# mk/0Ect7xGrwfMf.xml.gz
# sr/0Ect7xGrwfMf.xml.gz
(src)="1"> Пред неколку месеци , 40 годишна жена дојде на ургентното одделение во болницата близу местото каде што живеам , и таа беше збунета .
(trg)="1"> Пре неколико месеци на ургентно одељење болнице у крају где живим , доведена је четрдесетогодишња жена , била је збуњена када је стигла .
(src)="2"> Нејзиниот крвен притисок беше алармантни 230 со 170 .
(trg)="2"> Крвни притисак је био алармантно повишен на 230 са 170 .
(src)="3"> После само неколку минути , таа доживеа срцев колапс .
(trg)="3"> У року од неколико минута доживела је срчани удар .
(src)="4"> Таа беше реанимирана и стабилизирана , и беше префрлена на рентгенско снимање веднаш до одделот ургентното одделение , заради сомнежи за згрутчена крв во белите дробови .
(trg)="4"> Реанимирана је , стабилизована , пребачена на компјутерску томографију одмах до ургентног одељења , јер су били забринути због угрушака крви у плућном крилу .
(src)="5"> Рентгентските снимки не регистрираа згрутчена крв во белите дробови , туку двострани , видливи , опипливи ткива во дојките тумори на дојките , чии метастази беа далеку раширени низ целото нејзино тело .
(trg)="5"> Компјутерска томографија није открила згрушану крв у плућима , него обостране , видљиве , опипљиве масе у грудима , туморе дојке који су метастазирали по целом њеном телу .
(src)="6"> И трагично беше тоа што , доколку погледнете во нејзиното медицинско досие , таа била прегледана во четири или пет други здравствени институции во претходните неколку години .
(trg)="6"> Ако погледате њен медицински картон , трагично је било то што је била прегледана у четири или пет других институција претходних година .
(src)="7"> Четири или пет можности да се забележат ткивата во дојките , да се опипаат и да се интервенира во многу порана фаза од оваа во која ние ја прегледавме .
(trg)="7"> Било је четири или пет прилика да се уоче и осете масе у грудима , да се интервенише у много ранијој фази него кад смо је ми примили .
(src)="8"> Дами и господа , ова воопшто не е необична приказна .
(trg)="8"> Даме и господо , ово није неуобичајена прича .
(src)="9"> За жал , вакво нешто се случува цело време .
(trg)="9"> Нажалост , стално се дешава .
(src)="10"> Се шегувам , но само половично , дека ако дојдете во една од нашите болници со исечен екстремитет , никој нема да ви поверува се додека не направат рендгенска снимка , или магнетна резонанца или да се консултираат со ортопед .
(trg)="10"> Само донекле се шалим , али да дођете у једну од наших болница без екстремитета , нико вам неће поверовати док не урадите томографију ,
(trg)="11"> МРИ или ортопедски преглед .
(src)="11"> Не сум лудит .
(trg)="12"> Нисам Лудита .
(src)="12"> Предавам на Стенфорд
(trg)="13"> Предајем на Стенфорду .
(src)="13"> Јас сум лекар кој работи со помош на најновата технологија .
(trg)="14"> Ја сам лекар који ради са савременом технологијом .
(src)="14"> Но би сакал да ви образложам во наредните 17 минути дека кога ги скратуваме прегледите , кога се потпираме само на испитувања отколку на разговор и преглед на пациентот , не само што пропуштаме да дадеме едноставни дијагнози кои можат да бидат дијагнозирани во излечива , почетна фаза , туку губиме и нешто многу повеќе .
(trg)="15"> Али у наредних седамнаест минута желим да вас убедим да , када прескочимо физички преглед , када тежимо томе да радимо тестове уместо да разговарамо и прегледамо пацијента , онда не само да превиђамо једноставне дијагнозе у почетним , излечивим фазама , него губимо и више од тога .
(src)="15"> Губиме еден ритуал .
(trg)="16"> Губимо један ритуал .
(src)="16"> Губиме ритуал кој што верувам дека е трансформациски , трансцендентален , и кој лежи во срцето на односот пациент- лекар .
(trg)="17"> Мислим да тај ритуал може да нас преобрази , узвиси , и налази се у сржи односа лекар- пацијент .
(src)="17"> Ова можеби ќе звучи како ерес овде на ТЕД , но би сакал да ви го претставам најважната иновација , според мене , во областа на медицината кое треба да дојде во наредните 10 години а тоа е моќта на човековата рака -- да допре , да утеши , да дијагностицира и да одреди терапија .
(trg)="18"> Можда је јерес ово рећи на TED конференцији , али желим да вам представим по мени најважнији изум у медицини , у наредних десет година , а то је моћ људске руке - да додирне , утеши , дијагностикује , да донесе излечење .
(src)="18"> Прво сакам да ве запознаам со човекот чија што фотографија можеби ја препознавате .
(trg)="19"> Прво желим да вас упознам са овом особом , чију слику можда препознајете .
(src)="19"> Ова е сер Артур Конан Дојл .
(trg)="20"> Ово је Сер Артур Конан Дојл .
(src)="20"> Бидејќи сме во Единбург , а ќе додадам и дека сум голем обожавател на Конан Дојл .
(trg)="21"> Пошто смо у Единбургу , ја веома волим Конана Дојла .
(src)="21"> Можеби не знаете дека Конан Дојл студирал медицина овде во Единбург , и неговиот лик , Шерлок Холмс , бил инспириран од сер Џозеф Бел .
(trg)="22"> Можда не знате да је он похађао медицинску школу овде у Единбургу , а његов лик , Шерлок Холмс , настао је према Сер Џозефу Белу .
(src)="22"> Џозеф Бел бил одличен учител , по сите основи .
(trg)="23"> Џозеф Бел је био изузетан учитељ , на много нивоа .
(src)="23"> И Конан Дојл , пишувајќи за Бел , го опишал следниот разговор помеѓу Бел и неговитре студенти .
(trg)="24"> И Конан Дојл је , пишући о Белу , описао следећу интеракцију између Бела и његових студената .
(src)="24"> Замислете го Бел како седи во амбулантата опкружен со своите студенти , а пациентите се пријавуваат на ургентно и откако се евидентирани , доаѓаат кај него .
(trg)="25"> Замислите Бела како седи у амбуланти , окружен студентима , а пацијенти стижу у ургентно одељење , примају их и доводе на преглед .
(src)="25"> И доаѓа една жена со дете , а Конан Дојл ја опишува следната ситуација :
(trg)="26"> Улази једна жена са дететом и Конан Дојл описује следећи разговор .
(src)="26"> Жената вели , " Добро утрo . "
(trg)="27"> Жена каже :
(trg)="28"> " Добро јутро . "
(src)="27"> Бел ја прашува :
(src)="28"> " Какво беше патувањето со траект од Брнтајленд ? "
(trg)="30"> " Какав је био пут трајектом из Бурнтајленда ? "
(src)="29"> Таа вели : " Добро беше . "
(trg)="31"> Она одговара :
(trg)="32"> " Добар . "
(src)="30"> А тој вели :
(trg)="33"> А он пита :
(src)="31"> " Каде ви е другото дете ? "
(trg)="34"> " А где вам је друго дете ? "
(src)="32"> Таа вели :
(trg)="35"> Она каже :
(src)="33"> " Го оставив кај сестра ми во Лит . "
(trg)="36"> " Оставила сам га код сестре у Литу . "
(src)="34"> А тој вели ,
(trg)="37"> Потом он пита :
(src)="35"> " Дали дојдовте по скратениот пат преку улицата Инверлит за да стигнете до амбулантата ? "
(trg)="38"> " Да ли сте ишли пречицом кроз Инверлеј пролаз да бисте стигли до амбуланте ? "
(src)="36"> Таа вели :
(trg)="39"> Она одговара :
(src)="37"> " Да . "
(trg)="40"> " Јесам . "
(src)="38"> Потоа тој прашува : " Дали сè уште работите во фабриката за линолеум ? "
(trg)="41"> " Да ли још увек радите у фабрици линолеума ? "
(src)="39"> А таа вели :
(trg)="42"> Она каже :
(src)="40"> " Да , работам . "
(trg)="43"> " Да . "
(src)="41"> Тогаш Бел им објаснува на студентите .
(trg)="44"> А Бел онда објашњава студентима .
(src)="42"> Тој вели :
(trg)="45"> Каже :
(src)="43"> " Гледате , кога таа рече " Добро утро , " по акцентот го насетив дијалектот од Фајф .
(trg)="46"> " Видите , кад је рекла " Добро јутро " , чуо сам акценат из Фајфа .
(src)="44"> А најблискиот траект од Фајф е преку Брнтајленд .
(trg)="47"> А најближи трајектни прелаз из Фајфа је из Бурнтајленда .
(src)="45"> Значи мора да дошла со тој траект .
(trg)="48"> Мора да је ишла тим трајектом .
(src)="46"> Забележувате дека палтото кое го носи е премногу мало за детето кое е со неа , значи , тргнала на патов со две деца , но го оставила едното по пат .
(trg)="49"> Видите да је капут који носи премали за дете које је с њом , стога је путовање почела са два детета , али је једно оставила негде успут .
(src)="47"> Ја забележувате глината на нејзините стапала .
(trg)="50"> Приметите глину на ђоновима њених ципела .
(src)="48"> Таква црвена глина нема во круг од стотина милји од Единбург , освен во ботаничките градини .
(trg)="51"> Таква црвена глина се не може наћи у близини Единбурга , осим у ботаничкој башти .
(src)="49"> Па затоа знам дека одела по кратенката преку улицата Инверлит за да стигне до овде .
(trg)="52"> Значи , она је ишла пречицом кроз Инверлеј да би стигла овде .
(src)="50"> И за крај , таа има дерматитис на прстите на нејзината десна рака , дерматитис кој е карактеристичен за работниците од линолеумската фабрика во Брнтајленд . "
(trg)="53"> И коначно , има дерматитис на прстима десне руке , дерматитис који је јединствен за раднике у фабрици линолеума у Бурнтајленду . "
(src)="51"> А откако Бел ќе го соблече пациентот , и ќе започне со прегледот , можете да замислите уште колку многу работи може да открие .
(trg)="54"> А када се пацијенткиња свуче и Бел почне да је прегледа , можете замислити колико још ствари може да открије .
(src)="52"> Како професор по медицина , и како студент , јас бев многу инспириран од оваа приказна .
(trg)="55"> Као професора медицине и као ученика , та прича ме је веома инспирисала .
(src)="53"> Но можеби не знаете дека нашата способност да го посматраме телото на едноставен начин , користејќи ги своите сетила , е сосема скорешна .
(trg)="56"> Али можда не схватате да је наша способност да погледамо тело на овај једноставан начин , користећи чула , прилично нов .
(src)="54"> Фотографијата која ви ја покажувам е од Леополд Оуенбругер кој што , во доцниот XVII век , ја откри перкусијата .
(trg)="57"> Ово је слика Леополда Ауенбругера који је у касном осамнаестом веку открио перкусију ( мед . ) .
(src)="55"> Приказната оди вака :
(src)="56"> Леополд Оуенбругер бил син на гостилничар .
(trg)="58"> Леополд Ауенбругер је био син гостионичара .
(src)="57"> И неговиот татко одел долу во подрумот да потчукне од страната на бурињата со вино за да одреди колку вино е останато во нив и да види дали треба да нарача уште .
(trg)="59"> Његов отац је силазио у подрум и лупкао о бурад с вином како би утврдио колико га је остало и да ли треба да поручи још .
(src)="58"> Па затоа кога Оуенбергер станал доктор , започнал да го прави истото .
(trg)="60"> Када је Ауенбругер постао лекар , почео је да чини исту ствар .
(src)="59"> Тој потчукнувал на градите од неговите пациенти и на нивнитре стомаци .
(trg)="61"> Куцкао би по грудима својих пацијената , по њиховим стомацима .
(src)="60"> И скоро се што ние знеме за перкусијата , кое што можете да го наречете и " ултразвук на тоа време " зголемување на орган , течност околу срцето , течност во белите дробови , стомачни промени -- сè ова е објаснето во неговото прекрасно дело
(trg)="62"> И скоро све што знамо о перкусији , која ја била ултразвук тог доба - увећање органа , течност око срца , у плућима , абдоминалне промене - све то је он описао у дивном рукопису
(src)="61"> " Инвентум Новум " - " Ново откритие , " кое ќе исчезнело во заборав , да не бил еден лекар , Корвисар , познат француски доктор -- познат само затоа што му бил лекар на овој господин -- кој повторно не претставил неговото дело .
(trg)="63"> " Inventum Novum " , " Нови изум " , који би пао у заборав , да није било овог лекара , Корвисара , чувеног француског лекара - чувен је само по томе што је био лекар овог господина - он је поново представио и популаризовао овај рад .
(src)="62"> А тоа било пропратено една или две години подоцна со откривање на стетоскопот од страна на Ленак .
(trg)="64"> Годину , две дана касније ,
(trg)="65"> Ленек је изумео стетоскоп .
(src)="63"> Ленак , наводно се шетал низ Париските улици и видел две деца кои се играле со прачка .
(trg)="66"> Прича се да је Ленек шетао париским улицама и видео двоје деце како се играју са штапом .
(src)="64"> Едно од нив гребело од едната страна на прачката , а другото дете слушало од другата страна .
(trg)="67"> Једно дете је гребало један крај штапа , а друго је слушало на другом крају .
(src)="65"> И Ленак помислил дека ова е одличен начин да се слушаат градите или стомакот со нешто што тој го нарекувал " цилиндерот . "
(trg)="68"> И Ленек је помислио да је ово изврстан начин да се послуша грудни кош или стомак , коришћењем онога што је звао " цилиндар " .
(src)="66"> Подоцна го нарекол стетоскоп .
(trg)="69"> Касније му је дао име стетоскоп .
(src)="67"> Така се родиле стетоскопот и аускултацијата .
(trg)="70"> Тако су рођени стетоскоп и аускултација ( ослушкивање ) .
(src)="68"> После неколку години , во доцниот XIX и раниот XX век , одеднаш , берберот- хирург му одстапил место на лекарот кој се обидува да даде дијагноза .
(trg)="71"> У року од неколико година , крајем деветнаестог и почетком двадесетог века , одједном је бербер- хирург уступио место лекару који је покушавао да постави дијагнозу .
(src)="69"> Ако се сеќавате , многу пред ова време , без разлика што и да те мачи , одиш кај берберот- хирург кој те преврзува , ти пушта крв , те прочистува .
(trg)="72"> Ако се сећате , пре тога бисте , какав год проблем имали , ишли код бербера- хирурга који би применио терапију врућим чашама , пуштао вам крв , прочистио би вас .
(src)="70"> И да , доколку си сакал , можел да те подстриже -- кратко од страните , долго кај тилот -- и да ти го извади забот додека си веќе таму .
(trg)="73"> И да , ако желите он би вас и подшишао - кратко са стране , дуже позади - и извадио би вам зуб , о истом трошку .
(src)="71"> Тој не се ни обидувал да дава дијагноза .
(trg)="74"> Није покушавао да постави дијагнозу .
(src)="72"> Всушност , некои од вас можеби добро знаат дека берберскиот столб , црвено- белите пруги ги претставуваат крвавите завои на берберот- хирург , и кутиите на двата краја ги претставуваат лончињата во кои крвта била собирана .
(trg)="75"> Заправо , неки од вас можда знају да црвене и беле пруге берберског штапа представљају крваве завоје бербера- хирурга , а посуде на оба краја представљају посуде у којима је скупљана крв .
(src)="73"> Појавувањето на аускултацијата и перкусијата претставувале огромна промена и момент кога лекарите започнуваат да гледаат во внатрешноста на телото .
(trg)="76"> Али проналазак аускултације и перкусије представљао је велику промену , тренутак кад су лекари почели да гледају унутар тела .
(src)="74"> И мислам дека оваа слика , претставува врв на таа клиничка ера .
(trg)="77"> Мислим да ова конкретна слика представља врхунац тог клиничког доба .
(src)="75"> Ова е многу позната слика :
(trg)="78"> То је веома позната слика :
(src)="76"> " Докторот " од Лук Филдс .
(trg)="79"> " Лекар " , од Лука Филдса .
(src)="77"> На Лук Филдс му било наложено од страна на Тејт , кој тогаш ја оформил Тејт Галеријата .
(trg)="80"> Тејт је тражио од Лука Филдса да наслика ово , а потом је основао " Тејт " галерију .
(src)="78"> Тејт го поканил Филдс да наслика слика од општествено значење .
(trg)="81"> Тејт је од Филдса тражио да слика слике од друштвеног значаја .
(src)="79"> И интересно е што Филдс ја избрал оваа тема .
(trg)="82"> Занимљиво је да је Филдс изабрао ову тему .
(src)="80"> Најстариот син на Филдс , Филип , починал на девет годишна возраст на Бадник после кратко боледување .
(trg)="83"> Његов најстарији син , Филип , умро је са девет година , после кратке болести , на Бадње вече .
(src)="81"> И Филдс бил импресиониран од лекарот кој бдеел над неговиот кревет две , три ноќи , па решил да се обиде да го претстави современиот лекар -- скоро да му оддаде почит на тој лекар .
(trg)="84"> Филдса је очарао лекар који је бдео над синовљевом постељом две , три ноћи , и одлучио је да покуша да дочара лекара свог времена - то је као посвета лекару .
(src)="82"> И така се родила и сликата " Докторот " , многу позната слика .
(trg)="85"> Тако је настала веома позната слика " Лекар " .
(src)="83"> Таа се наоѓа на календари , поштенски марки во многу различни земји .
(trg)="86"> У многим земљама се нашла на календарима , поштанским маркама .
(src)="84"> Често се прашувам што би правел Филдс доколку бил замолен да наслика слика во модерново време , во 2011 година ?
(trg)="87"> Често сам се питао шта би Филдс урадио да му је тражено да наслика ово у модерном добу , у години 2011 . ?
(src)="85"> Дали би ставил компјутерски монитор на местото од пациентот ?
(trg)="88"> Да ли би на месту пацијента насликао компјутер ?
(src)="86"> Имав проблеми во Силиконската Долина затоа што реков дека пациентот во кревет скоро да е претворен во иконка на компјутерот која го претставува пациентот .
(trg)="89"> Упао сам у невоље у Силицијумској Долини када сам рекао да је пацијент у кревету скоро постао само слика правог пацијента који се налази у компјутеру .
(src)="87"> Дури смислив и назив за таква работа на компјутерот .
(trg)="90"> Осмислио сам реч за то биће у компјутеру .
(src)="88"> Го нареков иПациент . иПациентот добива големо внимание низ цела Америка .
(trg)="91"> Зовем га иПацијент .
(trg)="92"> Он добија изврсну негу широм Америке .
(src)="89"> Пациентот честопати се прашува , каде се сите ?
(trg)="93"> Прави пацијент се некада запита где су сви ?
(src)="90"> Кога ќе дојдат да ми објаснат некои работи ?
(trg)="94"> Када ће доћи и објаснити ми ствари ?
(src)="91"> Кој е надлежен овде ?
(trg)="95"> Ко је одговоран ?
(src)="92"> Постои вистинска подвоеност меѓу перцепцијата на пациентот и перцепциите на докторите , дури и во најдобрите медицински установи .
(trg)="96"> Постоји велико неслагање између перцепције пацијента и лекара о томе како треба да изгледа најбоља нега .
(src)="93"> Сакам да ви покажам една фотографија за да видите како изгледаа визитите кога јас бев на пракса .
(trg)="97"> Желим да вам покажем како су изгледале визите када сам ја био на обуци .
(src)="94"> Целиот фокус беше свртен кон пациентот .
(trg)="98"> Фокус је био на пацијенту .
(src)="95"> Одевме од кревет до кревет .
(trg)="99"> Ишли смо од кревета до кревета .
(src)="96"> Дежурниот лекар беше надлежен .
(trg)="100"> Дежурни лекар је био главни .
(src)="97"> Деновиве , премногу често , визитите изгледаат вака , а дискусиите се одвиваат во соба која е далеку од пациентот .
(trg)="101"> Данас , визите често највише личе на ово , где се дискусија одвија у соби далеко од пацијента .
(src)="98"> Дискусиите се во врска со сликите и податоците на компјутерот .
(trg)="102"> Дискусија се води о сликама на компјутеру , о подацима .
(src)="99"> Еден многу важен дел , недостасува . пациентот .
(trg)="103"> А битан део који недостаје је пацијент .
(src)="100"> На моето мислење повлијаеа две анегдоти кои сакам да ги поделам со вас .
(trg)="104"> На моје размишљање су утицале две анегдоте које желим да поделим са вама .
(src)="101"> Едната е поврзана со една моја пријателка која имаше рак на градите , и беше пронајден мал рак на градата -- и имаше лумпектомија во градот во кој живеев .
(trg)="105"> Прва је о једној пријатељици која је имала рак дојке , пронађен јој је мали рак дојке - који је извађен у граду у ком сам живео .