# bs/ted2020-1004.xml.gz
# pl/ted2020-1004.xml.gz
(src)="1"> Ovdje sam da bih Vam pokazao fotografije plemena Lakota .
(trg)="1"> Jestem tu dziś , aby pokazać moje zdjęcia Lakotów .
(src)="2"> Mnogi od Vas su možda čuli za ovo pleme , ili barem za jednu veću grupu plemena zvanih Sijuksi .
(trg)="2"> Wielu z was mogło już słyszeć o Lakotach albo przynajmniej o większej grupie plemion zwanej Siuksami .
(src)="3"> Lakota je jedno od mnogih plemena koji su bili prisilno naseljeni u logore za ratne zarobljenike , koji se danas nazivaju rezervatima .
(trg)="3"> Lakoci to jedno z wielu plemion , które zostały wyparte z własnych ziem i zamknięte w obozach dla jeńców wojennych , które teraz nazywa się rezerwatami .
(src)="4.1"> Na rezervatu Pajn Ridž , snimio sam fotografije koje ćete danas vidjeti .
(src)="4.2"> Ovaj rezervat se nalazi oko 120 km jugoistočno od planine Blek Hils u Južnoj Dakoti .
(trg)="4"> Rezerwat Pine Ridge , który jest tematem dzisiejszego pokazu , leży około 120 km na południowy wschód od Gór Czarnych w Dakocie Południowej .
(src)="5"> Ponekad ga nazivaju Logorom za ratne zarobljenike broj 334 , i to je mjesto gdje pleme Lakota danas živi .
(trg)="5.1"> Czasem nazywa się go Obozem dla Jeńców Wojennych nr 334 .
(trg)="5.2"> Właśnie tam żyją dziś Lakoci .
(src)="6"> Ako je iko od Vas ikada čuo za AIM , Američki Indijanski Pokret , ili za Rasela Minsa , ili za Leonarda Peltiera , ili za oružani sukob na Oglala rezervatu , onda znate i da je rezervat Pajn Ridž epicentar svih problema Američkih Indijanaca .
(trg)="6"> Jeśli ktokolwiek słyszał o AIM , Ruchu Indian Amerykańskich , albo o Russellu Means Leonardzie Peltier czy też o Incydencie w Oglala , to wie , że Pine Ridge jest punktem zero w kwestiach rdzennej Ameryki .
(src)="7.1"> Pozvan sam danas da ispričam nešto o svojoj vezi sa plemenom Lakota , za koju mogu reći da je zaista teška .
(src)="7.2"> Jer , ukoliko niste sami zaključili na osnovu boje moje kože , ja sam bijelac , a to je ogromna prepreka kad ste u indijanskom rezervatu .
(trg)="7.1"> Poproszono mnie , abym opowiedział trochę o moich związkach z Lakotami .
(trg)="7.2"> To dla mnie trudne , ponieważ -- jak już pewnie zauważyliście -- jestem biały , a to stanowi ogromną barierę w rezerwacie .
(src)="8"> Na fotografijama ćete vidjeti mnogo ljudi ,
(trg)="8"> Zobaczycie wielu ludzi na moich fotografiach ,
(src)="9"> s kojima sam se ja zbližio i koji su me dočekali kao porodica .
(trg)="9"> z którymi bardzo się zżyłem i którzy przyjęli mnie jak rodzinę .
(src)="10.1"> Oslovljavali su me sa brate ili striče i uvijek su me iznova pozivali u zadnjih pet godina .
(src)="10.2"> Ali , na rezervatu Pajn Ridž ,
(trg)="10.1"> Mówili do mnie bracie albo wójku i przez pięć lat nieustannie zapraszali .
(trg)="10.2"> Jednak w Pine Ridge
(src)="11"> ja ću uvijek biti wašichu ,
(trg)="11"> zawsze będę tzw. " wasichu " .
(src)="12"> a riječ wašichu u jeziku plemena Lakota označava nekoga ko nije Indijanac , ali u svom drugom značenju , ova riječ znači " onaj koji uzima najbolje meso za sebe . "
(trg)="12.1"> " Wasichu " to słowo w języku Lakotów , które oznacza nie-Indianina .
(trg)="12.2"> Ale inna wersja tego słowa oznacza " człowieka , który najlepsze mięso bierze dla siebie . "
(src)="13"> A ja upravo to značenje želim naglasiti - onaj koji uzima najbolji dio mesa za sebe .
(trg)="13"> I to jest to , na czym chcę się skupić -- ten , który zgarnia najlepszą część mięsa .
(src)="14"> To znači pohlepan .
(trg)="14"> To znaczy , że jest chciwy .
(src)="15"> Pogledajte auditorij u kojem se nalazimo .
(trg)="15"> Rozejrzyjcie się wokół tej auli .
(src)="16"> Na kampusu smo privatnog univerziteta na zapadu Sjedinjenih Država , sjedimo u crvenim somotnim stolicama s novcem u džepu .
(trg)="16"> Jesteśmy w prywatnej szkole w zachodnich USA , siedzimy na czerwonych , aksamitnych krzesłach , a w kieszaniach mamy pieniądze .
(src)="17"> I ako pogledamo kako živimo , zaista smo uzeli najbolji dio mesa .
(trg)="17"> Jeśli jednak przyjrzymy się naszemu życiu , to okaże , się że naprawdę wzięliśmy najlepszą część mięsa .
(src)="18"> Dakle , pogledajmo sada zbirku fotografija ljudi koji su izgubili da bismo mi mogli imati , i znajte kad vidite ova lica da to nisu samo slike Lakota indijanaca , već da su te slike simbol za sve domorodačke narode .
(trg)="18.1"> Przyjrzyjmy się więc tym fotografiom ludzi , którzy stracili , abyśmy my mogli zyskać .
(trg)="18.2"> Pamiętajmy , że patrząc na twarze tych ludzi widzimy nie tylko oblicze Lakotów , lecz wszystkich amerykańskich tubylców .
(src)="19"> Na ovom listu papira , je zapisana istorija koju sam naučio od mojih prijatelja i familije iz plemena .
(trg)="19"> Na tej kartce historia zapisana jest tak , jak ją usłyszałem od moich lakockich przyjaciół i rodziny .
(src)="20"> Ovo što slijedi je hronologija skopljenih sporazuma , prekršenih sporazuma i masakra predstavljenih kao bitke .
(trg)="20"> Przedstawię linię czasową zawartych i zerwanych traktatów , a także rzezi upozorowanych na bitwy .
(src)="21.1"> Počeću s godinom 1824 .
(src)="21.2"> Ured za indijanske poslove
(trg)="21.1"> Zacznę w 1824 .
(trg)="21.2"> To , co znamy jako Biuro do Spraw Indian ,
(src)="22"> je osnovan unutar Ministarstva za rat , iz čega se dala naslutiti agresija u našim odnosima prema Američkim starosjediocima .
(trg)="22"> powstało jako część Departamentu Wojny , wprowadzając atmosferę agresji do naszych stosunków z rdzennymi Amerykanami .
(src)="23"> 1851 . : Sklopljen je prvi Sporazum u Fort Laramiju , čime su jasno označene granice Lakota nacije .
(trg)="23"> 1851 : Pierwszy traktat w Fort Laramie ściśle określił granice Państwa Lakotów .
(src)="24"> Prema sporazumu , to je zemlja suverenog naroda .
(trg)="24"> Zgodnie z traktatem , ziemie te stanowiły suwerenne państwo .
(src)="25"> Da su granice po ovom sporazumu bile poštivane - što su i trebale biti po zakonskoj osnovi - karta S.A.D. bi danas ovako izgledala .
(trg)="25"> Jeżeli granice określone w traktacie zostałyby zachowane , a podstawa prawna mówi , że powinny -- to dziś USA wyglądałyby tak .
(src)="26"> 10 godina poslije ,
(trg)="26"> 10 lat później
(src)="27"> Homsted zakon , kojeg je potpisao predsjednik Linkoln , izazvao je buijicu doseljenika bijelaca na indijansku zemlju .
(trg)="27"> podpisana przez prezydenta Licolna ustawa o gospodartwach rolnych wywołała napływ białych osadników na tereny tubylcze .
(src)="28"> 1863 . : Ustanak Santi Sijuksa u Minesoti se završava vješanjem 38 Sijuksa muškaraca , što je najveće masovno smaknuće u američkoj istoriji .
(trg)="28"> 1863 : Powstanie Siuksów Santee w Minnesocie kończy się powieszeniem 38 mężczyzn z plemienia , największą masową egzekucją w historii Stanów .
(src)="29"> Pogubljenje je naredio Predsjednik Linkoln samo dva dana nakon što je potpisao Proglas o oslobođenju robova .
(trg)="29"> Obyła się na rozkaz prezydenta Lincolna , który zaledwie 2 dni wcześniej podpisał Proklamację Emancypacji .
(src)="30.1"> 1866 , začeci transkontinentalne željeznice - jedno novo doba .
(src)="30.2"> Prisvojili smo zemlju da bi putevi i vozovi
(trg)="30.1"> 1866 , początki budowy Pierwszej Koleji Transkontynentalnej i nowej ery .
(trg)="30.2"> Zawłaszczyliśmy ziemię w samym sercu
(src)="31"> presjekli zemlju Lakota tačno kroz njeno srce .
(trg)="31"> Państwa Lakotów , aby skrócić trasę pociągów .
(src)="32"> Sporazuma kao da nije ni bilo .
(trg)="32"> Traktaty wylądowały za oknem .
(src)="33.1"> Zauzvrat , tri plemena pod vođstvom Lakota poglavice Crvenog Oblaka višestruko su napadali i poražavali američku vojsku .
(src)="33.2"> Želim da ponovim taj dio .
(trg)="33.1"> W odpowiedzi trzy plemiona pod przywódctwem Czerwonej Chmury kilkukrotnie zaatakowały i pokonały armię USA .
(trg)="33.2"> Pragnę powtórzyć tę część .
(src)="34"> Lakote su porazili američku vojsku .
(trg)="34"> Lakoci pokonali armię USA .
(src)="35"> 1868 . : Drugi sporazum u Fort Laramiju jasno jamči suverenitet Velike Sijuks nacije i Lakotino vlasništvo svete Blek Hils planine .
(trg)="35"> 1868 : Drugi traktat w Fort Laramie wyraźnie zapewnia niepodległość Wielkiemu Państwu Siuksów oraz przynależność świętych Gór Czarnych do Lakotów .
(src)="36.1"> Vlada takođe obećava pravo na zemlju i lov u susjednim državama .
(src)="36.2"> " Obećajemo da okrugu Pauder River
(trg)="36.1"> Rząd obiecuje również ziemie i prawa do polowania na terenie sąsiednich stanów .
(trg)="36.2"> Obiecujemy , że hrabstwo Powder River
(src)="37"> od sada pa nadalje bijelci neće imati pristup . "
(trg)="37"> będzie odtąd zamknięte dla białych .
(src)="38"> Sporazum se činio kao potpuna pobjeda Crnog Oblaka i Sijuksa .
(trg)="38"> Traktat wydawał się być całkowitym zwycięstwem Czerwonej Chmury i Siuksów .
(src)="39"> Zapravo je ovo jedini rat u američkoj istoriji , u kojem je vlada potpisala mirovni sporazum pristajući na sve zahtjeve neprijatelja .
(trg)="39"> Faktycznie - była to jedyna wojna w historii Ameryki , w której rząd wynegocjował pokój , przystając na wszystkie warunki wroga .
(src)="40"> 1869 . : Završena je transkontinentalna željeznica .
(trg)="40"> 1869 : Zakończono budowę Koleji Transkontynentalnej .
(src)="41"> Počela je prevoziti , između ostalog , mnoštva lovaca koji su otpočeli masovno ubijanje bizona , eliminarajući tako izvor hrane , odjeće i skrovišta za Sijukse .
(trg)="41"> Rozpoczęto m.in. zbiorowy transport myśliwych , którzy zaczęli masowo wybijać bawoły , elimimując źródło pożywienia , odzieży i schronienia dla Siuksów .
(src)="42"> 1871 . : Zakonom o prisvajanju Indijanaca svi Indijanci postaju štićenici federalne vlade .
(trg)="42"> 1871 : Ustawa o Przywłaszczeniu Indian czyni wszystkich Indian poddanymi rządu federalnego .
(src)="43"> Pored toga , vojska je izdala naredbe braneći Indijancima na zapadu da napuste rezervate .
(trg)="43"> Co więcej , wojsko wydało zakazy opuszczania rezerwatów przez zachodnich Indian .
(src)="44"> Svi Indijanci na zapadu su u tom momentu postali ratni zarobljenici .
(trg)="44"> W tym momencie wszyscy zachodni Indianie stali się jeńcami wojennymi .
(src)="45"> Takođe 1871 . , okončali smo period sklapanja sporazuma .
(trg)="45"> Również w 1871 skończyliśmy podpisywanie traktatów .
(src)="46"> Problem sa sporazumima je taj što dozvoljavaju plemenima da budu suverene nacije , ali mi se s tim nismo mogli složiti ;
(trg)="46"> Problem polegał na tym , że traktaty uznawały suwerenność plemion , na co nie mogliśmy pozwolić .
(src)="47"> mi smo imali planove .
(trg)="47"> Mieliśmy plany .
(src)="48"> 1874 . : General Džordž Kaster je proglasio pronalazak zlata na Lakota teritoriji , naročito u planini Blek Hils .
(trg)="48"> 1874 : Generał George Custer ogłosił znalezienie złota na terytorium Lakotów , a szczególnie w Górach Czarnych .
(src)="49"> Vijest o zlatu privukla je velike mase doseljenika bijelaca na zemlje Lakota nacije .
(trg)="49"> Wiadomość o złocie wywołuje masowy napływ białych osadników do Państwa Lakotów .
(src)="50"> Kaster predlaže da Kongres pronađe način kako da ospori sporazume sa Lakotama što je prije moguće .
(trg)="50"> Custer radzi , aby Kongers znalazł sposób na jak najszybsze unieważnienie traktatów z Lakotami .
(src)="51"> 1875 : Počeo je rat s Lakotama zbog kršenja Sporazuma iz Fort Laramija .
(trg)="51"> 1875 : Wybucha wojna z Lakotami wywołana naruszeniem traktatu w Fort Laramie .
(src)="52"> 1876 . : 26-og jula , u pokušaju napada na Lakota selo , Kasterova Sedma konjanica je pobijeđena u bici kod Litl Big Horna .
(trg)="52"> 1876 : 26 lipca , podczas próby zaatakowania wioski Lakotów , Siódma Kawaleria Custera została rozbita w bitwie nad Little Big Horn .
(src)="53"> 1877 . : Veliki Lakota ratnik i poglavica , Ludi Konj predao se u utvrđenju Fort Robinson .
(trg)="53"> 1877 : Wielki wódz i wojownik Lakotów , Szalony Koń , ogłosił kapitulację pod Fort Robinson .
(src)="54"> Poslije je ubijen za vrijeme boravka u pritvoru .
(trg)="54"> Później został zamordowany w areszcie .
(src)="55"> 1877 . godine smo još i uspjeli pronaći način kako zaobići sporazume iz Fort Laramija .
(trg)="55"> 1877 to także rok , kiedy znaleźlismy sposób na obejście traktatów z Fort Laramie .
(src)="56.1"> Novi sporazum je predstavljen poglavicama i vođama Sijuksa pod parolom koja glasi " prodaj ili gladuj " .
(src)="56.2"> Potpiši papir , inače nema hrane za tvoje pleme .
(trg)="56.1"> Nową umowę przedstawiono wodzom Siuksów jako kampanię pod hasłem " sprzedaj lub głoduj " .
(trg)="56.2"> Podpisz albo twoje plemię nie będzie miało co jeść .
(src)="57"> Samo 10 posto odraslih muškaraca su potpisali .
(trg)="57"> Jedynie 10 procent męskiej populacji podpisało .
(src)="58"> No sporazum iz Fort Laramija je zahtijevao da najmanje tročetvrtinski dio plemena potpiše prodaju zemlje .
(trg)="58"> Traktat z Fort Laramie mówił , że co najmniej trzy czwarte plemienia musi zrzec się ziem .
(src)="59"> No , ova stavka se očigledno ignorisala .
(trg)="59"> Tę klauzulę oczywiście zignorowano .
(src)="60"> 1887 . : Zakon Doz .
(trg)="60"> 1887 : Ustawa Dawesa .
(src)="61"> Okončano je zajedničko vlasništvo nad zemljom u rezervatima .
(trg)="61"> Koniec własności komunalnej terenów rezewatu .
(src)="62"> Rezervati su isparčani u parcele od 0,65 km² i podijeljeni pojedincima , dok je višak prodan .
(trg)="62"> Obszary 160-hektarowe przydzielono indywidualnym Indianom , a nadwyżkę rozdysponowano .
(src)="63"> Plemena su izgubila hiljade kvadratnih kilometara zemlje .
(trg)="63"> Plemiona straciły miliony hektarów .
(src)="64"> Američki san o vlasništvu zemlje se ispostavio kao mudar način kako izdijeliti rezervat dok on jednostavno ne nestane .
(trg)="64"> Amerykańskie marzenie o własności prywatnej okazało się bardzo sprytnym sposobem na całkowity podział rezerwatu .
(src)="65"> Ovaj potez je uništio rezervate , olakšavajući daljnju podjelu i prodaju sa svakom dolazećom generacijom .
(trg)="65"> Ten krok zrujnował rezerwaty , ułatwiając dalszy podział i sprzedaż wraz z przemijającymi pokoleniami .
(src)="66"> Veći dio suvišnog zemljišta , kao i znatan broj parcela unutar rezervata , su sad u vlasništvu zemljoradnika bijelaca .
(trg)="66"> Większość nadwyżki oraz wiele parceli zlokalizowanych w granicach rezerwatu dostaje się w ręce białych farmerów .
(src)="67"> I opet , masni dio zemlje dobiva wašichu .
(trg)="67"> Znowu całe bogactwo trafia do wasichu .
(src)="68"> 1890 , datum za koji smatram da je najvažniji u ovom nizu .
(trg)="68.1"> 1890 .
(trg)="68.2"> Myslę , że w tym pokazie to najważniejszy rok .
(src)="69.1"> Ovo je godina masakra kod Ranjenog Koljena .
(src)="69.2"> 29-og decembra ,
(trg)="69.1"> Wtedy doszło do masakry nad Wounded Knee .
(trg)="69.2"> 29 grudnia wojska USA
(src)="70.1"> američke trupe su opkolile logor Sijuksa kod potoka Ranjeno Koljeno i pobili poglavicu Veliko Stopalo i tri stotine ratnih zarobljenika , koristeći novo rafalno oružje koje je ispaljivalo eksplodirajuće čahure .
(src)="70.2"> To se oružje zove top Hočkis .
(trg)="70.1"> otoczyły obóz Siuksów nad zatoką Wounded Knee .
(trg)="70.2"> Zamordowali wodza Wielką Stopę i 300 jeńców wojennych , korzystając z nowej broni szybkostrzelnej z eksplodującymi pociskami zwanej karabinem Hotchkiss .
(src)="71"> Za ovu takozvanu bitku , Kongres je sa 20 Medalja časti odlikovao Sedmu konjanicu za njihovu hrabrost .
(trg)="71"> Za tę " bitwę " Siódma Kawaleria otrzymała za swoje męstwo 20 Medali Honoru. otrzymała za swoje męstwo 20 Medali Honoru .
(src)="72"> Do današnjeg dana , ovo je najveći broj Medalja časti ikad dodijeljenih za jednu jedinu bitku .
(trg)="72"> Do dziś dnia to najwyższa liczba Medali Honoru kiedykolwiek przyznanych za jedną bitwę .
(src)="73"> Vojnici su sa više Medalja časti odlikovani za jedan krvavi pokolj nad ženama i djecom nego za bilo koju bitku u Prvom svjetskom ratu , Drugom svjetskom ratu , Koreji , Vijetnamu , Iraku ili Avganistanu .
(trg)="73"> Za to masowe morderstwo kobiet i dzieci wręczono więcej medali niż za jakąkolwiek bitwę w czasie I Wojny Światowej , II Wojny Światowej , wojny w Korei , Wietnamie Iraku czy Afganistanie .
(src)="74"> Masakr kod Ranjenog Koljena se smatra krajem Indijanskih ratova .
(trg)="74"> Masakrę nad Wounded Knee uznaje się za koniec wojen indiańskich .
(src)="75"> Kad god posjetim mjesto masovne grobnice kod Ranjenog Koljena , ne vidim ga samo kao grob Lakota ili Sijuksa , nego kao grob svih domorodačkih naroda .
(trg)="75"> Za każdym razem , kiedy odwiedzam masowy grób nad Wounded Knee , widzę nie tylko grób Lakotów czy Siuksów , ale też pomnik wszystkich ludów tubylczych .
(src)="76"> Sveti čovjek , Hehaka Sapa , Crni los , je rekao , " Tada nisam znao čemu je sve došao kraj .
(trg)="76"> Święty człowiek , Czarny Łoś , powiedział : " Wtedy nie wiedziałem , jak bardzo wszystko się skończyło . "
(src)="77.1"> Kada sad pogledam unazad s ovog visokog brda svoje starosti , još uvijek vidim iskasapljene žene i djecu , i njihova tijela na gomili , ili pak razbacana duž zavojitog korita .
(src)="77.2"> Vidim ih jasno kao onomad kad mi oči bijahu mlade .
(trg)="77.1"> Kiedy teraz patrzę wstecz , z wysokiej góry mego sędziwego wieku , wciąż widzę zarżnięte kobiety i dzieci leżące na stosie i porozrzucane po wyboistych terenach wąwozu .
(trg)="77.2"> Widzę tak wyraźnie , jak wtedy , gdy me oczy były młode .
(src)="78"> I vidim da je još nešto umrlo u tom zakrvavljenom blatu i bilo sahranjeno pod sniježnom olujom .
(trg)="78"> I wiem , że w tym krwawym błocie coś jeszcze umarło i zostało przysypane śniegiem .
(src)="79"> Umro je san jednog naroda ,
(trg)="79"> Umarło ludzkie marzenie ,
(src)="80"> a bio je to lijep san . "
(trg)="80"> a marzenie to było piękne . "
(src)="81"> S ovim događajem , nova era u istoriji Američkih starosjedilaca je započela .
(trg)="81"> To wydarzenie zapoczątkowało nową erę w historii rdzennej Ameryki .
(src)="82.1"> Sve se dijeli na period prije Ranjenog Koljena i poslije .
(src)="82.2"> Jer , tog je trenutka , s prstom na okidaču Hočkins topova , Američka vlada otvoreno iznijela svoj stav o pravima starosjedilaca .
(trg)="82.1"> Wszystko można odnieść do czasu przed i po Wounded Knee .
(trg)="82.2"> Bo właśnie w chwili , w której palce spoczęły na spuście karabinu Hotchkiss rząd USA otwarcie określił swoją pozycję względem praw tubylców .
(src)="83.1"> Bilo im je dosta sporazuma .
(src)="83.2"> Bilo im je dosta svetih planina .
(trg)="83.1"> Zmęczyli się traktatami .
(trg)="83.2"> Zmęczyli się świętymi górami .
(src)="84"> Bilo im je dosta plesa duhova .
(trg)="84"> Zmęczyli się tańcami duchów .
(src)="85"> I bilo im je dosta svih nevolja sa Sijuksima .
(trg)="85"> Zmęczyły ich te wszystkie kłopoty z Siuksami .
(src)="86"> Tako da su iznijeli topove .
(trg)="86"> Tak więc wprowadzili swoje zasady .
(src)="87"> " Hoćeš li sad da budeš Indijanac ? " , pitali su držeći prst na okidaču .
(trg)="87"> " Dalej chcesz być Indianinem ? " mówili , trzymając palec na spuście .
(src)="88.1"> 1900 . : Broj američkih Indijanaca je najniži u istoriji - ima ih manje od 250.000 .
(src)="88.2"> A smatra se , da je taj broj iznosio osam miliona 1492 . godine .
(trg)="88"> 1900 : Populacja indiańska osiąga najniższą liczebność -- poniżej 250,000 , w porównaniu do szacowanych ośmiu milionów z roku 1492 .
(src)="89"> Prelazim na godinu
(trg)="89"> Przewińmy do przodu .
(src)="90"> 1980 . : Najduži sudski proces u američkoj istoriji , Sijuks Nacija protiv Sjedinjenih Američkih Država , se vodi na Ustavnom Sudu Sjedinjenih Američkih Država .
(trg)="90"> 1980 : Najdłuższa sprawa sądowa w historii USA , Państwo Siuksów kontra Stany Zjednoczone , zotała rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy USA .
(src)="91"> Sud je zaključio da je prisilno naseljavanje Sijuksa u rezervate , i tim naseljavanjem bijelcima doseljenicima i tragačima za zlatom omogućeni pristup indijanskoj zemlji s površinom od 28 328 km² , kršenje odredaba Drugog sporazuma iz Fort Laramija .
(trg)="91"> Sąd orzekl , że kiedy Siuksowie zostali wysiedleni do rezerwatów i siedem milionów hektarów ich ziem udostępniono poszukiwaczom i osadnikom , postanowienia drugiego traktatu z Fort Laramie zostały pogwałcone .
(src)="92.1"> Sud je odlučio da je planina Blek Hils protuzakonito oduzeta i da prva ponuđena cijena sa kamatom mora biti plaćena Sijuks Naciji .
(src)="92.2"> Kao naknadu za Blek Hils ,
(trg)="92.1"> Sąd orzekł , że Góry Czarne zawłaszczono nielegalnie i początkowo oferowana cena wraz z odsetkami powinna zostać wypłacona Siuksom .
(trg)="92.2"> Sąd wycenił , że Siuksowie
(src)="93"> sud je odredio samo 106 miliona dolara za Sijuks Naciju .
(trg)="93"> otrzymają za Góry Czarne jedynie 106 milionów dolarow .
(src)="94"> Sijuksi su odbili novac uz ujedinjeni poklič : " Blek Hils nije na prodaju . "
(trg)="94"> Oni odmówili pieniędzy , jednogłośnie wołając , że " Góry Czarne nie są na sprzedaż . "
(src)="95"> 2010 . : Statistike o domorodačkoj populaciji danas , više od jednog vijeka nakon masakra kod Ranjenog Koljena , otkrivaju posljedice kolonizacije , prinuđene migracije i kršenja sporazuma .
(trg)="95"> 2010 : Dzisiejsze statystki dla rdzennej populacji , ponad wiek po masakrze nad Wounded Knee , ujawniają dziedzictwo kolonizacji , wymuszonej migracji oraz naruszeń traktatowych .
(src)="96"> Nezaposlenost na Pajn Ridž rezervatu oscilira između 85 i 90 posto .
(trg)="96"> Bezrobocie w rezerwacie Pine Ridge waha się między 85 a 90 procent .
(src)="97.1"> Služba za stanovanje nije u mogućnosti da izgradi nove stambene objekte , a postojeći objekti su u stanju raspadanja .
(src)="97.2"> Mnogi nemaju krov nad glavom , a oni
(trg)="97.1"> Urząd kwaterunkowy nie może wybudować nowych domów , a te istniejące rozpadają się .
(trg)="97.2"> Jest wielu bezdomnych ,
(src)="98"> koji ga imaju , dijele već istrule kuće s gomilom ljudi , ponekad čak i sa pet drugih porodica .
(trg)="98"> a reszta tłoczy się w gnijących budynkach , zamieszkiwanych przez 5 rodzin .
(src)="99"> 39 posto kuća u Pajn Ridžu nema struju .
(trg)="99"> 39 procent domostw w Pine Ridge nie ma prądu .
(src)="100"> U najmanje 60 posto kuća proširila se crna plijesan .
(trg)="100"> Co najmniej 60 procent domów zaatakowała czarna pleśń .