# ky/4GBaUQduFsng.xml.gz
# pt/4GBaUQduFsng.xml.gz
(src)="1"> Бир нече жыл мурун өзүмдү көнүмүш адат жашоомдо токтоп калгандай сездим .
(src)="2"> Ошондо , улуу Америкалык философ -
(src)="3"> Морган Спарлоктун кылган иштерин туурап , жаңы нерсени 30 күндүн ичинде баштайын деп чечтим .
(trg)="1"> Há uns anos , senti que estava preso à rotina , por isso decidi seguir os passos de um grande filósofo americano , Morgan Spurlock , e experimentar uma coisa nova durante 30 dias .
(src)="4"> Бул ойдун мааниси абдан жөнөкөй .
(trg)="2"> A ideia é bastante simples .
(src)="5"> Өзүңүздүн жашооңузду байыта турган бир нерсе жөнүндө ойлонуп , ошону 30 күндүн ичинде ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(trg)="3"> Pensem numa coisa que sempre desejaram acrescentar à vossa vida e experimentem- no durante os próximos 30 dias .
(src)="6"> Байкап көрсө , 30 күндүн ичиндеги убакыт жаңы адатты уйрөнүүгө же эски адаттан айрылууга туура келген мезгил экен - мисалы , жаңылыктарды көрүүнү жашооңуздан алып салуу .
(trg)="4"> Verifica- se que 30 dias é exatamente a quantidade de tempo necessária para se criar um novo hábito ou perder um antigo — como ver as notícias — da nossa vida .
(src)="7"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүнүн ичинде бир топ нерселерди үйрөндүм .
(trg)="5"> Aprendi coisas no decorrer deste desafio de 30 dias .
(src)="8"> Биринчиден , мурда айлар учуп , унутулса , бир айдан кийин , ар бир маал эсте сакталып жатты .
(trg)="6"> A primeira foi que , em vez de os meses voarem , sem história , o tempo passou a ser muito mais inesquecível .
(src)="9"> Өзгөрүүнүн жаңы нерсеси катары , мен бир ай боюнча ар күнүмдү сүрөткө тарттым .
(trg)="7"> Isto fez parte do desafio de tirar uma fotografia todos os dias .
(src)="10"> Ырас , кайсы жерде болгонум жана эмне кылганым толугу менен эсимде болду .
(trg)="8"> Lembro- me exatamente onde estive e o que fiz naquele dia .
(src)="11"> Дагы байкап көрсөм , 30 күндүк өзгөрүүлөрүм канчалык кыйыныраак болгон сайын , өзүмө ишеничим көбөйдү .
(trg)="9"> Também reparei que , à medida que comecei a dedicar- me mais ao desafio de 30 dias , a minha autoconfiança aumentou .
(src)="12"> Компьютерден башы чыкпаган окумуш сөрөйдөн жумушка ыракат алуу үчүн велосипед айдаган адамга айландым .
(trg)="10"> Deixei de estar agarrado ao meu computador , e passei a ir de bicicleta para o trabalho , só por diversão !
(trg)="11"> ( Risos )
(src)="13"> Бул аз келгенсип , мен былтыр Килиманджаронун чокусуна чыктым , ал Африкадагы эң бийик тоо болуп эсептелет .
(trg)="12"> Ainda no ano passado , acabei por subir o Monte Kilimanjaro , a montanha mais alta de Africa .
(src)="14"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүлөргө чейин мындай нерселерди такыр кылган эмесмин .
(trg)="13"> Nunca teria tido aquela aventura antes de ter começado o meu desafio de 30 dias .
(src)="15"> Менин көзүм жетти , эгер бир нерсени абдан катуу кааласаңыз , 30 күндүн ичинде ар нерсени ишке ашырсаңыз болот экен .
(trg)="14"> Também percebi que , se quisermos muito qualquer coisa , podemos fazer qualquer coisa durante os 30 dias .
(src)="16"> Жашооңузда бир көркөм кара сөз жазгыңыз келди беле ?
(trg)="15"> Já quiseram escrever um romance ?
(src)="17"> Ар жылы ноябрда , он миңдеген адамдар 50 000 сөздөн турган чыгарманы 30 күндүн ичинде башынан баштап жазганга аракет кылышат .
(trg)="16"> Todos os meses de novembro , dezenas de milhares de pessoas tentam escrever , em 50 000 palavras , o seu romance a partir do zero , em 30 dias .
(src)="18"> Ал үчүн бир айдын ичинде күнүнө 1, 667 сөз жазыш керек экен .
(trg)="17"> Só têm que escrever 1667 palavras por dia durante um mês .
(src)="19"> Мен ошондой кылдым .
(trg)="18"> Por isso eu fiz .
(src)="20"> Баса , ийгиликтин сыры - баардык сөздөрдү жазып бүтмөйүнчө , уктабаш керек .
(trg)="19"> A propósito , o segredo é não irmos dormir enquanto não tivermos escrito as palavras do dia .
(src)="21"> Балким сиз уйкудан айрыласыз , бирок көркөм кара сөзүңүздү бүтүрөсүз .
(trg)="20"> Podemos ficar privados de sono , mas terminamos o nosso romance .
(src)="22"> Эми менин китебим Американын улуу көркөм кара сөз чыгармасына киреби ?
(src)="23"> Жок .
(trg)="21"> Será o meu livro o próximo grande romance da América ?
(src)="24"> Мен аны бир айдын гана ичинде жаздым .
(trg)="22"> Não !
(src)="25"> Ал абдан начар .
(trg)="23"> Eu redigi- o num mês .
(trg)="24"> É horrível !
(src)="26"> А бирок мындан ары , мисалы ,
(src)="27"> TED кечесинде Джон Ходжманды кезиксем ,
(src)="28"> " Мен компьютер адисимин " деп айткаңга мажбур эмесмин .
(trg)="25"> Mas durante o resto da minha vida , se conhecer Jonh Hodgman numa festa TED , não tenho de dizer :
(src)="29"> Албетте эмесмин , бирок кааласам , " Мен жазуучумун " деп айтсам болот .
(trg)="26"> " Sou um cientista de computadores " .
(trg)="27"> Não , não , se quiser posso dizer :
(trg)="28"> " Sou um romancista . "
(src)="30"> ( Күлкү )
(trg)="29"> ( Risos )
(src)="31"> Дагы сизге айта турган акыркы сөзүм - мен жаңы , туруктуу өзгөрүүлөрдү кылганда , алар менин күнүмдүк адаттарыма батыраак айланганын түшүндүм .
(trg)="30"> Agora gostaria de mencionar uma última coisa .
(trg)="31"> Aprendi que , quando fiz pequenas alterações sustentáveis coisas que podia continuar a fazer , era mais provável que elas permanecessem .
(src)="32"> Чоң , шумдук өзгөрүүлөрдүн эч жаман нерсеси жок .
(trg)="32"> Não há nada de errado em desafios grandes e loucos .
(src)="33"> Чынында , алар абдан кызыктуу болушу мүмкүн .
(trg)="33"> De facto , são extremamente divertidos .
(src)="34"> Бирок алар ар дайым адаттарга айланаары күмөн .
(trg)="34"> Mas têm menos hipóteses de permanecer .
(src)="35"> Мен 30 күндүн ичинде шекер колдонбой калганда , 31- чи күн ушуга окшош болгон .
(src)="36"> ( Күлкү )
(trg)="35"> Quando desisti de açúcar durante os 30 dias , o 31 . º dia parecia assim .
(src)="37"> Анда эмесе менин суроом сизге мындай :
(trg)="36"> ( Risos )
(trg)="37"> Assim aqui fica a minha pergunta :
(src)="38"> Сиз эмнени күтүп жатасыз ?
(trg)="38"> Do que é que estão à espera ?
(src)="39"> Мен сизге кепилдик бере алам , каалайсызбы же каалабайсызбы , келе жаткан 30 күн дагы өтөт . ошондуктан , ар дайым жасагыңыз келген нерсе жөнүндө ойлонуп , эмки 30 күндүн ичинде аны ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(trg)="39"> Garanto- vos que os próximos 30 dias vão passar , quer gostem ou não .
(trg)="40"> Por isso , porque não pensar numa coisa que sempre desejaram experimentar e arriscar fazê- lo durante os próximos 30 dias ?
(src)="40"> Ыракмат .
(trg)="41"> Obrigado .
(src)="41"> ( Кол чабуу )
(trg)="42"> ( Aplausos )
# ky/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
# pt/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
(src)="1"> Биз Британдык музейде буюмдардын жыйындысынан эң негизги
(src)="2"> Розеттик ташты карап жатабыз
(trg)="1"> Estamos no Museu Britânico e estamos admirando um dos objetos mais importantes da coleção a Pedra de Roseta .
(src)="3"> Ал айнекчеде , тегеректеген эл аны сүрөткө тартып жатышат .
(trg)="2"> Ela está em uma caixa de vidro cercada por pessoas tirando fotografias ...
(src)="4"> Элдер аны жактырышат !
(trg)="3"> As pessoas a adoram !
(src)="5"> Ооба , алар аны жакшы көрүшөт .
(trg)="4"> Certamente .
(src)="6"> Белек дүкөндөрдө мындай азембелектер бар ...
(trg)="5"> Há souvenirs na loja de presentes sobre ela ...
(src)="7"> Сиз өздүк кичинекей Розеттик ташыңызды ала аласыз .
(trg)="6"> Você pode ter sua própria Pedra de Roseta ,
(src)="8"> Сиз Розеттик таш тартылган плакатты жана , анын сүрөтү түшүрүлгөн кружканы ала аласыз .
(src)="9"> Мүмкүн , сиз Розеттик ташы менен килемче ала аласыз .
(trg)="7"> Você pode comprar posters da Pedra de Roseta , canecas , acho que você pode até comprar um capacho com a Pedra de Roseta .
(src)="10"> Бирок тарыхты алсак анын өзү укмуштуудай маанилүү .
(trg)="8"> Mas , a história em si é incrivelmente importante .
(src)="11"> Ал бизге эң биринчиден иероглифтерди түшүнгөнгө , окуганга жана которгонго мүмкүнчүлүк берет .
(trg)="9"> Ela nos permitiu , pela primeira vez , sermos capazes de entender ,
(trg)="10"> ler e traduzir hieróglifos .
(src)="12"> Иероглифтер - байыркы Египеттиктердин жазма тили болгон .
(trg)="11"> Hieróglifos foram a língua escrita dos Antigos Egípcios .
(src)="13"> XIX - кылымдын жарымына чейин алар эмне жөнүндө айтып жатышканын биз билчү эмеспиз .
(trg)="12"> E , até o metade do século dezenove , nós realmente não sabíamos o que eles significavam .
(src)="14"> Тил өзү сүрөттөр менен берилген ошондуктан ал накта адашууга алып келген .
(src)="15"> Себеби , мен ойлойм , алгачкы археологдор ишенишкен - жана лингвистер ишенишкен - алар көргөн сүрөттөрдөн чымчыктардын же жыландардын сөлөкөтөрүн жана башка ар түрдүү формаларды көрө алышкан .
(src)="16"> Туурасында алар чыныгы дүйнөдөгү кандайдыр бир маанилүү нерсени чагылдырышкан .
(trg)="13"> A escrita era pictórica , e , na verdade , isso levou a uma grande confusão , porque eu acho que os arqueólogos acreditavam , e os linguistas acreditavam que os desenhos que eles viam , tais como os pássaros e cobras , e outros desenhos variados , de alguma forma , faziam referência àquele objeto especifico .
(src)="17"> Туура , эгер сиз чымчыкты көрсөңүз кандайдыр бир учурда чымчыкка тиешелүү болот .
(trg)="14"> Correto .
(trg)="15"> Portanto se você via um pássaro , de alguma forma ele fazia referência ao pássaro .
(src)="18"> Бирок факт боюнча бул анчеин андай эмес бул абдан татаал тил .
(trg)="16"> E isso não é verdade .
(trg)="17"> Essa é uma escrita muito mais sofisticada .
(src)="19"> Розета ташы Египеттердин иероглифтери тартылган сүрөттөр эмес экенин түшүнүүгө жардам берди .
(src)="20"> Алар пиктограммалар эмес .
(trg)="18"> A Pedra de Roseta foi o que realmente ajudou os arqueólogos a entenderem que os hieróglifos Egípcios não se referiam aos desenhos , eles não são pictográficos .
(src)="21"> Бул чындыгында фонетика .
(trg)="19"> Na verdade , eles são fonéticos .
(src)="22"> Ошентип баардык тартылган сүрөттөргө окшош нерселер чындыгында тыбыштарды чагылдырат .
(src)="23"> Демек ушинтип алар кантип байыркы Египет иероглифтерин которууну түшүнүшкөн .
(trg)="20"> Portanto , todos aqueles desenhos , na verdade , representam sons , e foi assim que eles foram finalmente capazes de deduzir e traduzir os hieróglifos dos antigos egípcios .
(src)="24"> Жана биз муну жасай алганыбыздын максаты анткени бул таш ошол эле билдирүүнү үч ирет үч башка тилдерде айткан .
(trg)="21"> E o motivo pelo qual fomos capazes de traduzir , foi porque a Pedra traz o mesmo decreto três vezes em três escritas diferentes .
(src)="25"> Демек үч тилдерибиз булар :
(trg)="22"> As três escritas são :
(src)="26"> Байыркы Грек тили , эң түпкүрүндө жайгашкан .
(trg)="23"> Grego Antigo , que está na parte inferior .
(src)="27"> Ал административтик тил болгон .
(src)="28"> Ал мамлекеттик тил болгон .
(trg)="24"> Essa era a escrita da administração , isto é , era a escrita do governo .
(src)="29"> Анын себеби - Египетти
(trg)="25"> E o motivo pra isso é porque
(src)="30"> Улуу Александр басып алган жана грек бийлигин эллинизм доорунда орнотконунда
(src)="31"> Жана ушул Байыркы Египетте тастыкталган .
(trg)="26"> Alexangre o Grande havia conquistado o Egito , e estabeleceu a escrita grega na era Helenística , que se manteve no Egito Antigo .
(src)="32"> Келгиле эске салалы , биз болжол менен б . з . ч 200 ж . ж . жөнүндө айтып жатабыз .
(trg)="27"> Lembremos que estamos falando dos anos 200 a. C. aproximadamente .
(src)="33"> Иероглифтерди колдонуу дээрлик токтоп келе жатат
(trg)="28"> Que , na verdade , é uma data próxima do fim dos hieróglifos também .
(src)="34"> Алар таптакыр жоголгончо дагы бир нече жүздөгөн жылдар өтөт .
(trg)="29"> Ele ainda durou mais algumas centenas de anos antes de desaparecer completamente .
(src)="35"> Чындыгында 3000 жыл жашаган тилдин токтошу болот .
(trg)="30"> Portanto , esse é o fim dessa língua escrita de três mil anos .
(src)="36"> Ошентип орто ченде - демотик жазма , тактап айтканда " Элдин тили " дегенди билдирет .
(src)="37"> Бул Египеттиктер колдонгон жалпы тил болгон .
(trg)="31"> Bem , a parte do meio é Demótica , que significa Linguagem do Povo , e era a escrita popular utilizada pelos egípcios .
(src)="38"> Албетте башкысы , ыйык жазма .
(src)="39"> Алар иероглифтер болгон .
(trg)="32"> Na parte de cima , é claro , estava a escrita sagrada : os hieróglifos .
(src)="40"> Бул ушундай тил болгон , Розеттик таш пайда болгуча биз аны окуй алган эмеспиз .
(trg)="33"> Essa era a língua escrita que não conseguíamos ler até a descoberta da Pedra de Roseta .
(src)="41"> Ошентип биз Розеттик таштан жазма картуштарды көрө алчубуз , алар башкаруучулардын аттарынан турган .
(trg)="34"> E pudemos ver , entre os escritos da Pedra de Roseta , cartuchos que continham os nomes dos governantes .
(src)="42"> Картуштар - бул узун форма түрүндө , башкаруучулардын аттарынан турат .
(trg)="35"> Cartuchos eram desenhos em formato retangular arredondado que continham o nome do governante .
(src)="43"> Мындай учурда Птолемей Бешинчи болмок .
(trg)="36"> Nesse caso era o nome de Ptolomeu V.
(src)="44"> Ошентип бул башкаруучунун атын ушул үч тилде айырмалагандан кийин , биз иероглифтерди чечмелегендин ачкычын таптык .
(trg)="37"> Através do reconhecimento do nome do governante nas três escritas , nós encontramos uma forma de iniciar a tradução dos hieróglifos .
(src)="45"> Бул ондогон жылдарды алды .
(trg)="38"> Bom , isso levou décadas .
(src)="46"> Бул укмуштуудай оор маселе болгон .
(trg)="39"> Foi uma tarefa incrivelmente difícil .
(src)="47"> Бул кантип табылганы тууралуу биз дагы эле айтып бүтө элекпиз .
(trg)="40"> E nós ainda nem comentamos sobre como a Pedra foi encontrada .
(trg)="41"> Napoleão tinha o seu exército no Egito .
(src)="49"> Египетке алып келген .
(src)="50"> Менин ойумча
(src)="51"> Наполеондун алып келгендеринин бир нечесин археологдор деп атап койсок болот .
(trg)="42"> Napoleão levou com ele alguns acho que podemos chamá- los de arqueólogos .
(src)="52"> Наполеонду коштоп жүргөндөрдүн бирөөсү
(trg)="43"> E , uma das pessoas que acompanharam Napoleão achou , ou esbarrou acidentalmente na Pedra de Roseta .
(src)="53"> Розеттик ташты капысынан таап алган же көрүп калган .
(src)="54"> Ал чындыгында фундаментин форту катары колдонулунган .
(trg)="44"> Ela estava sendo usada como parte da fundação de um forte .
(src)="55"> Албетте , башында храмда же байыркы египеттик храмга катар коюлган .
(trg)="45"> E claro , ela foi , originalmente , parte de um templo , ou talvez , esteve próxima a um antigo templo egípcio .
(src)="56"> Жана , мен ушуну айтыш керек деп ойлойм , бул түпкү жагы абдан эле чоңураак же өзүнчө эле абдан бийик таш плитасы .
(trg)="46"> E , suponho que seja importante dizer que a Pedra de Roseta é a parte inferior de uma estela muito maior , ou uma espécie de coluna de pedra , que teria sido incrivelmente alta .
(src)="57"> Ошентип Наполеон аны өзү менен ала келген ...
(trg)="47"> Assim , Napoleão a recolheu ...
(src)="58"> Мындан тышкары , секундка күтсөңүздөр , себеби биз Луврда эмеспиз биз Лондондо , Британдык музейдебиз .
(trg)="48"> Exceto , espere um minuto , não estamos no Louvre , estamos em Londres , no Museu Britânico .
(src)="59"> Ошентип кантип ушундай болду ?
(trg)="49"> Como isso aconteceu ?
(src)="60"> Британдыктар Наполеонду талкалашып ташты алышкан жана бир же эки жылдан кийин 1801 же 1802 ж . ж .
(src)="61"> Британия музейине алып келинген , ошондон бери ал ошол жерде турат .
(trg)="50"> Bem , os Britânicos derrotaram Napoleão e tomaram posse da Pedra , e um ou dois anos mais tarde , talvez 1801 ou 1802 , ela foi levada ao Museu Britânico , e está aqui desde então .
(src)="62"> Негизгиси ал ушул убакка чейин өтө эле белгилүү .
(trg)="51"> Bom , ela ainda é , claramente , muito popular .
# ky/AynKvwOsKWlm.xml.gz
# pt/AynKvwOsKWlm.xml.gz
(src)="1"> Биз , адамдар миңдеген жылдар бою жөн гана айлана чөйрөгө көз салып , ар кандай заттар бар экенин билгенбиз жана бул заттар ар кандай касиетке ээ .
(trg)="1"> Nós , humanos , sabemos , há milhares de anos , olhando apenas para o ambiente à nossa volta , que há diferentes substâncias .
(src)="2"> Алар касиеттери менен гана айырмаланган эмес ; алар жарыкты кандайдыр бир деңгээлде чагылдыра , алышкан же таптакыр чагылдыра алышкан эмес белгилүү бир түстө , белгилүү температурада болгон жана белгилүү бир температурага ээ боло алган . суюк , газ же катуу абалда боло алган .
(trg)="2"> Estas diferentes substâncias tendem a ter propriedades diferentes .
(trg)="3"> Não apenas têm propriedades diferentes : podem reflectir luz de uma certa forma , ou não refelctir luz , ou ser de uma certa cor , ou , a uma dada temperatura , ser um líquido , um gaz ou um sólido ...
(src)="3"> Биз белгилүү бир шарттарда алар бири- бири менен , аракеттенерин байкай баштадык .
(trg)="4"> Mas começamos também a observar como reagem umas com as outras em determinadas circunstâncias .
(src)="4"> Мына бул жерде заттардын сүрөттөлүшү : мына бул жерде көмүртек , ал эми бул графит формасында бул жерде коргошун , а бул жерде алтын .
(trg)="5"> Aqui estão fotografias de algumas destas substâncias .
(trg)="6"> Esta aqui é carbono e está na forma de grafite .
(trg)="7"> Esta aqui é chumbo , esta aqui é ouro .
(src)="5"> Мен тарткан жана сүрөттөрдө көрсөткөн заттардын баардыгын мына бул вебсайттан алдым .
(trg)="8"> Todas as fotografias que mostrei aqui , tirei- as todas deste website .
(src)="6"> Булардын баардыгы катуу абалда , бирок бизге белгилүү ...
(trg)="9"> Todas estas substâncias estão no seu estado sólido , mas também sabemos ...
(src)="7"> Эгерде аларда абанын белгилүү бир түрү болсо , анда мындай болмок , абанын бөлүкчөлөрүнүн белгилүү түрлөрү , абанын бөлүкчөлөрүнүн кайсы тибине көз карандылыгына карата көрүп жатканыңарга карата көрүнөт мейли бул көмүртек , кычкылтек же азот болсун , алар ар түрдүү касиетти көрсөтөт .
(trg)="10"> Parece que há certos tipos de ar nelas , certos tipos de partículas de ar , e , dependendo do tipo de partículas de ar , seja carbono , oxigénio ou nitrogénio , parecem ter diferentes tipos de propriedades .
(src)="8"> Же , бир нече башка нерселер суюктук боло алышат , же ар түрдүү заттарды жогорку температурага чейин ысытса алар суюктук боло алат
(src)="9"> Эгерде силер алтынды же күмүштү белгилүү температурага чейин жылытсаңар силер суюктук ала аласыңар .
(trg)="11"> Há outras coisas que podem ser líquidas ou , se subirmos a temperatura o suficiente nestas coisas , se subirmos a temperatura suficientemente alto ao ouro ou ao chumbo podemos obter um líquido .
(src)="10"> Же , эгер силер көмүртекти күйгүзсөңөр аны газ абалында ала аласыңар жана аны атмосферага чыгара аласыңар жана силер анын структурасын буза аласыңар .
(trg)="12"> Ou , se queimarmos este carbono podemos passá- lo a um estado gasoso , podemos libertá- lo para a atmosfera , podemos partir a sua estrutura .
(src)="11"> Булар - биз кандайдыр бир өлчөмдө билген нерселер адамзат миңдеген жылдар бою байкаган нерселер .
(trg)="13"> Isto são coisas que nós todos , que a humanidade tem observado durante milhares de anos .
(src)="12"> Булардын баары бизди табигый суроого алып келет . көндүм болгон философиялык суроого , бирок эми биз бир аз болсо да жакшыраак жооп бере алабыз . жана ал суроо бул , эгер силер бул көмүртекти бузууну уланта берсеңер өтө майда жана майда бөлүкчөлөргө чейин , анда эң майда бөлүкчө болобу ? бул заттын мүмкүн болгон эң кичине бөлүгү көмүртекти , анын касиеттерин сактай алабы ?
(trg)="14"> Mas isto leva a uma questão natural que costumava ser uma questão filosófica mas hoje podemos responder- lhe um pouco melhor .
(trg)="15"> E essa questão é : se continuarmos a dividir o carbono em pedaços mais e mais pequenos , existe algum pedaço mais pequeno , alguma unidade mais pequena deste material , desta substância , que ainda tenha as propriedades do carbono ?
(src)="13"> А эгерде кандайдыр бир жол менен бузууну уланта берсеңер анда анын касиеттерин жоготот белеңер ?
(trg)="16"> E se de alguma forma pudessemos dividir ainda mais , se perdessem as propriedades do carbono ?
(src)="14"> Мына жооп : болот .
(trg)="17"> E a resposta é : existe .
(src)="15"> Биздин терминологияны түшүнүү үчүн : булар ар кандай таза заттар белгилүү бир температурада белгилүү касиеттерге ээ болгон жана кандайдыр бир мүнөздө аракеттенишкен бөлүкчөлөрдү биз химиялык элементтер деп атайбыз ,
(trg)="18"> Para termos uma terminologia , chamamos a estas diferentes substâncias , estas substâncias puras que têm estas propriedades específicas a determinadas temperaturas , e reagem de determinadas formas , chamamos- lhes elementos .
(src)="16"> Көмүртек - бул элемент .
(src)="17"> Коргошун - бул элемент .
(src)="18"> Алтын - бул элемент .
(trg)="19"> O carbono é um elemento , o chumbo é um elemento , o ouro é um elemento .
(src)="19"> А сиздер айта аласыздарбы суу да элемент деп .
(trg)="20"> Poderão dizer que a água é um elemento ,
(src)="20"> Адамдар өткөн мезгилде да сууну элемент деп айтышкан .
(trg)="21"> Durante muitos anos , a água foi referida como um elemento .