# mk/0PiQnyTcTekQ.xml.gz
# sk/0PiQnyTcTekQ.xml.gz
(src)="1"> Одговорот е оваа , 146 .
(trg)="1"> Odpoveď je , že touto , 146 .
(src)="2"> Ја сместуваме во посетените .
(trg)="2"> Pridáme ju medzi preskúmané .
(src)="3"> Но немаме што да додадеме затоа што и двата нејзини соседи веќе се посетени .
(trg)="3"> Ale tu už nie je čo pridať , pretože obaja susedia už boli preskúmaní .
(src)="4"> Која е патеката која ја разгледуваме следна ?
(trg)="4"> Na ktorú cestu sa pozrieme teraz ?
# mk/0Ri6knbcAylb.xml.gz
# sk/0Ri6knbcAylb.xml.gz
(src)="1"> Кога имате 21 минута за говор , тогаш две милиони години ви се чинат како многу долго време .
(trg)="1"> Keď máte na prezentáciu 21 minút , dva milióny rokov sú popri tom ako večnosť .
(src)="2"> Но еволуциски , две милиони години се ништо .
(trg)="2"> Z pohľadu evolúcie sú však 2 milióny rokov ničím .
(src)="3"> Сепак во текот на две милиони години , човечкиот мозок за трипати ја зголемил својата маса , почнувајќи од мозокот на нашиот предок Хабилис , кој тежел пола килограм , па до речиси килограм и половина парче месо кое секој од вас го има меѓу ушите .
(trg)="3"> Za tento " okamih " sa však ľudskému mozgu podarilo takmer strojnásobiť svoju veľkosť . z polkilového mozgu nášho predka Habilisa na takmer kilo a pol toho , čo máme medzi ušami dnes .
(src)="4"> Зошто големиот мозок е толку важен , па природата запнала сите да имаме по еден таков ?
(trg)="4"> Prečo príroda tak veľmi chcela , aby mal každý z nás veľký mozog ?
(src)="5"> Епа , кога мозоците трипати ќе се зголемат , тие не само што стануваат три пати поголеми ; тие добиваат нови структури .
(trg)="5"> Keď je mozog trikrát väčší , nie je to len nafúknutý objem .
(trg)="6"> Vytvárajú sa nové štruktúry .
(src)="6"> И една од главните причина за големината на нашиот мозок е тоа што си добил нов дел , наречен " фронтален лобус . " И особено , еден дел наречен " пре- фронтален кортекс . "
(trg)="7"> Náš mozog vyrástol aj vďaka tomu , že pribudla nová časť , ktorá sa nazýva čelný lalok .
(trg)="8"> A z nej najmä časť nazývaná prefrontálna kôra .
(src)="7"> Е сега , што добро ви носи пре- фронталниот кортекс за да може да го оправда целиот архитектонски ремонт на човековиот череп во текот на еден краток еволуциски период ?
(trg)="9"> Čo také robí prefrontálna kôra , že evolúcii stojí za kompletnú generálku ľudskej lebky ?
(src)="8"> Епа , се испоставува дека пре- фронталниот кортекс врши многу работи , но една од најважните работи е дека служи како симулатор за искуствата .
(trg)="10"> Prefrontálna kôra dokáže množstvo vecí , ale v jednom skutočne vyniká .
(trg)="11"> Je to náš simulátor zážitkov .
(src)="9"> Пилотите вежбаат во симулатори за лет за да не направат вистински грешки во авионите .
(trg)="12"> Pilot sa učí lietať na leteckom simulátore , aby nespravil chybu , keď sedí v skutočnom lietadle .
(src)="10"> Луѓето ја имаат оваа неверојатна адаптација со која можат да имаат искуства во нивните глави , пред истите да ги испробаат во вистинскиот живот .
(trg)="13"> Ľudské bytosti majú úžasnú schopnosť skutočne prežiť veci v hlave ešte predtým , ako si ich vyskúšajú naživo .
(src)="11"> Оваа финта не можел да ја прави ниту еден наш предок , и ниту едно животно .
(trg)="14"> Toto je trik , ktorý nedokázal žiadny z našich predchodcov , v ktorom sa nám nevyrovná žiadne iné zviera .
(src)="12"> Тоа е неверојатна адаптација .
(trg)="15"> Nádherná adaptácia .
(src)="13"> Заедно со палците , исправениот од и јазикот , тоа е една од работите што им помогна на нашиот предци да се симнат од дрвјата и да се залетаат во трговските центри .
(trg)="16"> Spolu s protistojným palcom , vzpriamenou postavou a jazykom nás tento trik dostal zo stromov až do nákupných centier .
(src)="14"> Сега -- ( Смеа ) -- сите сте го направиле ова .
(src)="15"> Мислам , знаете ,
(trg)="17"> Všetci z vás si to už vyskúšali .
(src)="16"> Бен и Џери не јадат сладолед од џигер и кромид а тоа не е така бидејќи пробале , па рекле , " Бљак . "
(trg)="18"> Zmrzlinári nepredávajú cibuľovo- pečeňovú zmrzlinu .
(trg)="19"> Nie preto , že by ju pripravili , ochutnali a povedali " blé " .
(src)="17"> Туку бидејќи , без да станувате од вашата столица , вие можете да го симулирате тој вкус и да речете " бљак " уште пред да го пробате .
(trg)="20"> Ale preto , že aj bez reálnej skúsenosti dokážete nasimulovať jej chuť a povedať " fuj " skôr , ako sa pustíte do jej výroby .
(src)="18"> Да видиме како работат вашите симулатори за искуството .
(trg)="21"> Pozrime sa na to , ako váš simulátor zážitkov funguje .
(src)="19"> Да направиме една мала проверка пред да продолжам со говорот .
(trg)="22"> Kým prejdem ďalej , spravme si rýchly test .
(src)="20"> Еве ви две различни иднини за кои ве повикувам да размислите малку , можете да се обидете да ги симулирате , и да ми кажете која од нив би ја преферирале .
(trg)="23"> Predstavte si dva rôzne scenáre vašej budúcnosti , nasimulujte si ich v hlave a povedzte mi , ktorú verziu by ste si vybrali .
(src)="21"> Една од нив е добивање на лото .
(trg)="24"> Prvá je , že vyhráte lotériu .
(src)="22"> Тоа се околу 314 милиони долари .
(trg)="25"> 314 miliónov dolárov .
(src)="23"> А другата е да станете параплегичар .
(trg)="26"> Druhá , že zostanete na vozíčku .
(src)="24"> Значи , размислете само за момент .
(trg)="27"> Dám vám chvíľku na rozmyslenie .
(src)="25"> Веројатно и не мора да размислувате .
(trg)="28"> Asi ju ani nepotrebujete , čo ?
(src)="26"> Интересно , постојат податоци за овие две групи на луѓе , податоци за тоа колку се среќни .
(trg)="29"> Zaujímavé je , že o týchto dvoch skupinách ľudí máme dáta , dáta o tom , akí sú šťastní .
(src)="27"> И токму ова очекувате да го видите , така ?
(trg)="30"> Toto je presne to , čo ste očakávali , nie ?
(src)="28"> Но , ова не се вистинските податоци .
(trg)="31"> Toto ale nie sú správne údaje .
(src)="29"> Јас ги измислив !
(trg)="32"> Vymyslel som si ich !
(src)="30"> Еве ги податоците .
(trg)="33"> Tieto sú správne .
(src)="31"> Го паднавте квизот , а поминаа одвај пет минути од предавањето .
(trg)="34"> Neprešli ste kvízom a to ešte neuplynulo ani päť minút z prednášky .
(src)="32"> Бидејќи факт е дека година после парализата на нивните нозе , и една година после добивањето на лото , добитниците на лото и параплегичарите се еднакво среќни .
(trg)="35"> Faktom je , že po roku od úrazu a rok od výhry v športke , vozíčkari sú na tom so šťastím rovnako ako výhercovia .
(src)="33"> Е сега , нека не ви биде криво што го паднавте првиот квиз , бидејќи сите луѓе паѓаат на сите квизови цело време .
(trg)="36"> Nič si nerobte z toho , že ste kvíz neprešli , pretože nikto žiadne kvízy nikdy neprechádza .
(src)="34"> Истражувањето што го спроведуваше мојата лабораторија , што економистите и психолозите од целата земја го спроведуваа , покажа нешто навистина запрепастувачко за нас , нешто што го нарекуваме " преценето влијание , " односно симулаторот е склон кон лошо функционирање .
(trg)="37"> Výskum , ktorý robíme v našom laboratóriu , a výskumy , ktoré robili ekonómovia a psychológovia po celej krajine nám ukázali čosi prekvapujúce .
(trg)="38"> Nazývame to zlým odhadom dôležitosti , ktorý je dôvodom , prečo náš simulátor nepracuje správne .
(src)="35"> Симулаторот те тера да веруваш дека различните исходи се поразлични од она што навистина е случајот .
(trg)="39"> Simulátor nás nechá veriť v iné výsledky , ako skutočne prídu .
(src)="36"> Од теренските истражувања до лабораториските студии , увидовме дека добивањето или губењето на избори , добивањето или губењето на интимен партнер , добивањето или недобивањето унапредување , положувањето или паѓањето на испит , и така натаму , имаат далеку помало влијание , помал интензитет и помала трајност одошто луѓето очекуваат да имаат .
(trg)="40"> Laboratórne testy aj prieskumy priamo v teréne ukazujú , že nezáleží na tom , či vyhráme , alebo prehráme voľby , získame alebo stratíme lásku , povýšia nás alebo nie , či spravíme skúšku , alebo z nej vyletíme .
(trg)="41"> Každá z týchto situácií má na nás oveľa menší vplyv a trvá kratšie ako očakávame .
(src)="37"> Всушност , неодамнешна студија -- ова речиси ќе ме онесвестеше -- едно неодамнешно истражување покажа како тешките животни трауми влијаат врз луѓето т . е . ако се случила траума пред три месеци , со некои мали исклучоци , таа не би имала , ама баш никаков ефект врз вашата среќа .
(trg)="42"> Nedávna štúdia ma takmer priklincovala k zemi .
(trg)="43"> Výskum naznačuje , že trauma , ktorou ľudia prešli pred viac ako tromi mesiacmi nemá - až na málo výnimiek - na naše šťastie takmer žiadny vplyv .
(src)="38"> Зошто ?
(trg)="44"> Prečo ?
(src)="39"> Бидејќи среќата може вештачки да се создаде .
(trg)="45"> Šťastie si vieme vyrobiť .
(src)="40"> Сер Томас Браум во 1642 напишал , " Јас сум најсреќниот жив човек .
(trg)="46"> Sir Thomas Brown napísal v roku 1642 :
(trg)="47"> " Som najšťastnejší muž na svete .
(src)="41"> Во мене го имам она што може да ја претвори сиромаштијата во богатство , несреќата во просперитет .
(trg)="48"> Mám schopnosť premeniť chudobu na bohatstvo , nešťastie na blahobyt .
(src)="42"> Јас сум понеранлив од Ахил ; на ниту едно место не може да ме удри судбината . "
(trg)="49"> Vydržím viac ako Achiles ; osud ma nemá ako zraniť . "
(src)="43"> Каква неверојатна машинерија има овој дечко во неговата глава ?
(trg)="50"> Aký úžasný mechanizmus má tento chlapík v hlave ?
(src)="44"> Епа , се испоставува дека тоа е онаа иста неверојатна машинерија што секој од нас ја има .
(trg)="51"> Presne taký istý , ako každý z nás .
(src)="45"> Човечките битија имаат нешто кое можеме да го наречеме " психолошки имун систем . "
(trg)="52"> Ľudské bytosti v sebe majú niečo ako psychologický imunitný systém .
(src)="46"> Систем од сознајни процеси , воглавно не- свесни сознајни процеси , кои им помагаат да го променат погледот кон светот , со цел да се чувствуваат подобро во врска со светот во кој се наоѓаат во тој момент .
(trg)="53"> Systém rozumových procesov , najmä nevedomých , ktoré nám pomáhajú meniť pohľad na svet , aby sme sa cítili lepšie vo svete , v ktorom sa nachádzame .
(src)="47"> Како и Сер Томас , вие ја имате оваа машина .
(trg)="54"> Aj vy v sebe máte tento prístroj , tak ako Sir Thomas .
(src)="48"> За разлика пак од Сер Томас , се чини дека вие не знаете дека ја имате ( Смеа )
(trg)="55"> Narozdiel od Sira Thomasa však o tom asi neviete .
(src)="49"> Ние вештачки ја создаваме среќата , а си мислиме дека среќата е нешто што треба да се најде .
(trg)="56"> Dokážeme si pre seba šťastie vyrobiť , ale myslíme si , že ho treba hľadať .
(src)="50"> Не ви требам јас за да ви давам примери за луѓе како ја создаваат среќата , претпоставувам .
(trg)="57"> Myslím , že vám nebudem musieť ukázať príliš veľa príkladov
(src)="51"> Иако ќе ви прикажам неколку експериментални докази , сепак не мора да одите толку далеку за да дојдете до докази .
(trg)="58"> Hoci vám ukážem množstvo experimentálnych dôkazov , po skutočné dôkazy nikto z vás nemusí chodiť ďaleko .
(src)="52"> Како предизвик , од време на време го кажувам ова во предавањата , зедов една копија од Њујорк Тајмс и се обидов да најдам некои примери за луѓе кои вештачки ја создале среќата .
(trg)="59"> Raz za čas si na prednáškach skúšam takúto hru : vezmem si výtlačok New York Times a snažím sa nájsť príklady ľudí , ktorí si vyrábajú šťastie .
(src)="53"> И еве ви тројца дечки како ја создаваат среќата .
(trg)="60"> A tu sú traja chlapíci .
(src)="54"> " Многу ми е подобро на физички , финансиски , емоционален , ментален и речиси на било кој друг план . " " Не се каам ниту за момент .
(trg)="61"> " Som na tom oveľa lepšie fyzicky , finančne , psychicky a takmer vo všetkých ostatných ohľadoch . "
(trg)="62"> " Neľutujem ani minútu .
(src)="55"> Беше велелепно доживување . " Верувам дека излезе супер . "
(trg)="63"> Bol to vynikajúci zážitok . "
(trg)="64"> " Verím , že to skončilo najlepšie , ako mohlo . "
(src)="56"> Кои се овие ликови што се толку проклето среќни ?
(trg)="65"> Kto sú títo neskutočne šťastní ľudia ?
(src)="57"> Првиот е Џим Рајт .
(trg)="66"> Prvý je Jim Wright .
(src)="58"> Некои од вас сте доволно возрасни и се сеќавате : тој беше претседател на Претставничкиот Дом и даде оставка поради срам кога овој млад Републиканец по има Њут Гингрич дозна за дубарата што ја имаше направено .
(trg)="67"> Niektorí z vás si ho možno pamätajú ako predsedu Snemovne reprezentantov , ktorý odstúpil , keď mladý republikán Newt Gingrich vytiahol na svetlo sveta jeho nepekný kšeft .
(src)="60"> Најмоќниот Демократ во земјата , изгуби сè .
(trg)="69"> Najsilnejší demokrat v krajine , stratil všetko .
(src)="61"> Ги изгуби парите ; ја изгуби моќта .
(trg)="70"> Peniaze .
(trg)="71"> Moc .
(src)="62"> И што има да каже за ова после сите овие години ?
(trg)="72"> Čo na to vraví celé roky po udalosti ?
(src)="63"> " Многу ми е подобро на физички , финансиски , ментален и на речиси било кој друг план . "
(trg)="73"> " Som na tom lepšie finančne , fyzicky , psychicky , takmer vo všetkých ostatných ohľadoch . "
(src)="64"> На каков друг план може да ви биде подобро ?
(trg)="74"> Akými inými spôsobmi ?
(src)="65"> Зеленчуков ?
(trg)="75"> Zeleninovo ?
(src)="66"> Минерален ?
(trg)="76"> Minerálne ?
(src)="67"> Животински ?
(trg)="77"> Zvieraco ?
(src)="68"> Сè му оди како подмачкано .
(trg)="78"> To je aj celkom samozrejmé .
(src)="69"> Морис Бикам е некој за кого никогаш не сте слушнале .
(trg)="79"> Moresse Bickham je neznámy človek .
(src)="70"> Морис Бикам ги користел овие зборови откако бил ослободен .
(trg)="80"> Povedal tieto slová po tom , čo ho prepustili z väzenia .
(src)="71"> Имал 78 години .
(trg)="81"> Mal 78 rokov .
(src)="72"> Поминал 37 години во Државниот Казнен Дом на Луизијана за злосторство што не го сторил .
(trg)="82"> Strávil 37 rokov v štátnej väznici v Louisiane , za zločin , ktorý nespáchal .
(src)="73"> На крај беше амнестиран , на 78 години , со помош на ДНК докази .
(trg)="83"> Nakoniec bol oslobodený vo veku 78 rokov , vďaka DNA dôkazu .
(src)="74"> И што имал тој да каже за ова искуство ?
(trg)="84"> A čo povedal o svojej skúsenosti ?
(src)="75"> " Не се каам ниту за момент .
(trg)="85"> " Neľutujem ani minútu .
(src)="76"> Ова беше велелепно искуство . "
(trg)="86"> Bola to vynikajúca skúsenosť . "
(src)="77"> Велелепно !
(trg)="87"> Vynikajúca !
(src)="78"> Дечково не вели ,
(trg)="88"> Tento človek nevraví :
(src)="79"> " Добро , знаете , имаше некои фини дечки .
(src)="80"> Имаа фискултурна сала . "
(trg)="89"> " Bolo tam pár fajn ľudí a mali sme aj telocvičňu . "
(src)="81"> Туку вели " велелепно , " збор кој вообичаено го чуваме за нешто како што е религиозното доживување .
(trg)="90"> Vraví , že to bolo vynikajúce , slovo , ktorým zvyčajne opisujeme náboženský zážitok .
(src)="82"> Хари С .
(trg)="91"> Harry S. Langerman povedal tieto slová .
(src)="83"> Лангерман ги користеше овие зборови , а тој е некој кој сте можеле да го знаете но не го знаете , бидејќи во 1949 тој прочитал една мала статија во весник за еден штанд со хамбургери во сопственост на некои браќа МекДоналдс .
(trg)="92"> Možno by ste ho mohli poznať .
(trg)="93"> V roku 1949 si prečítal v novinách malý článok o hamburgerovom stánku , ktorý vlastnili dvaja bratia McDonaldovci
(src)="84"> И тој си помислил , " Ова е навистина прекрасна идеја ! "
(trg)="94"> A pomyslel si " hm , dobrý nápad . "
(src)="85"> Па така тргнал да ги бара .
(src)="86"> Тие му рекле ,
(trg)="95"> Tak ich našiel a oni mu povedali :
(src)="87"> " Можеме да ти дадеме една франшиза за 3 . 000 долари . "
(trg)="96"> " Môžeme ti dať frančízu za 3 000 dolárov . "
(src)="88"> Хари се вратил во Њујорк , побарал од брат му кој е инвестициски банкар да му позајми 3 . 000 долари , а бесмртните зборови на брат му биле ,
(trg)="97"> Harry sa vrátil do New Yorku a od brata , ktorý bol investičný bankár , si vypýtal pôžičku 3000 dolárov .
(trg)="98"> Nesmrteľné slová jeho brata zneli :
(src)="89"> " Абе идиот , кој ќе ти јаде хамбургери . "
(trg)="99"> " Idiot , nikto predsa neje hamburgery . "
(src)="90"> Не сакал да му позајми пари , и се разбира шест месеци подоцна
(trg)="100"> Nepožičal mu peniaze a o 6 mesiacov dostal
(src)="91"> Реј Крок ја имал истата идеја .
(trg)="101"> Ray Croc rovnaký nápad .
(src)="92"> Се покажало дека луѓето навистина јадат хамбургери , а Реј Крок , за кратко , станал најбогатиот човек во Америка .
(trg)="102"> Ukázalo sa , že ľudia jedia hamburgery , a Ray Croc sa dokonca na istý čas stal najbohatším mužom v Amerike .
(src)="93"> И најпосле -- знаете , најинтересниот пример -- некои од вас ја препознаваат оваа млада фотографија од Пит Бест , првобитниот тапанар на Битлси , се додека тие , знаете , не го испратиле на мисија , му се сокриле и си го зеле со нив Ринго на турнеја .
(trg)="103"> A napokon - viete , najlepší možný svet - možno niektorí z vás na tejto fotografii spoznávate Peta Besta , pôvodného bubeníka Beatles , bubnoval v Beatles dovtedy , kým ho nevyhodili a na turné si nevzali Ringa Starra .
(src)="94"> И во 1994 , кога Пит Бест бил интервјуиран
(trg)="104"> V roku 1994 , keď s Petom Bestom robili rozhovor
(src)="95"> -- да , тој се уште е тапанар ; да , си има свое музичко студио -- тој го кажал следново :
(trg)="105"> - je mimochodom stále bubeníkom , štúdiovým hráčom - povedal toto :
(src)="96"> " Посреќен сум за разлика од она што би бил ако останев со Битлси . "
(trg)="106"> " Som šťastnejší , ako keby som hral s Beatles . "
(src)="97"> Во ред .
(trg)="107"> Ok .
(src)="98"> Има нешто важно да се научи од овие луѓе , а тоа е пак тајната за среќата .
(trg)="108"> Myslím , že od týchto ľudí sa môžeme naučiť niečo dôležité .
(trg)="109"> Tajomstvo , ako byť šťastný .
(src)="99"> Еве ја , конечно ќе ја откриеме .
(trg)="110"> Tu je návod , konečne v plnej kráse .