandoj estas multe malpli .
(src)="77"> 25kg na osobu za rok .
(trg)="77"> Temas pri 25 kilogramoj .
(src)="78"> Ale rapidně poroste .
(trg)="78"> Sed tio ege kreskas .
(src)="79"> V Číně za posledních 20 let , vzrostla konzumace z 20kg na 50kg , a stále roste .
(trg)="79"> En Ĉinio dum la lastaj 20 jaroj , tio kreskis de 20 al 50 kaj plu kreskas .
(src)="80"> Takže , pokud 1 / 3 obyvatel začne zvyšovat konzumaci masa z 25 na 80kg , a 1 / 3 obyvatel žije v Číně a Indii , máme tu velkou poptávku po masu .
(trg)="80"> Do se unu triono de la mondoloĝantaro kreskigas sian viando-konsumadon de 25 al 80 kilogramoj , averaĝe , kaj unu triono de la mondo vivas en Ĉinio kaj en Barato , ni havas grandegan postulon por viando .
(src)="81"> Samozřejmě , nemůžeme říci , že to je jenom pro nás a ne pro ně .
(trg)="81"> Kaj certe ni ne povas diri : ĝi estas nur por ni , ne por ili .
(src)="82"> Sdílejí to , co my .
(trg)="82"> Ili havas la saman rajton kiel ni .
(src)="83"> Nyní bych mal říci , že jíme moc masa v západním světě .
(trg)="83"> Nun , antaŭ ĉio , mi devus specifi ke ni manĝas ja tro da viando en la okcidenta mondo .
(src)="84"> Ale mohli bychom jíst méně -- a já vím , byl jsem vegetarián delší dobu , a vy to také dokážete .
(trg)="84.1"> Ni povus vivi per multe , multe malpli -- kaj mi , delonga vegetarano , pri tio certas .
(trg)="84.2"> Oni ja povas facile vivi sen iu ajn viando .
(src)="85"> Můžeme získavat bílkoviny z jiných zdrojů .
(trg)="85"> Vi akiros proteinojn en ia ajn manĝaĵo ĉiuokaze .
(src)="86"> Ale je tu mnoho problémů s produkcí masa , a budeme se s tím setkávat častěji .
(trg)="86"> Sed ankaŭ , amason da problemoj kaŭzas viando-produktado kaj ni alfrontas ilin pli kaj pli ofte .
(src)="87"> První problém je zdraví .
(trg)="87"> La unua rilatas al la homa sano .