# nl/0BCXM0UAYJaR.xml.gz
# sq/0BCXM0UAYJaR.xml.gz
(src)="1"> Om te beginnen met economie , wilde ik beginnen met een citaat van een van de bekendste economen aller tijden , de Schotse filosoof Adam Smith .
(trg)="1"> Para se te fillojme udhetimin tone ne boten e ekonomise , mendova te filloj me nje citim te nje prej ekonomisteve me te famshem te te gjitha koherave , filozofi skocez Adam Smith .
(src)="2"> En hij is eigenlijk de eerste echte econoom op de manier dat we het nu zien .
(trg)="2"> Ai eshte pak a shume i pari ekonomist qe shihte ekonomine sic e shohim ne ditet e sotme .
(src)="3"> En dit is van zijn boek The Wealth of Nations , uit 1776 , toevallig hetzelfde jaar als de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring , en het is een van zijn bekendste citaten .
(trg)="3"> Kjo eshte nga libri i tij " Pasuria e Kombeve " , publikuar ne 1776 , rastesisht , i njejti vit me
(trg)="4"> Deklaraten Amerikane te Pavaresise , dhe eshte nje nga pjeset me te famshme .
(src)="4"> Over het algemeen wil iemand , economisch ingesteld zijnde , noch het algemeen belang promoten , noch weet hij hoeveel hij het promoot .
(trg)="5"> Cdo person , duke qene aktor ekonomik , nuk ka per qellim te promovoje interesin publik , por edhe nuk e di se sa po e promovon ne te njejten kohe .
(src)="5"> Door die industrie , dus de industrie van dat individu , te organiseren op zo 'n manier , zijn productie kan van de grootste waarde zijn , dat zijn enige doel zijn eigen winst is .
(trg)="6"> Duke marre pjese ne ate industri , ne menyre qe industria te kete prodhimtarine me te madhe , ai ka per qellim perfitimin e tij personal
(trg)="7"> " Ai ka per qellim perfitimin e tij personal " .
(src)="6"> ' Zijn enige doel is zijn eigen winst ' .
(src)="7"> En hij wordt hierbij , zoals in veel andere gevallen , geleid door een onzichtbare hand om een iets te promoten wat niet onderdeel was van zijn doel .
(trg)="8"> Dhe ai drejtohet ne kete gje , si ne shume raste te tjera , nga nje dore e padukshme qe te promovoje dicka te cilen nuk e kishte si qellim .
(src)="8"> En deze term " de onzichtbare hand " is heel bekend . geleid door een onzichtbare hand om een iets te promoten wat niet onderdeel was van zijn doel .
(trg)="9"> Ky term " dora e padukshme " eshte i famshem
(trg)="10"> I drejtuar nga nje dore e padukshme qe te promovoje dicka te cilen nuk e kishte si qellim .
(src)="9"> Hij zegt , kijk , wanneer individuën alleen handelen in eigen belang dat dat vaak leidt tot dingen dat geen enkel van die individuën als doel had .
(trg)="11"> Ai thote , shiko , kur pjesemarresit individual ekonomik marrin vendime ne interesin personal te tyre , ajo gje shpesh ne agregat , sjell gjera qe secili person nuk e kishte marre parasysh .
(trg)="12"> Me poshte thote :
(src)="10"> Daarna zegt hij : noch is het altijd slecht voor de samenleving dat het geen deel van het doel was .
(trg)="13"> Po ashtu nuk eshte gjeja me e keqe per shoqerine qe nuk ishte e perfshire ne kete gje .
(trg)="14"> Keshtu qe nuk eshte detyrimisht dicka e keqe .
(src)="11"> Dus was het niet noodzakelijk iets slechts .
(src)="12"> Door zijn eigen belang te volgen , promoot hij vaak dat van de samenleving effectiever dan wanneer hij dat echt probeerde .
(trg)="15"> Duke ndjekur qellimet vetjake , cdo person shpesh promovon interesat e shoqerise ne menyre me efektive se sa kur ai e ka per qelllim kete gje .
(src)="13"> Dus , dit is eigenlijk een best wel sterke stelling
(trg)="16"> Keshtu qe kjo eshte me te vertete nje thenie e rendesishme .
(src)="14"> Het is eigenlijk het hart van het kapitalisme
(trg)="17"> Eshte ne qender te kapitalizmit .
(src)="15"> En dat is waarom ik aangaf dat het werd gepubliceerd in hetzelfde jaar als de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring , omdat Amerika , the Founding Fathers , zij schreven de Onafhankelijkheidsverklaring , de Grondwet , die echt vertelt over wat het betekent om een democratie te zijn , wat de rechten zijn van haar burgers .
(trg)="18"> Prandaj e theksoj qe eshte publikuar ne te njejtin vit me Deklaraten Amerikane te Pavaresise , sepse Amerika , baballaret e shtetit amerikan , shkruajten Deklaraten e Pavaresise , Kushtetuten qe pershkruan tamam c' do te thote te jesh nje shtet demokratik , cilat jane te drejtat e qytetareve .
(src)="16"> Maar de VS , en de algemene ervaring van een Amerikaan , is tenminste zoveel beïnvloed door het werk van Adam Smith , door dit soort fundamentele ideeën van kapitalisme .
(trg)="19"> Por Shtetet e Bashkuara , jane influencuar nga punimet e Adam Smith , nga keto ide qendrore te kapitalizmit
(src)="17"> En ze gebeurden toevallig rond dezelfde tijd .
(trg)="20"> Dhe te dyja qelluan rreth te njejtes kohe .
(src)="18"> Maar dit idee is niet altijd zo intuïtief .
(trg)="21"> Por kjo ide nuk eshte gjithmone kaq intuitive .
(src)="19"> Individuen , door in hun eigen belang te handelen , doen misschien meer voor de maatschappij dan dan als één van hen echt probeerde het algemeen belang van de samenleving te promoten .
(trg)="22"> Aktoret individual , duke ndjekur qellimet e tyre personale , mund te jene duke bere me shume per shoqerine sesa po te kishin provuar te promovonin mireqenien e shoqerise .
(src)="20"> En ik denk niet dat Adam Smith zou zeggen dat het altijd goed is voor iemand om in zijn eigen belang te handelen , of dat het nooit goed is voor mensen om te denken over de implicaties van wat ze doen , maar hij zegt dat vaak .. vaak , handelen in eigen belang kan leiden tot iets beters .
(trg)="23"> Nuk besoj qe Adam Smith do te thoshte qe kjo eshte gjithmone gje e mire per dike te veproje ne menyre egoiste , ose qe nuk eshte asnjehere mire qe njerezit te mendojne per pasojat e veprimeve te tyre per shoqerine si e tere , por ai thote qe shpesh ... shpesh , ky veprim egoist mund te sjelle te miren e pergjitshme .
(trg)="24"> Mund te sjelle me shume inovacion .
(src)="22"> Kan leiden tot betere investeringen .
(trg)="25"> Mund te sjelle me shume investime .
(src)="23"> Kan leiden tot meer productiviteit .
(trg)="26"> Mund te sjelle produktivitet me te mire .
(src)="24"> Kan leiden tot meer rijkdom , meer , een grotere taart voor iedereen
(trg)="27"> Mund te sjelle me shume pasuri , me shume per gjithsecilin .
(src)="25"> En nu is Economie vaak .. en wanneer hij dat zegt , heeft hij het eigenlijk over micro- economie en macro- economie
(trg)="28"> Ne ditet e sotme ne Ekonomi shpesh ... kur behen deklarata te ndryshme , ato jane nje perzierje theniesh mikroekonomie dhe makroekonomie .
(trg)="29"> MIkro eshte rreth njerezve , aktoreve individual marrin vendime ne interesin personal te tyre
(src)="26"> Micro is dat mensen , individuen iets doen uit eigen belang .
(src)="27"> En macro is dat het goed zou kunnen zijn voor de economie , of het land als geheel .
(trg)="30"> Makro eshte cfare mund te ishte mire per ekonomine ose kombin ne teresi .
(src)="28"> En dus , nu , verdelen moderne economen zich over deze twee vakgebieden of over deze twee vakken : micro- economie , over de individuele actoren .
(trg)="31"> Sot ekonomistet ndahen ne dy shkolla te ndryshme , ose ne dy nen- ndarje :
(src)="29"> Micro- economie .. en die actoren zouden bedrijven kunnen zijn , of mensen , of huishoudens .
(trg)="32"> Mikroekonomia , qe studion aktoret individual .
(trg)="33"> Mikroekonomia ... dhe ato aktore mund te jene firma , persona ose familje .
(src)="30"> En je hebt macro- economie , over de gehele economie
(trg)="34"> Me pas vjen dhe Makroekonomia , qe studion ekonomine ne agregat .
(trg)="35"> Makroekonomia .
(src)="31"> Macro- economie .
(src)="32"> En je snapt het door de bewoording .
(trg)="36"> Kuptohet nga vete fjala .
(src)="34"> Macro verwijst naar het grotere , naar het grotere beeld .
(trg)="37"> Mikro -- prefixi do te thote gjera te vogla .
(src)="35"> En dus , micro- economie is eigenlijk hoe actoren .. actoren beslissingen maken of , je zou eigenlijk kunnen zeggen ´toewijzingen ' , toewijzingen .. beslissingen of toewijzingen .
(trg)="40"> Keshtu qe , mikroekonomia tregon se si aktoret marrin vendime ose mund te thuash ´alokimet ' , alokimet .. vendimet ose alokimet .
(src)="36"> Toewijzing .. van schaarse middelen .
(trg)="41"> Alokimi ... i resurveve te pakta .
(trg)="42"> Dhe shume shpesh degjohen termat resurset e pakta kur njerezit flasin per ekonomi .
(src)="37"> En je hoort de woorden schaarse middelen heel vaak als mensen praten over economie
(trg)="43"> Nje burim i paket eshte ai qe nuk eshte i pafund .
(src)="38"> Schaarse benodigdheden is waar je niet oneindig veel van hebt
(trg)="44"> Per shembull , dashuria mund te mos jete burim i paket .
(src)="39"> Liefde is misschien niet schaars , je kunt een oneindige hoeveelheid liefde hebben
(trg)="45"> Mund te kesh nje dashuri te pafundme .
(src)="40"> Maar iets wat wel schaars is , is bijvoorbeeld eten of water of geld of tijd of arbeid .
(trg)="46"> Por nje burim qe eshte i paket si ushqimi , uji , parate , koha ose puna .
(src)="41"> Dit zijn allemaal schaarse middelen
(src)="42"> Bij micro- economie kijken we naar hoe mensen beslissen die schaarse middelen te gebruiken .
(trg)="48"> Keshtu mikroekonomia tregon si njerezit marrin vendime si ti shperndajne keto burime te pakta .
(src)="43"> Hoe ze beslissen wat ze ermee doen
(trg)="49"> Dhe se si ajo ndikon ne cmimet e produkteve dhe ne tregje .
(src)="44"> En hoe dat prijzen en markten en wat dan ook beïnvloedt
(trg)="50"> Makroekonomia merret me studimin e asaj qe ndodh ne ekonomine si e tere .
(src)="45"> Bij macro- economie kijken we naar wat er gebeurt met de economie als geheel met de economie als geheel van de miljoenen individuele actoren .
(trg)="51"> Keshtu qe , ne ´agregat , cfare ndodh ne agregat ne ekonomi , nga miliona persona individual .
(trg)="52"> Ekonomia agregate .
(trg)="53"> Ne tani kemi miliona persona .
(src)="47"> We hebben nu miljoenen actoren .
(trg)="54"> Ajo fokusohet ne pyetje qe kane te bejne me politika te ndryshme .
(src)="48"> Over politiek gerelateerde vragen .
(trg)="55"> Si per shembul , duhen rritur apo ulur taksat .
(src)="49"> Dus bijvoorbeeld verhoog of verlaag je de belasting ?
(trg)="56"> Cfare do te ndodhe kur rriten ose ulen taksat .
(src)="50"> Wat gebeurt er dan ?
(trg)="57"> Duhet te nderhysh me shume ne ekonomi apo me pak .
(src)="51"> Hoe beïnvloed dat de algemene productiviteit als je dit doet ?
(trg)="58"> Dhe si ndikon ajo ne produktivitet kur ben kete gje .
(trg)="59"> Keto jane politika , politika nga lart- poshte .
(src)="52"> In zowel macro - als micro- economie wordt er , vooral in de moderne vorm ervan , geprobeerd om dingen wiskundig op te schrijven
(trg)="60"> Ne makro dhe mikro ne kohet moderne , ka nje tendence qe te shnderrohen ne shkenca rigoroze matematikore .
(src)="53"> In elk geval , kun je beginnen met één van de filosofische ideeën
(src)="54"> De logische ideeën , die iemand als bijvoorbeeld Adam Smith kan hebben ,
(trg)="61"> Por sidoqofte mund te fillohet me disa ide , disa ide filozofike , per te thene dicka si Adam Smith .
(src)="55"> Dus je hebt die ... en het zijn simpele ideeën over hoe mensen denken , hoe mensen beslissingen maken
(trg)="62"> Keshtu ekzistojne disa ide bazike, se si njerezit mendojne , si marrin vendime .
(src)="56"> Dus de filosofie .. filosofie over .. over mensen .. bij micro- economie over hoe mensen beslissingen maken en je maakt er wat veronderstellingen over , of je maakt het simpeler . ..
(trg)="63"> Filozofi , ´filozofi´ njerezish ne vendimmarrje , ne sensin e mikroekonomise -- ' vendim- marrja ' .
(trg)="64"> Me pas behen disa supozime mbi kete gje .
(trg)="65"> Ose mund ta thjeshtezosh .
(src)="57"> Je maakt het simpeler
(trg)="66"> Thjeshtezimi eshte ne sensin kur thuhet " te gjithe njerezit jane racional " ,
(src)="58"> Bijvoorbeeld dat alle mensen alleen handelen in hun eigen belang , dat ze hun winst zo groot mogelijk willen maken .
(src)="59"> Wat niet waar is .
(trg)="67"> " te gjithe njerezit veprojne ne interesin e tyre persona , ose njerezit maksimizojne perfitimet e tyre personale " , qe nuk eshte e vertete - njerezit motivohen nga shume gjera .
(src)="60"> Mensen worden gemotiveerd door heel veel dingen .
(src)="61"> Maar je maakt ze simpeler zodat je erover na kunt denken op een wiskundige manier
(trg)="68"> Gjerat thjeshtezohen , qe te mundesohet studimi matematik i ekonomise .
(src)="62"> Dus je maakt het simpeler zodat je er op een wiskundige manier over na kunt denken .
(trg)="69"> Simplifikohen qe te zgjidhen matematikisht .
(src)="63"> En dit is handig .
(src)="64"> Het kan je gedachten verduidelijken .
(trg)="70"> Kjo ka vlere per te qartesuar menyren e mendimit .
(src)="65"> Je kunt dingen bewijzen gebaseerd op je veronderstellingen en je kunt dingen wiskundig visualiseren met grafieken
(trg)="71"> Keshtu mund te vertetohen gjerat bazuar ne supozime .
(trg)="72"> Keshtu mund te fillosh te vizualizosh gjerat me tabela dhe grafike dhe te mendosh cfare ndodh ne te vertete ne tregje .
(src)="66"> En nadenken over wat er eigenlijk zal gebeuren met de markten .
(src)="67"> Het is heel handig om hier wiskundig over na te kunnen denken
(trg)="73"> Keshtu qe ka shume vlere te kesh kete menyre te menduari matematikore .
(src)="68"> Maar het kan ook een beetje gevaarlijk zijn omdat je het heel veel simpeler maakt hier .
(trg)="74"> Por ne te njejten kohe eshte e rrezikshme sepse behen . keto thjeshtezime te medha , dhe disa here matematika mund te sjelle konkluzione te forta .
(src)="69"> Die wiskunde kan leiden tot conclusies waar je je heel zeker over voelt , omdat het lijkt alsof je het bewezen hebt op dezelfde manier dat je relativiteit zou kunnen bewijzen maar ze waren gebaseerd op veronderstellingen , die of fout kunnen zijn , of te gesimplificeerd , of niet relevant voor waar je concusies over trekt
(trg)="75"> Konkluzione , qe mund te ndihesh shume i sigurt sepse duket sikur e ke vertetuar ne te njejten menyre sic mund te vertetohet relativiteti , por ai bazohej ne disa supozime , qe ose ishin gabim , ose e thjeshtezonin problemin me shume sec duhet , ose mund te jene te rendesishme per kontekstin ne te cilin je .
(src)="70"> Dus het is , heel erg belangrijk om het met een korreltje zout te nemen en te onthouden dat het allemaal gebaseerd is op versimpelende veronderstellingen
(trg)="76"> Keshtu qe eshte shume e rendesishme qe gjithcka te merret me nje sens mosbesimi , per te kujtuar qe gjithcka bazohet ne supozime thjeshtezuese .
(trg)="77"> Dhe markoekonomia ndoshta vuan me shume nga kjo gje .
(src)="71"> Bij macro- economie heb je dat nog meer .
(src)="72"> Bij micro- economie heb je al die ingewikkelde dingen , het menselijk brein , hoe mensen handelen en reageren op elkaar .
(src)="73"> En bij macro- economie doe je dat voor miljoenen mensen
(trg)="78"> Ne mikroekonomi merren disa gjera te komplikuara si mendja njerezore , si njerezit veprojne dhe reagojne ndaj njeri tjetrit dhe me pas agregohen keto vendime per miliona njerez , keshtu qe eshte shume e komplikuar .
(src)="74"> Dus is het vreselijk ingewikkeld .
(src)="75"> Je hebt miljoenen heel erg ingewikkelde mensen , die allemaal op elkaar reageren .
(trg)="79"> Ekzistojne miliona njerez te komplikuar qe bashkeveprojne me njeri tjeterin .
(src)="76"> Miljoenen interacties en eigenlijk onvoorspelbare interacties
(trg)="80"> Keshtu qe , eshte shume e komplikuar .
(src)="77"> En dan daar veronderstellingen op baseren ..
(src)="78"> Proberen om daar veronderstellingen op te baseren
(src)="79"> En dan wiskunde daarmee doen dat kan leiden tot conclusies of voorspellingen
(trg)="81"> Shume miliona bashkveprime ne esence bashkeveprime te paparashikueshem , dhe me vone behen supozime , behen supozime dhe me ndihmen e matematikes mund te behen disa konkluzione qe ndihmojne per disa parashikime .
(src)="80"> En ik zeg het opnieuw :
(trg)="82"> Perseri , kjo eshte shume e rendesishme .
(src)="81"> Het is heel belangrijk : dit is waardevol , om wiskundige modellen en veronderstellingen te maken maar je moet het altijd met een korreltje zout nemen
(trg)="83"> Eshte shume e vlefshme te besh keto modele matematikore , me keto supozime matematikore per keto konkluzione matematikore , por gjithmone duhet te merren me nje sens dyshimi .
(src)="82"> En zodat je je altijd concentreert op je intuïtie en dat is het belangrijkste wat je kunt leren van een cursus economie
(trg)="84"> Me kete sens dyshimi duhet gjithmone te jesh i fokusuar ne intuiten e gjerave .
(trg)="85"> Dhe kjo eshte pikerisht gjeja me e rendesishme per te marre nga nje kurs ekonomie .
(trg)="86"> Ne menyre qe te arsyetosh se cfare ka mundesi te ndodhe , ndoshta dhe pa matematike .
(src)="83"> Dat je echt beredeneert wat er gaat gebeuren , zonder de wiskunde
(trg)="87"> Do e mbyll me dy citime .
(src)="84"> Ik zal afsluiten met 2 citaten
(src)="85"> En ze zijn best wel grappig
(src)="86"> Maar ze zijn handige dingen om te onthouden vooral je de wiskundige kant van de economie gaat bestuderen
(trg)="88"> Dhe keto citime jane paksa me humor . por jane gjera te rendesishme per te pasur parasysh , ne menyre te vecante kur i futesh thelle anes matematikore te ekonomise .
(src)="87"> En dit hier is een citaat van Alfred A. Knopf , die een uitgever was in de 20e eeuw
(trg)="89"> Ky eshte nje citima nga Alfred Knopf , qe ishte editor ne vitet 1900 .
(src)="88"> Een econoom is iemand die iets duidelijks vaststelt in onbegrijpelijke woorden
(trg)="90"> " Nje ekonomist eshte nje njeri qe thote gjerat e dukshme ne terma te pakuptueshme " .
(src)="89"> En ik denk dat als hij zegt " onbegrijpelijk " dat hij verwijst naar het wiskundige
(trg)="91"> Dhe besoj qe kur flet per gjerat e pakuptueshme e ka fjalen per pjesen matematike qe shihet ne ekonomi , dhe shpresoj qe kete pjese ta bejme sa me te kuptueshme
(src)="90"> En hopelijk zullen we dit zo " begrijpelijk " mogelijk maken en zien dat het wiskundige waardevol is
(trg)="92"> Do te shihni qe kjo gje ka vlere .
(src)="91"> Maar wat hij zegt is heel belangrijk .
(trg)="93"> Por kjo eshte nje thenie shume e rendesishme per tu bere .
(trg)="94"> Shpesh here , flitet per gjera te thjeshta
(src)="92"> Economen zeggen vaak iets wat iedereen al weet .
(trg)="95"> Gjera qe jane evidente ..
(src)="93"> Iets duidelijks
(src)="94"> En het is heel belangrijk dat je onthoud dat je de intuïtie hebt voor wat er gebeurt in de wiskunde
(src)="95"> Of om te weten wanneer de wiskundige conclusies raar zijn door verkeerde of overgecomplificeerde veronderstellingen
(trg)="96"> Dhe eshte shume e rendesishme qe gjithmone te kihet parasysh kjo gje , gjithmone te keni intuiten per ate qe po ndodh ne matematike , ose ta dini nese matematika po ju con ne nje rruge te habitshme bazuar ne supozime .
(src)="96"> En dan is er nog dit citaat hier van Laurence J. Peter , die het bekendst is door Peters principes , hij is professor bij USE
(trg)="97"> E dyta eshte thenia nga Lawrence J .
(trg)="98"> Peter , i famshem per Parimet e Peterit , profesor ne USC .
(src)="97"> Een econoom is een expert die morgen zal weten waarom de dingen die hij gisteren voorspelde , vandaag niet gebeurden .
(trg)="99"> " Nje ekonomist eshte nje ekspert qe do dije neser pse gjerat qe parashikoi dje nuk ndodhen sot . "
(src)="98"> En opnieuw , belangrijk om te onthouden .
(src)="99"> Dit is vooral van toepassing op macro- economie omdat daar allerlei voorspellingen worden gedaan over de staat van de economie , wat er moet gebeuren , hoe lang de crisis duurt wat de economische groei wordt volgend jaar , wat zal de inflatie doen en ze zijn vaak verkeerd .
(trg)="100"> Edhe njehere , e rendesishme te kihet parasysh , sidomos ne makro , sepse ne makro gjithmone ka parashikime per gjendjen e ekonomise : per ate qe duhet bere , sa do zgjase recesioni , sa do jete rritja ekonomike vitin e ardhshem , sa do jete inflacioni ... dhe shpesh behen gabime .
(src)="100"> Eigenlijk zijn er maar weinig economen die het met deze dingen eens zijn .
(trg)="101"> Ne fakt , pak ekonomiste jane dakord ne shumicen e gjerave .
(src)="101"> En het is heel belangrijk om je dat te realiseren want vaak , als je heel erg bezig bent met de wiskunde van de economie
(src)="102"> lijkt het misschien een wetenschap , zoals natuurkunde , maar dat is het niet .
(trg)="102"> Dhe eshte shume e rendesishme te dihet kjo sepse kur futesh thelle ne matematike , ekonomia mund te duket si shkence si fizika , por nuk eshte tamam si fizika .
(src)="103"> Er zijn meningsverschillen en dat komt door die veronderstellingen , die je maakt
(trg)="103"> Eshte e hapur ... eshte subjektive , dhe shume nga pjesa subjektive varet nga cilat supozime behen .
# nl/0Ect7xGrwfMf.xml.gz
# sq/0Ect7xGrwfMf.xml.gz
(src)="1"> Een paar maanden geleden kwam een 40- jarige vrouw naar de spoeddienst van een ziekenhuis in mijn buurt .
(src)="2"> Ze was erg in de war .
(trg)="1"> Disa muaj më parë , një 40 vjeçare erdhi në dhomën e emergjencës në një spital pranë vendit ku unë jetoj , dhe ishte e hutuar .
(src)="3"> Haar bloeddruk was alarmerend hoog :
(src)="4"> 230 op 170 .
(trg)="2"> Presionin e gjakut e kishte shumë të lartë 230 mbi 170 .
(src)="5"> Binnen de paar minuten kreeg ze een hartstilstand .
(trg)="3"> Brenda pak minutash , ajo pati kolaps kardiak .
(src)="6"> Ze werd gereanimeerd , gestabiliseerd en meegetroond naar een CT- scankamer vlak naast de eerste hulp .
(src)="7"> Ze dachten aan bloedstolsels in de longen .
(trg)="4"> Ajo u ringjall , u stabilizua , dhe e dërguan shpejt në dhomën për skanim pranë dhomës së emergjencës , sepse frikësoheshin nga mpiksje të gjakut në mushkëri .
(src)="8"> De CT- scan onthulde geen bloedstolsels in de longen , maar toonde bilaterale , zichtbare , voelbare borstmassa 's , borsttumoren .
(src)="9"> Ze waren uitgezaaid over het hele lichaam .
(trg)="5"> Dhe skanimi nuk zbuloi ndonjë mpiksje të gjakut në mushkëri , por tregoi masa të gjirit dyanëshe , të dukshme , tumore të gjirit , që ishin përhapur në gjithë trupin .
(src)="10"> De echte tragedie was dat uit haar dossier bleek dat ze in de loop van de voorbije jaren al in vier of vijf andere instellingen voor gezondheidszorg was onderzocht .
(trg)="6"> Dhe tragjedia e vërtetë ishte se , po të shikonit të dhënat e saj , ajo ishte vizituar në katër apo pesë institucione shëndetësore në vitet përpara .
(src)="11"> Vier of vijf kansen om de borstmassa 's te zien , te voelen en in een veel vroeger stadium in te grijpen dan toen we haar zagen .
(trg)="7"> Katër ose pesë mundësi për të parë masat gjirit , për të prekur masat e gjirit , për të ndërhyrë në një fazë më të hershme sesa në të cilën ne e pamë .
(src)="12"> Dames en heren , dit is geen ongewoon verhaal .
(trg)="8"> Zonja dhe zotërinjë , kjo nuk është diçka e pazakontë .
(src)="13"> Het gebeurt helaas de hele tijd .
(trg)="9"> Për fat të keq , kjo ndodh gjatë gjithë kohës .
(src)="14"> Ik maak een grapje , maar meen het half , dat als je naar een van onze ziekenhuizen komt en je mist een ledemaat , niemand je zal geloven voor je een CT- scan , MRI of orthopedische raadpleging bent gepasseerd .
(trg)="10"> Unë bëj shaka , por bëj vetëm gjysëm shaka , se në qoftë se vini në një nga spitalet tona dhe ju mungon një gjymtyrë , askush nuk do t' ju besojë deri sa se të bëni skanimin CAT , MRI ose konsultim ortopedik .
(src)="15"> Ik ben niet tegen moderne middelen .
(trg)="11"> Unë nuk jam kundër teknologjisë .
(src)="16"> Ik geef les aan Stanford .
(trg)="12"> Jap mësim tek Stanford .
(src)="17"> Ik ben een arts die gebruik maakt van de modernste technologie .
(trg)="13"> Unë jam mjek dhe praktikoj me teknologjinë më të përsosur .
(src)="18"> Toch zou ik jullie in de komende 17 minuten graag duidelijk maken dat we het fysieke onderzoek niet mogen verwaarlozen .
(src)="19"> Als we liever testen voorschrijven dan met de patiënt te praten en hem te onderzoeken , gaan we niet alleen eenvoudige diagnoses mislopen die in een behandelbaar , vroeg stadium kunnen worden gediagnosticeerd , maar gaan we veel meer dan dat verliezen .
(trg)="14"> Por dua që 17 minutat e ardhshme t' ju tregoj se kur ekzaminimin fizik e bëjmë shumë të shkurtër , kur mbështetemi vetëm në teste pa folur apo ekzaminuar pacientin , jo vetëm që nuk vëmë re diagnozat e thjeshta që mund të diagnostifikohen në fazat e hershme kur akoma është i mundshëm trajtimi , por ne po humbim edhe më shumë se aq .
(src)="20"> We verliezen een ritueel .
(trg)="15"> Ne jemi duke humbur një ritual .
(src)="21"> We verliezen een ritueel waarvan ik geloof dat het transformatief , transcendent en het hart van de patiënt- artsrelatie is .
(trg)="16"> Ne jemi duke humbur një ritual që unë besoj se është transformues , i jashtëzakonshëm , dhe është në zemër të marrëdhënies pacient- mjek .