# ky/4GBaUQduFsng.xml.gz
# sk/4GBaUQduFsng.xml.gz
(src)="1"> Бир нече жыл мурун өзүмдү көнүмүш адат жашоомдо токтоп калгандай сездим .
(src)="2"> Ошондо , улуу Америкалык философ -
(src)="3"> Морган Спарлоктун кылган иштерин туурап , жаңы нерсени 30 күндүн ичинде баштайын деп чечтим .
(trg)="1"> Pred pár rokmi som sa cítil , akoby mi život pretekal medzi prstami , a tak som sa rozhodol nasledovať kroky veľkého amerického filozofa , Morgana Spurlocka , a vyskúšať niečo nové po dobu 30 dní .
(src)="4"> Бул ойдун мааниси абдан жөнөкөй .
(trg)="2"> Myšlienka je vlastne veľmi jednoduchá .
(src)="5"> Өзүңүздүн жашооңузду байыта турган бир нерсе жөнүндө ойлонуп , ошону 30 күндүн ичинде ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(trg)="3"> Nájdite niečo , čo ste vždy chceli mať vo svojom živote a vyskúšajte to na 30 dní .
(src)="6"> Байкап көрсө , 30 күндүн ичиндеги убакыт жаңы адатты уйрөнүүгө же эски адаттан айрылууга туура келген мезгил экен - мисалы , жаңылыктарды көрүүнү жашооңуздан алып салуу .
(trg)="4"> Ako sa ukázalo , 30 dní je to správne množstvo času keď chceme s niečím začať alebo sa zbaviť zlozvyku -- napríklad pozerania novín -- zo svojho života .
(src)="7"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүнүн ичинде бир топ нерселерди үйрөндүм .
(trg)="5"> Počas týchto 30- dňových výziev som sa naučil pár vecí .
(src)="8"> Биринчиден , мурда айлар учуп , унутулса , бир айдан кийин , ар бир маал эсте сакталып жатты .
(trg)="6"> Prvou bolo , namiesto toho , aby mesiace len tak ubiehali do zabudnutia , čas sa stal viac nezapomenuteľným .
(src)="9"> Өзгөрүүнүн жаңы нерсеси катары , мен бир ай боюнча ар күнүмдү сүрөткө тарттым .
(trg)="7"> Toto bola súčasť výzvy , niečo odfotiť každý deň počas jedného mesiaca .
(src)="10"> Ырас , кайсы жерде болгонум жана эмне кылганым толугу менен эсимде болду .
(trg)="8"> A presne si pamätám , kde som bol a čo som ten deň robil .
(src)="11"> Дагы байкап көрсөм , 30 күндүк өзгөрүүлөрүм канчалык кыйыныраак болгон сайын , өзүмө ишеничим көбөйдү .
(trg)="9"> Tiež som si všimol , že ako som začal skúšať ťažšie a ťažšie 30- dňové výzvy , moje sebavedomie vzrástlo .
(src)="12"> Компьютерден башы чыкпаган окумуш сөрөйдөн жумушка ыракат алуу үчүн велосипед айдаган адамга айландым .
(trg)="10"> Prešiel som od počítačového maniaka k chlapíkovi , ktorý jazdí do práce na bicykli -- pre zábavu .
(src)="13"> Бул аз келгенсип , мен былтыр Килиманджаронун чокусуна чыктым , ал Африкадагы эң бийик тоо болуп эсептелет .
(trg)="11"> Dokonca som minulý rok vystúpil na Kilimanjaro , najvyšší vrch v Afrike .
(src)="14"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүлөргө чейин мындай нерселерди такыр кылган эмесмин .
(trg)="12"> Nikdy by som na to nenašiel odvahu nebyť mojich 30- dňových výziev .
(src)="15"> Менин көзүм жетти , эгер бир нерсени абдан катуу кааласаңыз , 30 күндүн ичинде ар нерсени ишке ашырсаңыз болот экен .
(trg)="13"> A tiež som prišiel na to , že ak naozaj niečo veľmi chcete , môžete počas 30 dní urobiť čokoľvek .
(src)="16"> Жашооңузда бир көркөм кара сөз жазгыңыз келди беле ?
(trg)="14"> Chceli ste niekedy napísať román ?
(src)="17"> Ар жылы ноябрда , он миңдеген адамдар 50 000 сөздөн турган чыгарманы 30 күндүн ичинде башынан баштап жазганга аракет кылышат .
(trg)="15"> Každý november sa desiatky tisíc ľudí pokúsia napísať svoj román s 50 000 slovami za 30 dní .
(src)="18"> Ал үчүн бир айдын ичинде күнүнө 1, 667 сөз жазыш керек экен .
(trg)="16"> Ako sa ukázalo , jediné , čo musíte urobiť , je napísať 1667 slov za deň počas jedného mesiaca .
(src)="19"> Мен ошондой кылдым .
(trg)="17"> A to som aj urobil .
(src)="20"> Баса , ийгиликтин сыры - баардык сөздөрдү жазып бүтмөйүнчө , уктабаш керек .
(trg)="18"> Mimochodom , tajomstvom úspechu je neísť spať , kým nemáte napísané slová za ten deň .
(src)="21"> Балким сиз уйкудан айрыласыз , бирок көркөм кара сөзүңүздү бүтүрөсүз .
(trg)="19"> Môžete byť nevyspatí , ale svoj román dokončíte .
(src)="22"> Эми менин китебим Американын улуу көркөм кара сөз чыгармасына киреби ?
(trg)="20"> Bude môj román ďalším úžasným americkým románom ?
(src)="23"> Жок .
(trg)="21"> Nie .
(src)="24"> Мен аны бир айдын гана ичинде жаздым .
(trg)="22"> Napísal som ho za mesiac .
(src)="25"> Ал абдан начар .
(trg)="23"> Je hrozný .
(src)="26"> А бирок мындан ары , мисалы ,
(src)="27"> TED кечесинде Джон Ходжманды кезиксем ,
(trg)="24"> Ale až do konca môjho života , ak stretnem Johna Hodgmana na párty TEDu , nemusím povedať ,
(src)="28"> " Мен компьютер адисимин " деп айткаңга мажбур эмесмин .
(trg)="25"> " Som programátor . "
(src)="29"> Албетте эмесмин , бирок кааласам , " Мен жазуучумун " деп айтсам болот .
(trg)="26"> Nie , nie , ak budem chcieť , môžem povedať , " Píšem romány . "
(src)="30"> ( Күлкү )
(trg)="27"> ( Smiech )
(src)="31"> Дагы сизге айта турган акыркы сөзүм - мен жаңы , туруктуу өзгөрүүлөрдү кылганда , алар менин күнүмдүк адаттарыма батыраак айланганын түшүндүм .
(trg)="28"> Rád by som spomenul ešte jednu vec .
(trg)="29"> Zistil som , že keď robím malé , udržateľné zmeny , veci , ktoré sa mi darí dodržiavať , je pravdepodobnejšie , že mi nový návyk ostane .
(src)="32"> Чоң , шумдук өзгөрүүлөрдүн эч жаман нерсеси жок .
(trg)="30"> Na veľkých , šialených výzvach nie je nič zlé .
(src)="33"> Чынында , алар абдан кызыктуу болушу мүмкүн .
(trg)="31"> Naopak , je to ohromná zábava .
(src)="34"> Бирок алар ар дайым адаттарга айланаары күмөн .
(trg)="32"> Ale často nevydržia .
(src)="35"> Мен 30 күндүн ичинде шекер колдонбой калганда , 31- чи күн ушуга окшош болгон .
(trg)="33"> Keď som sa vzdal cukru na 30 dní , deň 31 vyzeral takto .
(src)="36"> ( Күлкү )
(trg)="34"> ( Smiech )
(src)="37"> Анда эмесе менин суроом сизге мындай :
(trg)="35"> Takže sa vás pýtam :
(src)="38"> Сиз эмнени күтүп жатасыз ?
(trg)="36"> Na čo čakáte ?
(src)="39"> Мен сизге кепилдик бере алам , каалайсызбы же каалабайсызбы , келе жаткан 30 күн дагы өтөт . ошондуктан , ар дайым жасагыңыз келген нерсе жөнүндө ойлонуп , эмки 30 күндүн ичинде аны ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(trg)="37"> Garantujem vám , že najbližších 30 dní prejde bez ohľadu na to , či sa vám to páči alebo nie , takže prečo si nenájsť niečo , čo ste vždy chceli skúsiť a pustiť sa do toho na najbližších 30 dní .
(src)="40"> Ыракмат .
(trg)="38"> Ďakujem .
(src)="41"> ( Кол чабуу )
(trg)="39"> ( Potlesk )
# ky/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
# sk/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
(src)="1"> Биз Британдык музейде буюмдардын жыйындысынан эң негизги
(src)="2"> Розеттик ташты карап жатабыз
(trg)="2"> Nachádzame sa v Britskom múzeu a pozeráme sa na jeden z najdôležitejších predmetov celej zbierky , na Rosettskú dosku .
(src)="3"> Ал айнекчеде , тегеректеген эл аны сүрөткө тартып жатышат .
(trg)="3"> Doska je v sklenenej vytríne obkľúčenej ľuďmi , ktorí si ju fotia ...
(src)="4"> Элдер аны жактырышат !
(trg)="4"> Ľudia ju milujú !
(src)="5"> Ооба , алар аны жакшы көрүшөт .
(trg)="5"> Je to pravda .
(src)="6"> Белек дүкөндөрдө мындай азембелектер бар ...
(trg)="6"> V suvenírovom obchode k nej majú kopec predmetov ...
(src)="7"> Сиз өздүк кичинекей Розеттик ташыңызды ала аласыз .
(src)="8"> Сиз Розеттик таш тартылган плакатты жана , анын сүрөтү түшүрүлгөн кружканы ала аласыз .
(src)="9"> Мүмкүн , сиз Розеттик ташы менен килемче ала аласыз .
(trg)="7"> Môžete mať vlastnú malú Rosettskú dosku , možte ju mať na plagátoch alebo na hrnčeku , myslím , že existuje dokonca aj Rosettská rohožka .
(src)="10"> Бирок тарыхты алсак анын өзү укмуштуудай маанилүү .
(trg)="8"> Ale jej príbeh je historicky neuveriteľne dôležitý .
(src)="11"> Ал бизге эң биринчиден иероглифтерди түшүнгөнгө , окуганга жана которгонго мүмкүнчүлүк берет .
(trg)="9"> Rosettská doska nám po prvý raz umožnila pochopiť čítať a prekladať hieroglyfy .
(src)="12"> Иероглифтер - байыркы Египеттиктердин жазма тили болгон .
(trg)="10"> Hieroglyfy predstavujú písanú podobu jazyka
(src)="13"> XIX - кылымдын жарымына чейин алар эмне жөнүндө айтып жатышканын биз билчү эмеспиз .
(trg)="11"> A až do polovice devätnásteho storočia sme nevedeli , čo znamená .
(src)="14"> Тил өзү сүрөттөр менен берилген ошондуктан ал накта адашууга алып келген .
(trg)="12"> Jazyk samotný bol obrazový čo spôsobilo viac zmätkov ...
(src)="15"> Себеби , мен ойлойм , алгачкы археологдор ишенишкен - жана лингвистер ишенишкен - алар көргөн сүрөттөрдөн чымчыктардын же жыландардын сөлөкөтөрүн жана башка ар түрдүү формаларды көрө алышкан .
(src)="16"> Туурасында алар чыныгы дүйнөдөгү кандайдыр бир маанилүү нерсени чагылдырышкан .
(trg)="13"> Myslím , že prví archeológovia sa domnievali , a jazykovedci sa domnievali , že obrázky , ktoré vidia , vidíme vtáky a hady a rôzne iné tvary , že tieto obrázky priamo odkazovali na konkrétnu vec vo svete .
(src)="17"> Туура , эгер сиз чымчыкты көрсөңүз кандайдыр бир учурда чымчыкка тиешелүү болот .
(trg)="14"> Takže keď vidíme vtáka , odkazuje to nejako na konkrétneho vtáka .
(trg)="15"> V skutočnosti to nie je pravda .
(src)="18"> Бирок факт боюнча бул анчеин андай эмес бул абдан татаал тил .
(trg)="16"> Je to oveľa sofistikovanejší jazyk .
(src)="19"> Розета ташы Египеттердин иероглифтери тартылган сүрөттөр эмес экенин түшүнүүгө жардам берди .
(src)="20"> Алар пиктограммалар эмес .
(trg)="17"> A Rosettská doska im naozaj pomohla pochopiť , že egyptské hieroglyfy nie sú obrazové , nie sú to piktografy .
(src)="21"> Бул чындыгында фонетика .
(trg)="18"> V skutočnosti sú fonetické .
(src)="22"> Ошентип баардык тартылган сүрөттөргө окшош нерселер чындыгында тыбыштарды чагылдырат .
(src)="23"> Демек ушинтип алар кантип байыркы Египет иероглифтерин которууну түшүнүшкөн .
(trg)="19"> Takže všetky tie veci , čo vyzerajú ako obrázky v skutočnosti reprezentujú zvuky a tak sa vedcom podarilo rozlúštiť a preložiť staroveké egyptské hieroglyfy .
(src)="24"> Жана биз муну жасай алганыбыздын максаты анткени бул таш ошол эле билдирүүнү үч ирет үч башка тилдерде айткан .
(trg)="20"> A dôvod , prečo sme toho boli schopní je , že doska
(trg)="21"> obsahovala ten istý nápis v troch rôznych jazykoch .
(src)="25"> Демек үч тилдерибиз булар :
(trg)="22"> Tieto tri jazyky sú : staroveká gréčtina , ktorú vidíme na spodku .
(src)="27"> Ал административтик тил болгон .
(src)="28"> Ал мамлекеттик тил болгон .
(src)="29"> Анын себеби - Египетти
(trg)="23"> To bol úradný jazyk , jazyk , ktorý používala vláda , pretože Alexander Veľký dobyl Egypt a ustanovil grécku nadvládu v tomto helenistickom období a táto vláda sa udržiavala v starovekom Egypte .
(src)="32"> Келгиле эске салалы , биз болжол менен б . з . ч 200 ж . ж . жөнүндө айтып жатабыз .
(trg)="24"> Zapamätajme si , že hovoríme zhruba o roku 200 p . n . l .
(trg)="25"> Čo je vlastne obdobie na sklonku života hieroglyfov .
(src)="34"> Алар таптакыр жоголгончо дагы бир нече жүздөгөн жылдар өтөт .
(trg)="26"> Toto písmo vytrvalo len niekoľko ďalších storočí kým úplne nevymrelo .
(trg)="27"> Takže sa pohybujeme na konci príbehu tohto 3000 ročného jazyka .
(src)="36"> Ошентип орто ченде - демотик жазма , тактап айтканда " Элдин тили " дегенди билдирет .
(trg)="28"> Stredná časť nápisu je démotická , čo v preklade znamená " jazyk ľudu " .
(src)="37"> Бул Египеттиктер колдонгон жалпы тил болгон .
(trg)="29"> Tento hovorový jazyk používali bežní Egypťania .
(src)="38"> Албетте башкысы , ыйык жазма .
(trg)="30"> A na vrchu bolo samozrejme sväté písmo , hieroglyfy .
(src)="40"> Бул ушундай тил болгон , Розеттик таш пайда болгуча биз аны окуй алган эмеспиз .
(trg)="31"> A to bol jazyk , ktorý sme nevedeli prečítať .
(src)="41"> Ошентип биз Розеттик таштан жазма картуштарды көрө алчубуз , алар башкаруучулардын аттарынан турган .
(trg)="32"> Až kým sme nemali Rosettskú dosku a mohli sme v jej texte vidieť kartuše , ktoré obsahovali mená vládcov .
(src)="42"> Картуштар - бул узун форма түрүндө , башкаруучулардын аттарынан турат .
(trg)="33"> Kartuša je akýsi ovál , ktorý obsahuje meno vládcu .
(src)="43"> Мындай учурда Птолемей Бешинчи болмок .
(trg)="34"> V tomto prípade to bol Ptolemajos Piaty .
(src)="44"> Ошентип бул башкаруучунун атын ушул үч тилде айырмалагандан кийин , биз иероглифтерди чечмелегендин ачкычын таптык .
(trg)="35"> A vďaka tomu , že sme rozoznali vládcovo meno v týchto troch jazykoch , podarilo sa nám rozlúštiť hieroglyfy .
(src)="45"> Бул ондогон жылдарды алды .
(trg)="36"> Zabralo to desiatky rokov .
(trg)="37"> Bola to neuveriteľne ťažká práca .
(src)="47"> Бул кантип табылганы тууралуу биз дагы эле айтып бүтө элекпиз .
(trg)="38"> A ešte sme ani nehovorili o tom , ako sa doska našla !
(src)="48"> Наполеон өзүнүн армиясын
(src)="49"> Египетке алып келген .
(src)="50"> Менин ойумча
(trg)="39"> Napoleon mal v Egypte armádu a priviedol so sebou aj ľudí , ktorých by sme mohli nazvať archeológovia .
(src)="51"> Наполеондун алып келгендеринин бир нечесин археологдор деп атап койсок болот .
(src)="52"> Наполеонду коштоп жүргөндөрдүн бирөөсү
(trg)="40"> A jeden z týchto ľudí , čo sprevádzali Napoleona , našiel Rosettskú dosku .
(src)="53"> Розеттик ташты капысынан таап алган же көрүп калган .
(trg)="41"> Vlastne ju použili ako súčasť základov jednej pevnosti .
(src)="55"> Албетте , башында храмда же байыркы египеттик храмга катар коюлган .
(trg)="42"> Samozrejme pôvodne bola vystavená v chráme , alebo v blízkosti starovekého egyptského chrámu .
(src)="56"> Жана , мен ушуну айтыш керек деп ойлойм , бул түпкү жагы абдан эле чоңураак же өзүнчө эле абдан бийик таш плитасы .
(trg)="43"> Myslím , že je dôležité , aby sme povedali , že doska je vlastne spodná časť oveľa väčšej stély , alebo kamennej dosky , ktorá bola dosť vysoká .
(trg)="44"> Takže Napoleon ju zobral späť ...
(src)="58"> Мындан тышкары , секундка күтсөңүздөр , себеби биз Луврда эмеспиз биз Лондондо , Британдык музейдебиз .
(trg)="45"> Ale počkať , nie sme v Louvri , ale v Londýne v Britskom múzeu .
(trg)="46"> Ako to teda bolo ?
(src)="60"> Британдыктар Наполеонду талкалашып ташты алышкан жана бир же эки жылдан кийин 1801 же 1802 ж . ж .
(trg)="47"> Briti porazili Napoleona a dosku mu zobrali a o rok alebo o dva , v roku 1801 alebo 1802 ju priniesli do Britského múzea , kde sa odvtedy nachádza .
(src)="62"> Негизгиси ал ушул убакка чейин өтө эле белгилүү .
(trg)="48"> Zjavne je stále veľmi populárna .
# ky/AynKvwOsKWlm.xml.gz
# sk/AynKvwOsKWlm.xml.gz
(src)="1"> Биз , адамдар миңдеген жылдар бою жөн гана айлана чөйрөгө көз салып , ар кандай заттар бар экенин билгенбиз жана бул заттар ар кандай касиетке ээ .
(trg)="1"> My ľudia už po tisícky rokov vieme , už len z pozorovania nášho prostredia , že existujú rôzne látky .
(src)="2"> Алар касиеттери менен гана айырмаланган эмес ; алар жарыкты кандайдыр бир деңгээлде чагылдыра , алышкан же таптакыр чагылдыра алышкан эмес белгилүү бир түстө , белгилүү температурада болгон жана белгилүү бир температурага ээ боло алган . суюк , газ же катуу абалда боло алган .
(trg)="2"> Tieto rôzne látky majú rôzne vlastnosti .
(trg)="3"> A nie len že majú rôzne vlastnosti , niektoré môžu odrážať svetlo istým spôsobom alebo neodrážajú svetlo .
(trg)="4"> Alebo majú istú farbu alebo teplotu , sú kvapalné alebo plynné alebo pevné .
(src)="3"> Биз белгилүү бир шарттарда алар бири- бири менен , аракеттенерин байкай баштадык .
(trg)="5"> Ale taktiež sme začali pozorovať ako reagujú medzi sebou v istých podmienkách .
(src)="4"> Мына бул жерде заттардын сүрөттөлүшү : мына бул жерде көмүртек , ал эми бул графит формасында бул жерде коргошун , а бул жерде алтын .
(trg)="6"> a tu sú obrázky niektorých látok .
(trg)="7"> Tu máme uhlík , a je v ... vo forme grafitu .
(src)="5"> Мен тарткан жана сүрөттөрдө көрсөткөн заттардын баардыгын мына бул вебсайттан алдым .
(trg)="8"> Toto tu je olovo , toto je zlato a všetky tieto ktoré som nakreslil , ubrázky ktoré som ukázal , mám tu z tejto stránky
(src)="6"> Булардын баардыгы катуу абалда , бирок бизге белгилүү ...
(trg)="9"> Všetky tieto sú v pevnom skupenstve , ale taktiež vieme
(src)="7"> Эгерде аларда абанын белгилүү бир түрү болсо , анда мындай болмок , абанын бөлүкчөлөрүнүн белгилүү түрлөрү , абанын бөлүкчөлөрүнүн кайсы тибине көз карандылыгына карата көрүп жатканыңарга карата көрүнөт мейли бул көмүртек , кычкылтек же азот болсун , алар ар түрдүү касиетти көрсөтөт .
(trg)="10"> Vyzera to tak , že su tam iste druhy vzduchu , iste druhy castíc vzduchu a v závislosti od toho na aké druhy častíc vzduchu sa pozeráme či je to uhlík , kyslík alebo dusík , vyzerá to tak , že majú rôzne vlastnosti .
(src)="8"> Же , бир нече башка нерселер суюктук боло алышат , же ар түрдүү заттарды жогорку температурага чейин ысытса алар суюктук боло алат
(trg)="11"> Alebo existujú veci ktoré môžu byť kvapalné , alebo ak dostatočne zvýšime teplotu týchto vecí .
(src)="9"> Эгерде силер алтынды же күмүштү белгилүү температурага чейин жылытсаңар силер суюктук ала аласыңар .
(trg)="12"> Ak dostatočne zvýšime teplotu zlata alebo olova , môžeme dostať kvapalinu .
(src)="10"> Же , эгер силер көмүртекти күйгүзсөңөр аны газ абалында ала аласыңар жана аны атмосферага чыгара аласыңар жана силер анын структурасын буза аласыңар .
(trg)="13"> Alebo ak trochu ... ak spálime tento uhlík , dostaneme ho do jeho plynného stavu , môžeme ho vypustiť do atmosféry , môžeme zničiť jeho štruktúru .