# inh/VuqYr9NN4uzC.xml.gz
# pt/VuqYr9NN4uzC.xml.gz
(src)="2"> Х1ама дий вайгахь ?
(trg)="1"> Bom dia .
(src)="3"> Могаш ма доахкий ?
(trg)="2"> Como estão ?
(src)="4"> Фу хет шоана укх конференцех ?
(trg)="3"> Tem sido bom , não tem ?
(src)="5"> Сол хьалха къаьмаьл даьча дакъалоацархоша ч1оаг1а догг1оздаьккхача витав со- м .
(trg)="4"> Tenho sido abanado por tudo isto .
(src)="6"> Со укхазара д1авача бакъахьа ва мотт сона ( Белам ) .
(trg)="5"> Na realidade , estou de saída .
(trg)="6"> ( Risos )
(src)="7"> Аз укхаза теркам а баь , цхьа кхо х1ама да са х1анз дувца безам болаш волча х1амашта гаргадолаш .
(trg)="7"> Houve três temas , ao longo da conferência , que são relevantes para o que quero falar .
(src)="8"> Хьалхардар да , х1аране шоай кхайкаралца геттара тамашийна йола адамий креативность яха карматал гучаяккхар .
(trg)="8"> Um deles é a evidência extraordinária da criatividade humana em todas as apresentações que tivemos e em todas as pessoas aqui .
(src)="9"> Ше йолчча беса -
(src)="10"> - к1оргеи чулоацамеи .
(trg)="9"> A variedade de tudo e o alcance de tudo .
(src)="11"> Шоллаг1дар , укхаза вай дийцачох лаьца да , вай кхоане белгалза хилар .
(src)="12"> Цо ше мишта гучайоаккхаргья вайна ца хар .
(trg)="10"> O segundo é que nos coloca em circunstâncias em que não fazemos ideia do que irá acontecer , em termos de futuro , nenhuma ideia de como isto se pode desenrolar .
(src)="13"> Со- се образованеца чам болаш ва - ма дарра дийцача , сох хьа мел кхетар цу образованеца цхьацца бувзам болаш хул- кх .
(trg)="11"> Eu interesso- me muito pelo ensino .
(trg)="12"> Constato que toda a gente se interessa pelo ensino .
(src)="14"> Шоана нийслой цу тайпара нах ?
(trg)="13"> Vocês não ?
(src)="15"> Сона ч1оаг1а сакъердам хул цунах -
(trg)="14"> Acho isto muito interessante .
(src)="16"> - со нах в1ашаг1кхийттача нийсвелча , ц1аьхха са багара дош ийккхача са образованеца бувзам ба аьнна .
(src)="17"> Цхьаькха- м ала доаг1а укхаза , дика хьегача образоване болхлой атта нийса- м лац .
(trg)="15"> Se forem a um jantar de festa , e disserem que trabalham no ensino — claro , se trabalham no ensino , não irão com frequência a jantares de festa , ( Risos )
(src)="18"> ( Белам ) Нийслац хьа ца бехандаь .
(trg)="16"> Não são convidados .
(src)="19"> Цкъа вийхача , шозлаг1а кхы вехац .
(src)="20"> Тамашийна деций ?
(trg)="17"> E nunca voltam a ser convidados , curiosamente , é estranho .
(src)="21"> Вийхача а , цхьа мишта хоатт ца ховш
(trg)="18"> Mas se forem e disserem a alguém — perguntam- vos :
(src)="22"> " Мича болх беш ва хьо ? " аьнна хаьттача , 1а царга хьай арг1аг1а хье образоване болх беш ва аьнна жоп юхаделча , меллашха цар б1аргаш ц1ийх дузаш зелу- кх .
(trg)="19"> " O que faz ? " — e disserem que trabalham no ensino , podem vê- los empalidecer .
(src)="23"> Хеталу хургда- кх царна ,
(trg)="20"> " Oh meu Deus , porquê eu ? "
(src)="24"> " Ва са Даьла- кх , сенна хаьттар аз укхунга из .
(trg)="21"> ( Risos )
(src)="25"> Сай таккхалча ваьг1авалара со , укхун зурмага ладувг1аш б1арчча ди д1аг1оргда ма дий х1анз ! "
(trg)="22"> " A minha única saída da semana " .
(trg)="23"> ( Risos )
(src)="26"> Бакъдар аьлча , нагахь санна 1а царга хоаттий цар образовани -
(src)="27"> - хьай Даьлага ба- кх хьа болх - - хаттанза валар со , укхун вас ца еш 1ийнавалара со аьнна хеталургда хьона .
(trg)="24"> Mas se lhes perguntarem qual é o curso deles , não vos largam .
(src)="28"> Х1ана аьлча из сага дешар ц1ийца хоттаденна хул из , хилаций ?
(src)="29"> " Тоам " боаца хаттараш .
(trg)="25"> Porque é uma daquelas coisas muito enraizadas nas pessoas , não é verdade ?
(src)="30"> Сага ди , е алапи , е кхыдола лоарх1аме дола х1ама санна .
(trg)="26"> Como a religião , o dinheiro e outras coisas .
(src)="31"> Из образовани ч1оаг1а гарга я сона , шоана а из ишта йолаш санна хет сона .
(trg)="27"> Interesso- me muito pelo ensino e penso que todos nós se interessam .
(src)="32"> Х1анаб са из чам цу дешарца , цу хьехарца , даьра ба , из вай кхоаненца хоттаденна хилар бахьан долаш .
(trg)="28"> Nós temos um enorme interesse nisto , em parte porque , supostamente , a educação deve levar- nos a um futuro que ainda não compreendemos .
(src)="33"> Х1анз вай д1а уйла йича , укх шера цхьоалаг1ча классе долхаш дола бераш 2065 шера пенсе г1оргда- кх .
(trg)="29"> Se pensarem nisto , as crianças que começam a escola este ano reformar- se- ão em 2065 .
(src)="34"> Вайна- м укх хьат1адоаг1аргдолча пхе шера а т1ехьа укх гергача дуненах фу хургда мича хов .
(src)="35"> Малаг1ча суртех хургда хац .
(trg)="30"> Ninguém tem uma pista — apesar de todo o conhecimento demonstrado nos últimos quatro dias — de como o mundo será daqui a cinco anos .
(src)="36"> Из деррига ишта белгалза дале а , воаш цу берашта доаг1ача беса хьехаш санна хеталу вайна .
(trg)="31"> E , no entanto , pretendemos educá- los para isso .
(src)="37"> Кхоане белгалза хилар тешаме да шоана .
(trg)="32"> Penso que a imprevisibilidade é extraordinária .
(src)="38"> Кхоалаг1дар да , вай массане барт цхьа болча санна хеталу сонна цу хьаькъехьа , вай берий кхолламгахьа геттара тамашийна карматал хилар - къаьстта кердалонца цар безам хилар .
(src)="39"> Масала , укхаза селхан ший ашарашца карматал гойташ хинна Сирена .
(trg)="33"> E a terceira parte disto é que , apesar disso , todos concordamos nas capacidades realmente extraordinárias que as crianças têm , as suas capacidades para a inovação .
(src)="40"> Мел хоза х1ама дар из .
(trg)="34"> Ontem à noite a Sirena foi uma maravilha , não foi ?
(trg)="35"> Ver o que ela conseguiu fazer .
(src)="41"> Из берашта юкъе белгала яле а , аз из хьакъоастаяц кхыдолча берех .
(src)="42"> Х1ана аьлча , деррига бераш да цхьацца карматал йолаш .
(trg)="36"> Ela é excecional , mas penso que ela não é , por assim dizer , excecional na plenitude da infância .
(src)="43"> Вайна гуш дар фуд - беро ший нач1ал белгалдаккхар , из гучадаккха г1ерташ цо къахьийгалга .
(src)="44"> Гуча беса , из цун караг1даьннад .
(trg)="37"> O que temos é uma pessoa de uma dedicação extraordinária que encontrou um talento .
(src)="45"> Аз белгалдер фуд аьлча , вай мел долча берий боарамза нач1ал хилар .
(src)="46"> Халахетар фуд , вай из ни1мат зехьа доадар , цхьаккха хьурмат ца деш .
(trg)="38"> É inha convicção que todos os miúdos têm talentos tremendos e nós estragamo- los , impiedosamente .
(src)="47"> Д1ахо сона ала ловш дар ши х1ама да - образовании креативности .
(trg)="39"> Por isso , quero falar acerca do ensino e quero falar acerca da criatividade .
(src)="48"> Аз белгалдоаккх , таханарча дийнахьа креативность дийша хилар лоарх1аш санна ларх1а езалга .
(src)="49"> Т1аккха цунна боаг1аш бола лоарх1ами терками д1абала беза .
(trg)="40"> A minha convicção é que , hoje , a criatividade é tão importante no ensino como a literacia , e devemos tratá- la ao mesmo nível .
(src)="50"> ( оваци ) .
(src)="51"> Баркал шоана .
(trg)="41"> ( Aplausos )
(src)="52"> Сона хетар ер да- кх .
(src)="53"> Баркал .
(trg)="42"> A propósito , era só isto .
(src)="54"> ( белам ) Дика да , са 15 минот чакхьяьлар .
(trg)="43"> Muito obrigado .
(trg)="44"> ( Risos )
(src)="55"> Х1анз аз шоана дувцаргда се ваь ди ...
(trg)="45"> Bem , faltam 15 minutos .
(src)="56"> Дувца дезаций ?
(src)="57"> ( Белам )
(trg)="46"> Bem , eu nasci ... não ... ( Risos )
(src)="58"> Дукха ха йоаццаш цхьа хьехаме дувцар хезад сона - каст- каста дувц аз из
(src)="59"> - сурташ дехкача уроках хиннад из .
(trg)="47"> Ouvi recentemente uma história muito boa — adoro contá- la — de uma miúda que estava numa aula de desenho .
(src)="60"> Цхьа ялх шу даьнна йи1иг яьг1ай сурташ дехкаш т1ехьашкарча парта т1а , хьехархочо дувцачун дукха теркам ца беш .
(trg)="48"> Tinha seis anos , estava ao fundo da sala , a desenhar .
(trg)="49"> A professora disse que essa miúda raramente estava atenta mas naquele dia estava .
(src)="61"> Цо леладечох шекьяьннача хьехархочо меллашха д1ат1аяха хаьттад йи1игага :
(trg)="50"> A professora , fascinada , foi ter com ela e disse :
(trg)="51"> " O que estás a desenhar ? "
(src)="62"> " Ай , ва сен сурт дулаш йоалл хьо ? " .
(trg)="52"> A miúda disse :
(src)="63"> " Даьла сурт дулаш йоалл- кх " , аьнна юхаденнад йи1иго жоп .
(trg)="53"> " Estou a desenhar o retrato de Deus . "
(trg)="54"> A professora replicou :
(src)="64"> " Ай , сага б1арга мича вайнав Даьла ! " - ийккхад хьехархочунга .
(trg)="55"> " Mas ninguém sabe como é Deus . "
(trg)="56"> E a miúda respondeu :
(src)="65"> Йи1иго цигга аьннад :
(trg)="57"> " Daqui a pouco já sabem . "
(src)="66"> " Даьра , укх цхьан минота б1арга- м гургва шоана ! "
(trg)="58"> ( Risos )
(src)="68"> Са к1аьнка Ингалсий мехка диъ шу даьннача хана - вешта из- м массанахьа диъ шу даьнна вар ( белам ) .
(trg)="59"> Quando o meu filho tinha quatro anos , em Inglaterra , para ser honesto , ele tinha quatro anos em todo o lado .
(src)="69"> Цу шера тхо миччахьа мара ца дахарах , диъ шу даьнна вар из - из ала г1ертар со .
(trg)="60"> ( Risos )
(trg)="61"> Em rigor , onde quer que fôssemos , ele tinha quatro anos .
(src)="70"> " Рождество " яха пьеса чу дакъа лоацаш хилар из .
(trg)="62"> Entrava numa peça de Natal .
(src)="71"> Дагадоаг1а хургда шоана из ?
(trg)="63"> Lembram- se da história ?
(src)="72"> Х1анз- м ч1оаг1а д1аьха дувцар хиннад цох .
(trg)="64"> ( Risos )
(src)="73"> Мел Гибсона геттара 1од1аьхдаьд из , кино а даьккха " Рождество- 2 " яхаш .
(trg)="65"> Era ótima .
(trg)="66"> Era uma grande história .
(trg)="67"> O Mel Gibson fez a sequela .
(src)="74"> Хьажа хургда шо .
(trg)="69"> " Natal II " .
(trg)="70"> ( Risos )
(src)="75"> Тха Джеймса пьеса чу Юсуф пайхмара дакъа кхаьчадар .
(trg)="71"> Mas o James fez o papel de José , pelo que ficámos maravilhados .
(src)="76"> Из эггара лоарх1аме дакъа да аьнна хеташ тхоаш доландаь , футболкаш т1а сурт дилийтадар оаха ,
(trg)="72"> Considerámos isto como sendo um dos papéis principais .
(trg)="73"> Tínhamos o local cheio de admiradores com T- shirts :
(src)="77"> " Джеймс Робинсон - Юсуф " аьнна ( белам ) .
(trg)="74"> " James Robinson é José ! "
(src)="78"> Цу пьеса чу в1алла йистхила везаш вацар из , бакъда , шоана- м дагайоаг1а хургья из меттиг , кхо ц1ув хьачувоалача хана .
(trg)="75"> ( Risos )
(trg)="76"> Ele não tinha de falar mas conhecem a parte em que chegam os três reis ?
(src)="79"> Чуболабелар уж совг1аташ дахьаш : дошои , ладани , мирраи .
(trg)="77"> Eles entram trazendo ofertas , ouro , incenso e mirra .
(src)="80"> Бокъонца хинна х1ама да шоана из .
(trg)="78"> Isso aconteceu realmente .
(src)="81"> Цига 1охайна ваг1ача хана сона эггара хьалха хьачуена хинна уйла ер : арг1а хувцаенна хургья- кх цар .
(src)="82"> Бакъда т1ехьаг1а аз цхьан к1аьнкага " Раьза дий шо ? " аьнна хаьттача ,
(trg)="79"> Estávamos lá sentados e penso que se enganaram , porque falámos com o miúdo depois e dissemos- lhe :
(src)="83"> " Да даьр- кх " аьнна , юха жоп делар цо , к1езиг- дукха цецваьнна аз из шийга хаттарах .
(trg)="80"> " Não te importaste ? "
(trg)="81"> E ele :
(trg)="82"> " Porquê , enganei- me ? "
(src)="84"> Лоацца аьлча , тувлабенна хиннабар уж .
(src)="85"> Мичча беса дале а , цу пьеса чу кхоккхе диъ шу даьнна к1аьнк хьачуваьлар кертах гаташ а хьоарчадаь .
(src)="86"> Т1аккха шоай к1опилгаш 1оовттаяь , хьалхарча к1аьнко аьлар :
(trg)="84"> Os três rapazes entraram em cena , miúdos de quatro anos com toalhas enroladas na cabeça , pousaram as caixas e o primeiro miúdo disse :
(src)="87"> " Аз дошув денад хьона " .
(trg)="85"> " Trago- te ouro . "
(src)="88"> Д1ахо .
(src)="89"> Шоллаг1ча к1аьнко аьлар :
(trg)="86"> E o segundo rapaz disse , :
(src)="90"> " Аз ер миск денад хьона " .
(trg)="87"> " Trago- te mirra " .
(src)="91"> Т1еххьарчо т1атехар :
(trg)="88"> E o terceiro rapaz disse :
(trg)="89"> " O Frank mandou isto " .
(trg)="90"> ( Risos )
(src)="93"> Деррига бераш цхьатарра да- кх , шоашта хетар д1аоалаш .
(trg)="91"> O que isto tem de comum é que os miúdos arriscam .
(src)="94"> Цу кегийчар шоаш бицбелча дукха г1айг1а яц .
(trg)="92"> Se não sabem , tentam .
(src)="95"> Иштта деций из ?
(trg)="93"> Não tenho razão ?
(src)="96"> Шоаш г1алат дар кхераш бац- кх уж .
(trg)="94"> Eles não receiam estar errados .
(src)="97"> Со- м ала валлац г1алат дари креативни хилари ца1 да .
(trg)="95"> Não quero dizer que estar errado é a mesma coisa que ser criativo .
(src)="98"> Вайна хаьдда ховш дар фуд - хьо г1алат де кийча ца хуле , башха уйла йоаг1аргьяц хьа керта чу .
(trg)="96"> O que sabemos é que , se não estivermos preparados para errar , nunca conseguiremos nada de original .
(src)="99"> Г1алат дар кхера везац .
(trg)="97"> Se não estiverem preparados para errar .
(src)="100"> Кхийна даьлча , бераша доаду из лоарх1аме куц .
(trg)="98"> E quando chegam a adultos , a maior parte das crianças já perdeu essa capacidade .
(src)="101"> Кхераш хул уж г1алат де .
(trg)="99"> Ficam com receio de errar .
(src)="102"> Иштта компанешта кулгалду вай , харцдалар кхераш .
(trg)="100"> É assim que gerimos as nossas empresas .
(src)="103"> Кхард- кх вай цу г1алатех . Цул совг1а , вай халкъан образовательни системе г1алатал ч1оаг1аг1а ца могадаь х1ама дац .
(trg)="101"> Estigmatizamos os enganos .
(trg)="102"> E hoje temos sistemas nacionais de ensino em que os erros são a pior coisa que podemos fazer .
(src)="104"> Т1аккха фу хул цунах , - даьра хул адамий кертера креативность яха карматал вай образовательни системе дакъа лоацаш цахилар .
(trg)="103"> O resultado é que estamos a educar pessoas sem atender às suas capacidades criativas .
(src)="105"> Цкъа Пикассос аьннад , массадола бер суртанчаш долаш кхолл .
(trg)="104"> Picasso disse um dia que todas as crianças nascem artistas .
(src)="106"> Бален дерзашдар фуд - уж ишта д1ахо хьал ца кхебер .
(trg)="105"> O problema é mantermo- nos artistas enquanto crescemos .
(src)="107"> Цу креативностах пайда эца йиш йолашшехьа , вай из в1алла теркал ца еш ют берашта хьехача хана .
(trg)="106"> Eu acredito nisto apaixonadamente : não crescemos para a criatividade , afastamo- nos dela .
(trg)="107"> Ou antes , somos ensinados a perdê- la .
(src)="108"> Ай , х1анад из ишта ?
(trg)="108"> Porque é que é assim ?
(src)="109"> Т1еххьарча пхе шерагара д1а мел ийккхача хана Стратфорде ваьхав со .
(trg)="109"> Eu vivia em Straford- on- Avon até há cinco anos .
(src)="110"> Стратфорд- он- Эйвон яхача шахьарара даьнна Лос- Анджелесе даха д1адахар тхо .
(trg)="110"> Mudámo- nos de Stratford para Los Angeles .
(src)="111"> Оашош кхетаду ма хургдий оаш из мел лоадам боаца кхeлхар да - цхьан г1айрет1ара ваьнна кхыча г1айрет1а кхачара .
(trg)="111"> Podem imaginar a transição sem problemas que foi .
(src)="112"> ( Белам )
(trg)="112"> ( Risos )
(src)="113"> Тхо даьха г1ала Сниттерфилд яхаш яр ,
(src)="114"> Стратфорда гаьна доаццаш - Шейкспира да ваь моттиг я из .
(trg)="113"> Vivíamos num lugar chamado Snitterfield , nas proximidades de Stratford , onde nasceu o pai de Shakespeare
(src)="115"> Х1анз аз цхьа х1ама хаьттача цецдаргдар- кх шо .
(trg)="114"> Vocês ficaram abalados por um novo pensamento ?
(src)="116"> Со- м ваьннавар .
(trg)="115"> Eu fiquei .
(src)="117"> Ц1аккха уйла ена хиннайий шоана - Шекспира да хиннавий- хьог1 , аьнна ?
(src)="118"> Енаеций ?
(trg)="116"> Nunca pensaram que Shakespeare tinha pai , pois não ?
(src)="119"> Х1ана енаяц хой шоана ?
(trg)="117"> Pensaram ?
(src)="120"> Х1ана аьлча из Шекспир в1алла бер хиннадий- хьог1 , аьнна вай уйла ца ярах .
(trg)="118"> Porque vocês não pensam em Shakespeare em criança , pensam ?