# am/ted2020-1248.xml.gz
# hr/ted2020-1248.xml.gz
(src)="1"> ወደ ሌላ ዓለም ልወስዳቹ እፈልጋለው ።
(trg)="1"> Želio bih vas povesti u drugi svijet .
(src)="2"> ማካፈል መፈለገው ነገርም አለ ። እሱም የ 45 ዓመት የ ፍቅር ታሪክነው ። ከድህነት ጋር ያለ ፍቅር በ ቀን ከ 1 ዶላር በታች መኖር ።
(trg)="2"> I želio bih podijeliti 45 godina staru ljubavnu priču sa siromaštvom , životom s manje od jednog dolara na dan .
(src)="3"> የተማርኩት ከዲታ ጋር ነው የህንድ ሀገር ሃብታም ትመሀርት ቤት ነገር ገን ያ ሊገለኝ ነበር ።
(trg)="3"> Pohađao sam vrlo elitno , snobovsko , skupo obrazovanje u Indiji i to me gotovo uništilo .
(src)="4"> ሁሉ ነገር ተዘጋጅቶልኝ ነበር ። ዲፕሎማት ፣ መምህር ፣ ሐኪም ለመሆን ። ሁሉ ነገር ተስተካክሎልኝ ነበር ።
(trg)="4"> Bio sam predodređen da budem diplomat , učitelj , liječnik -- sve je bilo posloženo .
(src)="5"> ከሱም ጭምር ፤ አይመስልም አንጂ የ ህንድ ሃገር ናሽናል ቻምፒዮን ነበርኩኝ ለ 3 ዓመት ።
(trg)="5"> Iako , ne izgleda tako , bio sam indijski nacionalni prvak u skvošu tri godine .
(src)="6"> ( ሣቅታ ) ዓለም ባጠቃላይ ተሰታኝ ነብር ።
(trg)="6"> ( Smijeh ) Cijeli svijet mi je bio na raspolaganju .
(src)="7"> ሁሉ ነገር በእጄ ውስጥ ነበር ።
(trg)="7"> Sve mi je bilo na dohvat ruke .
(src)="8"> ምንምን ቢሆን ልበላሽ ኣልችልም ።
(trg)="8"> Nisam mogao pogriješiti .
(src)="9"> ነገር ግን የሆነ ጉጉት ያዘኝ አስቲ ሄጄ ገጠር መስራት ልሞክር አዛ መኖር ምን አንደሚመስል እስቲ ሊየው ።
(trg)="9"> I onda sam iz znatiželje poželio otići živjeti i raditi na selu , samo da vidim kako je to .
(src)="10"> ስለዚህ በ 1965 ( አ / አ ) ህንድ ውስጥ የነበረው ሃይለኛው የቢሀርን ቸነፈር ለማይት ሄድኩኝ ። ረሀብና ሞትን አየው ። ለመጀመሪያ ግዜ ሰው በረሀብ ሲሞት አየው ።
(trg)="10"> I tako sam 1965 . godine otišao u Bihar , mjesto najgore oskudice u Indiji i vidio sam izgladnjelost , smrt , ljude koji umiru od gladi , i to po prvi put u životu .
(src)="11"> ሂወቴን ቀየረው ።
(trg)="11"> Promijenilo mi je život .
(src)="12"> ቤት ተመልሼ አናቴን ገጠር ኖሬ መስራት ፈልጋለው ኣልኳት ።
(trg)="12"> Vratio sam se kući , rekao majci , " Želio bih živjeti i raditi na selu . "
(src)="13"> አናቴ ኮማ ውስጥ ገባች ።
(trg)="13"> Majka je pala u nesvijest .
(src)="14"> ( ሣቅታ ) ምን ማለት ነው ይሄ ?
(trg)="14"> ( Smijeh ) " Što je ovo ?
(src)="15"> ዓለም ሁሉ በእጅህ ነው ያለው ፣ የፈለከውን ስራ መስራት ትችላለህ ፣ ያ ሁሉ አያለህ ገጠር ልስራ ትላለህ አንዴ ?
(trg)="15"> Cijeli svijet ti je na raspolaganju , nude ti se najbolji poslovi , i ti želiš otići i raditi na selu ?
(src)="16"> ትንሽ አሞሃል አንዴ ?
(trg)="16"> Mislim , što nije u redu s tobom ? "
(src)="17"> አንዲ ብዬ መለስኩላት ፥ " ኣይ ፦ ምርጥ ትመህርት አለኝ
(trg)="17"> Rekao sam : " Ne , imao sam najbolje obrazovanje .
(src)="18"> አሳሰበኝና
(trg)="18"> Natjeralo me da razmislim .
(src)="19"> የደረሰኝን እድል መመለስ ፈልጋለው በራሴ መንገድ ። "
(trg)="19"> I želio bih doprinijeti na svoj način . "
(src)="20"> " ገጠር ምን ልታረግ ነው ?
(trg)="20"> " Što bi želio raditi na selu ?
(src)="21"> ስራ የለ ፣ ገንዘብ የለ ... ማረጋገጫ የለ ፣ ፍንኦት የለ ። "
(trg)="21"> Bez posla , bez novca , bez sigurnosti , bez napredovanja . "
(src)="22"> አኔም አንዲህ አልኳት ፥ " መኖር ፈልጋለው ለ 5 ዓመት መቆፈር ፈልጋለው ። "
(trg)="22"> Rekao sam : " Hoću živjeti tamo i kopati bunare pet godina . "
(src)="23"> " ለ 5 ዓመት መቆፈር ፈልጋለው ? "
(trg)="23"> " Kopati bunare pet godina ?
(src)="24"> አለች : : " ህንድ ውስጥ ካሉት ውድ ትምሀርት ቤትና ኮሌጅ ተመረሀ ለ 5 ዓመት መቆፈር ፈልጋለው ትላለህ ? "
(trg)="24"> Pohađao si najskuplju školu i fakultet u Indiji i želiš kopati bunare slijedećih pet godina ? "
(src)="25"> ለ ብዙ ጊዜ ኣላናገረቺኝም : : ምክንያቱም ቤተሰቤን ቅር ያሰኘው ነው የመሰላት : :
(trg)="25"> Dugo nije razgovarala sa mnom jer je smatrala da sam iznevjerio obitelj .
(src)="26"> ነገር ገን ልዩ እውቀትና ሞያ ተማርኩኝ እጅግ በጣም ደሃ የሆኑ ሰዎች የሚያውቁት እድባዊ ትምህርት መቼም የማይሆን መቼም ያልተ ከበረ ፣ ስም ያለተሰጠው ውይም በትልቁ ያልታየ ።
(trg)="26"> Ali tada , bio sam izložen najneobičnijem znanju i vještinama koje posjeduju vrlo siromašni ljudi , a nisu uvrštena u regularno obrazovanje -- koje nikada nije definirano , vrednovano , primijenjeno u širokoj upotrebi .
(src)="27"> ያኔ ነው ቤርፉት ( Barefoot ) ኮሌጅን ልጀምር ያልኩት የድሃ ብቻ ኮሌጅ ።
(trg)="27"> I pomislio sam , osnovat ću Bosonogu školu -- školu samo za siromašne .
(src)="28"> የ ድሃ ሐሳብ የሚከበርበት ኮሌጅ እንዲሆን ።
(trg)="28"> Ono što siromašni misle da je važno bit će preneseno u školu .
(src)="29"> ለመጀመሪያ ግዜ የ ገጠር መንደር ውስጥ ሄድኩ ።
(trg)="29"> Otišao sam u to selo po prvi put .
(src)="30"> አዛውንቶች ወደኔ መተው ፤ " ከ ፖሊስ እያመለጥክ ነው ? "
(trg)="30"> Starješine su došle do mene i pitali me : " Bježiš li od policije ? "
(src)="31"> አሉኝ ። " አይደለም " አልኩኝ
(trg)="31"> Rekao sam : " Ne . "
(src)="32"> ( ሣቅታ ) " ፈተና ወደክ ? " ብለው ጠየቁኝ
(trg)="32"> ( Smijeh ) " Pao si na ispitu ? "
(src)="33"> " አይደለም " አልኩኝ
(trg)="33"> Rekao sam : " Ne . "
(src)="34"> " የመንግስት ስራ አጣህ ? " አሁንም ፥ አይደለም ፣ አልኩኝ
(trg)="34"> " Nisi dobio državni posao ? " -- Rekao sam : " Ne . "
(src)="35"> " እዚህ ምንታረጋለህ ታድያ
(trg)="35"> " Što onda radiš ovdje ?
(src)="36"> ለምን መጣህ ?
(trg)="36"> Zašto si ovdje ?
(src)="37"> የህንድ ሃገር ትምህርት ወደ ፓሪስ ፣ ኒው ዴሊህና ዙሪክ ነው ሊወስድህ የሚገባው እዚህ ባላገር ውስጥ ምን ትሰራለህ ?
(trg)="37"> Obrazovni sustav u Indiji usmjerava te prema Parizu , New Delhiju i Zurichu ; što radiš u ovom selu ?
(src)="38"> የደበከን ነገር ኣለ አንዴ ? "
(trg)="38"> Postoji li nešto što nam prešućuješ o sebi ? "
(src)="39"> " ኣይ ፤ ኮሌጅ መክፈት ነው ምፈልገው ለ ድሃ ብቻ የሚሆን ኮሌጅ ።
(trg)="39"> Rekao sam : Ne , zaista želim osnovati školu samo za siromašne .
(src)="40"> የድሃ ሐሳብ የሚከበርበትና የሚገለጽበት ። "
(trg)="40"> Ono što siromašni misle da je važno , podučavat će se u ovoj školi . "
(src)="41"> አዛውንቶቹም ይሄን ሰምተው ትልቅ መክር ሰጡኝ
(trg)="41"> Onda su mi starješine dale vrlo jasan i mudar savjet .
(src)="42"> አንዲህ ኣሉኝ ፥ " እባክህን ... ዲግሪና ዲፕሎማ ያለውን ሰው እንዳታመጣብን እዚህ ኮሌጅ ውስጥ ። "
(trg)="42"> Rekli su : " Molimo te , ne dovodi nikoga s diplomom i kvalifikacijama u svoju školu . "
(src)="43"> ስለዚህ ይሄ ኮሌጅ ብቻ ነው ህንድ ውስጥ ዶክቶሬት ወይም ማስትሬት ካላቹ ማይቀበላቹ ።
(trg)="43"> I tako je ovo jedina škola u Indiji u kojoj , ako imate doktorat ili magisterij , niste dobrodošli .
(src)="44"> ያልተሳካላቹ ፣ ያልተሟላላቹ ፣ ወይም ከትምህርት ቤት ያቇረጣቹ መሆን አለባቹህ ኮሌጅ ውስጥ ለመግባት ።
(trg)="44"> Morate biti osoba koja je odustala , nije dovoljno dobra ili neobrazovana kako bi bili primljeni u našu školu .
(src)="45"> የእጅ ስራ ማወቅ እለባቹ ።
(trg)="45"> Morate raditi svojim rukama .
(src)="46"> የስራ ክብር እንዲኖራች ያስፈለጋል ።
(trg)="46"> Morate imati dostojanstvo za fizički rad .
(src)="47"> ለማኅበረሰቡ ጥበብ እንዳላቹ ማሳየት አለባቹ አናም ለዚህ ማኅበረሰብ አገልግሎት ማሳየት ይገባቿል ።
(trg)="47"> Morate pokazati da imate vještinu koju možete ponuditi zajednici i osigurati uslugu zajednici .
(src)="48"> ስለዚህ ቤርፉት ኮሌጅን ከፈትን ሞያን ኣዲስ ስም ሰጠነው ።
(trg)="48"> Tako smo osnovali Bosonogu školu i promijenili pojam profesionalizma .
(src)="49"> ማነው ባለሞያ ?
(trg)="49"> Tko je profesionalac ?
(src)="50"> ባለሞያ ሰው ማለት ችሎታ ያለውና በራሱ የሚተማን ነው ።
(trg)="50"> Profesionalac je osoba koja ima kombinaciju sposobnosti , samopouzdanje i vjere .
(src)="51"> ውሃ ኣስገኚ ( water diviner ) ባለሞያ ነው ።
(trg)="51"> Osoba koja zna pronaći vodu je profesionalac .
(src)="52"> ባህላዊ አዋላጅ ፤ ባለሞያ ናት ።
(trg)="52"> Tradicionalna primalja je profesionalac .
(src)="53"> ባህላዊ ወጌሻ ባለሞያ ነው ።
(trg)="53"> Tradicionalni kiropraktičar je profesionalac .
(src)="54"> እነዚህ ዓለም ውስጥ ባጠቃላይ ባለሞያ ናቸው ።
(trg)="54"> Takvih profesionalaca ima diljem svjeta .
(src)="55"> የትም ገጠር ውስጥ ልታገኟቸው ትችላላቹ ።
(trg)="55"> Naći ćete ih u svakom nedostupnom selu posvuda u svijetu .
(src)="56"> ስለዚህ አነዚህ ሰዎች ወደ መደበኛ ሂወት መምጣት ይገባቿል ብለን አሰብን ያላቸው እውቀትና ሞያ አቀፋዊ ነው ።
(trg)="56"> I smatramo da ti ljudi trebaju biti dio regularnog obrazovanja i pokazati da su znanja i vještine koje posjeduju univerzalna .
(src)="57"> መጠቀም አለበት ፣ ተግባር ላይ መዋል አለበት ። ዓለም ሁሉ ማወቅ አለበት እነዚህ እውቀቶችና ሞያዎች አግባብ እንዳላቸው ዛሬ ።
(trg)="57"> Potrebno ih je upotrijebiti , primjeniti , potrebno je pokazati vanjskom svijetu -- da su ta znanja i vještine važna još i danas .
(src)="58"> ስለዚህ ኮሌጁ የ ማሕትማ ጋንዲን አኗኗርና አሰራርን የሚከተል ነው ።
(trg)="58"> Dakle , Škola djeluje slijedeći životni stil i princip rada Mahatme Gandhija .
(src)="59"> መሬት ላይ ትበላለህ ፣ መሬት ላይ ትተኛለህ ፣ መሬት ላይ ትሰራለህ ።
(trg)="59"> Jedeš na podu , spavaš na podu , radiš na podu .
(src)="60"> ውል ( contract ) ኣይጻፍም ።
(trg)="60"> Nema ugovora , nema pisanih ugovora .
(src)="61"> ለ 20 ዓመት መቅረት ትችላልለህ ውይም ነገ መሄድ ትችላልለህ ።
(trg)="61"> Možete ostati sa mnom 20 godina , ili otići sutra .
(src)="62"> ደሞም ፣ ማንም ከ 100 ዶላር በላይ አያገኝም በውር ።
(trg)="62"> I nitko ne može dobiti više od 100 $ mjesečno .
(src)="63"> ለገንዘብ ከመጣህ ቤርፉት ኮሌጅ ላንተ አይደለም ።
(trg)="63"> Ako dolazite zbog novca , nemojte dolazite u Bosonogu školu .
(src)="64"> ለስራና ለፍልምያ ነው ምትመጠው ያኔ ቤርፉት ኮሌጅ ላንት ነው ።
(trg)="64"> Ako dolazite zbog rada i izazova , dođite u Bosonogu školu .
(src)="65"> ታድያ የፈለጋቹትን ሐሳብ ማቅረብ ትችላላቹ እዚህ ።
(trg)="65"> Ovdje želimo da isprobate i kreirate ideje .
(src)="66"> ማንኛውም ሐሳብ ሲኖራቹ መታቹ ሞክሩት ።
(trg)="66"> Kakvu god ideju imate , dođite i isprobajte je .
(src)="67"> ባይሳካ ምንም ኣይደለም ።
(trg)="67"> Nije važno ako ne uspijete .
(src)="68"> ወድቃቹ ፣ ቆስላቹ ፣ ድጋሚ መሞከር ነው ።
(trg)="68"> Iscrpljeni , u modricama , počinjete ispočetka .
(src)="69"> አስተማሪ ተማሪ የሆነበትና ተማሪ አስተማሪ የሆነበት ኮሌጅ ይሄ ብቻ ነው ።
(trg)="69"> Ovo je jedina škola gdje je učitelj učenik , a učenik je učitelj .
(src)="70"> ደሞም ፣ ይሄ ኮሌጅ ብቻ ነው ሰርቲፊኬት የማይሰጥበት ።
(trg)="70"> I to je jedina škola u kojoj se ne izdaje certifikat .
(src)="71"> ባገለገልከው መሐበር ውስጥ ነው ምስጋና የሚደርስህ ።
(trg)="71"> Certificirani ste od zajednice kojoj služite .
(src)="72"> መሃንዲስ መሆንህን የሚያሳውቅ ግድግዳ ላይ ወረቀት መስቀል አያስፈለግህም ።
(trg)="72"> Ne treba vam papir koji ćete objesiti na zid kako biste pokazali da ste inženjer .
(src)="73"> አንደዛ ስላቸው " እንደሱ ከሆነ አስቲ ኣሳየን እንደሚቻል ?
(trg)="73"> Kada tako govorim , kažu mi : " Pa , pokažite nam što je moguće .
(src)="74"> በለው ጠየቁኝ ። ወሬ ብቻ ምን ያረጋል ተግባር ካልታየ ? "
(trg)="74.1"> Što vi radite ?
(trg)="74.2"> To su sve gluposti ako ih ne možete primijeniti u praksi . "
(src)="75"> አሉኝ ። ስለዚህ የመጀመሪያውን ቤርፉት ኮሌጅን ገነባን ። በ 1986 ( አ / አ )
(trg)="75"> Izgradili smo prvu Bosonogu školu 1986 . godine .
(src)="76"> ሁለት ባዶ እግራቸው የሆኑ የህንፃ ነዳፊዎች ናቸው የገነቡት ማንበብና መጻፍ የማይችሉ በ ሜትር ካሬ 0.13 ሳንቲም ብቻ ( ዶላር )
(trg)="76"> Izgradilo ju je 12 bosonogih arhitekta koji ne znaju čitati i pisati , izgrađena je za 1.50 $ po kvadratu .
(src)="77"> 150 ሰዎች እዛ ይኖሩ ነበር ፤ ይሰሩ ነበር ።
(trg)="77"> 150 ljudi živi i radi tamo .
(src)="78"> በ 2002 ( አ / አ ) የ ህንፃ ነዳፊ ኣጋ ካን ( Aga Khan ) ሽልማትን ተሸለሙ ።
(trg)="78"> 2002 . godine dobili su Nagradu za arhitekturu " Aga Khan " .
(src)="79"> ነገር ግን ሌላ የእውነተኛ የህንፃ ነዳፊ ነው የሰራው ብለው ጠረጠሩ ።
(trg)="79"> No ubrzo su posumnjali kako iza svega stoji arhitekt .
(src)="80"> " አዎ ፕላኑን ሰርተዋል " ፤ አልኳቸው " ግን ፤ የቤርፉት ህንፃ ነዳፊዎች ናቸው ኮሌጁን የገነቡት ። "
(trg)="80"> Rekao sam : " Da , izradio je nacrte , ali arhitekti Bosonoge škole izgradili su školu . "
(src)="81"> የ 50 000 ዶላር ሽልማቱን አስመለሱን ፣ ለመጀመሪያ ግዜ በአጋካን ታሪክ ስላላመኑን ይሄ ታድያ በ ቲሎኒያ የህንፃ ነዳፊዎች ጎጂ ትችት የደረሰባቸው መስሎን ነበር ።
(trg)="81"> Bili smo jedini koji su morali vratiti nagradu od 50.000 $ , jer nam nisu vjerovali i mislili smo da će širiti klevete o Bosonogim arhitektima Tilonije .
(src)="82"> የ ጫቃ ኣዋቂ ጠየኩኝ ታዋቂ ዲፕሎማ ያለውና ባለሙያ የተባለው እንዲህ ኣልኩት ፥ " እዚህ መሬት ላይ መን መገንባት ትችላለህ ? "
(trg)="82"> Pitao sam šumara , utjecajnog , visoko obrazovanog stručnjaka , " Što možeš izgraditi na ovom mjestu ? "
(src)="83"> አየት አረገውና ፥ " ባክህ ተስፋ የለውም ፣ ምንም ኣይሰራም አዚህ ላይ
(trg)="83"> Bacio je jedan pogled na zemljište i rekao : " Zaboravi .
(src)="84"> መሞከርም አያስፈልግም " ብሎ መለሰልኝ ።
(trg)="84.1"> Nema šanse .
(trg)="84.2"> Nije vrijedno .
(src)="85"> " ውሃ የለው ፤ መሬቱ ድንጋያማ "
(trg)="85"> Nema vode , kameno zemljište . "
(src)="86"> እንዲህ ሲለኝ ገረመኝ ።
(trg)="86"> Ostao sam malo zatečen .
(src)="87"> እሺ ፣ እንግዲያውስ ገጠር ሄጄ አንዱን ሽማግሌ ልጠይቀው ፥ " እዚህ መሬት ላይ መን ምን ልዝራ ? " ፀጥ ብሎ ኣየኝና እንዲህ አለኝ ፥ " ይሄንን ፤ ያንን ፤ ይሄንን ፤ ስራና ሁሉም ይሳካል ። "
(trg)="87.1"> I rekao : " Dobro .
(trg)="87.2"> Otići ću do starca u selo i reći : " Što bih mogao posaditi na ovom zemljištu ? "
(trg)="87.3"> Smireno me pogledao i rekao , " Izgradi ovo , izgradi ovo , napravi ovo , i uspjet će . "
(src)="88"> ዛሬ ይሄንን ይመስላል ።
(trg)="88"> Ovako danas izgleda .
(src)="89"> ጣራ ላይ ስወጣ ሴቶቹ ፥ " ዞር በል ! "
(trg)="89"> Otišao sam na krov i sve su žene rekle : " Makni se odavde .
(src)="90"> አሉኝ ። " ወንዶ ሁሉ ይሂዱልን ከዚህ ፣ ይሄን ሙያ ማሳየት አንፈልግም ።
(trg)="90"> Muškarci trebaju otići , jer ne želimo s njima dijeliti ovu tehnologiju .
(src)="91"> ይሄ ጣራዉ ውስጥ ውሃ እንዳይገ የሚደረግ ስልት ነው ።
(trg)="91"> Ovo krov čini vodootpornim . "
(src)="92"> ( ሣቅታ ) የሆነ ስኳር መሳይ ማጣበቂያ ፤ የሆነ ዕንጨት ... ምናምን ሌላም ነገሮች ነበሪት ... ብቻ እኔጃ ።
(trg)="92"> ( Smijeh ) To je malo nerafiniranog šećera , urina i još nekih sastojaka za koje ne znam .
(src)="93"> ግን ምንም ውሃ አያሳልፍም ።
(trg)="93"> Ali krov zaista ne prokišnjava .
(src)="94"> ከ 1986 ( አ / አ ) አስካሁን ድርስ አንድም ውሃ ጠብ አላለም ።
(trg)="94"> Nije promočio od 1986 .
(src)="95"> ይሄንን ሙያ ሴቶቹ ከወንዶቹ ጋር ማካፈል አልፈለጉም ።
(trg)="95"> Ovu tehnologiju žene odbijaju podijeliti s muškarcima .
(src)="96"> ( ሣቅታ ) በዓለም ላይ ያኛ ኮሌጅ ብቻ ነው በ ፀሐይ ኀይል ኤሌክትሪኩ የሚሰራው ።
(trg)="96"> ( Smijeh ) To je jedina škola koja se u potpunosti napaja solarnom energijom
(src)="97"> ሁልም ሃይሉ ከ ፀሐይ ነው የሚመጣው ።
(trg)="97"> Sva električna energija dolazi od sunca .
(src)="98"> 45 ኪሎዋት አለ ጣራው ላይ ።
(trg)="98"> 45 kW solarnih ploča na krovu .
(src)="99"> ሁሉ ነገር በደንብ ነው የሰራው ለ 25 ዓመት ።
(trg)="99"> I sve radi pomoću sunca slijedećih 25 godina .
(src)="100"> ፀሐይ እስካለች ምንም የኤሌክትሪት ችግር ኣይኖረንም ።
(trg)="100"> Dok god sija sunce , nećemo imati problema s električnom energijom .