# ku/HFmiWwepA53p.xml.gz
# som/HFmiWwepA53p.xml.gz
(src)="1"> وەڵامی ئەو پرسیارەم لە لایە کە هەمومان کردومانە . پرسیارەکە ئەوەیە ، بۆچی پیتی ئێکس کراوە بە نیشانەی نەزانراو ؟ دەزانم کە ئەمە لە وانەی بیرکارییدا فێری بوین ، بەڵام ئەمە ئێستا لە هەمو شوێنێکی کلتورەکەدا يە -- خەڵاتی ئێکس ، دۆسیەكانى ئێکس ، پرۆژەی ئێکس ، تێد ئێکس . ئەمە لە چییەوە هاتووە ؟ نزیکەی شەش ساڵ لەمەوبەر بڕیارم دا خۆم فێری زمانی عەرەبی بکەم ، کە دەرکەوت زمانێکی زۆر لۆجیکی بێت . بۆ نوسینی وشەیەک یان دەستەواژەیەک یان رستەیەک بە زمانی عەرەبی وەک نوسینی هاوکێشەیەک وایە ، چونکە هەر یەک لە بەشەکانی زۆر وردن و بڕێکی زۆر لە زانیاری هەڵدەگرن . ئەمە یەکێکە لە هۆکارەکان زۆربەی ئەو شتانەی کە بیریان لێ دەکەینەوە وەک زانستی رۆژئاوایی و بیرکاری و ئەندازیاری لە راستیدا لە سەدە یەکەمینەکانی سەردەمی هاوبەش لە لایەن فارس و عەرەب و توركەوە کاریان لەسەر کراوە . یەکێک لەوانەش سیستمە عەرەبییەکەیە ( کە پێی دەڵێن جەبر ( الجبر . جەبر بە شێوەیەکی گشتی مانای ئەوەیە
(trg)="1"> Waxaan hayaa jawaabta suaasha aan dhamaanteen is waydiinay suaashu waxay tahay ,
(trg)="2"> Sababta xarafka X ugu taaganyahay midkaan la garanayn ? iminka waxaan ogahay inaan taas ku soo baranay fasalka xisaabta ,
(trg)="3"> laakiin iminka meel kasta way ku jirtaa --
(src)="2"> " سیستەمى پێکەوە بەستنەوەی بەشە لەیەک جیاکان . " جەبر کە دێتە ناو زمانی ئینگلیزی دەبێت بە ئەلجێبرا . ئەمە نمونەیەکە لە خەروارێک . دەقە عەرەبییەکان ئەم ژیرییە بیرکارییەیان تێدایە کە دواجار رێگەی خۆی بۆ ناو ئەوروپا کردۆتەوە - با بڵێین بۆ ئیسپانیا - لە سەدەی ( ١١ ) و ( ١٢ ) ەم دا . و کاتێ گەیشتن ئارەزویەکی زەبەلاح هەبو بۆ وەرگێڕانی ئەم ژیرییە بۆ سەر زمانێكى ئەوروپی . بەڵام لەوێ چەند کێشەیەک هەبون . یەکێک لە کێشەکان ئەويە کە چەند دەنگێک هەن لە زمانی عەرەبیدا کە لە سندوقی دەنگی ئەوروپیدا بونی نیە ئەگەر راهێنانێکی زۆری لەسەر نەکرێت . لەمەیاندا بڕوام پێ بکەن . هەروەها ، ئەم هەمو دەنگانە نانوسرێن بەو پیتانەی کە لە زمانە ئەوروپییەکاندا هەن . ئەمە یەکێکە لە تاوانبارەکان . ئەمە پیتی شینە . دەنگی ( ش ) دروست دەکات کە ئێمە بەم جۆرە دەینوێنین " sh " هەروەها ئەمە یەکەم پیتی وشەی شەعلانە " شيء " کە واتە " شتێک " وەک وشە " شتێک" ی ئینگلیزی وایە -- واتە شتێکی دیارینەکراو ، نەزانراو . ئێستا لە زمانی عەرەبیدا ، ئێمە دەتوانین ئەم شتە بکەین بە شتێکی دیاریکراو بە زیادکردنی ئامرازی ناساندن کە بریتییە لە " ال " کەواتە ئەمە بو بە ئەلشەعلان " الشيء " واتە شتە نەزانراوەکە . ئەمەش ئەو وشەیەییە کە لە هەمو بیرکارییەکدا دەردەكەوێت بۆ نمونە لەم دەرهێنانی سەلماندنەی سەدەی دەیەم دا . کێشەی زاناکانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئیسپانیا کە ئەرکی وەرگێڕانی ئەم بابەتانەیان لە ئەستۆدا بو ئەوە بو کە پیتی ( ش ) و وشەی ( شەعلان ) نەدەتوانرا بگۆڕێن بۆ سەر زمانی ئیسپانی چونکە زمانی ئیسپانی ئەو ( ش) ە نیە ، کە دەنگی ( ش ) دروست دەکات . بۆیە بەپێی رێککەوتن ، یاسایەکیان دروست کرد کە تیایدا دەنگی ( ک ) یان هێنا ، لە زمانی یۆنانی کۆنەوە لە شێوەی پیتی ( کای ) دایاننا دواتر کاتێ بابەتەکە وەردەگێڕدرا بۆ زمانێكى باوى ئەوروپی ، کە با بڵێین لاتینی بو ، بە کورتییەکەی پیتی ( ک ) ی یۆنانییان لابرد و پیتی ( ئێکسی ) لاتینییان لەجێی دانا . و کاتێ ئەمە رویدا ، کاتێ بابەتەکە بو بە لاتینی ، بو بە بنەمای پەرتوكە بیرکارییەکان بۆ ماوەی نزیکەی ٦٠٠ ساڵ . بەڵام ئێمە ئێستا وەڵامی پرسیارەکەمان لە لایە . بۆچی ئەو ( ئێکس) ە نیشانەی نەزانراوە ؟ ئێکس نیشانەی نەزانراوە
(trg)="7"> " habka laysugu xidhayo qaybaha kala baahsan . "
(trg)="8"> Aljabr ugu danbayntii waxay ingiriisi isu bedeshay Algebra . tusaale ka mida waxyaalahas badan qoraalka Carabida ee ay ku jirto xigmada xisaabtu ugu danbayntii waxay timid Yurub -- taaso ah , aan dhaho Isbayn -- qarnigii koobiyo tobnaan iyo labiyo tobnaad . markay soo gaadhay waxaa jirtay xiiso baaxad wayn oo loo hayey u turjumida xikmadan
(trg)="9"> luuqadaha reer Yurub .
(src)="3"> " چونکە لە زمانی ئیسپانیدا ناتوانیت بڵێیت " ش .
(src)="4"> ( پێکەنین ) و من ئەمەم بە شایستەی باسکردن زانی .
(src)="5"> ( چەپڵە )
(trg)="12"> X waa mid aan la garanayn sababtu waa inaysan ku odhan karayn " sha´ luuqada Isbaanishka ( qosol ) waxaanan filayaa inay taasi tamay mid mudan inaan idinla wadaago ( sacab )
# ku/muXBGQivutS0.xml.gz
# som/muXBGQivutS0.xml.gz
(src)="1"> لە ڕاستیدا ئەمە بابەتێکی دوو سەعاتییە کە بۆ خوێندکارانی ئامادەیی پێشکەشی دەکەم کورتی دەکەمەوە بۆ سێ دەقیقە . کە باس لە یەک رۆژ دەکات لە فڕۆکەدا ، کە بە ڕێگاوە بوم بۆ ( تێد ) حەوت ساڵ لەمەوپێش . لە جێگاکەی تەنیشت منەوە خوێندکارێکی ئامادەیی بوو ، هەرزەکارێك ، بە ڕاستی لە خێزانێکی هەژارەوە هاتبوو . دەیویست شتێک لە ژیانیدا پێکەوە بنێ چەند پرسیارێکی کەمی ئاسانی لێکردم . وتی ، " چی ڕابەریت دەکات بۆ سەرکەوتن ؟ " لە ڕاستیدا هەستێکی خراپم هەبوو ، لەبەرئەوەی نەمتوانی وەڵامێکی باشی بدەمەوە . دابەزیم لە فڕۆکەکە و هاتم بۆ ( تێد ) . وە وام دەزانی ، من لە ناوەڕاستی ژورێکدام کە خەڵکی سەرکەوتووی تیادایە ! کەواتە بۆ پرسیاریان لێ نەکەم کە چی یارمەتی داون کە سەربکەون ، بە منداڵەکان بڵێم ؟ کەواتە گوێبگرن ، دوای حەوت ساڵ ، وە ٥٠٠ چاو پێکەوتن ، پێتان دەڵێم کە چی بەڕاستی ڕێبەریت دەکات بۆ سەرکەوتن کە کارمەندانی ( تێد ) کردویانە یەکەم شت سۆزی بەتین فریمان تۆماس وتویەتی ، " من سوز بەڕێوەم دەبات . " کارمانەدانی ( تێد ) یش ، هۆکاری کارکردنیان لەوێ خۆشەویستییە ، نەک پارە کارۆل کۆلێتا وتویەتی ، " پارە دەدەم بە کەسێك ئەوە بکات کە من دەیکەم . " وە شتە خۆشەکە ئەوەیە : ئەگەر بە خۆشەویستییەوە کار بکەیت ، بە هەر شێوەیەك بێت پارەت هەر دەست دەکەوێت . ئیش ! روثرت مێردۆچ پێی وتم ، " هەموو ئیشێك قورسە . هیچ شتێك ئاسان دەست ناکەوێت . بەڵام هەموو ئیشێك خۆشی تیایە . " وتی خۆشی تیادایە ؟ ڕوپێرت ؟ بەڵێ ! کارمەندانی ( تێد ) بۆ خۆشی کار دەکەن . وە بە ڕاستیش کار دەکەن . بۆم دەرکەوت ، ئەوان بە کارکردنەوە ئالودە نەبوون بەڵکو کارکردنیان خۆشدەوێت باشە ! ئەلێکس گاردن وتویەتی ، " بۆ ئەوەی سەرکەوتووبیت ئیشێك بکە زۆر بەباشی کاری تیادا بکە . " ئەمە جادوو نییە ؛ ئەمە کارپێکردنە ، کارپێکردن ، کارپێکردن . هەروەها وورد بونەوەش ، نۆرمان جیوسۆن پێی وتم ،
(trg)="1"> Runtii waa bandhig labo saacadood ah oo aan siiyo ardeyda dugsiga sare ah ,
(trg)="2"> Oo aan ku soo gaabiyey sadax daqiiqo
(trg)="3"> Waxkasta waxey bilaabmeen maalin Anigoo diyaarad saaran , oo u socda TED ,
(src)="2"> " بە بڕوای من سەرکەوتن بە وور بونەوەو خۆ تەرخان کردن دەبێت بۆ یەک کار " هەروەها خۆماندوکردن ! دەڤید گالۆ وتویەتی ، خۆت ماندووبکە . ماندوو بوونی جەستەیی ، فیکری ، پێویستە خۆت ماندوو بکەیت ، ماندووبون ، ماندووبون . " پێویستە خۆت لە شەرم و شك لە خۆبوون ڕزگار بکەیت . گۆڵدی هاون وتویەتی ، " هەمیشە شكم لە خۆم بووە . ئەوەندە باش نەبووم ؛ ئەوەندە زیرەکیش نەبووم بڕوام نەبوو کە بتوانم سەرکەوتوو بم . " هەمیشە ئاسان نییە کە خۆت ماندوو بکەیت ، هەر لەبەر ئەوەشە کە دایکان دروست کراون .
(trg)="32"> " Waxaan u maleynaa waxa dhan in ay yihiin in aad nafsadaada diirada ay saarto hal shey . "
(trg)="33"> IIyo riixid !
(trg)="34"> David Gallo ayaa yiri , " naftaada riix .
(src)="3"> ( پێکەنین ) فرانك جیری -- فرانك جیری پێی وتم ،
(trg)="41"> Waayo taasina waa sababta ay hooyada u soo ikhtiraaceen . ( Qosol )
(trg)="42"> Frank Gehry -- Frank Gehry ayaa igu yiri ,
(src)="4"> " دایکم پاڵنەرم بوو . " خزمەت کردن ! شێروین نیولاند وتویەتی ، " ئەوە شەرەفێکی گەورەیە کە وەک دوکتۆرێک خزمەت بکەم . " منداڵی زۆر پێیان وتم کە دەیانەوێت ببن بە ملیۆنێر . یەکەم شت کە من بەوانم وت ئەوە بوو : " باشە ، تۆ ناتوانیت خزمەتی خۆت بکەیت ؛ تۆ پێویستە کە خزمەتی شتە بە نرخەکانی کەسانی تر بکەیت . لەبەر ئەوەی ئەوە ئەو ڕێگەیەیە کە بەڕاستی خەڵك پێی دەوڵەمەند دەبن . " بیرۆکە ! کارمەندی( تێد ) بیڵ گەیتس وتویەتی ، " بیرۆکەیەکم هەیە : دامەزراندنی یەکەم کۆمپانیا بۆ بەرنامەی کۆمپیوتەری بچوك . " من دەڵێم ئەوە بیرۆکەیەکی زۆر جوان بووە . ئەگەر خاوەنی بیرۆکەی داهێنەرانە بیت ، هیچ جادوویەکی تێدا نی یە تەنها تەنها بە ئەنجام گەیاندنی چەند کارێکی ئاسانە من چەند بەڵگەیەکتان دەدەمێ . بەردەوام بوون ! جۆی کراوس وتویەتی ،
(trg)="43"> " hooyadey ayaa i riixi jirtey . " adeeg !
(trg)="44"> Sherwin Nuland ayaa yiri , " Waxa ay ahayd maamuus inay aad u adeegto sida dhakhtar . "
(trg)="45"> Hada ayaa ilmo badan ayaa ii sheega in ay rabaan in ay noqdaan milyaneerka . waxa ugu horeeya aan ku dhaho waxaa :
(src)="5"> " بەردەوامی هۆکاری سەرەکی سەرکەوتنەکانمانە " ئەگەر شکستیش بهێنین ، پێویستە هەر بەردەوام بین . ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە ئەگەر ڕەخنەمان لێبگیرێت ، زۆرمان لێ بکرێت ، یاخووس بەرپەرچیش بدرێینەوە ، دەبێت هەر بەردەوام بین ( پێکەنین ) کەواتە ، وەڵامی ئەم پرسیارە ئاسانە :
(trg)="56"> " Adkeysiga ayaa ah sababta ugu horeeya ee aan ku gaarno guul . "
(trg)="57"> Waa in aad ku adkeysataa guuldarada , waa in aad ku adkeysataa waqtiga dhibka !
(trg)="58"> Taas oo dhab ahaantii ula micno ah " Naqdiga , Diidmada , maasuq ah iyo Cadaadiska . "
(src)="6"> ٤٠٠٠دۆلار بدە ئینجا وەرە بۆ ( تێد ) یاخود واز لەوەیانبهێنە ، هەشت شتەکە بکە و بڕوات بە من هەبێت ، ئەمە چوار شتی گەورەیە کە ڕێبەریت دەکات بۆ سەرکەوتن . سوپاس کارمەندانی ( تێد ) بۆ هەموو چاوپێکەوتنەکانتان !
(trg)="59"> ( Qosol ) marka waxa weyn -- suaashaan jawaabteeda waa fudeed : ama bixi 4, 000 oo doolar waxaadna imaadaa TED hadii taas aad ku guul dareysitidna , fuli sideedaan sheey -- i aamin ku wani waa sideeda shey ee ugu weyn taas oo ku gaarsiineyso guul waad mahadsantihiin reer TED wareysigiina oo dhan !