# lo/VuqYr9NN4uzC.xml.gz
# ne/VuqYr9NN4uzC.xml.gz
(src)="1"> ສະບາຍດີ . ພວກທ່ານເປັນແນວໃດແດ່ ? ຜ່ານມາຄັກຫຼາຍ ແມ່ນບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າເກືອບຫງາຍຍ້ອນສິ່ງທີ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນທັງໝົດ . ອັນທີ່ຈິງ , ຂ້າພະເຈົ້າວ່າຈະກັບດີກວ່າ .
(src)="2"> ( ຫົວ ) ຜ່ານມາ ມີຢູ່ ສາມ ແກນ , ແມ່ນບໍ່ , ທີ່ໄດ້ຜ່ານກອງປະຊຸມ , ເຊິ່ງກ່ຽວພັນ ກັບສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຢາກເວົ້າເຖິງ ອັນທີໜຶ່ງແມ່ນຫຼັກຖານອັນອັດສະຈັນ ຂອງຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງມະນຸດຊາດ ໃນບົດສະເໜີທັງໝົດທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຟັງຜ່ານມາ ແລະ ຈາກໝົດທຸກຄົນທີ່ຢູ່ທີ່ນີ້ . ສະເພາະແຕ່ ຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຂອບເຂດ ຂອງມັນ ກໍ່ພໍແຮງແລ້ວ . ອັນທີສອງນັ້ນແມ່ນ ສິ່ງນີ້ ພາເຮົາມາຢູ່ໃນຈຸດທີ່ພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າແມ່ນຫຍັງຈະເກີດຂຶ້ນ , ໃນອະນາຄົດ . ບໍ່ຮູ້ເລີຍ ວ່າ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຈະຜັນຂະຫຍາຍໄປແນວທາງໃດ . ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສົນໃຈໃນການສຶກສາ - ອັນທີ່ຈິງແລ້ວ , ສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນແມ່ນ ໝົດທຸກຄົນມີສິ່ງທີ່ຕ້ອງສົນໃຈໃນການສຶກສາ . ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າສິ່ງນີ້ເປັນຕາສົນໃຈຫຼາຍ . ຖ້າທ່ານໄປຮ່ວມງານສັງສັນ , ແລະ ເວົ້າວ່າ ທ່ານເຮັດວຽກໃນຂະແໜງສຶກສາ - ອັນທີ່ຈິງ , ທ່ານຈະບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໄປຮ່ວມງານສັງສັນດອກ , ເວົ້າແທ້ , ຖ້າທ່ານເຮັດວຽກໃນຂະແໜງສຶກສາ .
(src)="3"> ( ຫົວ ) ບໍ່ມີໃຜເຊີນທ່ານດອກ . ແລະ ກໍ່ບໍ່ມີໃຜຊວນທ່ານເປັນເທື່ອທີສອງ , ເຊິ່ງມັນກໍ່ແປກ . ຂ້າພະເຈົ້າວ່າມັນປະຫຼາດດີ . ແຕ່ວ່າຖ້າທ່ານໄດ້ໄປ , ແລະ ບອກໃຜຜູ້ໜຶ່ງວ່າ , ຫັ້ນນ່າ , ເຂົາຖາມວ່າ , " ເຈົ້າເຮັດວຽກຫຍັງ ? " ແລ້ວ ທ່ານບອກວ່າທ່ານເຮັດວຽກໃນຂະແໜງສຶກສາ , ທ່ານຊິເຫັນໃບໜ້າຂອງເຂົາປາດສະຈາກສີເລືອດ . ເຂົາຈະເປັນປະມານວ່າ ,
(trg)="1"> सुभप्रभात । के छ त ? सब ठिकठाक , हैन त ? यी सबै कुराहरूले मलाई अचम्म र हैरान् तुल्यायो । वास्तवमा , म छोडेर जाँदैछु । ( हाँसो) © यहाँ तीन बिषयहरू छन , हैन त, ♫ सम्मेलनको तयारी , र यी प्रासङ्गिक पनि छन् मैले भन्न चाहेका कुरासित। ¼ एउटा चाहिँ मानव सिर्जनशीलताको असाधारण प्रमाण हाम्रामा भएका सबै प्रस्तुतिहरूमा देखिएको छ र यहाँ उपस्थित सबै व्यक्तिहरूमा । मात्र यसको विविधता र यसको प्रकार । दोस्रो चाहिँ यसले हामीलाई एउटा यस्तो ठाउँमा पुर्र्याएको छ जहाँ अब अगाडि भविष्यमा के हुँदैछ भन्ने , हामीलाई केहि थाहा छैन । अनि यो कसरी सकिएला भन्ने केहि थाहा छैन । मलाई शिक्षामा रुचि छ -- वास्तवमा , मलाई के लाग्छ भने सबैलाई शिक्षामा रुचि हुन्छ । तपाईँलाई छैन त ? मलाई चाहिँ यो खुब रमाईलो लाग्छ। € यदि तपाईँ कुनै रात्रिभोजमा हुनुहुन्छ , र तपाईँले भन्नुभयो कि तपाईँ शिक्षा क्षेत्रमा काम गर्नुहुन्छ -- वास्तवमा , प्रष्टै छ , यदि तपाईँ शिक्षामा काम गर्नुहुन्छ भने , तपाईं प्राय : भोजमै भेटिनुहुन्न । ( हाँसो ) तपाईंलाई कसैले सोध्दैन । अनि तपाईँलाई फेरि कसैले सोध्दैन , उत्सुक भएर । त्यो मेरो लागि अचम्मको कुरा हो । तर यदि तपाईँ शिक्षामै काम गर्नुहुन्छ , अनि तपाईँले कसैलाई भन्नुभयो भने , तपाईँलाई थाहै छ , उनीहरू भन्छन , " तपाईँ के गर्नुहुन्छ ? " अनि तपाईँ आफू शिक्षामा काम गर्छु भन्नुहुन्छ , तपाईँले उनीहरूको अनुहारको रङ्ग हराएको देख्नुहुनेछ । तिनीहरू यस्तो खाले कुरा गर्छन् ,
(src)="4"> " ຈັ່ງແມ່ນຊາດ , " ຫັ້ນນ່າ , " ເປັນຫຍັງຕ້ອງແມ່ນກູ ? ຫາກໍ່ຊິໄດ້ອອກມາສັງສັນກັບໝູ່ເທື່ອທຳອິດໃນອາທິດ . " ( ຫົວ ) ແຕ່ຖ້າທ່ານຫາກຖາມກ່ຽວກັບການສຶກສາຂອງເຂົາ , ເຂົາຈະຈັບທ່ານຕິດຝາ . ເພາະວ່າມັນເປັນສິ່ງໜຶ່ງ ທີ່ລົງເລິກໃນຕົວຄົນເຮົາ , ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຖືກບໍ ? ຄືກັບ ສາດສະໜາ , ເງິນຄຳ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ . ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມສົນໃຈອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນການສຶກສາ , ແລະ ຄິດວ່າເຮົາທຸກຄົນມີຄືກັນໝົດ . ເຮົາມີສ່ວນໄດ້ສ່ວນເສີຍອັນໃຫຍ່ຫຼວງໃນການສຶກສາ , ສ່ວນໜຶ່ງຍ້ອນວ່າ ມັນແມ່ນການສຶກສານີ້ລະທີ່ຄວນຈະ ພາເຮົາໄປສູ່ອະນາຄົດທີ່ພວກເຮົາບໍ່ສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ . ຖ້າທ່ານລອງຄິດເບິ່ງ , ເດັກນ້ອຍທີ່ເລີ່ມເຂົ້າໂຮງຮຽນປີນີ້ ຈະກິນບຳນານໃນປີ 2065 . ບໍ່ມີໃຜຮູ້ - ເຖິງຈະມີຊ່ຽວຊານຕັ້ງຫຼາຍຄົນທີ່ໄດ້ແຫ່ຂະບວນມາໃນໄລຍະ 4 ວັນທີ່ຜ່ານມາ - ວ່າໂລກນີ້ຈະເປັນແນວໃດ ໃນອີກ 5 ປີ . ແຕ່ປານນັ້ນ ພວກເຮົາຍັງພັດ ຕ້ອງໄດ້ໃຫ້ການສຶກສາແກ່ເດັກນ້ອຍເຜື່ອໄວ້ . ສະນັ້ນ ການທີ່ບໍ່ສາມາດຄາດເດົາໄດ້ນັ້ນ , ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ , ເປັນສິ່ງທີ່ມະຫັດສະຈັນ . ແລະ ສ່ວນທີສາມ ໃນນີ້ ແມ່ນ ພວກເຮົາທຸກຄົນໄດ້ເຫັນພ້ອມກັນແລ້ວ ເຖິງ ສະມັດຖະນະອັນອັດສະຈັນທີ່ເດັກນ້ອຍມີ - ສະມັດຖະນະເພື່ອການປ່ຽນແປງຂອງເຂົາ . ຂ້າພະເຈົ້າໝາຍເຖິງ , ຊີເຣນາ ມື້ຄືນນີ້ ແມ່ນຄົນທີ່ມະຫັດສະຈັນ , ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ພຽງແຕ່ເບິ່ງສິ່ງທີ່ລາວສາມາດເຮັດໄດ້ . ແລະ ລາວກໍ່ມີຈຸດພິເສດ , ແຕ່ຄັນຊິເວົ້າແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າລາວກໍ່ບໍ່ໄດ້ ພິເສດມາຕັ້ງແຕ່ຍັງນ້ອຍ . ສິ່ງທີ່ທ່ານເຫັນນັ້ນແມ່ນຄົນຜູ້ໜຶ່ງທີ່ອຸທິດຕົນຢ່າງຍິ່ງ ຜູ້ທີ່ພົບກັບພອນສະຫວັນ . ແລະ ຂໍ້ສະເໜີຂອງຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນວ່າ ເດັກທຸກຄົນມີພອນສະຫວັນຫຼາຍຫຼວງ . ແລະ ພວກເຮົາກໍ່ສິ້ນເປືອງສິ່ງນີ້ໄປ , ຢ່າງບໍ່ໃສ່ໃຈເລີຍ . ສະນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຢາກເວົ້າກ່ຽວກັບການສຶກສາ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າຢາກເວົ້າກ່ຽວກັບຄວາມຄິດສ້າງສັນ . ຈຸດຢືນຂອງຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນວ່າ ຄວາມຄິດສ້າງສັນໃນປະຈຸບັນ ແມ່ນສຳຄັນສຳລັບການສຶກສາທຽບເທົ່າກັບການຮູ້ໜັງສື , ແລະ ພວກເຮົາກໍ່ຄວນປະຕິບັດກັບທັງສອງສິ່ງໃນສະຖານະພາບດຽວກັນ .
(src)="5"> ( ຕົບມື ) ຂອບໃຈ . ມື້ນີ້ກໍ່ມີເທົ່ານີ້ເດີ້ . ຂອບໃຈຫຼາຍໆ .
(src)="6"> ( ຫົວ ) ສະນັ້ນ , ຍັງອີກ 15 ນາທີ . ອັນ , ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເກີດທີ່ ... ບໍ່ແມ່ນ .
(trg)="2"> " हे भगवान , " थाहा छ , " मै चाहिँ किन ? मेरो साताभरिको यहि एउटा रात्रिभोजमा । " ( हाँसो ) तर यदि तपाईँले उनीहरूको शिक्षाको बारेमा सोध्नुभयो भने , उनीहरूले तपाईँलाई जकड्नेछन् । किनभने यो एउटा त्यस्तो कुरा हो जसले मानिसको भित्रसम्म छुन्छ , हैन त ? धर्म , अनि पैसा र अन्य कुराहरू जस्तै। ♫ मलाई शिक्षामा ठूलो रुचि छ , अनि मलाई लाग्छ हामी सबैलाई छ । यसमा हाम्रो एउटा ठूलो अन्तर्निहित स्वार्थ छ, ♪ केहि मात्रामा यसको कारण , शिक्षा नै यस्तो चिज हो जसले हामीले ग्रहण गर्न नसक्ने भविष्यमा हामीलाई लैजान्छ । एक पटक सोच्नुस त , यस वर्ष विद्यालय शुरु गरेका केटाकेटीहरू सन २०६५ मा निवृत्त हुनेछन् । कसैलाई थाहा छैन -- गएका चार दिनमा यहाँ गरिएका सबै विशेषज्ञहरूका कुराहरूका बावजुद -- यो विश्व पाँच वर्षमा कस्तो देखिनेछ भनेर । तरै पनि हामी उनीहरूलाई त्यसका निम्ति पढाईरहनु पर्दछ । त्यसैले यो अनुमानविहीनता , मलाई लाग्छ , अद्भुत किसिमको छ। ® र यसको तेस्रो कुरा के हो भने जे भएपनि , हामी सबै सहमत छौँ बच्चाहरूसँग हुने साँच्चै अद्भुत क्षमतामा -- उनीहरूको नवीनताको क्षमतामा । मेरो मतलव , हिजो राती सिरेनाले अचम्मै गरिन , हैन त ? उनले के गर्न सक्दी रहिछन भन्ने हेर्दा त । र उनी अपवाद हुन , तर मलाई लाग्छ हैनन, अझ यसरी भनौं , सम्पूर्ण बचपनभरिमै अपवाद । तपाईँले त्यहाँ देख्नुभएको एउटा असाधारण रुपमा समर्पित व्यक्ति हो जोसँग एउटा प्रतिभा छ । र मेरो असहमति के छ भने , सबै बच्चाहरूसँग अथाह प्रतिभा हुन्छ। € र हामी ती प्रतिभालाई अत्यन्त निर्ममतापूर्वक नष्ट गर्दिन्छौं । त्यसैले म शिक्षाको बारेमा कुरा गर्न चाहन्छु र म सिर्जनशीलताको बारेमा कुरा गर्न चाहन्छु । मेरो धारणा के हो भने अहिले शिक्षामा सिर्जनशीलताको महत्व पनि साक्षरताको जत्तिकै छ , र हामीले यसलाई उत्तिकै महत्वका साथ हेर्नु पर्छ । ( ताली ) धन्यवाद । वास्तवमा , मैले भन्न खोजेको त्यहि हो । धेरै धेरै धन्यवाद । ( हाँसो ) भनेपछि , अब १५ मिनेट बाँकि । अँ , म जन्मेको थिएँ ... अहँ । ( हाँसो ) मैले हालसालै एउटा गज्जबको कथा सुनेँ -- मलाई यो कथा भन्न रमाईलो लाग्छ -- चित्रकला कक्षामा बसेकी एउटी सानी नानीको कथा । छ वर्षकी नानी र उनी पछाडि बसेकी थिईन , चित्र कोर्दै , शिक्षीकाले भन्थिन कि ती नानीले कुनै कुरामा ध्यान दिन्नथिन , तर यो चित्रकलाको कक्षामा उनले ध्यान दिएकी थिईन । शिक्षीकालाई खुब अचम्म लागेछ र उनको छैउमा गईछन् र भनिछन , " तिमीले के को चित्र बनाई राखेको ? " अनि ती नानीले भनिछन , " म ईश्वरको चित्र बनाउँदैछु । " अनि शिक्षीकाले भनिछन , " तर ईश्वर कस्ता छन भनेर त कसैलाई पनि थाहा छैन । " ¼ अनि ती नानीले भनिछन , " एक मिनेटपछि सबैले थाहा पाउनेछन । " ( हाँसो ) जब मेरो छोरो बेलायतमा चार वर्षको थियो -- वास्तवमा भन्दा , उ जहाँतहिँ चार वर्षकै थियो । ( हाँसो ) यदि ठ्याक्कै भन्ने हो भने , जहाँसुकै गएपनि , उ त्यस वर्ष चार वर्षको थियो । ऊ नेटिभिटी प्लेमा थियो । तपाईँ त्यो कथा सम्झिनुहुन्छ ? अहँ , त्यो धेरै लामो थियो । यो लामो कथा थियो । मेल गिब्सनले यसको शृङ्खलै बनाएका छन। ♫ तपाईँले हेर्नुभएको होला : " नेटिभिटी २ । " तर जेम्सले जोसेफको भूमिका पाएको थियो , जसले हामीलाई रोमाञ्चित बनाएको थियो। £ हामीले यसलाई एक मुख्य भूमिकाका रुपमा लिएका थियौँ । अनि त्यहाँ टी- सर्टमा बोलाईएका टन्नै एजेन्टहरूको भिड थियो : " जेम्स रबिन्सन जोसेफ नै हो ! " ( हाँसो ) उसले बोल्नु पर्ने थिएन , तर तपाईँलाई थाहै छ त्यो खण्ड जहाँ तीन राजाहरू आउँछन् । उनीहरूले उपहारहरू लिएर आउँछन् , र उनीहरूले सुन , फ्रान्किन्सेन्स र मिर लिएर आउँछन् । यो साच्चैँ नै भयो । हामी त्यहाँ बसिराखेका थियौँ अनि मलाई लाग्छ उनीहरू कथाको क्रमबाट बाहिर गए , किनभने हामीले पछि त्यो बच्चासँग कुरा गर्दा भन्यौँ ,
(src)="10"> " ເຈົ້າບໍ່ເປັນຫຍັງບໍ ? " ແລະ ລາວເວົ້າວ່າ , " ໂດຍ , ເປັນຫຍັງ ? ມີຫຍັງຜິດໄປ ? " ພວກເຂົາປ່ຽນຕົວ , ທໍ່ນັ້ນລະ . ແຕ່ຈັ່ງໃດກໍ່ຕາມ , ເດັກຊາຍ ສາມ ຄົນເຂົ້າມາ - ອາຍຸ ສີ່ ປີ ພ້ອມກັບຜ້າເຊັດມືພັນຫົວ - ແລະ ພວກເຂົາວາງກ່ອງທັງສາມລົງ , ແລະ ເດັກຊາຍຜູ້ທຳອິດເວົ້າວ່າ , " ຂ້ອຍນຳຄຳມາໃຫ້ເຈົ້າ . " ແລະ ເດັກຊາຍຜູ້ທີສອງເວົ້າວ່າ , " ຂ້ອຍນຳກຳຍານມາໃຫ້ເຈົ້າ . " ແລະ ເດັກຊາຍຜູ້ທີສາມເວົ້າວ່າ , " ແຟຣງ ສົ່ງອັນນີ້ມາ . " ( ຫົວ ) ຈຸດທີ່ຄ້າຍຄືກັນຂອງສອງເລື່ອງນີ້ແມ່ນວ່າ ເດັກນ້ອຍຈະລອງສ່ຽງເບິ່ງ . ຖ້າເຂົາບໍ່ຮູ້ , ເຂົາຈະລອງເຮັດເບິ່ງ . ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າແມ່ນບໍ ? ພວກເຂົາບໍ່ຢ້ານທີ່ຈະຜິດ . ບາດນີ້ , ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າການຜິດ ແມ່ນຄືກັນກັບຄວາມຄິດສ້າງສັນເດີ້ . ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາຮູ້ແມ່ນ , ຖ້າເຈົ້າບໍ່ກຽມພ້ອມທີ່ຈະຜິດ , ເຈົ້າຈະບໍ່ມີວັນສ້າງສິ່ງທີ່ເປັນຕົ້ນສະບັບຂຶ້ນມາໄດ້ . ຖ້າເຈົ້າບໍ່ກຽມພ້ອມທີ່ຈະຜິດ . ແລະ ກວ່າເຂົາຊິກາຍມາເປັນຜູ້ໃຫຍ່ , ເດັກສ່ວນຫຼາຍໄດ້ສູນເສີຍສະມັດຖະພາບດ້ານນີ້ໄປແລ້ວ . ພວກເຂົາໄດ້ກາຍມາເປັນຄົນທີ່ຢ້ານກົວການຜິດ . ແລະ ພວກເຮົາກໍ່ບໍລິຫານບໍລິສັດທັງຫຼາຍໃນລັກສະນະນີ້ , ພວກທ່ານ . ເຮົາປະນາມການຜິດພາດ ແລະ ພວກເຮົາກໍ່ກຳລັງບໍລິຫານ ລະບົບການສຶກສາແຫ່ງຊາດທີ່ຖືວ່າ ຄວາມຜິດພາດແມ່ນສິ່ງທີ່ເຮວຮ້າຍທີ່ສຸດທີ່ເຈົ້າຈະສາມາດເຮັດໄດ້ . ແລະ ຜົນໄດ້ຮັບກໍ່ແມ່ນວ່າ ພວກເຮົາກຳລັງສຶກສາຄົນໃຫ້ພົ້ນຈາກ ສະມັດຖະພາບໃນການສ້າງສັນ . ປີກັດໂຊ ເຄີຍໄດ້ເວົ້າແລ້ວ . ລາວເວົ້າວ່າ ເດັກທຸກຄົນເກີດມາເປັນນັກສິລະປະໝົດ . ບັນຫາແມ່ນ ເຮັດແນວໃດເຮົາຈຶ່ງຊິຍັງເປັນນັກສິລະປະຢູ່ເມື່ອໃຫຍ່ຂຶ້ນມາ . ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອໃນສິ່ງນີ້ຢ່າງຮຸນແຮງ , ວ່າພວກເຮົາບໍ່ໄດ້ໃຫຍ່ຂຶ້ນມາສູ່ຄວາມຄິດສ້າງສັນ , ພວກເຮົາໃຫຍ່ອອກຈາກມັນ . ຫຼື ອີກໃນໜຶ່ງ , ພວກເຮົາໄດ້ຮັບການສຶກສາໃຫ້ພົ້ນຈາກມັນ . ສະນັ້ນ ເປັນຫຍັງຈິ່ງເປັນແນວນີ້ ? ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍອາໄສຢູ່ ສແຕຣດຝອດ ອອນ ອາວອນ ຈົນເຖິງປະມານ ຫ້າ ປີ ກ່ອນ . ອັນທີ່ຈິງ , ພວກເຮົາໄດ້ຍ້າຍຈາກ ສແຕຣດຝອດ ຫາ ລອສ ແອງເຈລິສ . ສະນັ້ນ ທ່ານຄືຊິຈິນຕະນາການອອກວ່າມັນເປັນການປ່ຽນແປງທີ່ປາສະຈາກຂໍ້ຂັດຂ້ອງຂະໜາດໃດ .
(src)="11"> ( ຫົວ ) ອັນທີ່ຈິງແລ້ວ , ພວກເຮົາເຄີຍອາໄສຢູ່ບ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ສນິດເຕິຟີລດ , ຢູ່ນອກຂອງ ສແຕຣດຝອດ ໜ້ອຍໜຶ່ງ , ເຊິ່ງເປັນບ່ອນເກີດ ຂອງພໍ່ ຂອງ ເຊັກສເປຍ . ທ່ານມີຄວາມຄິດອັນໃໝ່ເຂົ້າມາໃນຫົວບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າມີ . ທ່ານບໍ່ຄິດຫາພໍ່ຂອງ ເຊັກສເປຍ , ແມ່ນບໍ ? ທ່ານຄິດບໍ ? ເພາະທ່ານບໍ່ຄິດຫາ ເຊັກສເປຍ ຕອນເປັນເດັກນ້ອຍ , ແມ່ນບໍ ? ເຊັກສເປຍ ຕອນມີອາຍຸ ເຈັດ ປີ ແມ່ນບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຄີຍຄິດກ່ຽວກັບອັນນີ້ມາກ່ອນ . ຂ້າພະເຈົ້າໝາຍຄວາມວ່າ , ລາວເຄີຍ ມີອາຍຸໄດ້ ເຈັດ ປີ ໃນຄັ້ງໜຶ່ງ . ລາວເຄີຍ ເຂົ້າຮຽນໃນຊົ່ວໂມງພາສາອັງກິດ ຂອງໃຜຜູ້ໜຶ່ງ , ແມ່ນບໍ ? ເຈົ້າຄິດວ່າມັນຊິເປັນຕາລຳຄານຂະໜາດໃດ ?
(trg)="3"> " तिमीलाई ठिकै लाग्यो त ? " अनि उसले भन्यो , " अँ , किन ? केहि बिग्र्यो र ? " उनीहरूले बद्लि गरे , त्यत्ति मात्रै हो । जे होस , ती तीनजना केटाहरू आए -- टाउकामा टावेल राखेका चार वर्षे बच्चाहरू -- अनि उनीहरूले ती बक्साहरू भुईँमा राखे , अनि पहिलो केटोले भन्यो , " मैले यहाँको लागि सुन ल्याएको छु । " अनि दोस्रो केटोले भन्यो , " मैले यहाँको लागि मिर ल्याएको छु । " अनि तेस्रो केटोले भन्यो , " फ्र्याङ्कले पठाएको । " ( हाँसो ) यी कुराहरूमा समानता के छ भने बच्चाहरू अवसर लिईहाल्छन् । उनीहरूले कुनै कुरा जानेनन भने पनि केहि चाहिँ गरिहाल्छन् । हैन त ? उनीहरू गलत हुन डराउँदैनन् । अब , मैले भन्न खोजेको कुरा यो हैन कि गलत हुनु र सिर्जनशील हुनु भनेको एकै हो । हामीलाई यो थाहा छ कि , यदि तपाईँ गलत हुन तयार हुनुहुन्न भने , तपाईँ कुनै कुरामा कहिल्यै मौलिकता ल्याउन सक्नुहुन्न । यदि तपाईँ गलत हुन तयार हुनुहुन्न भने । अनि बच्चाहरू जब बयस्क भईसक्छन् , धेरैजसोले त्यो क्षमता गुमाईसकेका हुन्छन् । उनीहरू गलत हुनबाट डराउने हुन्छन् । अनि , हामी हाम्रा कम्पनीहरू पनि यसरी नै चलाउँछौँ। ® हामी गल्तीहरूलाई नराम्रो रुपमा हेर्छौँ । अनि हामी अहिले यस्तो प्रकारको राष्ट्रिय शिक्षा पद्धति चलाउँदैछौँ जहाँ गल्ती भनेको तपाईँले गर्नैनहुने सबैभन्दा नराम्रो कुरा हो । र यसको परिणाम भने हामी मानिसलाई उनीहरूको सिर्जनशील क्षमताभन्दा बाहिर शिक्षा दिईराखेका छौं । पिकासोले एकपटक यसो भनेका थिए । उनले भनेका थिए कि सबै बच्चाहरू जन्मिँदा कलाकार हुन्छन् । समस्या भने हामी बढ्दै जाँदा पनि कलाकारनै रहिरहनु हो । म यसलाई पूर्ण विश्वास गर्छु कि , हामी सिर्जनशीलतातिर बढ्दैनौ , हामी यसबाट बाहिरतिर बढ्छौँ । अझ भन्दा , हामी यसबाट बाहिर शिक्षित हुन्छौँ । त्यसोभए किन यस्तो छ त ? म करिब ५ बर्षअघिसम्म स्ट्र्याटफर्ड- अन- एभनमा बस्थेँ । वास्तवमा , हामी स्ट्र्याटफर्डबाट लस एञ्जलस सरेका हौँ । यसबाट यो परिवर्तन कति सजिलो भयो होला भनेर तपाईँले अनुमान गर्न सक्नुहुन्छ । ( हाँसो ) वास्तवमा , हामी एउटा स्निटरफिल्ड भन्ने ठाउँमा बस्थ्यौँ , स्ट्र्याटफर्डको केहि बाहिर मात्र , जहाँ शेक्सपियरका बाबु जन्मेका थिए । तपाईँ अर्को अचम्ममा पर्नु भयो ? म चाहिँ परेको थिएँ है । तपाईँले शेक्सपियरका बाबु पनि थिए भनेर सोच्नुहुन्न , सोच्नुहुन्छ त ? सोच्नु हुन्छ त ? किनभने तपाईँ शेक्सपियर लाई बच्चाको रुपमा सोच्नुहुन्न , हैन त ? सात वर्षका शेक्सपियर ? मैले यो कुरा कहिल्यै सोचेको थिईन । मेरो मतलव , उनी एकपटक सात वर्षका त थिए नि । उनी कसैको अङ्ग्रेजी कक्षामा थिए , हैन त ? त्यो कस्तो दिक्कलाग्दो हुन्थ्यो होला ?
(src)="12"> ( ຫົວ ) " ຕ້ອງພະຍາຍາມໜັກກວ່ານີ້ . " ຖືກພໍ່ບອກໃຫ້ໄປນອນ , ທ່ານຄິດເບິ່ງ , ບອກ ເຊັກສເປຍ , " ໄປນອນ , ດຽວນີ້ , " ບອກ ວິລລຽມ ເຊັກສເປຍ , " ແລະ ກໍ່ວາງສໍລົງໄດ້ແລ້ວ . ແລະ ກໍ່ເຊົາເວົ້າແບບນັ້ນ . ມັນເຮັດໃຫ້ໝົດທຸກຄົນສັບສົນ . "
(src)="13"> ( ຫົວ ) ຈັ່ງໃດກໍ່ຢ່າ , ພວກເຮົາໄດ້ຍ້າຍຈາກ ສແຕຣດຝອດ ຫາ ລອສ ແອງເຈລິສ , ແລະ ອັນທີ່ຈິງ ຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ຢາກເວົ້າເຖິງການຍົກຍ້າຍໜ້ອຍໜຶ່ງ . ລູກຊາຍຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຢາກມານຳ . ຂ້າພະເຈົ້າມີລູກສອງຄົນ . ລູກຊາຍ ອາຍຸ 21 ປີ ແລ້ວດຽວນີ້ ; ລູກສາວ ແມ່ນ 16 . ລູກຊາຍບໍ່ໄດ້ຢາກມາ ລອສ ແອງເຈລິສ . ລາວມັກມັນຫຼາຍ , ແຕ່ວ່າລາວໄດ້ເພື່ອນຍິງຢູ່ອັງກິດ . ນາງແມ່ນຮັກແຫ່ງຊີວິດຂອງລາວ , ນາງ ຊາຣາ . ລາວໄດ້ຮູ້ຈັກນາງເປັນເວລາໜຶ່ງເດືອນ . ເຖິງແນວນັ້ນ , ເຂົາເຈົ້າໄດ້ສະຫຼອງວັນຄົບຮອບເທື່ອທີ ສີ່ , ເພາະວ່າມັນເປັນເວລາທີ່ຍາວນານ ຕອນທີ່ເຈົ້າອາຍຸພຽງແຕ່ 16 ປີ . ຈັ່ງໃດກໍ່ຕາມ , ລາວຜິດໃຈຢ່າງແຮງໃນຂະນະທີ່ຢູ່ເທິງຍົນ , ແລະ ລາວເວົ້າວ່າ , " ລູກຈະບໍ່ໄດ້ພົບຄົນທີ່ຄື ຊາຣາ ອີກ . " ແລະ ພວກເຮົາກໍ່ຮູ້ສຶກໂລ່ງໃຈກ່ຽວກັບສິ່ງນີ້ຢູ່ , ເວົ້າແທ້ , ເພາະນາງແມ່ນເຫດຜົນຫຼັກຂອງການຍົກຍ້າຍອອກຈາກປະເທດຂອງພວກເຮົາ .
(src)="14"> ( ຫົວ ) ແຕ່ບາງຢ່າງກະທົບເຈົ້າ ເມື່ອເຈົ້າຍ້າຍມາ ອາເມຣິກາ ແລະ ເມື່ອເຈົ້າທ່ອງທ່ຽວໄປທົ່ວໂລກ : ລະບົບການສຶກສາທຸກບ່ອນໃນໂລກນີ້ ມີລຳດັບຊັ້ນຂອງວິຊາຮຽນອັນດຽວກັນໝົດ . ໝົດທຸກບ່ອນ . ບໍ່ວ່າເຈົ້າຈະໄປບ່ອນໃດ . ເຈົ້າອາດຈະຄິດວ່າມັນຊິບໍ່ເປັນແນວນັ້ນ , ແຕ່ບໍ່ແມ່ນ . ຢູ່ສູງກວ່າໝູ່ໝົດແມ່ນ ເລກ ແລະ ພາສາ , ຕໍ່ມາແມ່ນ ສັງຄົມ , ແລະ ຢູ່ລຸ່ມສຸດ ແມ່ນສີລະປະ . ທຸກບ່ອນໃນໂລກນີ້ . ແລະ ກໍ່ເກືອບວ່າໃນທຸກລະບົບອີກ , ຍັງມີລຳດັບຊັ້ນພາຍໃນສາຂາສີລະປະອີກ . ໃນໂຮງຮຽນ ການວາດແຕ້ມ ແລະ ດົນຕີ ແມ່ນໄດ້ຮັບສະຖານະທີ່ສູງ ກວ່າ ການສະແດງ ແລະ ເຕັ້ນ . ບໍ່ມີລະບົບການສຶກສາບ່ອນໃດໃນໂລກນີ້ ທີ່ສອນເຕັ້ນໃຫ້ກັບເດັກນ້ອຍທຸກໆມື້ ໃນລັກສະນະທີ່ເຮົາສອນເລກ . ເປັນຫຍັງ ? ເປັນຫຍັງຈິ່ງບໍ່ເຮັດຕ່າງ ? ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າອັນນີ້ອ່າວສຳຄັນ . ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ເລກ ສຳຄັນຫຼາຍ , ແຕ່ ການເຕັ້ນ ກໍ່ສຳຄັນຄືກັນ . ເດັກນ້ອຍເຕັ້ນຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ຖ້າເຂົາໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ , ພວກເຮົາທຸກຄົນຄືກັນ . ເຮົາຕ່າງກໍ່ມີຮ່າງກາຍ , ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຂາດກອງປະຊຸມອັນໃດອັນໜຶ່ງບໍ ?
(trg)="4"> ( हाँसो ) " अझ कडा परिश्रम गर्नुपर्छ । " उनका बाबुले सुत्न पठाउँदा , क्या त , शेक्सपियरलाई , " जाऊ सुत , चाँडै , " विलियम शेक्सपियरलाई , " अनि त्यो कलम छोड्दे त । अनि त्यसरी कुरा गर्नु हुँदैन । यसले सबैलाई दोधारमा पार्छ । " ( हाँसो ) जे होस , हामी स्ट्र्याटफर्डबाट लस एञ्जलस गयौँ , र म , वास्तवमा , त्यो परिवर्तनका बारे एउटा शब्द भन्न चाहन्छु । मेरो छोरो आउन चाहेको थिएन । मेरो दुई बच्चा छन् । ऊ अहिले २१ वर्षको भयो , मेरी छोरी १६ वर्षकी छ । ऊ लस एञ्जलस आउन चाहेको थिएन । उसलाई यो ठाऊँ मन परेको थियो , तर बेलायतमा उसकी एकजना प्रेमिका थिई । सेरा , उसको जीवनकी प्रेमिका । ऊसले ऊनलाई चिनेको एकमहिना भएको थियो । ख्याल गर्नुस , ऊनीहरूले चौथो वार्षिकोत्सव मनाईसकेका थिए , किनभने १६ वर्षको हुँदा यो लामो समय हो। © जे होस , उसले हवाईजहाजमा साँच्चै चित्त दुखाएको थियो , अनि उसले भनेको थियो , " मैले सेराजस्तो अर्को केटी कहिल्यै भेटाउने छैन । " अनि हामीलाई भने यो कुराले खुशी लागिराखेको थियो , साँच्चै भन्दा , किनभने हामीले देश छोड्नुको मुख्य कारण ऊनी नै थिईन । ( हाँसो ) तर जब तपाईँ अमेरीका सर्नुहुन्छ तपाईँलाई केही कुराले छोप्छ र तपाईँ पृथ्वीमा जहाँ पुग्नुभयो भने पनि : विश्वका सबै शिक्षा पद्धतिमा उहि प्रकारका विषयगत तहहरू छन् । जुनसुकै ठाउँमा पनि । तपाईँ जहाँ गएपनि केहि फरक पर्दैन । तपाईँलाई यस्तो हुँदैन जस्तो लाग्ला , तर हैन । माथिल्लो तहमा गणित र भाषाहरू हुन्छन् , अनि मानविकी , अनि कलाहरू सबैभन्दा तल हुन्छन् । पृथ्वीको जुनसुकै ठाउँमा पनि । अनि प्राय : जसो सबै पद्दतिमा पनि , कलाहरूभित्र पनि अझ तहहरू हुन्छन्। ¼ विद्यालयहरूमा साधारणतया कला र सङ्गीतलाई उपल्लो दर्जा दिईन्छ त्यसपछि नाटक र नृत्य । यो ग्रहमा एउटा पनि त्यस्तो शिक्षा पद्दति छैन जहाँ बच्चाहरूलाई हरेक दिन नृत्य सिकाईन्छ हामीले ऊनीहरूलाई गणित पढाएको जस्तै । किन ? किन होइन त ? मलाई लाग्छ यो कुरा अझ महत्वपूर्ण छ। ♫ मलाई लाग्छ गणित एकदमै महत्वपूर्ण हो , तर नृत्यपनि उत्तिकै हो । बच्चाहरूलाई दियो भने जतिबेला पनि नाच्छन , हामी सबै नाच्छौँ । हामी सबैको शरीर छ , हैन त ? मैले केहि विर्शेको त छैन नि ?
(src)="15"> ( ຫົວ ) ຄວາມຈິງແລ້ວ ສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນແມ່ນ ເມື່ອເດັກໃຫຍ່ຂຶ້ນ , ພວກເຮົາເລີ່ມສຶກສາພວກເຂົາ ຈາກແອວຂຶ້ນໄປເລື້ອຍໆ . ແລະ ບາດແລ້ວເຮົາກໍ່ສຸມໃສ່ແຕ່ຫົວຂອງເຂົາ . ແລະ ກໍ່ອຽງໄປຫາຂ້າງດຽວ . ຖ້າທ່ານຫາກຊິໄປຢ້ຽມການສຶກສາ , ໃນຖານະຂອງມະນຸດຕ່າງດາວ , ແລະ ເວົ້າວ່າ " ມັນແມ່ນສຳລັບຫຍັງ , ອັນການສຶກສານີ້ນ່າ ? " ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າທ່ານຄືຊິຕ້ອງສະຫຼຸບ - ຖ້າທ່ານເບິ່ງຈາກຜົນໄດ້ຮັບ , ຈາກຄົນທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດຈາກລະບົບນີ້ , ຈາກຄົນທີ່ເຮັດທຸກສິ່ງທີ່ເຂົາຄວນເຮັດ , ຈາກຄົນທີ່ໄດ້ຄະແນນດີ , ຄົນທີ່ເປັນຜູ້ຊະນະ - ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າທ່ານຄືຊິສະຫຼຸບວ່າຈຸດປະສົງທັງໝົດທັງມວນຂອງການສຶກສາ ໃນທົ່ວໂລກ ແມ່ນເພື່ອຜະລິດສາດສະດາຈານມະຫາວິທະຍາໄລ . ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ພວກເຂົາແມ່ນຄົນທີ່ອອກມາຢູ່ໃນຫົວແຖວ . ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ເຄີຍເປັນສາດສະດາຈານ , ສະນັ້ນ ເຫັນບໍ່ .
(src)="16"> ( ຫົວ ) ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ມັກສາດສະດາຈານມະຫາວິທະຍາໄລ , ແຕ່ທ່ານຮູ້ບໍ່ , ເຮົາບໍ່ຄວນຖືເຂົາເຈົ້າເປັນຕົວຢ່າງອັນສູງຂອງຜົນສຳເລັດຂອງມະນຸດຊາດ . ພວກເຂົາເປັນພຽງແຕ່ຮູບຮ່າງຊີວະສາດອັນໜຶ່ງ , ຊີວິດຮູບລັກໜຶ່ງ . ແຕ່ພວກເຂົາກໍ່ເປັນຕາສະຫງົນ , ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າສິ່ງນີ້ຈາກຄວາມຮູ້ສຶກຕໍ່ພວກເຂົາແທ້ໆ . ມັນມີຫຍັງແປກໆກ່ຽວກັບສາດສະດາຈານ ຕາມປະສົບການຂອງຂ້າພະເຈົ້ານ່ະ - ບໍ່ແມ່ນໝົດທຸກຄົນດອກ , ແຕ່ຕາມແບບແລ້ວ - ເຂົາເຈົ້າອາໄສຢູ່ໃນຫົວຂອງເຂົາເອງ . ພວກເຂົາອາໄສຢູ່ເທິງພຸ້ນ , ແລະ ມໍ່ໄປທາງຂ້າງໜຶ່ງ . ພວກເຂົາແຍກອອກຈາກຮ່າງໄດ້ , ທ່ານຄິດອອກບໍ່ , ເກືອບຊິວ່າແນວນັ້ນພຸ້ນລະ . ພວກເຂົາມອງເບິ່ງຮ່າງກາຍຂອງເຂົາ ເປັນຄືເຄື່ອງມືໃນການເດີນທາງອັນໜຶ່ງສຳລັບຫົວຂອງພວກເຂົາ . ບໍ່ແມ່ນຫວາ ? ( ຫົວ ) ມັນເປັນວິທີໜຶ່ງໃນການພາຫົວຂອງພວກເຂົາໄປປະຊຸມ . ຖ້າທ່ານຢາກໄດ້ຫຼັກຖານຕົວຈິງຂອງປະສົບການແຍກອອກຈາກຮ່າງ , ແລ້ວ , ທ່ານລອງໄປເບິ່ງກອງປະຊຸມສຳມະນາໃກ້ຊິດ ຂອງບັນດາສາດສະດາຈານອາວຸໂສ , ແລ້ວ ແວ່ເຂົ້າໄປເບິ່ງດີສໂກ້ເທັກ ໃນຄືນສຸດທ້າຍຂອງການສຳມະນາ .
(trg)="5"> ( हाँसो ) साँचो भन्दा , के हुन्छ भने , जब बच्चाहरू बढ्दै जान्छन , हामी ऊनीहरूलाई क्रमिकरुपमा कम्मरदेखि माथितिर पढाउँदै जान्छौँ । अनि त्यसपछि हामी ऊनीहरूको टाउकोमा केन्द्रित हुन्छौँ । अनि विस्तारै एउटा भागतिर । यदि तपाईले एउटा वाह्यजीवको रुपमा शिक्षालाई हेर्नुपर्ने भएमा , अनि " के का लागि हो , सार्वजनिक शिक्षा ? " भनेर भन्नुपर्ने भएमा , मलाई लाग्छ कि तपाईँ निश्कर्षमा पुग्नुहुन्छ -- यदि तपाईँले उत्पादन हेर्नुभयो भने , यसबाट को को साँच्चै सफल हुन्छन् , क कसले ऊनीहरूले गर्नुपर्ने सबै कुरा गर्छन् , क कसले सबै अङ्कहरू पाउँछन , कसले जित्छन् -- मलाई लाग्छ तपाईँ यो निष्कर्षमा पुग्नुपर्ने हुन्छ कि सार्वजनिक शिक्षाको सम्पूर्ण उद्देश्य विश्वभरि नै विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरू उत्पादन गर्नु हो , हैन त ? ऊनीहरू नै हुन जो अग्र स्थानमा आउँछन् । अनि म पनि त्यस्तै एकजना थिएँ । ( हाँसो) © अनि मलाई विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरू मन पर्छन , तर तपाईँलाई थाहा छ , हामीले ऊनीहरूलाई सम्पूर्ण मानव उपलब्धिकै चरमविन्दुको रुपमा राख्नु हुँदैन । ऊनीहरू जीवनको एउटा प्रकार मात्र हुन, ® जीवनको अर्को प्रकार । तर तिनीहरू बरु जिज्ञासु हुन्छन् , अनि मैले यो कुरा ऊनीहरूलाई माया गरेर भनेको हुँ । मेरो अनुभवमा प्राध्यापकहरूको बारेमा एउटा रमाईलो कुरा छ -- सबैचाहिँ हैन , तर प्राय : जसो -- उनीहरू आफ्नो टाउकोले बाँच्छन् । ऊनीहरू त्यहाँ माथि बाँच्छन , र अलिकति एकातिर । एक प्रकारले ऊनीहरू , शाब्दिक रुपमा , शरीरविहीन हुन्छन् । ऊनीहरू आफ्नो शरीरलाई एक प्रकारको टाउकोको वाहन जसरी लिन्छन , हैन त ?
(src)="17"> ( ຫົວ ) ແລ້ວ ທ່ານຊິເຫັນ - ຜູ້ໃຫຍ່ ທັງ ຊາຍ ແລະ ຍິງ ທີ່ກຳລັງສັ່ນແຂນຂາແບບບັງຄັບບໍ່ໄດ້ , ອອກຈັງຫວະດົນຕີ , ລໍຖ້າໃຫ້ມັນຈົບຄືນເພື່ອຊິໄດ້ເອົາໄປຂຽນເປັນບົດ . ບາດນີ້ ລະບົບການສຶກສາຂອງພວກເຮົາແມ່ນໄດ້ຢືນຢູ່ບົນພື້ນຖານຂອງແນວຄວາມຄິດຂອງຄວາມສາມາດທາງວິຊາການ . ແລະ ມັນກໍ່ມີເຫດຜົນ . ລະບົບທັງໝົດແມ່ນໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນ - ໃນທົ່ວໂລກ , ແຕ່ກ່ອນ ບໍ່ມີລະບົບການສຶກສາສຳລັບມວນຊົນ , ເວົ້າແທ້ , ກ່ອນສັດຕະວັດທີ 19 . ມັນກາຍມາເປັນຮູບເປັນຮ່າງ ເພື່ອສະໜອງໃຫ້ກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງລັດທິອຸດສາຫະກຳ . ສະນັ້ນ ລຳດັບຊັ້ນທີ່ໄດ້ກ່າວມາ ກໍ່ມີຮາກຖານມາຈາກແນວຄວາມຄິດສອງຢ່າງ . ອັນທີໜຶ່ງ , ແມ່ນວິຊາທີ່ເປັນປະໂຫຍດທີ່ສຸດສຳລັບການເຮັດວຽກ ແມ່ນຢູ່ສູງສຸດ . ສະນັ້ນ ທ່ານຄົງຈະໄດ້ຖືກຈູງອອກໃຫ້ຫ່າງຈາກ ສິ່ງໃນໂຮງຮຽນໃນຕອນທີ່ທ່ານຍັງນ້ອຍ , ສິ່ງທີ່ທ່ານມັກ , ບົນພື້ນຖານທີ່ວ່າທ່ານຈະ ບໍ່ມີມື້ໄດ້ວຽກຍ້ອນການເຮັດສິ່ງນັ້ນ . ແມ່ນບໍ ? ບໍ່ຕ້ອງຮຽນດົນຕີ , ເຈົ້າຈະບໍ່ໄດ້ເປັນນັກດົນຕີດອກ ; ບໍ່ຕ້ອງຮຽນແຕ້ມ , ເຈົ້າຊິບໍ່ໄດ້ເປັນນັກແຕ້ມດອກ . ຄຳແນະນຳທີ່ຫວັງດີ - ບາດນີ້ , ເປັນສິ່ງຜິດພາດຢ່າງຍິ່ງ . ໂລກໜ່ວຍນີ້ ຖືກຄອບຄຸມດ້ວຍການປະຕິວັດ . ແລະ ອັນທີສອງ ແມ່ນຄວາມສາມາດທາງວິຊາການ , ເຊິ່ງໄດ້ກາຍມາຄອບງຳ ມຸມມອງຂອງເຮົາຕໍ່ກັບຄວາມສະຫຼາດ , ເພາະວ່າມະຫາວິທະຍາໄລ ໄດ້ອອກແບບລະບົບທີ່ສະທ້ອນຮູບລັກຂອງມັນເອງ . ຖ້າທ່ານຄິດເບິ່ງ , ລະບົບທັງໝົດ ຂອງການສຶກສາມວນຊົນທົ່ວໂລກແມ່ນຂະບວນການຂະຫຍາຍຕົວ ຂອງການເຂົ້າມະຫາວິທະຍາໄລ . ແລະ ຜົນໄດ້ຮັບກໍ່ແມ່ນວ່າຫຼາຍຄົນທີ່ມີແວວສູງ , ຫຼັກແຫຼມ , ສ້າງສັນ ຄິດວ່າເຂົາເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເປັນແນວນັ້ນ , ຍ້ອນວ່າສິ່ງທີ່ເຂົາເກ່ງຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ ບໍ່ໄດ້ມີຄ່າ , ຫຼື ເປັນສິ່ງທີ່ຖືກປະນາມ . ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າພວກເຮົາບໍ່ສາມາດສືບຕໍ່ໄປໃນທາງນີ້ໄດ້ອີກ . ໃນ 30 ປີ ຕໍ່ໜ້າ , ອີງຕາມອົງການ UNESCO , ຈະມີຄົນທົ່ວໂລກທີ່ຈະຈົບ ຈາກການສຶກສາຫຼາຍກວ່າທີ່ເຄີຍມີມາໃນປະຫວັດສາດ . ຫຼາຍຄົນ , ແລະ ມັນກໍ່ແມ່ນສ່ວນປະກອບ ຂອງທຸກສິ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ເວົ້າກັນມາ - ເຕັກໂນໂລຢິ ແລະ ຜົນການປ່ຽນແປງຂອງມັນ ຕໍ່ກັບການເຮັດວຽກ , ແລະ ການສຶກສາກ່ຽວກັບປະຊາກອນ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວອັນໄວວາຂອງປະຊາກອນ . ທັນໃດ , ໃບປະກາດບໍ່ໄດ້ມີຄ່າຫຍັງໝົດອີກ . ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ຕອນທີ່່ຂ້າພະເຈົ້າເປັນນັກສຶກສາ , ຖ້າເຈົ້າໄດ້ໃບປະກາດ , ເຈົ້າໄດ້ວຽກ . ຖ້າເຈົ້າບໍ່ມີວຽກ ມັນແມ່ນຍ້ອນວ່າເຈົ້າບໍ່ຢາກໄດ້ . ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າກໍ່ບໍ່ໄດ້ຢາກໄດ້ວຽກດອກ , ເວົ້າແທ້ .
(src)="18"> ( ຫົວ ) ແຕ່ດຽວນີ້ ເດັກທີ່ມີໃບປະກາດສ່ວນຫຼາຍ ກັບເມືອເຮືອນເພື່ອໄປສືບຕໍ່ຫຼິ້ນ ວີດີໂອ ເກມ , ເພາະວ່າເຈົ້າຕ້ອງໄດ້ປະລິນຍາໂທເພື່ອເຮັດວຽກທີ່ແຕ່ກ່ອນຕ້ອງການແຕ່ປະລິນຍາຕີ , ແລະ ດຽວນີ້ເຈົ້າກໍ່ຕ້ອງໄດ້ມີປະລິນຍາເອກເພື່ອເຮັດວຽກຂອງໂທ . ມັນແມ່ນຂະບວນການຂອງ ວິຊາການເຟີ້ . ແລະ ມັນບົ່ງບອກເຖິງໂຄງສ້າງຂອງການສຶກສາທັງໝົດ ທີ່ກຳລັງເຄື່ອນຍ້າຍພາຍໃຕ້ແຕ່ລະບາດກ້າວຂອງເຮົາ . ພວກເຮົາຕ້ອງໄດ້ຄິດໃໝ່ກ່ຽວກັບພື້ນຖານ ຂອງມຸມມອງຂອງເຮົາກ່ຽວກັບຄວາມສະຫຼາດ . ພວກເຮົາຮູ້ຢູ່ ສາມ ຢ່າງ ກ່ຽວກັບຄວາມສະຫຼາດ . ອັນທີໜຶ່ງ , ມັນຫຼາກຫຼາຍ . ເຮົາຄິດກ່ຽວກັບໂລກນີ້ໃນທາງ ທີ່ພວກເຮົາໄດ້ປະສົບກັບມັນ . ເຮົາຄິດເປັນພາບ , ເຮົາຄິດເປັນສຽງ , ເຮົາຄິດແບບເປີດຮັບ . ເຮົາຄິດແບບນາມມະທຳ , ເຮົາຄິດແບບເຄື່ອນໄຫວ . ອັນທີສອງ , ຄວາມສະຫຼາດມີການເຄື່ອນທີ່ . ຖ້າພວກທ່ານເບິ່ງຈາກການພົວພັນຂອງສະໝອງຂອງຄົນ , ດັ່ງທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນ ມື້ວານນີ້ ຈາກບົດສະເໜີຫຼາຍບົດ , ຄວາມສະຫຼາດ ແມ່ນມີການພົວພັນແລກປ່ຽນກັນຢ່າງມະຫັດສະຈັນ . ສະໝອງບໍ່ໄດ້ຖືກແບ່ງອອກເປັນຫ້ອງ . ອັນທີ່ຈິງ , ຄວາມຄິດສ້າງສັນ - ເຊິ່ງຂ້າພະເຈົ້ານິຍາມວ່າເປັນຂະບວນການ ຂອງການມີແນວຄວາມຄິດທີ່ເປັນເອກກະລັກ ທີ່ມີຄ່າ - ສ່ວນຫຼາຍໄດ້ມາຈາກການພົວພັນແລກປ່ຽນ ລະຫວ່າງການສັງເກດສິ່ງຕ່າງໆດ້ວຍຫຼັກວິທີການຫຼາຍແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ . ສະໝອງແມ່ນມີເຈດຕະນາ - ອີກປະການໜຶ່ງ , ມີເສັ້ນປະສາດສາຍໜຶ່ງທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ສະໝອງທັງສອງຂ້າງ ເອີ້ນວ່າ ຄໍປັສ ຄາລອສຊຳ . ສິ່ງນີ້ຈະມີຄວາມໜາ ກວ່າໃນສະໝອງຂອງແມ່ຍິງ . ສືບຕໍ່ຈາກ ເຮເລັນ ມື້ວານນີ້ , ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ສິ່ງນີ້ອາດແມ່ນເຫດຜົນທີ່ແມ່ຍິງເກ່ງກວ່າໃນການເຮັດວຽກຫຼາຍອັນພ້ອມກັນ . ເພາະວ່າພວກທ່ານເກ່ງກວ່າແທ້ , ບໍ່ແມ່ນບໍ ? ມີການຄົ້ນຄວ້າເປັນແພ , ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ຈາກປະສົບການຊີວິດສ່ວນຕົວ . ຖ້າເມຍຂ້າພະເຈົ້າຫາກກຳລັງແຕ່ງກິນຢູ່ເຮືອນ - ເຊິ່ງໄຄແຕ່ ບໍ່ເລື້ອຍປານໃດ .
(src)="19"> ( ຫົວ ) ແຕ່ທ່ານກໍ່ຮູ້ , ລາວກຳລັງເຮັດ - ບໍ່ແມ່ນ , ລາວເຮັດໄດ້ດີໃນບາງສິ່ງ - ແຕ່ຖ້າລາວກຳລັງເຮັດກິນ , ຫັ້ນລະ, ແມ່ນ ລາວກຳລັງລົມໂທລະສັບນຳ , ລາວກຳລັງລົມກັບລູກນຳ , ລາວກຳລັງທາສີເພດານເຮືອນນຳ , ລາວກຳລັງປາດຫົວໃຈນຳ . ຖ້າແມ່ນຂ້າພະເຈົ້າເຮັດກິນ , ປະຕູຕ້ອງປິດ , ລູກຕ້ອງຢູ່ນອກ , ໂທລະສັບແມ່ນແຂວນໄວ້ຢູ່ບ່ອນຂອງມັນ , ຖ້າລາວເຂົ້າມາຂ້າພະເຈົ້າຈະອາລົມເສຍ . ຂ້າພະເຈົ້າຈະເວົ້າວ່າ , " ເທີຣີ່ , ຂໍຮ້ອງ , ຂ້ອຍກຳລັງຈືນໄຂ່ຢູ່ໃນໜີ້ . ໃຫ້ເວລາຂ້ອຍແດ່ . " ( ຫົວ ) ອັນທີ່ຈິງ , ທ່ານຮູ້ສຳນວນປັດຊະຍາເກົ່າອັນໜຶ່ງບໍ່ , ຖ້າຕົ້ນໄມ້ລົ້ມໃນປ່າ ແລະ ບໍ່ມີໃຜໄດ້ຍິນ , ແມ່ນມັນໄດ້ເກີດຂຶ້ນແທ້ບໍ ? ຈື່ຕົ້ນຖົ່ວຕົ້ນນັ້ນໄດ້ບໍ ? ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນເສື້ອຢືດຄັກໆອັນໜຶ່ງໃນມໍ່ໆນີ້ ທີ່ຂຽນວ່າ , " ຖ້າຊາຍຜູ້ໜຶ່ງຫາກເວົ້າຄວາມຄິດແທ້ໆຂອງລາວ ຢູ່ໃນປ່າ , ແລະ ບໍ່ມີແມ່ຍິງຄົນໃດໄດ້ຍິນລາວ , ລາວກໍ່ຍັງຈະຜິດບໍ ? " ( ຫົວ ) ແລະ ອັນທີສາມ ກ່ຽວກັບຄວາມສະຫຼາດ ແມ່ນ , ມັນແຕກຕ່າງ . ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງຂຽນປຶ້ມເຫຼັ້ມໃໝ່ຢູ່ດຽວນີ້ ເອີ້ນວ່າ " ການປາກົດຕົວ , " ເຊິ່ງອີງໃສ່ຫຼາຍຊຸດຂອງ ການສຳພາດຄົນກ່ຽວກັບການຄົ້ນພົບ ພອນສະຫວັນຂອງເຂົາ . ຂ້າພະເຈົ້າຕິດໃຈກ່ຽວກັບວ່າຄົນເຮົາໄປຮອດຈຸດນັ້ນໄດ້ແນວໃດ . ມັນເກີດມາຈາກບົດສົນທະນາອັນໜຶ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ກັບແມ່ຍິງທີ່ໜ້າອັດສະຈັນຜູ້ໜຶ່ງ ເຊິ່ງບາງທີຄົນສ່ວນຫຼາຍ ອາດຈະບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນ , ລາວຊື່ ກີລຽນ ລິນ , ທ່ານເຄີຍໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບລາວບໍ ? ບາງຄົນເຄີຍໄດ້ຍິນເນາະ . ລາວເປັນນັກອອກແບບທ່າເຕັ້ນ ແລະ ໝົດທຸກຄົນຮູ້ຜົນງານຂອງລາວ . ລາວໄດ້ເຮັດ " Cats , " ແລະ " Phanthom of the Opera . " ລາວເກ່ງ . ຂ້າພະເຈົ້າເຄີຍເປັນໜຶ່ງໃນຄະນະກຳມະການຂອງ Royal Ballet , ໃນອັງກິດ , ດັ່ງທີ່ທ່ານເຫັນ . ຈັ່ງໃດກໍ່ຢ່າ , ກີລຽນ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮ່ວມກິນເຂົ້າທ່ຽງໃນມື້ໜຶງ ແລະ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເວົ້າວ່າ ,
(trg)="6"> ( हाँसो ) यो ऊनीहरूको टाउकोलाई बैठकहरूमा लैजाने एउटा माध्यम हो । तपाईँ शरीरविहीनताको साँचो प्रमाण खोज्नुहुन्छ भने , तपाईँ आवाशीय सम्मेलनमा जानुस , वरिष्ठ प्राज्ञहरूको , अनि अन्तिम रातको डिस्कोमा जानुस । ( हाँसो ) अनि त्यहाँ तपाईँले देख्नुहुनेछ -- लोग्नेमान्छे र आईमाईहरू बेतालमा , अनियन्त्रित रुपमा शरीर बटारिरहेका , ता कि घर गएपछि यसको बारेमा एउटा लेखै लेख्न सकियोस भनेर अन्तिमसम्म पर्खिरहेका । अहिले हाम्रो शिक्षा पद्दती प्राज्ञिक क्षमताको अवधारणामा खडा छ । र यसको एउटा कारण छ । यो सबै पद्दति विश्वभरि त्यतिबेला आविश्कार गरिएको थियो जतिबेला सार्वजनिक शिक्षा नै थिएन , साँच्चै , १९औँ शताब्दी अगाडि । त्यतिबेला ती सबै कुराहरू औद्योगिकीकरणका आवश्यकताहरू पुर्ति गर्न शुरु गरिएका थिए । त्यसैले यो तहगत प्रणाली दुई विचारधाराहरूमा आधारित छ । प्रथम , कामका लागि सबैभन्दा बढी चाहिने विषयहरू माथि छन् । त्यसले गर्दा तपाईँलाई बच्चै हुँदा मृदुभावले तपाईँलाई मन पर्ने कुराहरूबाट टाढा लगिन्छ , यो आधारमा कि , तपाईँले ती काम गरेर कहिल्यै नोकरी पाउनुहुन्न । हो कि हैन ? सङ्गीततिर नलाग , तिमी सङ्गीतकार बन्ने हैन ; कलातिर नलाग , तिमी कलाकार बन्ने हैन । मिठो सुझाव -- अहिले , गम्भिर रुपले गलत । यो सम्पूर्ण विश्व एउटा क्रान्तिमा फसेको छ । र दोस्रो हो प्राज्ञिक क्षमता , जसले हाम्रो बौद्धिक दृष्टिकोणमाथि साँच्चै प्रभुत्व जमाएको छ , किनभने यो प्रणालीलाई विश्वविद्यालयहरूले ऊनीहरूको आफ्नै छविअनुसार रचना गरेका छन् । यदि तपाईँले यसबारेमा सोच्नु भयो भने , सार्वजनिक शिक्षाको विश्वभरिकै सम्पूर्ण पद्दति विश्वविद्यालयको प्रवेशको एउटा तन्काईएको प्रक्रिया हो । र यसको परिणाम के हो भने धेरै प्रतिभाशाली , मेधावी , सिर्जनशील व्यक्तिहरूले आफूलाई केहि हैन भन्ने सोच्छन् , किनभने ऊनीहरूले विद्यालयमा राम्रो गरिराखेका विषयहरूको केहि कदर गरिएन , अथवा वास्तवमै खराब मानिन्छ । र मलाई के लाग्छ भने हामी त्यो बाटोमा जान सक्दैनौँ । युनेस्कोका अनुसार , आउने ३० बर्षमा , ईतिहासको शुरूदेखि आजसम्म भएकाभन्दा धेरै व्यक्तिहरू शिक्षाबाट स्नातक हुनेछन् । धेरै व्यक्तिहरू , र यो हामीले कुरा गरेका सबै चिजहरूको मिश्रण हो -- प्रविधि र यसले काममा ल्याएको रुपान्तरण , अनि जनसङ्ख्या अध्ययन र जनसङ्ख्याको विशाल वृद्धि । एकाएक , उपाधिहरूको केहि मूल्य छैन । हैन त ? म विद्यार्थी छँदा , तपाईँसँग उपाधि भए जागिर पाउनुहुन्थ्यो । यदि तपाईँको जागिर थिएन भने त्यो तपाईँले नचाहेर मात्र हुन्थ्यो । अनि मलाई , सोझै भन्दा , जागिरको ईच्छा थिएन । ( हाँसो ) तर अहिले उपाधि लिएका बच्चाहरू धेरैजसो भिडियो गेम खेल्न घर फर्किन्छन् , किनभने पहिले बीए चाहिने जागिरलाई अहिले एमए चाहिन्छ अनि एमए चाहिनेलाई पीएचडी चाहिन्छ । यो प्राज्ञिक स्फीतिको एउटा प्रक्रिया हो । र यसले पुरै शिक्षा पद्दति हाम्रो पैतालामुनितिर खस्किराखेको छ भन्ने दर्शाउँछ । हामीले हाम्रो बौद्धिक दृष्टिकोणबारे समस्त रुपमा पुनर्विचार गर्नुपर्छ । हामीले बुद्धिको बारेमा तीनओटा कुराहरू जानेका छौ । पहिलो , यसको विविधता । विश्वलाई हामीले यसलाई अनुभव गरेका हरेक तरिकाबाट हेर्दछौँ । हामी दृश्यमा सोच्छौँ , हामी आवाजमा सोच्छौँ , हामी सौन्दर्यमा सोच्छौँ । हामी अमूर्त ढाँचामा सोच्छौँ , हामी चालमा सोच्छौँ । दोस्रो , बुद्धि गतिशील छ । यदि तपाईँले मान्छेको दिमागको अन्तरक्रियालाई हेर्नुभयो भने , हामीले हिजो त्यतिका प्रस्तुतिहरूमा सुनेजस्तो , बुद्धि आश्चर्यजनक रुपले अन्तरक्रियात्मक छ । दिमाग कक्षहरूमा बिभाजित छैन । वास्तवमा , सिर्जनशीलता -- जसलाई मैले मुल्यवान मौलिक विचारहरू जान्ने प्रक्रियाको रुपमा परिभाषित गर्छु -- प्राय : जसो विभिन्न शास्त्रको वस्तुहरूलाई हेर्ने तरीकाहरुको अन्तरक्रियाबाट उत्पन्न हुन्छ । दिमाग जानिबुझिकनै -- वास्तवमा , दिमागका दुई भागहरूलाई जोड्ने कर्पस क्यालोसम नामको एउटा स्नायुरेसाको मुठो हुन्छ । यो महिलाहरूमा अलि मोटो हुन्छ । हिजोकी हेलेनलाई हेर्दा , सायद यहि कारणले महिलाहरू एकैपटक धेरैओटा काम राम्ररी गर्न सक्छन् भन्ने मलाई लाग्छ । किनभने तपाईँ त्यस्तो हुनुहुन्छ , हैन त ? यसको अनुसन्धानको एउटा पाटो छ , तर मैले आफ्नै जीबनबाट यो कुरा जानेको छु । यदि मेरी श्रीमतीले घरमा खाना बनाउँदैछिन भने -- जुनचाहिँ धेरैजसो हुन्न , धन्न । ( हाँसो ) तर तपाईँलाई थाहा छ , ऊनले पकाउँदैछिन् -- हैन , ऊनले केहि- केहि चाहिँ राम्रै पकाउँछिन् -- तर यदि ऊनले पकाउँदैछिन भने , तपाईँलाई थाहा छ , ऊनले फोनमा कसैसित कुरा गरिरहेकि हुन्छिन् , केटाकेटीहरूसित कुरा गरिराखेकि हुन्छिन , छत लिपिराखेकी हुन्छिन् , उनी यहाँ ओपन- हार्ट सर्जरी गरिराखेकी हुन्छिन् । यदि मैले पकाउँदै छु भने , ढोका बन्द हुन्छ , केटाकेटीहरू बाहिर हुन्छन् , फोन उठिराखेको हुन्छ , अनि ऊनी आउँदा पनि मलाई दिक्क लाग्छ । म भन्छु , " टेरी , कृपया , मैले यहाँ अण्डा पकाईराखेको छु । एकैछिन पर्ख न । " ( हाँसो ) वास्तवमा , पुरानो दार्शनिक कुरा छ नि , यदि जङ्गलमा एउटा रुख ढल्छ र कसैले सुन्दैन , ढलेकै हो त ? त्यो पुरानो कटुस सम्झिनुहुन्छ ? मैले हालसालै एउटा गज्जबको टि- सर्ट देखेको थिएँ जसमा लेखेको थियो , " यदि एउटा लोग्नेमान्छेले जङ्गलमा आफ्नो मनको कुरा भन्छ , र कुनै आईमाईले सुन्दैन भने , तबपनि ऊ गलत हुन्छ त ? " ( हाँसो ) अनि बुद्धिको बारेमा तेस्रो कुरा हो , यो पृथक छ । मैले अहिले एउटा किताब लेख्दै छु
(src)="20"> " ກີລຽນ , ເຮັດແນວໃດເຈົ້າຈິ່ງໄດ້ເປັນນັກເຕັ້ນ ? " ແລະ ລາວໄດ້ບອກວ່າ ມັນກໍ່ເປັນຕາສົນໃຈຢູ່ , ໃນຕອນທີ່ລາວຍັງເຂົ້າໂຮງຮຽນຢູ່ນັ້ນ , ລາວບໍ່ມີຫວັງເລີຍ . ແລະທາງໂຮງຮຽນ , ໃນຊຸມປີ 30 ໄດ້ຂຽນເຖິງພໍ່ແມ່ຂອງລາວວ່າ , " ທາງເຮົາຄິດວ່າ ກີລຽນ ມີປັນຫາດ້ານການຮັບຮູ້ . " ລາວບໍ່ສາມາດຕັ້ງສະມາທິ , ລາວຢູ່ບໍ່ສະຫງົບ . ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າປະຈຸບັນນີ້ເຂົາຄືຊິເວົ້າວ່າ ລາວເປັນພະຍາດສະມາທິສັ້ນ . ທ່ານບໍ່ຄິດບໍ ? ແຕ່ຕອນນັ້ນຍັງແມ່ນຊຸມປີ 1930 , ແລະ ພະຍາດສະມາທິສັ້ນ ກໍ່ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນມາເທື່ອ . ມັນຍັງເປັນພະຍາດທີ່ບໍ່ສາມາດມີໄດ້ເທື່ອ .
(src)="21"> ( ຫົວ ) ຄົນເຮົາບໍ່ໄດ້ຮູ້ວ່າພວກເຂົາສາມາດເປັນພະຍາດນີ້ໄດ້ . ຈັ່ງໃດກໍ່ຢ່າ , ລາວໄດ້ໄປຫາຊ່ຽວຊານຜູ້ໜຶ່ງ . ໃນຫ້ອງທີ່ເຮັດດ້ວຍໄມ້ໂອ໋ກ , ແລະ ແມ່ຂອງລາວກໍ່ໄດ້ໄປນຳ , ແລະ ລາວກໍ່ຖືກພາໄປນັ່ງຢູ່ຕັ່ງທີ່ຢູ່ແຈສຸດ , ແລະ ລາວກໍ່ໄດ້ນັ່ງຢອງມືຂອງລາວເປັນເວລາ 20 ນາທີ ໃນຂະໜະທີ່ ຊາຍຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ລົມກັບແມ່ຂອງລາວກ່ຽວກັບ ປັນຫາທັງໝົດທີ່ ກີລຽນ ມີຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ . ແລະ ໃນຕອນທ້າຍ - ຍ້ອນວ່າລາວໄດ້ລົບກວນຄົນອື່ນ , ວຽກບ້ານຂອງລາວແມ່ນໄດ້ສົ່ງຊ້າຕະຫຼອດ , ແລະ ອື່ນໆ , ເດັກນ້ອຍອາຍຸ ແປດ ປີ - ສຸດທ້າຍ , ທ່ານໝໍ ໄດ້ ຍ່າງໄປນັ່ງລົງ ຂ້າງ ກີລຽນ ແລະ ເວົ້າວ່າ , " ກີລຽນ , ຂ້ອຍໄດ້ຟັງທຸກຢ່າງທີ່ແມ່ເຈົ້າ ໄດ້ບອກຂ້ອຍແລ້ວ , ແລະ ຂ້ອຍຕ້ອງໄດ້ເວົ້ານຳລາວເປັນການສ່ວນຕົວ . " ລາວໄດ້ເວົ້າວ່າ , " ລໍຖ້າຢູ່ໜີ້ເດີ້ , ຈັກໜ້ອຍພວກເຮົາຊິກັບມາ , ບໍ່ດົນດອກ . " ແລະ ພວກເຂົາກໍ່ໄດ້ອອກໄປ ແລະ ປະລາວໄວ້ຜູ້ດຽວ . ແລະ ກ່ອນທີ່ທັງສອງຈະອອກຈາກຫ້ອງ , ຜູ້ຊ່ຽວຊານໄດ້ເປີດວິທະຍຸ ເຊິ່ງຢູ່ໜ້າໂຕະຂອງລາວປະໄວ້ . ແລະ ເມື່ອພວກເພິ່ນ ໄດ້ອອກໄປຈາກຫ້ອງ , ຊ່ຽວຊານໄດ້ບອກແມ່ຂອງລາວວ່າ ,
(trg)="8"> " गिलियन , तपाईँ कसरी नृत्यकर्मी बन्नुभयो त ? " अनि उनले भनिन " यो रोचक थियो , जब ऊनी विद्यालयमा थिईन् , ऊनी साँच्चै निराश थिईन । अनि त्यो विद्यालयले , सन ३०को दशक तिर , ऊनका आमाबाबुहरूलाई लेख्यो , " हामीलाई लाग्छ गिलियनको सिकाई क्षमतामा समस्या छ । " ऊनी एकाग्र हुन सक्दिनन् , ऊनी धेरै चञ्चल थिइन । मलाई लाग्छ अहिले तिनीहरूले उनलाई एडीएचडी थियो भन्थे होलान् । हैन त ? तर यो १९३० तिरको कुरा हो , अनि त्यतिबेला एडीएचडीको आविश्कार नै भएको थिएन । त्यतिबेला यो एउटा उपलब्ध अवस्था थिएन । ( हाँसो ) कसैलाई यो हुन्छ भन्ने कुरा कसैलाई थाहै थिएन । जे होस , ऊनी विशेषज्ञकहाँ देखाउन गईन । अनि , त्यो भब्य कोठा , र ऊनि आमासँग गएकी थिईन् , अनि उनलाई एउटा छेउको कुर्सीमा लगेर बसाईयो , अनि ऊनी २० मिनेटसम्म एक्लै बसिराखिन जतिबेला त्यो मान्छेले ऊनकी आमासँग गिलियनलाई विद्यालयमा भएका ऊनका सबै समस्याहरूका बारेमा कुरा गर्र्यो । अन अन्तिममा -- ऊनले मान्छेहरूलाई अलमल्याएकाले , ऊनको गृहकार्य सधै ढीलो हुन्थ्यो , अनि यस्तै यस्तै , आठ वर्षकी सानी बच्ची -- अन्त्यमा , डाक्टर गएर गिलियनको छेउमा बस्यो अनि भन्यो , " गिलियन् , मैले तिम्रो आमाले भनेका सबै कुराहरू सुनेँ , र म ऊहाँसँग एकान्तमा कुरा गर्न चाहन्छु । " ऊसले भन्यो , " यहिँ पर्ख है , हामी आईहाल्छौँ , धेरै बेर लाग्दैन । " अनि ऊनीहरू ऊनलाई छाडेर गए । तर ऊनीहरू कोठाबाट बाहिर जाँदा उसले उसको टेबलमा भएको रेडियो खोल्यो । अनि जब तिनीहरू कोठाबाहिर गए , ऊसले ऊनको आमालाई भन्यो ,
(src)="22"> " ຢືນເບິ່ງລາວຢູ່ໜີ້ເດີ້ . " ແລະ ໃນນາທີທີ່ພວກເພິ່ນໄດ້ອອກຈາກຫ້ອງ , ລາວໄດ້ບອກຂ້ອຍວ່າ , ລາວໄດ້ລຸກຂຶ້ນ , ເຄື່ອນຍ້າຍໄປຕາມສຽງດົນຕີ . ແລະ ພວກເພິ່ນກໍ່ໄດ້ເບິ່ງຢູ່ສາມສີ່ນາທີ ແລະ ຊ່ຽວຊານກໍ່ໄດ້ຫັນຫາແມ່ລາວ ແລະ ເວ້ົາວ່າ ,
(trg)="9"> " उँभिनुस र ऊनलाई हेर्नुस । " र ऊनीहरू कोठाबाट निस्किने बित्तीकै , ऊनले भनिन , ऊनी ऊभिईन , अनि सङ्गीतसँगै चल्न थालिन् । ऊनीहरूले केहि मिनेटसम्म हेरे अनि ऊ ऊनकी आमातिर फर्केर भन्यो ,
(src)="23"> " ມາດາມ ລິນ , ກີລຽນ ບໍ່ໄດ້ປ່ວຍດອກ , ລາວເປັນນັກເຕັ້ນ . ພາລາວໄປເຂົ້າໂຮງຮຽນເຕັ້ນສາ . " ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖາມວ່າ , " ແລ້ວເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ? " ລາວໄດ້ເວົ້າວ່າ , " ແມ່ຂ້ອຍກໍ່ເຮັດຕາມ . ຂ້ອຍບອກເຈົ້າໄດ້ເລີຍວ່າມັນວິເສດຂະໜາດໃດ . ເຮົາຍ່າງເຂົ້າໄປໃນຫ້ອງໜຶ່ງ ແລະ ມັນກໍ່ເຕັມໄປດ້ວຍ ຄົນຄືຂ້ອຍ . ຄົນທີ່ບໍ່ສາມາດນັ່ງຢູ່ຊື່ໆໄດ້ . ຄົນທີ່ຕ້ອງເຄື່ອນໄຫວຈິ່ງຈະຄິດໄດ້ . " ຄົນທີ່ຕ້ອງເຄື່ອນໄຫວຈິ່ງຈະຄິດໄດ້ . ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນ ບາເລ , ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນ ແທ໋ບ , ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນ ແຈັສ , ພວກເຂົາຮຽນດົນຕີສະໄໝໃໝ່ , ພວກເຂົາໄດ້ຮຽນດົນຕີຮ່ວມສະໄໝ . ໃນທີ່ສຸດລາວກໍ່ໄດ້ເສັງເຂົ້າໂຮງຮຽນ Royal Ballet , ລາວໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ບັນເລງດ່ຽວ , ລາວໄດ້ມີອາຊີບທີ່ໜ້າອັດສະຈັນ ທີ່ໂຮງຮຽນ Royal Ballet . ໃນທີ່ສຸດລາວກໍ່ຮຽນຈົບ ຈາກໂຮງຮຽນ Royal Ballet ແລະ ໄດ້ຕັ້ງບໍລິສັດຂອງຕົນເອງ - ບໍລິສັດ ກີລຽນ ລິນ ແດ໋ນສ - ໄດ້ພົບກັບ ແອນດຣິວ ລອຍ ເວັບເບີ . ລາວໄດ້ຮັບຜິດຊອບ ງານສະແດງດົນຕີທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດຫຼາຍອັນ ໃນປະຫວັດສາດ , ລາວໄດ້ມອບຄວາມສຸກໃຫ້ກັບຄົນຫຼາຍລ້ານ , ແລະ ລາວກໍ່ແມ່ນມະຫາເສດຖີເງິນຫຼາຍລ້ານ . ຄົນອື່ນ ອາດຈະໄດ້ຈັບລາວກິນຢາ ແລະ ບອກໃຫ້ລາວ ສະຫງົບລົງ . ບາດນີ້ , ຂ້າພະເຈົ້າຄິດວ່າ ... ( ຕົບມື ) ສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄິດ ມັນກາຍມາເປັນສິ່ງນີ້ : ອາລ ກໍ ໄດ້ກ່າວໃນຄືນກ່ອນ ກ່ຽວກັບລະບົບນິເວດ , ແລະ ການປະຕິວັດທີ່ໄດ້ຖືກກະຕຸ້ນໂດຍ ຣາແຊລ ຄາສັນ . ຂ້າພະເຈົ້າເຊື່ອວ່າຄວາມຫວັງອັນດຽວຂອງພວກເຮົາຕໍ່ອະນາຄົດ ແມ່ນການຮັບເອົາແນວຄວາມຄິດຂອງລະບົບນິເວດຂອງຄົນ , ອັນທີ່ຄົນເຮົາເລີ່ມສ້າງແນວຄວາມຄິດຂອງພວກເຮົາໃໝ່ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບຄວາມອຸດົມຮັ່ງມີຂອງສະມັດຖະພາບຂອງຄົນ . ລະບົບການສຶກສາຂອງເຮົາໄດ້ຂຸດແນວຄິດຂອງຄົນໃນແບບ ທີ່ເຮົາຂຸດຄົ້ນເອົາຊັບສົມບັດຈາກພື້ນໂລກ : ເພື່ອວັດຖຸສະເພາະອັນດຽວ . ແລະ ໃນອະນາຄົດ , ມັນຈະບໍ່ໃຫ້ປະໂຫຍດກັບເຮົາ . ພວກເຮົາຕ້ອງຄິດຄືນໃໝ່ເຖິງຫຼັກທຳພື້ນຖານ ທີ່ເຮົາອີງໃສ່ເພື່ອສຶກສາລູກຫຼານຂອງເຮົາ . ມີ ຄຳເວົ້າທີ່ວິເສດອັນໜຶ່ງ ໂດຍ ໂຈນາສ ຊອກ , ຜູ້ທີ່ໄດ້ເວົ້າວ່າ , " ຖ້າແມງໄມ້ທັງໝົດ ຫາກຈະຫາຍໄປຈາກໂລກນີ້ , ພາຍໃນ 50 ປີ ສິ່ງມີຊີວິດທັງໝົດໃນໂລກນີ້ຄົງຈະຈົບລົງ . ຖ້າຄົນທັງໝົດຫາກຫາຍໄປຈາກໂລກນີ້ , ພາຍໃນ 50 ປີ ສິ່ງມີຊີວິດທັງໝົດຈະເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຂຶ້ນ . " ແລະ ລາວກໍ່ເວົ້າຖືກ . ສິ່ງທີ່ TED ຍົກຍ້ອງແມ່ນພອນສະຫວັນຂອງຈິນຕະນາການຂອງຄົນ . ພວກເຮົາຕ້ອງລະວັງໃນຕອນທີ່ເຮົານຳໃຊ້ພອນສະຫວັນອັນນີ້ ໃຫ້ຫຼັກແຫຼມ , ແລະ ກໍ່ຕ້ອງຫຼີກລ່ຽງສະຖານະການ ສະຖານະການທີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ . ແລະ ທາງດຽວທີ່ ພວກເຮົາຈະສາມາດເຮັດແນວນັ້ນໄດ້ ແມ່ນດ້ວຍການຕິດຕາມເບິ່ງສະມັດຖະນະຂອງຄວາມຄິດສ້າງສັນຂອງເຮົາ ເພື່ອຄວາມອຸດົມຮັ່ງມີທີ່ເຮົາເປັນ , ແລະ ເບິ່ງ ລູກຫຼານຂອງເຮົາເພື່ອຄວາມຫວັງທີ່ພວກເຂົາເປັນ . ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງເຮົາ ແມ່ນການສຶກສາສິ່ງທີ່ເປັນພວກເຂົາທັງໝົດ , ເພື່ອວ່າພວກເຂົາຈະສາມາດປະເຊີນກັບອະນາຄົດອັນນີ້ . ເຊິ່ງພວກເຮົາອາດຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນອະນາຄົດອັນນີ້ກໍ່ມີ , ແຕ່ພວກເຂົາຊິໄດ້ເຫັນ . ແລະ ວຽກຂອງເຮົາແມ່ນຊ່ວຍ ພວກເຂົາໃຫ້ສ້າງສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງຈາກມັນໄດ້ . ຂອບໃຈຫຼາຍໆ .
(trg)="10"> " श्रीमती लिने , गिलियन बिरामी छैनन , ऊनी नर्तकी हुन् । ऊनलाई नृत्य विद्यालयमा लैजानुस । " मैले भनेँ , " अनि के भयो ? " ऊनले भनिन , " पठाउनुभयो । त्यो कति रमाईलो थियो भन्ने म तपाईँलाई भन्नै सक्दिन । हामी त्यो कोठामा गयौँ त्यहाँ सबै म जस्ता मान्छेहरूले भरिएको थियो । स्थिर बसिराख्न नसक्ने मान्छेहरू । सोच्नका लागि चल्नैपर्ने मान्छेहरू । " सोच्नका लागि चल्नुपर्नेहरू । ऊनीहरू ब्याले नाच्थे , ट्याप नाच्थे , ज्याज नाच्थे , आधुनिक नाच्थे , समकालीन नाच्थे । अन्तत : ऊनी रोयल ब्याले विद्यालयका लागि छानिईन , ऊनी एकल कलाकार बनिन , ऊनले रोयल ब्यालेमा गज्जबको पेशा पाईन । अन्तत : ऊनी रोयल ब्याले स्कूलबाट स्नातक भईन् र आफ्नै कम्पनी शुरु गरिन -- द गिलियन लिने डान्स कम्पनी -- एन्ड्रु लोयड वेबरलाई भेटिन । ऊनी ईतिहासकै सबैभन्दा बढी सफल साङ्गीतिक थिएटर निर्माणका लागि जिम्मेबार छिन् ऊनले दसौँ लाखलाई आनन्द दिएकी छन् , अनि ऊनी करोडपति छिन् । अरु कोहि भएको भए ऊनलाई उपचार गर्थ्यो होला अनि ऊनलाई चुप लाग्न भन्थ्यो होला । अब , मलाई लाग्छ ... ( ताली ) मैले के सोच्छु भने : अल गोरले हिजो राती पर्यावरणको बारेमा , अनि राचेल कार्सनले शुरु गरेको क्रान्तिको बारेमा बोले । मलाई विश्वास छ भविष्यको लागि हाम्रो एकमात्र आशा भनेको मानव पर्यावरणको नयाँ अवधारणा अपनाउने नै हो , यस्तो अवधारणा जसमा हामी मानव क्षमताको सम्पन्नताको नयाँ धारणा बनाउँन शुरु गर्नेर्छौँ । हाम्रो शिक्षा पद्दतिले हाम्रो दिमागलाई यसरी खाईदिएको छ कि हामी पृथ्वीलाई खान्छौँ : एउटा विशेष क्रयवस्तुका लागि । र भविष्यमा , यसले हामीलाई काम दिने छैन । हामीले आधारभूत सिद्धान्तहरूलाई पुनर्विचार गर्नुपर्छ जसमा हामी हाम्रा बच्चाहरूलाई शिक्षा दिँदैछौँ । जोनास साल्कको एउटा गज्जबको भनाई छ नि , ऊनले भनेका छन , " यदि सबै कीराहरू पृथ्वीबाट हराउनुपर्ने भए , ५० वर्षभित्र पृथ्वीका सबै जीवहरू खत्तम हुनेथियो । यदि पृथ्वीबाट सबै मान्छेहरू हराए भने , ५० वर्षभित्र सबै जीवहरू फस्टाउने छन् । " अनि ऊनले ठीक भनेका छन् । टेडले मानव कल्पनाको उपहारलाई सम्मान गर्छ । हामीले यो उपहार वुद्धिमानीपूर्वक प्रयोग गर्नेबारे सचेत हुनुपर्छ , अनि हामीले केहि परिदृश्यहरूलाई हटाईदिनुपर्छ जसको बारेमा हामीले कुरा गरेका छौँ । र हामीले यसो गर्ने एउटै मात्र तरिका भनेको हाम्रा सृजनशील क्षमताहरूलाई तिनीहरूका सम्पन्नताअनुसार हेर्ने , र हाम्रा बच्चाहरूलाई तिनीहरूका आशाको रुपमा हेर्ने नै हो । र हाम्रो काम ऊनीहरूको सम्पूर्ण पक्षलाई शिक्षित गर्नु हो , जसद्वारा उनीहरूले भविष्यलाई सामना गर्न सकून् ।
(trg)="11"> -- जे होस -- हामीले भविष्य नदेखौँला , तर ऊनीहरूले देख्नेछन् । र हाम्रो काम भनेको ऊनीहरूलाई यसमा केही गर्न सहयोग गर्ने हो । धेरै धेरै धन्यवाद ।