# bo/ted2020-1044.xml.gz
# fi/ted2020-1044.xml.gz


(src)="1"> ངའི ་ བསམ ་ བློ ་ ཆེན ་ པོ ་ འདི ་ ནི ། བསམ ་ བློ ་ ཧ ་ ཅང ་ ཆུང ་ ཆུང ་ ཞིག ་ ཡིན ། བསམ ་ བློ ་ ཆུང ་ ཆུང ་ འདིས ་ བསམ ་ བློ ་ ཆེན ་ པོ ་ ཐེར ་ འབུམ ་ མང ་ པོའི ་ སྒོ ་ འབྱེད ་ ཐུབ ། བསམ ་ བློ ་ ཆེན ་ པོ ་ དེ ་ དག ་ ནི ་ ད ་ ལྟ ་ ང ་ ཚོའི ་ སེམས ་ སུ ་ བག ་ ལ ་ ཉལ ་ ནས ་ ཡོད །
(trg)="1"> Suuri ideani on hyvin , hyvin pieni idea , joka voi vapauttaa miljardeja suuria ideoita , jotka uinuvat käyttämättöminä sisällämme .

(src)="2"> དེ ་ ལྟར ་ བྱེད ་ ཐུབ ་ པའི ་ ངའི ་ བསམ ་ བློ ་ ཆུང ་ ཆུང ་ དེ ་ ནི ་ གཉིད ་ ཡིན །
(trg)="2"> Suuri ideani , joka vapauttaa ne , on uni .

(src)="3"> ( དགོད ་ སྒྲ ། ) ( ཐལ ་ མོ ་ རྡེབ ་ སྒྲ ། ) ཁང ་ མིག ་ འདི ་ འི ་ ནང ་ Aརིགས ་ ཀྱི ་ བུད ་ མེད ་ རེད །
(trg)="3"> ( Naurua ) ( Suosionosoituksia ) Me olemme A-tyypin naisia .

(src)="4"> ཁང ་ མིག ་ འདིའི ་ ནང ་ གཉིད ་ ཀྱིས ་ མ ་ འདང ་ བའི ་ བུད ་ མེད ་ ཀྱིས ་ གང ་ ཡོད །
(trg)="4"> Olemme univajeesta kärsiviä naisia .

(src)="5"> ངས ་ ཐབས ་ ལམ ་ ཁག ་ པོ ་ ཞིག ་ ལ ་ བསྟེན ་ ནས ་ གཉིད ་ ཀྱི ་ རིན ་ ཐང ་ རྟོགས ་ ཡོད །
(trg)="5"> Minä opin kantapään kautta unen merkityksen .

(src)="6"> ལོ ་ ངོ ་ གཉིས ་ དང ་ ཕྱེད ་ ཀའི ་ སྔོན ་ ལ ། ང ་ རང ་ དཀའ ་ ལས ་ ཁག ་ ནས ་ དྲན ་ པ ་ བརྒྱལ ་ སོང ་ །
(trg)="6"> Kaksi ja puoli vuotta sitten , pyörryin uupumuksesta .

(src)="7"> ང ་ མདུན ་ ལྕོག ་ ཐོག ་ བརྡབས ་ པས ། ངའི ་ འགྲམ ་ རུས ་ བཅག ་ སོང ་ །
(trg)="7"> Löin pääni pöytään .

(src)="8"> ངའི ་ མིག ་ གཡས ་ པར ་ འཚེམ ་ རས ་ ལྔས ་ བཟོས ་ བ ་ ཡིན །
(trg)="8"> Poskipääni murtui , oikeaan silmääni ommeltiin viisi tikkiä .

(src)="9"> དེ ་ ནས ་ ངས ་ གཉིད ་ ཀྱི ་ རིན ་ ཐང ་ བསྐྱར ་ རྙེད ་ བྱེད ་ པའི ་ འགྲུལ ་ བཞུད ་ ཀྱི ་ འགོ ་ བཙུགས ་ པ ་ རེད །
(trg)="9"> Niin alkoi minun tutustumiseni unen merkitykseen .

(src)="10"> བརྒྱུད ་ རིམ ་ དེའི ་ ཁྲོད ་ དུ ། ངས ་ སློབ ་ སྦྱོང ་ བྱས ་ པ ་ དང ་ ། སྨན ་ པ ་ དང ་ ཚན ་ རིག ་ པར ་ ཐུག ་ པ ་ ཡིན ། ངས ་ འདིར ་ བརྗོད ་ རྒྱུར ། མི ་ ཚེ ་ དོན ་ ཕན ་ ལྡན ་ པ ་ ཞིག ་ དང ་ ། སེམས ་ འགུལ ་ ཐེབས ་ པ ། སྤྲོ ་ བ ་ ཆེ ་ བའི ་ ལམ ་ ནི ་ གཉིད ་ འདང ་ ངེས ་ ཤིག ་ ཁུག ་ རྒྱུ ་ དེ ་ རེད །
(trg)="10.1"> Tämän matkan aikana perehdyin asiaan , tutustuin lääkäreihin ja tiedemiehiin .
(trg)="10.2"> Olen täällä kertomassa teille , että keino tuottavampaan , inspiroidumpaan ja iloisempaan elämään on riittävä uni .

(src)="11"> ( ཐལ ་ མོ ་ རྡེབ ་ སྒྲ ། ) ང ་ ཚོ ་ བུད ་ མེད ་ ཚོས ་ གསར ་ བརྗེ ་ གསར ་ པ ་ འདི ་ དང ་ བུད ་ མེད ་ ཀྱི ་ གནད ་ དོན ་ འདིའི ་ འགོ ་ འཁྲིད ་ ཀྱི ་ ཡིན །
(trg)="11"> ( Suosionosoituksia ) Me naiset toimimme suunnannäyttäjinä tässä uudessa vallankumouksessa , uudessa naisasiassa .

(src)="12"> ང ་ ཚོས ་ དངོས ་ ཡོད ་ ཐོག ་ གཉིད ་ ཁུག ་ ཞིང ་ རིམ ་ པ ་ མཐོ ་ ཤོས ་ བར ་ སླེབས ་ རྒྱུ ་ ཡིན ། ( དགོད ་ སྒྲ ། ) ( ཐལ ་ མོ ་ རྡེབ ་ སྒྲ ། ) གང ་ ལགས ་ ཤེ ་ ན ། ཡིད ་ སྐྱོ ་ བ ་ ཞིག ་ ལ ། སྐྱེས ་ པ ་ ཚོར ་ མཚོན ་ ན ། གཉིད ་ མ ་ ཁུག ་ པ ་ བྱེད ་ རྒྱུ ་ ནི ་ སྐྱེས ་ པའི ་ མཚོན ་ རྟགས ་ ལྟ ་ བུ ་ ཞིག ་ ཆགས ་ པ ་ རེད །
(trg)="12.1"> Me kirjaimellisesti nukumme itsemme huipulle .
(trg)="12.2"> ( Naurua ) ( Suosionosoituksia ) Valitettavasti miehille univajeesta on tullut miehekkyyden symboli .

(src)="13"> ཉེ ་ ཆར ་ ངས ་ སྐྱེས ་ པ ་ ཞིག ་ དང ་ མཉམ ་ དུ ་ དགོང ་ ཟས ་ བཟས ་ པ ་ ཡིན ། ཁོང ་ གིས ་ འུད ་ ཤོབ ་ ཆེན ་ པོས ་ ཁོང ་ ལ ་ ཆུ ་ ཚོད ་ ༤ ་ རིང ་ གི ་ གཉིད ་ མ ་ གཏོགས ་ རག ་ མ ་ སོང ་ ཟེར །
(trg)="13"> Tapasin erään miehen illallisella , ja hän kerskaili sillä , että oli nukkunut vain neljä tuntia edellisenä yönä .

(src)="14"> ངས ་ ཁོང ་ ལ ་ སྐད ་ ཆ ་ ཞིག ་ བཤད ་ འདོད ་ སྐྱེས ་ ཀྱང ་ བཤད ་ མེད ། ངས ་ བཤད ་ འདོད ་ པ ་ ནི ། " ཁྱེད ་ ནས ་ མཁྱེན ་ ཀྱི ་ ཡོད ་ དམ ། གལ ་ ཏེ ་ ཁྱེད ་ ལ ་ ཆུ ་ ཚོད ་ ལྔའི ་ རིང ་ གི ་ གཉིད ་ ཁུག ་ རྒྱུ ་ བྱུང ་ ཡོད ་ ན ། དགོང ་ ཟས ་ འདི ་ དེ ་ ལས ་ ལྷག ་ པའི ་ སྤྲོ ་ བ ་ འཕེལ ་ བ ་ ཞིག ་ ཡོང ་ བ ་ ཡོད ། "
(trg)="14.1"> Halusin sanoa hänelle -- mutta en sanonut -- halusin sanoa : " Arvaa mitä ?
(trg)="14.2"> Jos olisit nukkunut viisi tuntia , tämä illallinen olisi ollut paljon mielenkiintoisempi . "

(src)="15"> ( དགོད ་ སྒྲ ། ) དེང ་ གཉིད ་ ཆག ་ གི ་ རིགས ་ གསར ་ བ ་ ཞིག ་ གིས ་ རང ་ ཉིད ་ གཞན ་ ལས ་ ཁྱད ་ དུ ་ འཕགས ་ པ ་ ཡིན ་ པ ་ སྟོན ་ ཐབས ་ བྱེད ་ རྒྱུ ་ དེ ་ ཡིན །
(trg)="15"> ( Naurua ) Valitettavasti nyt on vallalla jonkinlainen univajeen kilvoittelu

(src)="16"> ལྷག ་ པར ་ དུ ། འདི ་ ག ་ ཝ ་ ཤིང ་ ཊོན ་ དུ ་ ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ ཞོགས ་ ཟས ་ བཟའ ་ བའི ་ དུས ་ ཚོད ་ བགོས ་ ཚེ ། ཁྱེད ་ ནས ་ " ཆུ ་ ཚོད ་ ༨ ་ པ ་ གང ་ འདྲ ་ འདུག " ཅེས ་ དྲིས ་ ན །
(trg)="16"> erityisesti täällä Washingtonissa , jos ehdotat aamupalaveria ja ehdotat tapaamista aamulla kahdeksalta

(src)="17"> ཁོང ་ ཚོས ་ ཕལ ་ ཆེར ་ " ཆུ ་ ཚོད ་ ༨ ་ པ ་ ང ་ ལ ་ མཚོན ་ ན ་ འཕྱི ་ དྲགས ་ འདུག ་ ལབ ་ གི ་ རེད ། འོན ་ ཀྱང ་ ། མི ་ འགྲིག ་ མི ་ འདུག ། ངས ་ ཊེ ་ ནས ་ སི ་ བརྩེད ་ མོ ་ ཐེངས ་ གཅིག ་ བརྩིས ་ ཏེ ། ཁ ་ པར ་ བརྒྱུད ་ ཚོགས ་ འདུ ་ ཁག ་ ཅིག ་ བྱས ་ རྗེས ་ ཆུ ་ ཚོད ་ ༨ ་ གྱི ་ ཐོག ་ ཏུ ་ ཐུག ་ ཆོག ། "
(trg)="17"> saat kuulla , että kahdeksan on liian myöhään , mutta kyllä se toimii , kunhan pelaan ensin tennistä ja hoidan muutaman työpuhelun ja tapaan sinut kahdeksalta .

(src)="18"> ཁོང ་ ཚོས ་ བསམ ་ པར ་ དེས ་ ཁོང ་ ཚོ ་ ནི ་ ཧ ་ ཅང ་ བྲེལ ་ བ ་ ཚ ་ བོ ་ དང ་ ། གྲུབ ་ འབྲས ་ སྟོན ་ མཁན ་ ཡིན ་ པ ་ མཚོན ་ གྱི ་ རེད ་ བསམ ། ཡིན ་ ཡང ་ ། དངོས ་ ཡོད ་ ཐོག ་ དེ ་ འདྲ ་ མིན ། གང ་ ལེགས ་ ཞེ ་ ན ། ད ་ སྐབས ་ ང ་ ཚོར ་ ཚོང ་ ལས ་ དང ་ ། དཔལ ་ འབྱོར ། ཆབ ་ སྲིད ་ བཅས ་ ཀྱི ་ ཐད ་ དུ ་ འགོ ་ ཁྲིད ་ ཁྱད ་ དུ ་ འཕགས ་ པ ་ ཡོད ་ ལ ། ཐག ་ གཅོད ་ ཞེད ་ སྣང ་ ཚ ་ བོ ་ དེ ་ འདྲ ་ བྱེད ་ ཀྱི ་ ཡོད །
(trg)="18"> Ja he kuvittelevat olevansa erityisen kiireisiä ja tuottavia , mutta tosiasia on , että he eivät ole , koska meillä on kokemusta loistavista johtajista liiketoiminnassa , rahoituksessa , politiikassa , jotka tekevät hirvittäviä päätöksiä .

(src)="19"> རིག ་ པ ་ རྣོ ་ བའི ་ ཚད ་ གཞི ་ མཐོ ་ བ ་ དེས ་ ཁྱེད ་ རང ་ འགོ ་ ཁྲིད ་ ཡག ་ པོ ་ ཞིག ་ ཡིན ་ པ ་ མཚོན ་ མི ་ ཐུབ ། གང ་ ལེགས ་ ཞེ ་ ན ། འགོ ་ ཁྲིད ་ ཀྱི ་ དོན ་ སྙིང ་ པོ ་ ནི ། ཊཡེ ་ ཊ ་ ནིགསི ་ གྲུ ་ གཟིངས ་ བརྡབ ་ སྐྱོན ་ མ ་ བྱུང ་ བའི ་ སྔོན ་ དུ ་ འཁྱགས ་ རོམ ་ མཐོང ་ ཐུབ ་ རྒྱུ ་ དེ ་ རེད །
(trg)="19"> Korkea älykkyysosamäärä ei tarkoita sitä , että olet hyvä johtaja , koska johtajuudessa on olennaista erottaa jäävuoren huippu ennen kuin se törmää Titaniciin .

(src)="20"> ང ་ ཚོར ་ ཊཡེ ་ ཊ ་ ནིགསི ་ གྲུ ་ གཟིངས ་ ལ ་ གཞུ ་ མཁན ་ གྱི ་ འཁྱགས ་ རོམ ་ ཧ ་ ཅང ་ མང ་ པོ ་ ཡོད ་ པ ་ རེད །
(trg)="20"> Aivan liian moni jäävuori on osumassa Titaniciin .

(src)="21"> དངོས ་ ཡོད ་ ཐོག ་ ང ་ ལ ་ འདི ་ འདྲའི ་ ཚོར ་ བ ་ ཞིག ་ ཡོད ་ མྱོང ་ ། གལ ་ ཏེ ་ ལེ ་ མན ་ བུ ་ སྤུན ་ ཚོང ་ ལས ་ དེ ་ ལེ ་ མན ་ མིང ་ སྲིང ་ གཉིས ་ ཀྱི ་ ཚོང ་ ལས ་ ཡིན ་ ཡོད ་ རྒྱུ ་ ན ། ཁོང ་ ཚོ ་ ད ་ དུང ་ འཚོ ་ ནས ་ ཡོད ་ རྒྱུ ་ རེད །
(trg)="21"> Oikeastaan luulen , että jos Lehman Veljekset olisi ollut Lehman Veljekset ja Sisarukset , he saattaisivat olla vielä olemassa .

(src)="22"> ( ཐལ ་ མོ ་ རྡེབ ་ སྒྲ ། ) བུ ་ སྤུན ་ ཚང ་ མ ་ བྲེལ ་ བའི ་ སྒོ ་ ནས ་ ཉིན ་ མཚན ་ ལྟོས ་ མེད ་ དུ ་ འབྲེལ ་ བ ་ ཉར ་ རྒྱུ ་ ཙམ ་ བྱེད ་ བཞིན ་ ཡོད ་ སྐབས ་ སྲིང ་ མོ ་ ཞིག ་ གིས ་ འཁྱགས ་ རོམ ་ ཡོད ་ པ ་ མཐོང ་ ཡོད ་ སྲིད ་ པ ་ རེད ། གང ་ ལེགས ་ ཞེ ་ ན ། ཁོ ་ མོ ་ ཆུ ་ ཚོད ་ ༧ དང ་ ༣༠ ་ འམ ་ ༨ ་ ཙམ ་ གྱི ་ གཉིད ་ ནས ་ ཡར ་ ལངས ་ ནས ། རི ་ མོ ་ ཆེན ་ པོ ་ ༼ མཐོང ་ རྒྱ ་ ཆེ ་ བ ་ ༽ དེ ་ མཐོང ་ ཐུབ ་ ཡོད ་ རྒྱུ ་ རེད །
(trg)="22"> ( Suosionosoituksia ) Kun jokainen veljistä oli kiireinen ja saatavilla 24 / 7 , ehkä se sisar olisi huomannut jäävuoren herättyään 7,5 tai 8 tunnin unilta ja olisi kyennyt näkemään kokonaisuuden .

(src)="23"> ང ་ ཚོས ་ གདོང ་ གཏད ་ བཞིན ་ པའི ་ དཀའ ་ རྙོག ་ འདྲ ་ མིན ་ སྣ ་ ཚོགས ་ ད ་ ལྟའི ་ འཇིག ་ རྟེན ་ འདིར ་ ཁྱབ ་ ཆེ ་ བས ། མི ་ སྒེར ་ གྱི ་ ཐད ་ ནས ་ ཅི ་ ཞིག ་ བཟང ་ གི ་ རེད ། ཅི ་ ཞིག ་ གིས ་ ང ་ ཚོར ་ སྤྲོ ་ བ ་ དང ་ ། དྲིན ་ ཤེས ། ཕན ་ ཐོགས ་ ལྡན ་ པ ་ ཞིག ་ མི ་ ཚེའི ་ ནང ་ དུ ་ འཁྱེར ་ ཡོང ་ གི ་ རེད ། ང ་ ཚོའི ་ མདུན ་ ལམ ་ ལ ་ བཟང ་ བ ་ དེ ་ ནི ། འཛམ ་ གླིང ་ ལ ་ ཡང ་ བཟང ་ བ ་ རེད །
(trg)="23"> Nyt kun edessämme on monia kriisejä kohdattavanamme se mikä toimii henkilökohtaisella tasolla , se mikä tuottaa iloa ja kiitollisuutta , tehokkuutta elämäämme ja mikä on uramme kannalta parasta , on myös koko maailman parhaaksi .

(src)="24"> དེར ་ བརྟེན ། ངས ་ ཁྱེད ་ ཚོར ་ རེ ་ སྐུལ ་ ཞུ ་ རྒྱུར ། ཁྱེད ་ རྣམས ་ ནས ་ མིག ་ བཙུམས ་ ཏེ ། རང ་ གི ་ རྒྱུད ་ དུ ་ ཡོད ་ པའི ་ བསམ ་ བློ ་ རླབས ་ ཆེན ་ དེ ་ གསར ་ རྙེད ་ བྱེད ་ ཐབས ་ དང ་ ། རང ་ གི ་ འཕྲུལ ་ འཁོར ་ ཨ ་ མ ་ སྒོ ་ བརྒྱབ ་ ཏེ ། གཉིད ་ ཀྱི ་ སྟོབས ་ ཤུགས ་ ཚོལ །
(trg)="24"> Niinpä kehotan teitä sulkemaan silmänne ja tutustumaan suurenmoisiin ideoihin jotka löytyvät sisältämme , sammuttamaan moottorinne ja löytämään unen merkityksen .

(src)="25"> བཀའ ་ དྲིན ་ ཆེ །
(trg)="25"> Kiitos .

(src)="26"> ༼ ཐལ ་ མོ ་ རྡེབ ་ སྒྲ ། ༽
(trg)="26"> ( Suosionosoituksia )

# bo/ted2020-1175.xml.gz
# fi/ted2020-1175.xml.gz


(src)="1"> ང ་ ཆེད ་ མཁས ་ པ ་ ཞིག ་ ཡིན ། ཡང ་ ན ་ དེ ་ ལས ་ ཀྱང ་ གསལ ་ པོར ་ བཤད ་ ན ། ཀླད ་ རིམ ་ མཐོ ་ ཞིང ་ ། ཁེར ་ རྐྱང ་ གི ་ ནད ་ ཕོག ་ པའི ་ ཆེད ་ མཁས ་ པ ་ ཞིག ་ ཡིན །
(trg)="1"> Olen savantti , tai pikemminkin ylilahjakas autistinen savantti .

(src)="2"> སྣང ་ ཚུལ ་ འདི ་ ལྟ ་ བུ ་ མཐོང ་ དཀོན ་ པོ ་ རེད །
(trg)="2"> Se on harvinaista .

(src)="3"> དེ ་ ལས ་ ཀྱང ་ དཀོན ་ པ ་ ཞིག ་ ནི ། ང ་ ཡི ་ གནས ་ ཚུལ ་ འདི ་ ལྟ ་ བུ ་ སྟེ ། རང ་ ཉིད ་ རྟོགས ་ པའི ་ འདུ ་ ཤེས ་ ཡོད ་ པ ་ མ ་ ཟད ། སྐད ་ རིགས ་ ལའང ་ བྱང ་ ཆ ་ ཆེ ་ བ ་ དེ ་ རེད །
(trg)="3"> Ja vielä harvemmin , kuten minun tapauksessani on , henkilö itse tiedostaa tilansa ja on kielellisesti taitava .

(src)="4"> རྟག ་ པར ་ ང ་ མི ་ རྣམས ་ དང ་ ངོ ་ ཐུག ་ སྐབས ། ཁོ ་ ཚོས ་ ངའི ་ གནས ་ ཚུལ ་ འདི ་ དག ་ ཤེས ་ དུས ། དོགས ་ མི ་ བདེ ་ བ ་ བཟོས ་ ཡོང ་ གི ་ འདུག
(trg)="4"> Hyvin usein , kun tapaan ihmisiä ja kun he kuulevat tilastani , syntyy kiusaantunut tunnelma .

(src)="5"> ངས ་ ཁོ ་ ཚོའི ་ མིག ་ ནང ་ ནས ་
(trg)="5"> Sen näkee heidän silmistään .

(src)="6"> ང ་ ལ ་ སྐད ་ ཆ ་ ཁ ་ ཤས ་ འདྲི ་ འདོད ་ པ ་ ཤེས ་ ཡོང ་ གི ་ འདུག
(trg)="6"> He haluavat kysyä jotakin .

(src)="7"> སྤྱིར ་ བཏང ་ དུ ་ མཇུག ་ མཇུག ་ དེ ་ ལ ། ཁོ ་ ཚོས ་ གཞི ་ ནས ་ བཟོད ་ མ ་ ཐུབ ་ པར ་ ཐོལ ་ གྱིས ་ འདི ་ འདྲ ་ དྲིས ་ ཡོང ་ ། “ གལ ་ ཏེ ་ ངས ་ ཁྱོད ་ ལ ་ ངའི ་ སྐྱེས ་ སྐར ་ བཤད ་ ན ་ ཁྱོད ་ ཀྱིས ་ ང ་ རེས ་ གཟའ ་ གང ་ ཞིག ་ ལ ་ སྐྱེས ་ པ ་ བཤད ་ ཐུབ ་ བམ ”
(trg)="7"> Niinpä lopuksi , aika usein , kiusaus voittaa ja heidän suustaan livahtaa : " Jos kerron sinulle syntymäpäiväni , osaatko kertoa , minä viikonpäivänä synnyin ? "

(src)="8"> [ དགོད ་ སྒྲ ] ཡང ་ མིན ་ ན ་ ཁོ ་ ཚོས ་ རང ་ སུམ ་ སྒྱུར ་ གྱི ་ རྩིས ་ གཞི ་ སྐོར ་ ལབ ་ པའམ ། ཡང ་ ན ་ ང ་ ལ ་ ཨང ་ ཀིའམ ་ རྩོམ ་ ཡིག ་ རིང ་ པོ ་ ཞིག ་ བློར ་ འཛིན ་ དུ ་ འཇུག ་ གི ་ རེད །
(trg)="8"> ( Naurua ) Tai he kyselevät kuutiojuurista tai pyytävät kertomaan ulkomuistista pitkän numeron tai tekstin .

(src)="9"> ཁྱེད ་ རྣམས ་ དགོངས ་ པ ་ མ ་ ཚོམས ་ ཞུ ་ རྒྱུ ་ ཞིག ་ ལ ། གལ ་ སྲིད ། དེ ་ རིང ་ ངས ་ འདི ་ ནས ་ “ ཆེད ་ མཁས ་ པའི ་ འཁྲབ ་ སྟོན ” དེ ་ རིགས ་ མ ་ བསྟན ་ ན ་ གུ ་ ཡངས ་ གནང ་ རོགས །
(trg)="9"> Sallinette , etten tänään esitä teille mitään yhden miehen savantti-show ' ta .

(src)="10"> དེ ་ ལས ། ང ་ ཡིས ་ གཞན ་ ཞིག ་ ལབ ་ རྩིས ་ ཡིན ། སྐྱེས ་ སྐར ་ དང ་ རང ་ སུམ ་ སྒྱུར ་ དང ་ བསྡུར ་ ན ་ སྤྲོ ་ བ ་ ཡོད ་ པ ་ ཞིག ་ ལབ ་ རྒྱུ ་ ཡིན ། ཅུང ་ གཏིང ་ ཟབ ་ པ ་ ཞིག ང ་ ཡི ་ བསམ ་ བློ ་ དང ་ བར ་ ཐག ་ ཤིན ་ ཏུ ་ ཉེ ་ བ ་ འདྲ ་ ཡིན །
(trg)="10"> Sen sijaan puhun teille jostakin paljon mielenkiintoisemmasta kuin syntymäpäivistä tai kuutiojuurista -- luon vähän syvällisemmän ja paljon lähemmän katsauksen mieleni työskentelyyn .

(src)="11"> ང ་ ཡིས ་ ཁྱེད ་ ཅག ་ རགས ་ ཙམ ་ བཤད ་ འདོད ་ པ ་ ནི ་ ཤེས ་ ཚོར ་ ( perception ) ཟེར ་ བ ་ དེའི ་ སྐོར ་ ཡིན །
(trg)="11"> Haluan puhua teille vähän aisteista ja havaitsemista .

(src)="12"> ཆི ་ ཁོ ་ ཧྥུས ་ ཁོའི ་ མཚན ་ སྙན ་ འབར ་ བྱེད ་ ཀྱི ་ འཁྲབ ་ གཞུང ་ དང ་ སྒྲུང ་ ཐུང ་ དག ་ འབྲི ་ བའི ་ ཚེ ། ཁོས ་ རྟག ་ པར ་ ཟིན ་ ཐོ ་ འབྲི ་ དེབ ་ ཅིག ་ ཁྱེར ་ ཏེ ་ འགྲོ ་ ཞིང ་ ། དེ ་ རུ ་ ཁོའི ་ ཉེ ་ འཁོར ་ གྱི ་ མཐོང ་ ཐོས ་ མྱོང ་ གསུམ ་ དག ་ ཟིན ་ ཐོ ་ ལ ་ འགོད ་ ཀྱི ་ ཡོད ་ པ ་ རེད ། ཞིབ ་ ཆ ་ ཆུང ་ ཆུང ་ དེ ་ ཚོར ་ མི ་ གཞན ་ པས ་ དོ ་ སྣང ་ བྱེད ་ ཀྱི ་ མ ་ རེད །
(trg)="12"> Kirjoittaessaan näytelmiä ja novelleja , joista hän myöhemmin niitti mainetta , Anton Tšehov piti muistikirjaa , johon hän merkitsi havaintojaan ympäröivästä maailmasta -- pieniä yksityiskohtia , joita muut eivät tuntuneet huomaavan .

(src)="13"> ངས ་ ཆི ་ ཁོ ་ ཧྥུ ་ ( Chekhov ) ཡི ་ བརྩམས ་ ཆོས ་ ཀློག ་ ཐེངས ་ རེ ་ དང ་ ། ཁོས ་ མིའི ་ འཚོ ་ བར ་ འཛིན ་ པའི ་ ལྟ ་ བ ་ ཐུན ་ མོང ་ མ ་ ཡིན ་ པ ་ མྱོང ་ ཐེངས ་ རེར ། ང ་ རང ་ ཉིད ་ ཀྱང ་ རྩོམ ་ པ ་ པོ ་ ཞིག ་ ཏུ ་ གྱུར ་ དོན ་ ལ ་ ངེས ་ ཤེས ་ སྐྱེ ་ གི ་ འདུག
(trg)="13"> Aina lukiessani Tšehovia ja tutkiessani hänen ainutlaatuista visiotaan elämästä muistan , miksi myös minusta tuli kirjailija .

(src)="14"> ངའི ་ དེབ ་ དག ་ གི ་ ནང ་ དུ ། ངས ་ ཤེས ་ ཚོར ་ ཀྱི ་ རང ་ བཞིན ་ སྐོར ་ འཚོལ ་ ཞིབ ་ དང ་ ། ཤེས ་ ཚོར ་ མི ་ འདྲ ་ བ ་ ཡིས ། ཇི ་ ལྟར ་ ཤེས ་ པ ( knowing ) མི ་ འདྲ ་ བ ་ དང ་ གོ ་ བ ་ མི ་ འདྲ ་ བ ་ བསྐྱེད ་ པའི ་ སྐོར ་ བྲིས ་ ཡོད །
(trg)="14"> Kirjoissani tutkin havaitsemisen luonnetta ja sitä , miten eri havaitsemisen muodot luovat erilaisia tapoja tietää ja ymmärtää .

(src)="15"> འདི ་ རུ ་ དྲི ་ ཚིག ་ གསུམ ་ ཡོད ། ངའི ་ ཞིབ ་ འཇུག ་ ལས ་ དྲངས ་ པ ་ ཡིན །
(trg)="15"> Tässä on kolme kysymystä , joita olen käyttänyt kirjoissani .

(src)="16"> འདི ་ དག ་ གི ་ དྲིས ་ ལན ་ རྙེད ་ མི ་ རྙེད ་ ལ ་ མ ་ ལྟ ་ བར ། ཁྱེད ་ ཅག ་ གིས ་ བསམ ་ བློ ་ ཡུད ་ ཙམ ་ ལ ་ ཐོངས ་ དང ་ ། ཐད ་ ཚོར ( intuitions ) དང ་ རང ་ ཆས ་ ཀྱི ་ ཤེས ་ པ ་ ( gut instincts ) ནི ་ ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ འདྲི ་ གཞི ་ འདི ་ མཐོང ་ མ ་ ཐག ་ ཀླད ་ པ ་ དང ་ སེམས ་ ནང ་ ལ ་ ཡོང ་ བའི ་ ཤེས ་ པ ་ དེ ་ ག ་ རེད །
(trg)="16"> Älkää yrittäkö ratkaista niitä , vaan pyydän teitä miettimään hetken intuitiivisesti ja vaistonvaraisesti , mitä päänne ja sydämenne sanovat , kun katsotte niitä .

(src)="17"> དཔེར ་ ན ། རྩི ་ གཞི ་ འདི ་ ལ ་ མཚོན ་ ན ། ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ ཨང ་ ཀི ་ འདིའི ་ རྩིས ་ འབྲས ་ ཧ ་ ལམ ་ གང ་ ཡིན ་ པ ་ ཚོད ་ དཔག ་ བྱེད ་ ཐུབ ་ ཀྱི ་ འདུག ་ གམ །
(trg)="17.1"> Esimerkiksi tuo laskutoimitus .
(trg)="17.2"> Pystyttekö tuntemaan , missä kohtaa lukusuoraa ratkaisu todennäköisesti sijaitsee ?

(src)="18"> ཡང ་ ན ་ ཕྱི ་ ཡིག ་ གི ་ ཐ ་ སྙད ་ འདི ་ དང ་ ཀློག ་ སྟངས ་ ལས ་ ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ འདིའི ་ དོན ་ ཕལ ་ ཆེར ་ གང ་ ཐད ་ ཡིན ་ སྲིད ་ པའི ་ ཚོར ་ བ ་ ཞིག ་ ཡོང ་ གི ་ འདུག ་ གམ །
(trg)="18"> Tai kun katsotte vierasta sanaa ja äänteitä , saatteko tuntumaa siihen merkitysten määrään , johon se tuntuu osoittavan ?

(src)="19"> སྙན ་ ཚིག ་ འདི ་ རུ ། རྩོམ ་ པ ་ པོསhare ( རི ་ བོང ) ཞེས ་ པའི ་ ཐ ་ སྙད ་ སྤྱད ་ པ ་ ལས ། rabbitམི ་ སྤྱོད ་ དོན ་ ཅི ་ རེད །
(trg)="19"> Ja mitä tulee runonsäkeeseen , miksi runoilija on käyttänyt mieluummin sanaa ' hare ' kuin ' rabbit ' ?

(src)="20"> ཁྱེད ་ ཅག ་ ལ ་ འདི ་ ཚོར ་ འདང ་ རྒྱག ་ ཏུ ་ འཇུག ་ དོན ་ ནི ། ངས ་ བསམ ་ ན ་ མི ་ སྒེར ་ གྱི ་ ཤེས ་ ཚོར ་ དེ ་ ང ་ ཚོར ་ ཤེས ་ བྱ ་ ཐོབ ་ ཐབས ་ གཙོ ་ ཆེ ་ ཤོས ་ དེ ་ རེད །
(trg)="20"> Pyydän teitä tekemään näin , koska uskon , että omakohtaiset aistimukset ovat keskeisessä osassa tiedon muodostumisessa .

(src)="21"> ང ་ ཚོས ་ ཤེས ་ བྱ ་ ཚུར ་ ལེན ་ བྱེད ་ སྐབས ་ ལམ ་ སྟོན ་ མཁན ་ དང ་ ནུས ་ པ ་ འདོན ་ མཁན ་ ནི ་ དབང ་ ཤེས ་ ཀྱི ་ དཔྱད ་ པ ་ ( aesthetic judgments ) ཡིན ་ པ ་ ལས ་ སྤྱི ་ མཚན ་ གྱི ་ རྩོད ་ པ ( abstract reasoning ) མ ་ ཡིན །
(trg)="21"> Ennemmin esteettinen arviointi kuin abstrakti järkeily ohjaa ja muokkaa prosessia , jonka kautta saamme ja muodostamme tietoa .

(src)="22"> ང ་ དེའི ་ དཔེ ་ མཚོན ་ ཡག ་ ཤོས ་ རེད ་ བཞག
(trg)="22"> Minä olen ääriesimerkki tästä .

(src)="23"> ངའི ་ འཇིག ་ རྟེན ་ དུ ། ཡི ་ གེ ་ དང ་ ཨང ་ ཀི ་ ལ ་ ཁ ་ དོག ་ དང ་ སེམས ་ ཚོར ་ འདྲེས ་ ཡོད ་ པ ་ རེད ། ད ་ དུང ་ སྒེར ་ གཤིས ་ ཀྱང ་ ཡོད །
(trg)="23"> Minun maailmassani sanat ja numerot sekoittuvat väreihin , tunteisiin ja persoonallisuuteen .

(src)="24"> དེJuanགིས ་ གསུངས ་ པ ་ ལྟར ། ཚན ་ རིག ་ པས ་ འདི ་ ལ “ ཚོར ་ བསྣོལ ” གྱི ་ ནད ་ ཟེར ་ ཞིང ་ ། ཚོར ་ མི ་ འདྲ ་ བ ་ འདྲེས ་ པའི ་ གནས ་ སྟངས ་ ཁྱད ་ མཚར ་ ཞིག ་ རེད །
(trg)="24"> Kuten Juan sanoi , se on tila , joka tieteessä tunnetaan termillä synestesia : epätavallinen ristivaikutustila eri aistien välillä .

(src)="25"> འདི ་ རུ ་ ཨང ་ ཀི 1 ནས 12 བར ་ ཡོད ། ཡིན ་ ཡང ་ ངའི ་ མིག ་ ལམ ་ དུ ་ ཨང ་ ཀི ་ རེ ་ རེར ་ སོ ་ སོའི ་ དབྱིབས ་ དང ་ ཁྱད ་ ཆོས ་ ཡོད ་ པ ་ རེད །
(trg)="25"> Tässä ovat numerot yhdestä 12:teen siten kuin minä ne näen -- jokaisella numerolla on oma muotonsa ja ominaisuutensa .

(src)="26"> 1 འོད ་ ཀྱི ་ ཕྲེང ་ བ ་ ཞིག ་ དང ་ །
(trg)="26"> Yksi on välähdys valkoista valoa .

(src)="27"> 6 ཆུང ་ ལ ་ སྐྱོ ་ བའི ་ ནག ་ ཁུང ་ ཞིག
(trg)="27"> Kuusi on pikkuruinen ja hyvin surullinen musta aukko .

(src)="28"> ཁྱེད ་ ཅག ་ གི ་ མིག ་ ལམ ་ དུ ་ ཁ ་ དོག ་ དཀར ་ ནག ་ གཉིས ་ ལས ་ མེད ་ ཀྱང ་ ། ངའི ་ མིག ་ ལམ ་ དུ ་ འདི ་ ཚོར ་ ཚོན ་ མདངས ་ ཡོད ་ པ ་ རེད །
(trg)="28"> Tässä luonnoksessa numerot ovat mustavalkoisia , mutta mielessäni jokaisella on väri .

(src)="29"> 3 ལྗང ་ ཁུ ་ དང ་ །
(trg)="29"> Kolme on vihreä .

(src)="30"> 4 སྔོན ་ པོ །
(trg)="30"> Neljä on sininen .

(src)="31"> 5 སེར ་ པོ །
(trg)="31"> Viisi on keltainen .

(src)="32"> ངས ་ རི ་ མོ ་ ཡང ་ འབྲི ་ གི ་ ཡོད །
(trg)="32"> Minä myös maalaan .

(src)="33"> འདི ་ ངའི ་ རི ་ མོ ་ ཞིག ་ ཡིན །
(trg)="33"> Tässä yksi maalauksistani .

(src)="34"> འདི ་ ཚུགས ་ ཐུབ ་ གྲངས ་ ( prime number ) གཉིས ་ ཀྱི ་ སྒྱུར ་ ཐབས ་ རེད །
(trg)="34"> Se on kahden alkuluvun kertolasku .

(src)="35"> རྩ ་ གསུམ ( 3D ) གྱི ་ དབྱིབས ་ ཆགས ་ འདུག ་ ལ ། དཀྱིལ ་ གྱི ་ བར ་ སྟོང ་ དེ ་ ནས ་ ཡང ་ དབྱིབས ་ གསར ་ པ ་ ཞིག ་ གྲུབ ་ འདུག ་ པ ་ དེ ་ འདི ་ གཉིས ་ ཀྱི ་ བསྒྱུར ་ ཐོབ ་ རེད །
(trg)="35"> Kolmiulotteisia muotoja , joiden väliin jäävä tila luo uuden muodon , vastauksen kertolaskuun .

(src)="36"> གྲངས ་ ཀ ་ འདི ་ ལས ་ ཆེ ་ ན ་ ག ་ རེ ་ བྱ ་ ཟེར ་ ན །
(trg)="36"> Entäpä suuremmat numerot ?

(src)="37"> ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ πལས “ ཆེ ” བའི ་ གྲངས ་ ཀ ་ ཞིག ་ རྙེད ་ མི ་ སྲིད ། འདི ་ གྲངས ་ རིག ་ གི ་ རྒྱུན ་ གྲངས ་ ཤིག ་ རེད །
(trg)="37"> Paljon suurempaa kuin pii ei voi saada , joka on matemaattinen vakio .

(src)="38"> ཚད ་ མེད ་ གྲངས ་ ( infinite number ) ཤིག ་ རེད ། གཞུང ་ ལུགས ་ ཀྱི ་ སྟེང ་ ནས ་ གྲངས ་ ཀ ་ དེ ་ ལ ་ མཐའ ་ ཡོད ་ པ ་ མ ་ རེད །
(trg)="38"> Se on ääretön luku -- se todellakin jatkuu loputtomiin .

(src)="39"> རི ་ མོ ་ འདིའི ་ ནང ་ དུ ་ πགྱི ་ ཚེག ་ རྗེས ་ ཀྱི ་ ཨང ་ ཀི 20 བར ་ བརྩིས ་ ཡོད ། ངས ་ ཚོན ་ མདངས ་ སྤྱད ་ ཡོད ། སེམས ་ ཚོར ་ དང ་ ཐིག ་ རིས ། ངས ་ འདི ་ ཚོ ་ ཕྱོགས ་ གཅིག ་ ཏུ ་ བསྒྲིལ ་ ནས ་ ཁོད ་ མི ་ སྙོམས ་ པའི ་ ཨང ་ ཀིའི ་ ཡུལ ་ ལྗོངས ་ ཤིག ་ བཟོས ་ ཡོད །
(trg)="39"> Tässä maalauksessa , jonka tein esittämään piin 20:ta ensimmäistä desimaalia , käytin värejä ja tunteita ja koostumuksia ja nivoin ne yhteen eräänlaiseksi vieriväksi numeeriseksi maisemaksi .

(src)="40"> ངའི ་ མིག ་ ལམ ་ དུ ། ཨང ་ ཀི ་ གཅིག ་ པུ ་ ལ ་ ཁ ་ དོག ་ ཡོད ་ པ ་ ཙམ ་ མ ་ རེད །
(trg)="40"> Mutta näen väreinä muutakin kuin numerot .

(src)="41"> ང ་ ལ ་ མཚོན ་ ན ། ཡི ་ གེའང ་ དེ ་ བཞིན ་ རེད ། ཁ ་ དོག ་ དང ་ སེམས ་ ཚོར ་ ཡོད ་ པ ་ མ ་ ཟད ། ཐིག ་ རིས ་ ཀྱང ་ ཡོད །
(trg)="41"> Nimittäin myös sanat ovat minulle värejä ja tunteita ja koostumuksia .

(src)="42"> འདི ་ སྒྲུང ་ གཏམ & lt ; ལོ ་ ལི ་ ཐཱ & gt ; ( Lolita ) ཡི ་ ཚིག ་ རྐང ་ ཐོག ་ མ ་ རེད །
(trg)="42"> Tässä on ensimmäinen lause romaanista " Lolita " .

(src)="43"> རྩོམ ་ པ ་ པོ ་ ཁོ ་ རང ་ ཉིད ་ ལའང ་ དབང ་ ཤེས ་ བསྣོལ ་ བའི ་ སྐྱོན ་ དེ ་ ཡོད །
(trg)="43"> Nabokov oli itse synesteettinen .

(src)="44"> ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ མཐོང ་ ཐུབ ་ པ ་ ལྟར ། ངའིLཡི ་ སྒྲ ་ ལ ་ ཡོད ་ པའི ་ ཚོར ་ ཤེས ་ ཀྱིས ། རྗེས ་ ཁྲིད ་ ཀྱི ་ སྒྲ ་ འདི ། ཏན ་ ཏན ་ ཡོང ་ ཐུབ ་ ཀྱི ་ འདུག
(trg)="44"> Tässä voitte nähdä , kuinka havaintoni L-äänteestä saa alkusoinnun pomppaamaan esiin .

(src)="45"> དཔེ ་ གཞན ་ པ ་ ཞིག ་ ནི ། འདི ་ གྲངས ་ རིག ་ དང ་ འབྲེལ ་ བ ་ ཏོག ་ ཙམ ་ འདུག
(trg)="45"> Toinen esimerkki on hieman matemaattisempi .

(src)="46"> ཁྱེད ་ ཅག ་ གི ་ ཁྲོད ་ ནས ་ སྒྲུང ་ གཏམ & lt ; The Great Gatsby & gt ; ལས ་ བྱུང ་ བའི ་ ཚིག ་ གི ་ སྒྲིག ་ གཞི ་ ལ ་ སྣང ་ བ ་ བྱུང ་ མཁན ་ ཨེ ་ ཡོད །
(trg)="46"> Lieköhän jotkut teistä huomaavat lauserakenteen romaanista " Kultahattu " .

(src)="47"> དེ ་ རུ ་ འདི ་ ལྟ ་ བུའི ་ སྒྲ ་ ཚིགས ་ ཀྱི ་ རིམ ་ པ ་ ཞིག ་ འདུག གྲོ སྒྲ ་ ཚིགས ་ གཅིག སྤང ་ ཐང ་ ། སྒྲ ་ ཚིགས ་ གཉིས ། བོར ་ ཟིན ་ པའི ་ སུའུ ་ ཏེན ་ མཁར ། སྒྲ ་ ཚིགས ་ གསུམ ། གཅིག གཉིས ། གསུམ །
(trg)="47"> Kyseessä on tavusarja -- ' wheat ' , yksi tavu , ' prairies ' , kaksi tavua , ' lost Swede towns ' , kolme tavua -- yksi , kaksi , kolme .

(src)="48"> དབྱངས ་ འགྲོས ་ ཡོད ་ པས ། མི ་ སེམས ་ ལ ་ སིམ ་ པ ་ སྟེར ་ ཞིང ་ ། འདི ་ ཡིས ་ ཚིག ་ རྐང ་ ཏག ་ ཏག ་ ཤིན ་ ཏུ ་ འཕྲོད ་ པ ་ ཞིག ་ ཏུ ་ གྲུབ ་ པ ་ རེད །
(trg)="48"> Tällainen vaikutelma tuntuu hyvin miellyttävältä ja saa virkkeen tuntumaan oikealta .

(src)="49"> འུ ་ ཚོ ་ ཕྱིར ་ ངས ་ དྲིས ་ པའི ་ འདྲི ་ ཚིག ་ ཐོག ་ ལ ་ འགྲོ
(trg)="49"> Palataan nyt kysymyksiin , jotka esitin hetki sitten .

(src)="50"> 64 དང 75 གཉིས ་ བསྒྱུར ་ ན །
(trg)="50"> 64 kertaa 75 .

(src)="51"> ཁྱེད ་ ཚོ ་ རྒྱལ ་ སྤྱིའི ་ མིག ་ མངས ་ རྩེ ་ མྱོང ་ ན ། 64 ནི ་ རང ་ ཉིས ་ སྒྱུར ་ གྱི ་ གྲངས ་ ཤིག ་ ཡིན ་ པ ་ ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ ཤེས ་ ཀྱི ་ རེད ། འདི ་ ནི ་ མིག ་ མངས ་ ལ ་ 8 × 8 རེའུ ་ མིག 64 ཡོད ་ དོན ་ རེད །
(trg)="51"> Shakinpelaajat tietävät , että 64 on neliöluku , minkä vuoksi shakkilaudoissa , 8 kertaa 8 , on 64 ruutua .

(src)="52"> བྱས ་ ཙང ་ ང ་ ཚོར ་ རེའུ ་ མིག ་ འདི ་ ལྟ ་ བུ ་ འཆར ་ སྣང ་ བྱས ་ ཆོག ་ པ ་ ཞིག ་ ཡོང ་ གི ་ རེད །
(trg)="52"> Siitä saamme muodon , jonka voimme kuvitella ja havaita .

(src)="53"> འོ ་ ན 75 ག ་ རེ ་ བྱ ་ ཟེར ་ ན །
(trg)="53"> Entä sitten 75 ?

(src)="54"> གལ ་ སྲིད 100 དེ ་ གལ ་ སྲིད 100 དེ ་ གྲུ ་ བཞི ་ ཁ ་ གང ་ མ ་ ཞིག ་ ཡིན ་ ཚེ ། 75 འདི ་ ལྟ ་ བུ ་ ཞིག ་ ཡིན །
(trg)="54"> Jos 100 , jos ajatellaan , että 100 on neliö , 75 näyttäisi tältä .

(src)="55"> ད ་ ལྟ ་ ང ་ ཚོས ་ བྱེད ་ དགོས ་ པ ་ དེ ་ གང ་ རེད ་ ཟེར ་ ན ། རི ་ མོ ་ འདི ་ གཉིས ་ མཉམ ་ དུ ་ ང ་ ཚོའི ་ ཀླད ་ པའི ་ ནང ་ ལ ་ འཆར ་ དུ ་ བཅུག ་ ན ། འདི ་ ལྟ ་ བུ ་ རེད །
(trg)="55"> Joten meidän on nyt yhdistettävä nuo kaksi kuvaa mielessämme -- jotakuinkin näin .

(src)="56"> 64 དེ 6400 གྱུར ་ པ ་ དང ་ །
(trg)="56"> 64:stä tulee 6400 .

(src)="57"> གཡས ་ ཀྱི ་ གཤམ ་ དེ ་ ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ རྩི ་ དགོས ་ དོན ་ གང ་ ཡང ་ མེད །
(trg)="57"> Oikeassa kulmassa , ei tarvitse siis laskea mitään ,

(src)="58"> འཕྲེད ་ གཞུང ་ གཉིས 4 དང ་ ། སྟེང ་ འོག ་ གཉིས 4 ཡིན ་ པས ། མཐར 16 རེད །
(trg)="58"> neljä ristiin , neljä ylös ja alas -- tekee 16 .

(src)="59"> རྩི ་ དགོས ་ རྒྱུ ་ ངོ ་ མ ་ དེ ་ གང ་ རེད ་ ཟེར ་ ན ། 16 རེད ། 16 16
(trg)="59"> Eli lasku itse asiassa pyytää laskemaan 16 , 16 , 16 .

(src)="60"> འདི ་ སླ ་ མོ ་ འདུག ་ གཱ འདི ་ སློབ ་ གྲྭ ་ ནས ་ ཁྲིད ་ པ ་ ལས ་ སླ ་ སྙམ །
(trg)="60"> Paljon helpompaa kuin miten koulussa opetettiin laskemaan .

(src)="61"> 16 16 16 སྡོམ ་ ཐོབ 48 ། 4800 ( 48 * 100 ) 4800 རྩིས ་ འབྲས ་ འདི ་ ག ་ རེད །
(trg)="61"> Se tekee 16 , 16 , 16 , 48 4800 -- 4 tuhatta 8 sataa on vastaus .

(src)="62"> ཐབས ་ ཤེས ་ ན ་ ལས ་ སླ ་ པོ ་ རེད །
(trg)="62"> Helppoa kun sen osaa .

(src)="63"> [ དགོད ་ སྒྲ ] འདྲི ་ ཚིག ་ གཉིས ་ པ ་ དེ ་ འཁྱཊ ་ གླིང ་ སྐད ་ ཀྱི ་ ཐ ་ སྙད ་ ཅིག ་ རེད །
(trg)="63"> ( Naurua ) Toinen kysymys liittyi islannin kielen sanaan .

(src)="64"> ངས ་ བསམ ་ ན ་ འདིར ་ བཞུགས ་ པ ་ རྣམས ་ ལས ་ སྐད ་ འདི ་ ཤེས ་ མཁན ་ ཉུང ་ ཉུང ་ ཡིན ་ རྒྱུ ་ རེད །
(trg)="64"> Oletettavasti joukossamme ei ole montaakaan islannin puhujaa .

(src)="65"> བྱས ་ ཙང ་ ། ངས ་ ཁྱབ ་ ཁོངས ་ གདམ ་ གསེས ་ གཉིས ་ བར ་ ཇེ ་ ཆུང ་ ལ ་ གཏོང ་ །
(trg)="65"> Rajaan siis vaihtoehdot kahteen .

(src)="66"> Hnugginn : འདི ་ དགའ ་ བའི ་ ཐ ་ སྙད ་ ཅིག ་ རེད ་ དམ ། ཡང ་ ན ་ སྐྱོ ་ བའི ་ ཐ ་ སྙད ་ ཅིག ་ རེད །
(trg)="66"> ' Hnugginn ' Onko kyseessä iloinen vai surullinen sana ?

(src)="67"> ཁྱེད ་ ཀྱིས ་ ག ་ རེ ་ བསམ ་ བྱུང ་ །
(trg)="67"> Mitä luulette ?

(src)="68"> ཆོག ་ གི
(trg)="68"> Selvä .

(src)="69"> ལ ་ ལས ་ དགའ ་ བའི ་ ཐ ་ སྙད ་ ཅིག ་ རེད ་ ཟེར །
(trg)="69"> Jotkut sanovat iloinen .

(src)="70"> ཡིན ་ ཡང ་ མང ་ ཆེ ་ བས ་ སྐྱོ ་ བའི ་ ཐ ་ སྙད ་ རེད ་ ཟེར །
(trg)="70"> Useimmat , suurin osa ihmisistä sanoo surullinen .

(src)="71"> དོན ་ ངོ ་ མར ་ ཡང ་ ཐ ་ སྙད ་ འདི ་ སྐྱོ ་ བའི ་ དོན ་ རེད །
(trg)="71"> Itse asiassa sana tarkoittaa surullista .

(src)="72"> [ དགོད ་ སྒྲ ] འདི ་ ལྟར ་ སྡོམ ་ རྩིས ་ བྱས ་ ཡོང ་ ན ། མི ་ མང ་ ཆེ ་ བས ་ ཐ ་ སྙད ་ འདི ་ སྐྱོ ་ བའི ་ དོན ་ རེད ་ སྙམ ་ པ ་ དང ་ ། ཡང ་ སྐབས ་ གཞན ་ ཞིག ་ ཏུ ། སྡུག ་ བསྔལ ་ གྱི ་ དོན ་ ལ ་ འཇུག ་ པ ་ ཟེར ་ ན །
(trg)="72"> ( Naurua ) Miksi tilastollisesti katsottuna suurin osa ihmisistä pitää sanaa surullisena , kuten tässä tapauksessa , tai iloisena joskus muulloin ?

(src)="73"> ང ་ ཡི ་ གཞུང ་ ལུགས ་ ལྟར ་ ན ། སྐད ་ ཀྱི ་ འཕེལ ་ རིམ ་ འདི ་ འདྲ ་ ཞིག ་ རེད ། སྒྲ ་ དང ་ མཐུན ་ པ ། ཡུལ ་ ཅན ་ གྱི ་ ཚོར ་ བ ་ དང ་ མཐུན ་ པ ། དེའི ་ འཕྲོར ་ ཉན ་ མཁན ་ གྱི ་ སྒེར ་ གྱི ་ ཐད ་ ཚོར ་ མྱོང ་ བའི ་ ཐོག ་ འཕེལ ་ བ ་ ཞིག ་ རེད །
(trg)="73"> Oma teoriani on , että kieli kehittyy niin , että äänteet sopivat tai vastaavat subjektiivista , henkilökohtaista , intuitiivista kokemusta , jonka kuulija saa .

(src)="74"> ད ་ ང ་ ཚོའི ་ དྲི ་ ཚིག ་ གསུམ ་ པ ་ དེ ་ ལ ་ བལྟ ་ རྒྱུ ་ བྱེད །
(trg)="74"> Katsotaanpa kolmatta kysymystä .