# bs/ted2020-1004.xml.gz
# el/ted2020-1004.xml.gz
(src)="1"> Ovdje sam da bih Vam pokazao fotografije plemena Lakota .
(trg)="1"> Είμαι εδώ σήμερα για να παρουσιάσω τις φωτογραφίες μου για τους Λακότα .
(src)="2"> Mnogi od Vas su možda čuli za ovo pleme , ili barem za jednu veću grupu plemena zvanih Sijuksi .
(trg)="2"> Πολλοί θα έχετε ακούσει για τους Λακότα ή τουλάχιστον για τη μεγαλύτερη ομάδα φυλών που ονομάζεται Σιού .
(src)="3"> Lakota je jedno od mnogih plemena koji su bili prisilno naseljeni u logore za ratne zarobljenike , koji se danas nazivaju rezervatima .
(trg)="3"> Οι Λακότα είναι μία από τις πολλές φυλές που εκδιώχθηκαν από τη γη τους και μεταφέρθηκαν ως αιχμάλωτοι σε στρατόπεδα συγκέντρωσης που σήμερα ονομάζονται καταυλισμοί .
(src)="4.1"> Na rezervatu Pajn Ridž , snimio sam fotografije koje ćete danas vidjeti .
(src)="4.2"> Ovaj rezervat se nalazi oko 120 km jugoistočno od planine Blek Hils u Južnoj Dakoti .
(trg)="4"> Ο Καταυλισμός Πάιν Ριτζ , το θέμα της σημερινής παρουσίασης , βρίσκεται περίπου 125 χλμ. νοτιοανατολικά των Μαύρων Λόφων της Νότιας Ντακότα .
(src)="5"> Ponekad ga nazivaju Logorom za ratne zarobljenike broj 334 , i to je mjesto gdje pleme Lakota danas živi .
(trg)="5"> Μερικές φορές μπορεί να το ακούσετε ως Στρατόπεδο Συγκέντρωσης Αιχμαλώτων Πολέμου Νο 334 και εκεί ζουν τώρα οι Λακότα .
(src)="6"> Ako je iko od Vas ikada čuo za AIM , Američki Indijanski Pokret , ili za Rasela Minsa , ili za Leonarda Peltiera , ili za oružani sukob na Oglala rezervatu , onda znate i da je rezervat Pajn Ridž epicentar svih problema Američkih Indijanaca .
(trg)="6"> Τώρα , αν έχετε ακούσει για το Κίνημα των Αμερικανών Ινδιάνων ή για τον Ράσελ Μινς , τον Λέοναρντ Πέλτιερ ή την αντίσταση στην Ογκλάλα τότε θα ξέρετε πως το Πάιν Ριτζ είναι το σημείο μηδέν για τα ζητήματα των αυτοχθόνων στις ΗΠΑ .
(src)="7.1"> Pozvan sam danas da ispričam nešto o svojoj vezi sa plemenom Lakota , za koju mogu reći da je zaista teška .
(src)="7.2"> Jer , ukoliko niste sami zaključili na osnovu boje moje kože , ja sam bijelac , a to je ogromna prepreka kad ste u indijanskom rezervatu .
(trg)="7.1"> Έτσι , μου ζητήθηκε να μιλήσω λίγο σήμερα για τη σχέση μου με τους Λακότα και αυτό είναι κάτι πολύ δύσκολο για μένα .
(trg)="7.2"> Επειδή , εάν δεν έχετε ήδη παρατηρήσει το χρώμα του δέρματός μου , είμαι λευκός και αυτό είναι τεράστιο εμπόδιο σε έναν καταυλισμό αυτόχθονων .
(src)="8"> Na fotografijama ćete vidjeti mnogo ljudi ,
(trg)="8"> Θα δείτε πολλούς ανθρώπους στις φωτογραφίες σήμερα
(src)="9"> s kojima sam se ja zbližio i koji su me dočekali kao porodica .
(trg)="9"> και έχω έρθει πολύ κοντά με αυτούς , με καλωσόρισαν σαν μέλος της οικογένειας .
(src)="10.1"> Oslovljavali su me sa brate ili striče i uvijek su me iznova pozivali u zadnjih pet godina .
(src)="10.2"> Ali , na rezervatu Pajn Ridž ,
(trg)="10.1"> Με έχουν πει αδελφό και θείο και με έχουν προσκαλέσει αρκετές φορές μέσα σε μια πενταετία .
(trg)="10.2"> Αλλά στο Πάιν Ριτζ ,
(src)="11"> ja ću uvijek biti wašichu ,
(trg)="11"> θα είμαι πάντα ένας « γουασίτσου »
(src)="12"> a riječ wašichu u jeziku plemena Lakota označava nekoga ko nije Indijanac , ali u svom drugom značenju , ova riječ znači " onaj koji uzima najbolje meso za sebe . "
(trg)="12"> και αυτή είναι μια λέξη των Λακότα που σημαίνει : « αυτός που δεν είναι Ινδιάνος » αλλά υπάρχει και άλλη μια ερμηνεία της λέξης που σημαίνει : « αυτός που παίρνει το καλύτερο κομμάτι για τον εαυτό του » .
(src)="13"> A ja upravo to značenje želim naglasiti - onaj koji uzima najbolji dio mesa za sebe .
(trg)="13"> Και σε αυτό θα ήθελα να εστιάσω : σε αυτόν που παίρνει το καλύτερο κομμάτι για τον εαυτό του .
(src)="14"> To znači pohlepan .
(trg)="14"> Σημαίνει απληστία .
(src)="15"> Pogledajte auditorij u kojem se nalazimo .
(trg)="15"> Ας κοιτάξουμε γύρω στο ακροατήριο σήμερα .
(src)="16"> Na kampusu smo privatnog univerziteta na zapadu Sjedinjenih Država , sjedimo u crvenim somotnim stolicama s novcem u džepu .
(trg)="16"> Είμαστε σε ένα ιδιωτικό σχολείο στην αμερικανική Δύση , καθόμαστε σε κόκκινες βελούδινες καρέκλες με χρήματα στις τσέπες μας .
(src)="17"> I ako pogledamo kako živimo , zaista smo uzeli najbolji dio mesa .
(trg)="17"> Και αν κοιτάξουμε τις ζωές μας , έχουμε όντως πάρει το καλύτερο κομμάτι για τους εαυτούς μας .
(src)="18"> Dakle , pogledajmo sada zbirku fotografija ljudi koji su izgubili da bismo mi mogli imati , i znajte kad vidite ova lica da to nisu samo slike Lakota indijanaca , već da su te slike simbol za sve domorodačke narode .
(trg)="18"> Έτσι , ας δούμε σήμερα μερικές φωτογραφίες ανθρώπων που έχασαν για να κερδίσουμε εμείς και καθώς βλέπετε τα πρόσωπα αυτών των ανθρώπων να ξέρετε πως αυτές δεν είναι απλά εικόνες των Λακότα αλλά αντιπροσωπεύουν όλες τις αυτόχθονες φυλές .
(src)="19"> Na ovom listu papira , je zapisana istorija koju sam naučio od mojih prijatelja i familije iz plemena .
(trg)="19"> Σε αυτό το κομμάτι χαρτί είναι η ιστορία όπως την έμαθα από τους φίλους μου και την οικογένειά μου που ανήκουν στη φυλή των Λακότα .
(src)="20"> Ovo što slijedi je hronologija skopljenih sporazuma , prekršenih sporazuma i masakra predstavljenih kao bitke .
(trg)="20"> Ακολουθεί μια χρονολογική καταγραφή συνθηκών που υπογράφηκαν και συνθηκών που παραβιάστηκαν και σφαγών που χαρακτηρίστηκαν ως μάχες .
(src)="21.1"> Počeću s godinom 1824 .
(src)="21.2"> Ured za indijanske poslove
(trg)="21.1"> Θα ξεκινήσω από το 1824 .
(trg)="21.2"> Αυτό που είναι γνωστό ως το Γραφείο των Ινδιάνικων Υποθέσεων
(src)="22"> je osnovan unutar Ministarstva za rat , iz čega se dala naslutiti agresija u našim odnosima prema Američkim starosjediocima .
(trg)="22"> είχε δημιουργηθεί εντός του Υπουργείου Πολέμου γεγονός που σημάδεψε από νωρίς με ένα τόνο επιθετικότητας τις διαπραγματεύσεις μας με τους αυτόχθονες Αμερικανούς .
(src)="23"> 1851 . : Sklopljen je prvi Sporazum u Fort Laramiju , čime su jasno označene granice Lakota nacije .
(trg)="23"> 1851 : Λαμβάνει χώρα η πρώτη συνθήκη του Φορτ Λάραμι η οποία όρισε ξεκάθαρα τα όρια του Έθνους των Λακότα .
(src)="24"> Prema sporazumu , to je zemlja suverenog naroda .
(trg)="24"> Σύμφωνα με τη συνθήκη αυτά τα εδάφη αποτελούσαν ένα κυρίαρχο έθνος .
(src)="25"> Da su granice po ovom sporazumu bile poštivane - što su i trebale biti po zakonskoj osnovi - karta S.A.D. bi danas ovako izgledala .
(trg)="25"> Αν τα σύνορα της συνθήκης διατηρούνταν και υπάρχει νομική βάση πως θα έπρεπε να διατηρηθούν -- τότε έτσι θα φαίνονταν οι ΗΠΑ σήμερα .
(src)="26"> 10 godina poslije ,
(trg)="26"> 10 χρόνια αργότερα ,
(src)="27"> Homsted zakon , kojeg je potpisao predsjednik Linkoln , izazvao je buijicu doseljenika bijelaca na indijansku zemlju .
(trg)="27"> το νομοθετικό διάταγμα Homestead Act υπογεγραμμένο από τον πρόεδρο Λίνκολν απελευθερώνει ένα κύμα λευκών εποίκων στα αυτόχθονα εδάφη .
(src)="28"> 1863 . : Ustanak Santi Sijuksa u Minesoti se završava vješanjem 38 Sijuksa muškaraca , što je najveće masovno smaknuće u američkoj istoriji .
(trg)="28"> 1863 : Μια εξέγερση των Σάντε Σιού στη Μινεσότα καταλήγει με το κρέμασμα 38 ανδρών Σιού , τη μεγαλύτερη μαζική εκτέλεση στην ιστορία των ΗΠΑ .
(src)="29"> Pogubljenje je naredio Predsjednik Linkoln samo dva dana nakon što je potpisao Proglas o oslobođenju robova .
(trg)="29"> Η εκτέλεση διατάχθηκε από τον πρόεδρο Λίνκολν μόνο δύο μέρες μετά από την υπογραφή της Διακήρυξης για τη Χειραφέτηση των Μαύρων .
(src)="30.1"> 1866 , začeci transkontinentalne željeznice - jedno novo doba .
(src)="30.2"> Prisvojili smo zemlju da bi putevi i vozovi
(trg)="30.1"> 1866 , η έναρξη του διηπειρωτικού σιδηροδρόμου , μια νέα εποχή .
(trg)="30.2"> Σφετεριστήκαμε γη για δρόμους και τρένα
(src)="31"> presjekli zemlju Lakota tačno kroz njeno srce .
(trg)="31"> ώστε να κόψουμε δρόμο μέσα από την καρδιά του Έθνους των Λακότα .
(src)="32"> Sporazuma kao da nije ni bilo .
(trg)="32"> Οι συνθήκες εκπαραθυρώθηκαν .
(src)="33.1"> Zauzvrat , tri plemena pod vođstvom Lakota poglavice Crvenog Oblaka višestruko su napadali i poražavali američku vojsku .
(src)="33.2"> Želim da ponovim taj dio .
(trg)="33.1"> Ως απάντηση , τρεις φυλές υπό τον αρχηγό των Λακότα Κόκκινο Σύννεφο επιτέθηκαν και νίκησαν τον αμερικανικό στρατό αρκετές φορές .
(trg)="33.2"> Θέλω να επαναλάβω αυτό το σημείο .
(src)="34"> Lakote su porazili američku vojsku .
(trg)="34"> Οι Λακότα νίκησαν τον αμερικανικό στρατό .
(src)="35"> 1868 . : Drugi sporazum u Fort Laramiju jasno jamči suverenitet Velike Sijuks nacije i Lakotino vlasništvo svete Blek Hils planine .
(trg)="35"> 1868 : Η δεύτερη συνθήκη του Φορτ Λάραμι ξεκάθαρα εγγυάται την κυριαρχία του Μεγάλου Έθνους των Σιού και την ιδιοκτησία των Λακότα επί των ιερών Μαύρων Λόφων .
(src)="36.1"> Vlada takođe obećava pravo na zemlju i lov u susjednim državama .
(src)="36.2"> " Obećajemo da okrugu Pauder River
(trg)="36.1"> Η κυβέρνηση υπόσχεται επίσης γη και δικαιώματα κυνηγιού στις γύρω πολιτείες .
(trg)="36.2"> Υποσχεθήκαμε πως η περιοχή Πάουντερ Ρίβερ
(src)="37"> od sada pa nadalje bijelci neće imati pristup . "
(trg)="37"> θα ήταν στο εξής κλειστή για όλους τους λευκούς .
(src)="38"> Sporazum se činio kao potpuna pobjeda Crnog Oblaka i Sijuksa .
(trg)="38"> Η συνθήκη έδειχνε να αποτελεί ξεκάθαρη νίκη για το Κόκκινο Σύννεφο και τους Σιού .
(src)="39"> Zapravo je ovo jedini rat u američkoj istoriji , u kojem je vlada potpisala mirovni sporazum pristajući na sve zahtjeve neprijatelja .
(trg)="39"> Στην πραγματικότητα , ήταν ο πρώτος πόλεμος στην Αμερικανική ιστορία όπου η κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε μια συνθήκη στην οποία υποχώρησε σε όλες τις απαιτήσεις του εχθρού .
(src)="40"> 1869 . : Završena je transkontinentalna željeznica .
(trg)="40"> 1869 : Ολοκληρώνεται ο διηπειρωτικός σιδηρόδρομος .
(src)="41"> Počela je prevoziti , između ostalog , mnoštva lovaca koji su otpočeli masovno ubijanje bizona , eliminarajući tako izvor hrane , odjeće i skrovišta za Sijukse .
(trg)="41"> Άρχισε να μεταφέρει , μεταξύ άλλων , μεγάλο αριθμό κυνηγών οι οποίοι ξεκίνησαν να σκοτώνουν βουβάλια μαζικά εξαφανίζοντας την πηγή τροφής , ιματισμού και στέγης για τους Σιου .
(src)="42"> 1871 . : Zakonom o prisvajanju Indijanaca svi Indijanci postaju štićenici federalne vlade .
(trg)="42"> 1871 : Η Πράξη για την Ενσωμάτωση των Ινδιάνων θέτει όλους τους Ινδιάνους υπό την κηδεμονία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης .
(src)="43"> Pored toga , vojska je izdala naredbe braneći Indijancima na zapadu da napuste rezervate .
(trg)="43"> Επιπρόσθετα , ο στρατός εκδίδει διαταγές οι οποίες απαγορεύουν στους δυτικούς Ινδιάνους να φεύγουν από τους καταυλισμούς .
(src)="44"> Svi Indijanci na zapadu su u tom momentu postali ratni zarobljenici .
(trg)="44"> Όλοι οι δυτικοί Ινδιάνοι από εκείνη τη στιγμή είναι πλέον αιχμάλωτοι πολέμου .
(src)="45"> Takođe 1871 . , okončali smo period sklapanja sporazuma .
(trg)="45"> Επίσης το 1871 σταματάμε να συνάπτουμε συνθήκες .
(src)="46"> Problem sa sporazumima je taj što dozvoljavaju plemenima da budu suverene nacije , ali mi se s tim nismo mogli složiti ;
(trg)="46"> Το πρόβλημα τους ήταν πως αντιμετώπιζαν τις φυλές ως κυρίαρχα κράτη και δεν μπορούσαμε να το δεχτούμε ,
(src)="47"> mi smo imali planove .
(trg)="47"> είχαμε άλλα σχέδια .
(src)="48"> 1874 . : General Džordž Kaster je proglasio pronalazak zlata na Lakota teritoriji , naročito u planini Blek Hils .
(trg)="48"> 1874 : Ο στρατηγός Τζορτζ Κάστερ ανακοινώνει την ανακάλυψη χρυσού στη γη των Λακότα , συγκεκριμένα στους Μαύρους Λόφους .
(src)="49"> Vijest o zlatu privukla je velike mase doseljenika bijelaca na zemlje Lakota nacije .
(trg)="49"> Το νέο προκαλεί μια εισροή λευκών εποίκων στη γη του Έθνους των Λακότα .
(src)="50"> Kaster predlaže da Kongres pronađe način kako da ospori sporazume sa Lakotama što je prije moguće .
(trg)="50"> Ο Κάστερ εισηγείται πως το Κογκρέσο πρέπει βρει ένα τρόπο να ξεμπερδεύει με τις συνθήκες με τους Λακότα το συντομότερο δυνατόν .
(src)="51"> 1875 : Počeo je rat s Lakotama zbog kršenja Sporazuma iz Fort Laramija .
(trg)="51"> 1875 : Ξεκινά ο πόλεμος των Λακότα λόγω της παραβίασης της συνθήκης του Φορτ Λάραμι .
(src)="52"> 1876 . : 26-og jula , u pokušaju napada na Lakota selo , Kasterova Sedma konjanica je pobijeđena u bici kod Litl Big Horna .
(trg)="52"> 1876 : Στις 26 Ιουλίου καθώς πήγαινε να επιτεθεί σε ένα χωριό των Λακότα η 7η Μονάδα Ιππικού του Κάστερ συνετρίβη στην μάχη του Λιτλ Μπιγκ Χορν .
(src)="53"> 1877 . : Veliki Lakota ratnik i poglavica , Ludi Konj predao se u utvrđenju Fort Robinson .
(trg)="53"> 1877 : Ο μεγάλος αρχηγός και πολεμιστής των Λακότα ονόματι Τρελό Άλογο παραδίδεται στο Φορτ Ρόμπινσον .
(src)="54"> Poslije je ubijen za vrijeme boravka u pritvoru .
(trg)="54"> Αργότερα θα σκοτωθεί ενώ έχει συλληφθεί .
(src)="55"> 1877 . godine smo još i uspjeli pronaći način kako zaobići sporazume iz Fort Laramija .
(trg)="55"> Το 1877 είναι επίσης η χρονιά που βρήκαμε το τρόπο να παρακάμψουμε τις συνθήκες του Φορτ Λάραμι .
(src)="56.1"> Novi sporazum je predstavljen poglavicama i vođama Sijuksa pod parolom koja glasi " prodaj ili gladuj " .
(src)="56.2"> Potpiši papir , inače nema hrane za tvoje pleme .
(trg)="56.1"> Μια νέα συμφωνία παρουσιάστηκε στους αρχηγούς των Σιού υπό την εκστρατεία που έμεινε γνωστή ως « πουλάτε ή πεινάτε » .
(trg)="56.2"> Υπογράψτε το χαρτί αλλιώς δεν υπάρχει τροφή για τη φυλή σας .
(src)="57"> Samo 10 posto odraslih muškaraca su potpisali .
(trg)="57"> Μόνο το 10 % του ενήλικου ανδρικού πληθυσμού υπέγραψε .
(src)="58"> No sporazum iz Fort Laramija je zahtijevao da najmanje tročetvrtinski dio plemena potpiše prodaju zemlje .
(trg)="58"> Η συνθήκη του Φορτ Λάραμι απαιτούσε την υπογραφή τουλάχιστον των τριών τετάρτων της φυλής για να εκχωρηθεί γη .
(src)="59"> No , ova stavka se očigledno ignorisala .
(trg)="59"> Το συγκεκριμένο άρθρο προφανώς αγνοήθηκε .
(src)="60"> 1887 . : Zakon Doz .
(trg)="60"> 1887 : Η Πράξη Ντοζ , η πράξη γενικής κατανομής .
(src)="61"> Okončano je zajedničko vlasništvo nad zemljom u rezervatima .
(trg)="61"> Η κοινή ιδιοκτησία στα εδάφη των καταυλισμών τελειώνει .
(src)="62"> Rezervati su isparčani u parcele od 0,65 km² i podijeljeni pojedincima , dok je višak prodan .
(trg)="62"> Οι καταυλισμοί διαχωρίζονται σε 160 τμήματα τεσσάρων στρεμμάτων έκαστο και διανέμονται σε μεμονωμένους Ινδιάνους με τα εδάφη που περισσεύουν να παύουν να τους ανήκουν .
(src)="63"> Plemena su izgubila hiljade kvadratnih kilometara zemlje .
(trg)="63"> Οι φυλές έχασαν εκατομμύρια στρέμματα .
(src)="64"> Američki san o vlasništvu zemlje se ispostavio kao mudar način kako izdijeliti rezervat dok on jednostavno ne nestane .
(trg)="64"> Το αμερικανικό όνειρο της ιδιωτικής ιδιοκτησίας γης αποδείχθηκε πως ήταν ένας έξυπνος τρόπος να διαχωρίσουν τους καταυλισμούς ώσπου να μη μείνει τίποτα .
(src)="65"> Ovaj potez je uništio rezervate , olakšavajući daljnju podjelu i prodaju sa svakom dolazećom generacijom .
(trg)="65"> Αυτή η κίνηση κατέστρεψε τους καταυλισμούς και διευκόλυνε την περαιτέρω υποδιαίρεση και πώλησή τους με την πάροδο κάθε γενιάς .
(src)="66"> Veći dio suvišnog zemljišta , kao i znatan broj parcela unutar rezervata , su sad u vlasništvu zemljoradnika bijelaca .
(trg)="66"> Η περισσότερη από την περισσευούμενη γη και πολλά αγροτεμάχια εντός των συνόρων των καταυλισμών ανήκουν τώρα σε λευκούς αγρότες .
(src)="67"> I opet , masni dio zemlje dobiva wašichu .
(trg)="67"> Για άλλη μια φορά , η μερίδα του λέοντος πήγε στους γουασίτσου .
(src)="68"> 1890 , datum za koji smatram da je najvažniji u ovom nizu .
(trg)="68"> Το 1890 , μια χρονιά που θεωρώ ως τη σημαντικότερη σε αυτήν την παρουσίαση ,
(src)="69.1"> Ovo je godina masakra kod Ranjenog Koljena .
(src)="69.2"> 29-og decembra ,
(trg)="69.1"> είναι η χρονιά της σφαγής στο Γούντεντ Νι ( τραυματισμένο γόνατο ) .
(trg)="69.2"> Στις 29 Δεκεμβρίου
(src)="70.1"> američke trupe su opkolile logor Sijuksa kod potoka Ranjeno Koljeno i pobili poglavicu Veliko Stopalo i tri stotine ratnih zarobljenika , koristeći novo rafalno oružje koje je ispaljivalo eksplodirajuće čahure .
(src)="70.2"> To se oružje zove top Hočkis .
(trg)="70"> αμερικανικά στρατεύματα περικύκλωσαν μια κατασκήνωση των Σιού και κατακρεούργησαν τον αρχηγό Μεγάλο Πόδι και 300 αιχμαλώτους πολέμου χρησιμοποιώντας ένα νέο ταχυβόλο , το οποίο έριχνε εκρηκτικά βλήματα , ονόματι Χότσκινς .
(src)="71"> Za ovu takozvanu bitku , Kongres je sa 20 Medalja časti odlikovao Sedmu konjanicu za njihovu hrabrost .
(trg)="71"> Για αυτήν την κατ ' ευφημισμόν μάχη 20 Μετάλλια Τιμής για ανδρεία δόθηκαν από το Κογκρέσο στην 7η Μονάδα Ιππικού .
(src)="72"> Do današnjeg dana , ovo je najveći broj Medalja časti ikad dodijeljenih za jednu jedinu bitku .
(trg)="72"> Μέχρι σήμερα είναι τα περισσότερα Μετάλλια Τιμής που έχουν δοθεί ποτέ σε μία μάχη .
(src)="73"> Vojnici su sa više Medalja časti odlikovani za jedan krvavi pokolj nad ženama i djecom nego za bilo koju bitku u Prvom svjetskom ratu , Drugom svjetskom ratu , Koreji , Vijetnamu , Iraku ili Avganistanu .
(trg)="73"> Περισσότερα δόθηκαν για την αδιάκριτη σφαγή γυναικών και παιδιών παρά σε οποιαδήποτε μάχη στον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο , στον ΄ Β Παγκόσμιο Πόλεμο , στην Κορέα , στο Βιετνάμ , στο Ιράκ ή στο Αφγανιστάν .
(src)="74"> Masakr kod Ranjenog Koljena se smatra krajem Indijanskih ratova .
(trg)="74"> Η σφαγή στο Γούντεντ Νι θεωρείται το φινάλε των πολέμων με τους Ινδιάνους .
(src)="75"> Kad god posjetim mjesto masovne grobnice kod Ranjenog Koljena , ne vidim ga samo kao grob Lakota ili Sijuksa , nego kao grob svih domorodačkih naroda .
(trg)="75"> Κάθε φορά που επισκέπτομαι την τοποθεσία του ομαδικού τάφου στο Γούντεντ Νι δεν τον αντιλαμβάνομαι απλά ως έναν τάφο για τους Λακότα ή για τους Σιού αλλά ως έναν τάφο για όλους τους αυτόχθονες λαούς .
(src)="76"> Sveti čovjek , Hehaka Sapa , Crni los , je rekao , " Tada nisam znao čemu je sve došao kraj .
(trg)="76"> Το Μαύρο Ελάφι , ο σοφός εκείνος άνδρας , είπε : « Δεν ήξερα τότε πόσα είχαν χαθεί .
(src)="77.1"> Kada sad pogledam unazad s ovog visokog brda svoje starosti , još uvijek vidim iskasapljene žene i djecu , i njihova tijela na gomili , ili pak razbacana duž zavojitog korita .
(src)="77.2"> Vidim ih jasno kao onomad kad mi oči bijahu mlade .
(trg)="77"> Όταν τώρα κοιτάζω πίσω από την απόσταση της γέρικης ηλικίας μου , μπορώ ακόμα να δω σφαγιασμένα πτώματα γυναικών και παιδιών , στοιβαγμένα και σκορπισμένα στο χώμα κατά μήκος της κυρτής βαθιάς κοιλάδας τόσο ξεκάθαρα όσο τα είδα με τα μάτια της νιότης μου .
(src)="78"> I vidim da je još nešto umrlo u tom zakrvavljenom blatu i bilo sahranjeno pod sniježnom olujom .
(trg)="78"> Και μπορώ να δω πως κάτι ακόμα πέθανε σε εκείνη τη ματωμένη λάσπη και θάφτηκε στη χιονοθύελλα .
(src)="79"> Umro je san jednog naroda ,
(trg)="79"> Το όνειρο ενός λαού πέθανε εκεί ,
(src)="80"> a bio je to lijep san . "
(trg)="80"> και ήταν ένα όμορφο όνειρο » .
(src)="81"> S ovim događajem , nova era u istoriji Američkih starosjedilaca je započela .
(trg)="81"> Με αυτό το γεγονός ξεκινά μια νέα εποχή στην ιστορία των αυτοχθόνων Αμερικάνων .
(src)="82.1"> Sve se dijeli na period prije Ranjenog Koljena i poslije .
(src)="82.2"> Jer , tog je trenutka , s prstom na okidaču Hočkins topova , Američka vlada otvoreno iznijela svoj stav o pravima starosjedilaca .
(trg)="82.1"> Όλα πλέον μπορούν να υπολογιστούν πριν και μετά το Γούντεντ Νι .
(trg)="82.2"> Επειδή αυτή ήταν η στιγμή , με τα δάχτυλα στη σκανδάλη των Χότσκινς , που η κυβέρνηση των ΗΠΑ ανοιχτά διακήρυξε τη θέση της για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων .
(src)="83.1"> Bilo im je dosta sporazuma .
(src)="83.2"> Bilo im je dosta svetih planina .
(trg)="83.1"> Είχαν κουραστεί από τις συνθήκες .
(trg)="83.2"> Είχαν κουραστεί από τους ιερούς λόφους .
(src)="84"> Bilo im je dosta plesa duhova .
(trg)="84"> Είχαν κουραστεί από τους χορούς των φαντασμάτων .
(src)="85"> I bilo im je dosta svih nevolja sa Sijuksima .
(trg)="85"> Και είχαν κουραστεί από τους μπελάδες που προκαλούσαν οι Σιού .
(src)="86"> Tako da su iznijeli topove .
(trg)="86"> Έτσι έφεραν τα κανόνια .
(src)="87"> " Hoćeš li sad da budeš Indijanac ? " , pitali su držeći prst na okidaču .
(trg)="87"> " Θες να είσαι Ινδιάνος τώρα ; " , είπαν , με το δάχτυλο στη σκανδάλη .
(src)="88.1"> 1900 . : Broj američkih Indijanaca je najniži u istoriji - ima ih manje od 250.000 .
(src)="88.2"> A smatra se , da je taj broj iznosio osam miliona 1492 . godine .
(trg)="88"> 1900 : Ο πληθυσμός των Ινδιάνων της Αμερικής έφτασε σε χαμηλό σημείο , λιγότερο από 250.000 άτομα , συγκριτικά με τα περίπου 8 εκατομμύρια του 1492 .
(src)="89"> Prelazim na godinu
(trg)="89"> Προχωράμε γρήγορα μπροστά στο χρόνο .
(src)="90"> 1980 . : Najduži sudski proces u američkoj istoriji , Sijuks Nacija protiv Sjedinjenih Američkih Država , se vodi na Ustavnom Sudu Sjedinjenih Američkih Država .
(trg)="90"> 1980 : Ανακοινώνεται από το Ανώτατο Δικαστήριο η ετυμηγορία για την πιο μακρόχρονη δίκη στην ιστορία της Αμερικής , αυτής του Έθνους των Σιού εναντίον των ΗΠΑ .
(src)="91"> Sud je zaključio da je prisilno naseljavanje Sijuksa u rezervate , i tim naseljavanjem bijelcima doseljenicima i tragačima za zlatom omogućeni pristup indijanskoj zemlji s površinom od 28 328 km² , kršenje odredaba Drugog sporazuma iz Fort Laramija .
(trg)="91"> Το δικαστήριο αποφάσισε πως όταν οι Σιού αποίκησαν εκ νέου στους καταυλισμούς και εφτά εκατομμύρια στρέμματα της γης τους απελευθερώθηκαν για χρυσοθήρες και αγρότες , οι όροι της δεύτερης συνθήκης του Φορτ Λάμαρι παραβιάστηκαν .
(src)="92.1"> Sud je odlučio da je planina Blek Hils protuzakonito oduzeta i da prva ponuđena cijena sa kamatom mora biti plaćena Sijuks Naciji .
(src)="92.2"> Kao naknadu za Blek Hils ,
(trg)="92.1"> Το δικαστήριο δήλωσε πως οι Μαύροι Λόφοι καταλήφθηκαν παρανόμως και πως η αρχική τιμή προσφοράς συν το επιτόκιο θα έπρεπε να πληρωθούν στο Έθνος των Σιού .
(trg)="92.2"> Σαν αποζημίωση για τους Μαύρους Λόφους
(src)="93"> sud je odredio samo 106 miliona dolara za Sijuks Naciju .
(trg)="93"> το δικαστήριο επιδίκασε μόνο 106 εκατ. δολάρια στο Έθνος των Σιού .
(src)="94"> Sijuksi su odbili novac uz ujedinjeni poklič : " Blek Hils nije na prodaju . "
(trg)="94"> Οι Σιού αρνήθηκαν τα χρήματα με το σύνθημα « Οι Μάυροι Λόφοι δεν είναι για πούλημα » .
(src)="95"> 2010 . : Statistike o domorodačkoj populaciji danas , više od jednog vijeka nakon masakra kod Ranjenog Koljena , otkrivaju posljedice kolonizacije , prinuđene migracije i kršenja sporazuma .
(trg)="95"> 2010 : Στατιστικές σχετικά με τον σημερινό γηγενή πληθυσμό , πάνω από έναν αιώνα μετά τη σφαγή στο Γούντεντ Νι , αποκαλύπτουν την κληρονομιά του αποικισμού , της αναγκαστικής μετανάστευσης και της παραβίασης των συνθηκών .
(src)="96"> Nezaposlenost na Pajn Ridž rezervatu oscilira između 85 i 90 posto .
(trg)="96"> Η ανεργία στον ινδιάνικο Καταυλισμό Πάιν Ριτζ κυμαίνεται μεταξύ του 85 και 90 τοις εκατό .
(src)="97.1"> Služba za stanovanje nije u mogućnosti da izgradi nove stambene objekte , a postojeći objekti su u stanju raspadanja .
(src)="97.2"> Mnogi nemaju krov nad glavom , a oni
(trg)="97.1"> Το γραφείο στέγασης αδυνατεί να χτίσει νέα κτίρια και τα υπάρχοντα καταρρέουν .
(trg)="97.2"> Πολλοί είναι άστεγοι
(src)="98"> koji ga imaju , dijele već istrule kuće s gomilom ljudi , ponekad čak i sa pet drugih porodica .
(trg)="98"> και αυτοί που έχουν σπίτια στοιβάζονται σε κτίρια που σαπίζουν , έως και πέντε οικογένειες .
(src)="99"> 39 posto kuća u Pajn Ridžu nema struju .
(trg)="99"> 39 % των σπιτιών στο Πάιν Ριτζ δεν έχουν ηλεκτροδότηση .
(src)="100"> U najmanje 60 posto kuća proširila se crna plijesan .
(trg)="100"> Τουλάχιστον το 60 % των σπιτιών στον καταυλισμό είναι κατακλυσμένα από μούχλα .