# bs/ted2020-865.xml.gz
# tk/ted2020-865.xml.gz
(src)="1"> Ovdje sam bio prije četiri godine , i sjećam se , da se tada govori nisu stavljali na internet ;
(trg)="1"> Men bärde 4 ýyl mundan ozal bolupdym we şol wagtlar
(src)="2"> Mislim da su ih TEDovcima davali , u kompletima DVDova , koje su oni stavljali na svoje police , gdje još danas stoje .
(trg)="2.1"> bu gürrüňler internede goýulmaýardy .
(trg)="2.2"> Meň pikirimçe TED-lilere bir gutyň içinde berilýärdi bir DVD gutysynda .
(trg)="2.3"> Bu gutyny tekjelere goýýardylar , häzir hem şol ýerinde durýandyr .
(src)="3"> ( Smijeh ) I Chris me nazvao sedmicu nakon mog govora i rekao mi je , ' ' Počećemo ih postavljati na internet .
(trg)="3"> ( Gülüşmeler ) Hatda Kris maňa jaň edende gürrüňümden 1 hepde soňrady maňa şeýle diýdi " Gürrüňleri internede goýýarys .
(src)="4.1"> ' ' Smijemo li staviti tvoj na internet ? ' '
(src)="4.2"> Rekao sam , ' ' Naravno ' ' .
(trg)="4.1"> Seniňkileri hem goýup bilerismi ? "
(trg)="4.2"> Menem " elbette " diýdim .
(src)="5.1"> I četiri godine kasnije , kao što sam rekao , vidjelo ga je četiri ...
(src)="5.2"> U stvari , skinut je s interneta četiri miliona puta .
(trg)="5.1"> We 4 ýyl soňra aýdyşym ýaly , gürrüňe tomaşa eden adam sany 4 ...
(trg)="5.2"> Neme , aslynda 4 miliýon gezek ýüklenipdir bu wideo .
(src)="6"> Pretpostavljam da to možete pomnožiti s 20 ili tako nešto kako biste dobili broj ljudi koji su ga vidjeli .
(trg)="6"> Ýagny bu sany 20-ä köpeltsek ýa-da şoňa ýakyn sana takmynan wideoýa tomaşa eden adam sany taparys .
(src)="7"> I kako Chris kaže , postoji glad
(trg)="7"> Diýmek Krisiň aýdyşy ýaly , adamlar meni wideoda görmäge teşne ekenler .
(src)="8.1"> za mojim snimkama .
(src)="8.2"> ( Smijeh ) ( Aplauz ) ... ne osjetite li ?
(trg)="8"> ( Gülüşmeler ) ( El çarpyşmalar ) ... sizem şeýle duýaňzokmy ?
(src)="9"> ( Smijeh ) Sve ovo je bilo smišljeno kako bih se još jednom pojavio pred vama , i , tu sam .
(trg)="9"> ( Gülüşmeler ) Ýagny , bütin bu tertip meniň size ýene bir gürrüň etmegim üçin taýýarlanan bir oýun .
(src)="10"> ( Smijeh ) Na TED konferenciji prije četiri godine na kojoj sam govorio , govorio je i Al Gore o klimatskoj krizi .
(trg)="10.1"> Ynha baş üstüne .
(trg)="10.2"> ( Gülüşmeler ) 4 ýyl öň Al Gor TED konferensiýasynda çykyş edipdi. we klimat krizisinden söz edipdi .
(src)="11"> I pozvao sam se na to na kraju mog posljednjeg govora .
(trg)="11"> Soňky gürrüňümiň soňunda onuň sözlerine deginipdim .
(src)="12"> Tako da tu želim nastaviti jer sam , iskreno , imao samo 18 minuta .
(trg)="12"> Galan ýerimden dowam edeýin näme etsemem şol wagt diňe 18 minudym bardy .
(src)="13.1"> Kao što rekoh ...
(src)="13.2"> ( Smijeh ) Vidite da je u pravu .
(trg)="13.1"> Nirede galypdyk ...
(trg)="13.2"> ( Gülüşmeler ) Mamlady
(src)="14.1"> Mislim , očito da postoji velika klimatska kriza .
(src)="14.2"> Ako ljudi ne vjeruju u ovo , mislim da bi trebali bi izlaziti više .
(trg)="14.1"> Möhüm bir krizisiň bardygy gün ýüzündedi .
(trg)="14.2"> Muňa ynanmaýanlara biraz köpüräk köçä çykmaklaryny maslahat berýärin .
(src)="15"> ( Smijeh ) Ali mislim da postoji i druga klimatska kriza koja je ozbiljna , sa istim korjenima , te da joj se moramo posvetiti jednako žurno .
(trg)="15"> ( Gülüşmeler ) Ýöne men ýene bir klimat krizisiniň bardygyna ynanýaryn birinjisi ýaly ýowuz , we çykyş sebäbi deň we bu krizisede deň gyssaglykda çemeleşmelidiris .
(src)="16.1"> A sa ovim mislim -- vi ćete možda reći , ' ' Pa ja sam dobar .
(src)="16.2"> Ja imam samo jednu krizu ;
(trg)="16"> Diýmek isleýänim -- bu ýagdaýda " Seret , başymyzda bir krizis bar
(src)="17"> Ne treba mi druga ' ' .
(trg)="17"> ikinji birine ätiýajym ýok " diýip bilersiňiz .
(src)="18"> Ali ovo nije kriza prirodnih resursa iako mislim da je to istina , nego kriza ljudskih resursa .
(trg)="18"> Ýöne bu krizis , tebigy sebäplerden däl ynanjyma görä ynsan çeşmeli bir krizis .
(src)="19"> Istinski vjerujem , kao što je mnogo govornika reklo u proteklih par dana da nedovoljno koristimo naše talenate .
(trg)="19"> Meniň pikirimçe , esasynda , soňky günlerde köp çykyş edijiniň aýdyşy ýaly ukyplarymyzy örän netijesiz
(src)="20"> Mnogo ljudi prolaze kroz život bez osjećaja za vlastiti talent , ili da li ga uopšte posjeduju .
(trg)="20.1"> ulanýarys .
(trg)="20.2"> Birnäçe adam durmuşyny ukyplarynyň nämedigini bilmän geçirýär , ýada bir ukybynyň bardygyndan hem habarsyz .
(src)="21"> Upoznajem razne ljude koji ne misle da su u bilo čemu dobri .
(trg)="21"> Birnäçe adam bilen tanyşýan özleriniň gowy edýän hiç işleriniň ýokdygyny çaklaýarlar .
(src)="22"> U stvari , ja dijelim svijet u dvije grupe .
(trg)="22"> Men dünýäni 2 topara bölýärin .
(src)="23"> Velikan praktične filozofije , Jeremy Bentham , upečatljivo je argumentovao .
(trg)="23"> Žeremi Bentam , beýik peýdaçy filozof bir gezek şeýle bir jedel başladypdy .
(src)="24"> Rekao je , ' ' Na svijetu postoje dvije vrste ljudi , oni koji dijele svijet u dvije vrste , i oni koji to ne čine . ' '
(trg)="24"> Şeýle diýipdi , " Dünýäde 2 görnüş ynsan bar , dünýädäki ynsanlary ikä bölýänler we bölmeýänler . "
(src)="25"> ( Smijeh ) Ja to činim .
(trg)="25"> ( Gülüşmeler ) Men bölýänlerden .
(src)="26"> ( Smijeh ) Upoznajem razne vrste ljudi koji ne uživaju u onom što rade .
(trg)="26"> ( Gülüşmeler ) Bir topar adam bilen tanyşýan edýän işlerini söýenoklar .
(src)="27"> Jednostavno idu kroz život noseći se s time .
(trg)="27"> Durmuşlaryny ýaşmaly
(src)="28"> Ne nalaze veliko zadovoljstvo u onom što rade .
(trg)="28.1"> diýip ýaşaýarlar .
(trg)="28.2"> Edýän işlerinden lezzet almaýarlar .
(src)="29"> Ustraju u tome , više nego da uživaju , čekajući vikend .
(trg)="29"> Lezzet almak ýerine , ol işe sabyr edýärler we hepde soňuna garaşýarlar .
(src)="30"> Ali upoznajem i ljude koji vole ono što rade , koji ne mogu zamisliti da rade nešto drugo .
(trg)="30"> Emma başga adamlar bilen hem tanyşýaryn edýän işlerini söýýärler we başga iş etmegi pikirem edenoklar .
(src)="31.1"> Ako im kažete , ' ' Prestani s tim poslom ' ' , čudili bi Vam se .
(src)="31.2"> Jer posao nije ono što rade , nego ono što su .
(trg)="31"> Olara " Indi bu işi etme " diýseňiz , " Sen näme diýýäniňi bilýäňmi ? "
(src)="32"> Oni kažu , ' ' Znaš , to sam ja .
(trg)="33"> " Emma bu men . "
(src)="33"> Bilo bi glupo odreći se ovog , jer odgovara istinkom meni . ' '
(trg)="34.1"> diýerler .
(trg)="34.2"> " Iň köp özüm ýaly duýmagymy üpjin edýän işden aýrylmak samsyklyk bolar . "
(src)="34"> Ovo ne možemo reći za mnogo ljudi .
(trg)="35"> Gynansakda bu ýagdaý ýeterlik adam üçin degişli däl .
(src)="35"> U stvari , nasuprot , mislim da su ovi ljudi u manjini ,
(trg)="36"> Aslyna seredeňde , meniň pikrimçe düýp göter tersi
(src)="36"> i mislim da za ovo postoji mnogo mogućih objašnjenja .
(trg)="37.1"> gaty az adama degişli .
(trg)="37.2"> Meniň pikrimçe munyň birnäçe
(src)="37"> Visoko mjesto zauzima obrazovanje , jer obrazovanje , na neki način , mnoge ljude pomjera izvan njihovog prirodnog talenta .
(trg)="38.1"> düşündürilişi bolup biler .
(trg)="38.2"> Bulardan iň ýokarda bolany okuw , sebäbi okuw adamlary tebigy ukyplaryndan uzaklaşdyryp biler .
(src)="38"> Ljudski resursi su kao i prirodni resursi ; često su duboko skriveni .
(trg)="39"> Ynsan ukyplary , tebigy çeşmeler ýalydyr köplenç has çuňluklarda gömülgidir .
(src)="39.1"> Morate ih tražiti .
(src)="39.2"> Nisu tek tako na površini .
(trg)="40.1"> Gowy edip gözlemek gerek .
(trg)="40.2"> Töwerekde , üst ýüzünde durmazlar .
(src)="40"> Morate stvoriti okolnosti u kojima će se pokazati .
(trg)="41"> Ýüze çykyp biljekleri ýagdaýyň taýýarlanmasy gerekli .
(src)="41.1"> I možete već misliti , obrazovanje bi bio taj put .
(src)="41.2"> Ali prečesto to nije slučaj .
(trg)="42.1"> Çak edip biljegiňiz ýaly munuň ýoly okuwdan geçmelidir .
(trg)="42.2"> Ýöne köplenç geçmez .
(src)="42.1"> Svaki obrazovni sistem na svijetu je u procesu reforme .
(src)="42.2"> Ali to nije dovoljno .
(trg)="43.1"> Dünýädaki ähli okuw sistemalary şuwagt reforma içinde .
(trg)="43.2"> Ýöne bu ýeterli däl .
(src)="43"> Reforma je beskorisna , jer naprosto podupire propali model .
(trg)="44"> Reforma indi ýeterlik çözgüt däl sebäbi reforma diýmek döwük bir nusgany bejermek diýmekdir .
(src)="44"> Ono što trebamo - a ta riječ je mnogostruko upotrebljavana tokom posljednjih par dana - nije evolucija , nego revolucija obrazovanja .
(trg)="45"> Gerekli bolan -- dogry bu gep soňky wagtlarda köp ulanylýan boldy özä -- okuwyň ewolusiýa geçirmegi diýmek däldir , gerekli bolan okuwyň rewolusiýasydyr .
(src)="45"> Ona se mora transformisati u nešto drugo .
(trg)="46"> Indi okuw öz halyndan başga bir hala geçmelidir .
(src)="46"> ( Aplauz ) Jedan od stvarnih izazova je temeljita inovacija
(trg)="47"> ( El çarpyşmalar ) Iň uly kynçylyklaryň biri okuwyň esasynda
(src)="47.1"> u obrazovanju .
(src)="47.2"> Inovacija je složena jer podrazumjeva raditi na nečemu što ljudi većim dijelom neće shvatiti .
(src)="47.3"> To znači izazivanje onoga što uzimamo za gotovo ,
(trg)="48.1"> täzeçileşdirmekdir .
(trg)="48.2"> Täzelik kyndyr sebäbi adamlar öwrenişmekde kynçylyk çekjekler täze bir zatlar etmeli bolarlar .
(src)="48"> stvari koje smatramo očitim .
(trg)="49"> Dogry diýýan zatlarymyzy derňemegimizi gerekli , ap-aýdyňdygyny pikir etýän zatlarymyzy täzeden gözden geçirmelidiris .
(src)="49"> Velika prijetnja reformi ili transformaciji je tiranija zdravog razuma -
(trg)="50"> Reforma ýa-da üýtgetmek bilen baglanşykly iň uly mesele umumy duýgynyň şertsiz kabul edilmegidir .
(src)="50"> stvari kod kojih ljudi misle , ' ' Može se uraditi na bilo koji drugi način jer se tako radi . ' '
(trg)="51"> Adamlar bir zady kabul ederler sebäbi olar " Bu iş başga görnüşde edilmez çünki bu hemişe şeyle edildi " diýerler .
(src)="51"> Nedavno sam naišao na sjajan citat Abrahama Lincolna , za koji sam mislio da biste ga voljeli čuti sada .
(trg)="52"> Geçen bir gün Abraham Linkolnyň ajaýyp sözüne gabat geldim , bu ýerde ondan bir çykarma etsem göwnüňizden turar diýip pikir edýärin ,
(src)="52"> ( Smijeh ) Decembra 1862 . ovo je rekao na drugom godišnjem sastanku Kongresa .
(trg)="53.1"> şeýle dälmi ?
(trg)="53.2"> ( Gülüşmeler ) Muny 1862-iň Dekabrynda kongresiň ikinji ýyllyk ýygnagynda aýdypdyr .
(src)="53"> Trebao bih objasniti da nemam predstave o zbivanjima tog vremena .
(trg)="54"> Ýöne şuny boýnuma alýan , ol wagtlar nämeler bolup geçýändigi barada
(src)="54"> Ne podučavamo američkoj historiji u Britaniji .
(trg)="55"> hiç pikrim ýok. çünki biz Angiliýada Amerikanyň taryhyny okatmaýarys .
(src)="55.1"> ( Smijeh ) Potiskujemo je .
(src)="55.2"> To je naša politika , znate .
(trg)="56"> ( Gülüşmeler ) Ýörite gizleýäris , syýasatymyz şeýle .
(src)="56"> ( Smijeh ) Bez sumnje , nešto zadivljujuće se dešavalo Decembra 1862 . , čega će se amerikanci među nama biti svjesni .
(trg)="57"> ( Gülüşmeler ) Borla , 1862-de dogurdanam örän möhüm zatlar bolýardy aramyzdaky Amerikalylar bilerler .
(src)="57"> Ali je rekao ovo : Dogme tihe prošlosti nisu adekvatne za burnu sadašnjost .
(trg)="58"> Şeýle diýipdir : " Asuda geçmişiň doguşlary tupanly bugün üçin ýetersizdir .
(src)="58"> Prilika je pod teretom poteškoće , a mi moramo rasti s prilikom . ' '
(trg)="59"> Bir ýagdaý şertler kynlaşdykça aşylmagy kyn ýagdaýa gelip biler , onda biz bu kynçylyklaryň üstine çykyp bu ýagdaýy aşmalydyrys .
(src)="59.1"> Volim ovo .
(src)="59.2"> Ne - rasti do nje , nego sa njom .
(trg)="60"> Men bu garaýyşa haýran galdym .
(src)="60"> ' ' Kako je naš slučaj nov , moramo nanovo misliti i djelovati .
(trg)="62"> " Biziň dawamyz täze , diýmek täze düşünjelerimiz bolmaly we hereketlerimizde täze bolmaly .
(src)="61.1"> Moramo se osloboditi .
(src)="61.2"> Tek tada ćemo spasiti našu državu . ' '
(trg)="63"> Özümizi azat etmelidiris diňe şonda soňra öz ýurdymyzy halas edip bileris . "
(src)="62"> Volim riječ , ' ' osloboditi se ' ' .
(trg)="64"> " Azat etmek " bu söze haýran .
(src)="63"> Da li znate njeno značenje ?
(trg)="65"> Näme diýmekdigini bilýänizmi ?
(src)="64"> Da postoje ideje koje sve nas očaravaju a koje su uzete za gotovo kao prirodan tok stvari .
(trg)="66"> Tussagy bolan pikirlerimiz bar diýmek hemişe bolandygyny we boljagyny kabul eden öz ugurly gidişiň bölegi hasaplaýan pikirlerimiz .
(src)="65"> Mnoge od naših ideja su oblikovane , ne za prilike datog stoljeća , nego da se nose s prethodnim stoljećima .
(trg)="67"> Pikirlerimiziň köpüsi içinde bolan asyrmyzyň şertlerine görä döremedik tersine geçen asyrlaryň meselelerini çözmek üçin ýüze çykandyrlar .
(src)="66"> Ali su naše misli još hipnotizirane njima , i mi se moramo osloboditi nekih od njih .
(trg)="68.1"> Emma zehinlerimiz häzirem bu düşünjelere gipnoz edilen .
(trg)="68.2"> Bu düşünjelerden özümizi azat etmelidiris .
(src)="67"> Ali uvijek je lakše pričati nego raditi .
(trg)="69"> Muny etmegi aýtmak elbette etmekden has aňsat .
(src)="68"> Ali je veoma teško znati , šta zapravo uzimate za gotovo .
(trg)="70"> Bu ýagdaýda nämani soragsyz kabul edýändigimizi bilmek örän kyndyr .
(src)="69"> A razlog tome je to što uzimamo za gotovo .
(trg)="71"> Munuň sebäbide soraglamazlygymyzdyr .
(src)="70"> Dopustite da Vas pitam nešto što biste mogli uzeti za gotovo .
(trg)="72"> Mysal bermek üçin size bir sorag soraýyn
(src)="71"> Koliko od Vas ovdje ima preko 25 godina ?
(trg)="73"> Bu zaldaky näçe kişi 25 ýaşynyň üstinde ?
(src)="72.1"> To nije što mislim da uzimate za gotovo .
(src)="72.2"> Siguran sam da ste već upoznati s tim .
(trg)="74.1"> Soraglamazdan kabul edýän zadyňyz bu däl .
(trg)="74.2"> Bu hakykady bilýändigiňizi bilýän .
(src)="73"> Ima li iko ispod 25 godina ?
(trg)="75"> Bärde 25 ýaşyň aşagynda kimdir biri barmy ?
(src)="74.1"> Sjajno .
(src)="74.2"> A sada , oni preko 25 , možete li podići ruku ako nosite ručni sat ?
(trg)="76"> Örän gowy , Indi , 25-iň üstinde bolanlar , goşar sagadynyz bar bolsa eliňizi galdyryp bilermisiniz ?
(src)="75"> Ovo je velika stvar od nas , zar ne ?
(trg)="77"> Örän köp sanda şeýle dämi ?
(src)="76"> Pitajte sobu punu omladine da urade istu stvar .
(trg)="78"> Birem bu zal dolysy okuwçylara soraň bu soragy .
(src)="77"> Omladina ne nosi ručne satove .
(trg)="79"> Ol ýaşda ýaşlaryň köpüsi sagat dakynmaýar .
(src)="78"> Ne mislim da ne mogu niti da im je zabranjeno , nego jednostavno biraju da ih ne nose .
(trg)="80"> Dakmazlar ýa-da dakmaklaryna rugsat edilmez diýýemmok. köplenç diňe dakmazlygy saýlaýarlar .
(src)="79"> Vidite , razlog je da smo mi odgajani u pred-digitalnom dobu , oni među nama preko 25 .
(trg)="81"> Munuň sebäbi , biziň , ýagy 25 üstindäkileriň , digital öňündäki bir dünýäde ulalan bolmagymyz .
(src)="80"> Tako da mi , želimo li znati vrijeme , morate nešto nositi što vam ga govori .
(trg)="82"> Biz wagty bilmek üçin wagty bize görkezjek bir gurala mätäçlik duýýarys .
(src)="81"> Sada djeca žive u svijetu koji je digitaliziran , a vrijeme , za njih , je svugdje .
(trg)="83"> Çagymyzyň çagalary digital dünýäde ýaşaýarlar , we olar üçin wagt her ýerde .
(src)="82"> Ne vide razlog da to rade .
(trg)="84"> Yzarlamak üçin aýratyn bir gurala mätaçlikleri ýok .
(src)="83"> Usput budi rečeno , ni Vi ovo ne morate raditi ; nego ste to uvijek radili , pa samo nastavljate s tom navikom .
(trg)="85"> Hä , siziňde ýok. diňe muny hemişe edendigiňiz üçin endik bolupdyr .
(src)="84"> Moja 20-godišnja kćerka Kate nikad ne nosi sat .
(trg)="86"> Gyzym Keýt , 20 ýaşynda , hiç sagat dakynanok .
(src)="85"> Ne vidi smisao u tome .
(trg)="87"> Gereksiz görýär .
(src)="86"> On kaže , ' To je uređaj s jednom funkcijom . '
(trg)="88"> " Ýeke funksiýaly gural bu " diýýar .
(src)="87"> ( Smijeh ) ' ' Kao , kako je to bezveze ' '
(trg)="89.1"> ( Gülüşmeler ) " Iç gysgynç . "
(trg)="89.2"> " Ýok ýok ! "
(src)="88"> A ja kažem , ' ' Ne , ne , sat ti kazuje i datum . ' '
(trg)="90.1"> diýýärin .
(trg)="90.2"> " Senänide görkezýär . "
(src)="89"> ( Smijeh ) ' ' Ima više funkcija . ' '
(trg)="91"> ( Gülüşmeler ) " Birden köp aýratynlygy bar . "
(src)="90"> Ali , vidite , postoje stvari u obrazovanju za koje smo vezani .
(trg)="92"> Aý bolýar görýänizä , okuw temasynda tussagy bolan düşünjelerimiz bar .
(src)="91"> Dopustite da Vam dam par primjera .
(trg)="93"> Bir näçe mysal getirmegime rugsat ediň
(src)="92"> Jedan od njih je ideja linearnosti , kada nešto počinje ovdje , ide jednom trakom , i ako uradite sve tačno , bićete mirni za ostatak života .
(trg)="94"> Bulardan biri çyzgylylyk pikri , bir ýerden başlarsyňyz , bir ýoly yzarlarsyňyz , we eger hemme zady dogry eden bolsaňyz , durmuşyňyzyň soňunda durmyşyňyzy gowy bir ýere oturdan bolarsyňyz .
(src)="93"> Svako ko je govorio za TED implicitno nam je ispričao , ili nekad eksplicitno , drugu priču , da život nije linearan , nego organski .
(trg)="95"> TED-de gürlän hemme kişi bize gizlin-gizlin kä wagtda açyk-açyk şuny diýdi , durmuş çyzgyly däldir , organikdir .
(src)="94"> Kreiramo naše živote simbiotički dok otkrivamo vlastite talente u vezi s okolnostima koje nam se njima otvaraju .
(trg)="96"> Durmyşlarymyzy simbiotik bolup ukyplarmyzy ýüze çykarjak hadysa we ýagdaýlara bagly edip emele getireris .
(src)="95"> Ali , znate , postali smo opsjednuti tom linearnom pričom .
(trg)="97"> Eger bilýän bolsaňyz çyzgyly düşündirişi kellämizde müdimi hala getiripdiris .
(src)="96"> Vrtuljak obrazovanja je vjerovatno odlazak na koledž .
(trg)="98"> Okuwyň çür depesi uniwersitede girmek .
(src)="97"> Mislim da smo opsjednuti slanjem ljudi na koledže ,
(trg)="99"> Çaklaýyşyma görä adamlary üniwersitede salmagy hem kellämizde müdimi hala getirdik ,
(src)="98"> određene koledže .
(trg)="100"> iň azyndan käbir görüş uniwersitetlere .
(src)="99"> Ne mislim da ne biste trebali ići na koledž , ali ne mora svako ići , niti svako mora ići sada .
(trg)="101"> Uniwersitede gitmäň diýýemmok , ýöne herkimiň gitmegine zerurlyk ýok .
(src)="100"> Možda će ići kasnije , ali ne iz istih stopa .
(trg)="102"> Ýa-da herkimiň derrew gitmegine zerurlyk ýok .