# hy/0XyEHWkqeiS8.xml.gz
# sh/0XyEHWkqeiS8.xml.gz
(src)="1"> Ես ձեզ մի քիչ կպատմեմ իռացիոնալ վարքագծի մասին :
(trg)="1"> Reći ću vam nešto o iracionalnom ponašanju .
(src)="2"> Իհարկե ոչ ձեր , այլ ուրիշների : / Ծիծաղ /
(trg)="2"> Ne vašem , naravno .
(trg)="3"> Tuđem .
(trg)="4"> ( Smeh )
(src)="3"> Մի քանի տարի Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ( ՄՏԻ ) գտնվելուց հետո հասկացա , որ գիտական աշխատանքներ գրելը այդքան էլ հետաքրքիր չէ :
(trg)="5"> Nakon što sam proveo nekoliko godina na MITu , shvatio sam da pisanje akademskih radova nije baš toliko uzbudljivo .
(src)="4"> Չգիտեմ էլ , թե դրանցից քանիսն եք կարդում :
(src)="5"> Սակայն դրանք ոչ ընթերցելը , հաճախ ոչ էլ գրելը , հետաքրքիր չէ :
(trg)="6"> Ne znam koliko takvih radova čitate , ali nije ih zabavno ni čitati , a često ni pisati .
(src)="6"> Գրելը նույնիսկ ավելի վատ է :
(trg)="7"> Još je gore pisati .
(src)="7"> Այդպիսով որոշեցի փորձել և ավելի զավեշտալի բան գրել :
(trg)="8"> Tako sam odlučio da pokušam da napišem nešto zabavnije .
(src)="11"> Լվացարանակոնքի մոտ ուտելու արվեստը " / Ծիծաղ /
(trg)="9"> Došao sam na ideju da napišem kuvar .
(src)="9"> Եվ իմ այդ գրքի անվանումը պիտի լիներ
(trg)="10"> Naslov knjige je trebalo da bude
(src)="10"> " Սնվել առանց փշրանքների .
(trg)="11"> " Ručanje bez mrvica : umetnost jela nad sudoperom . "
(src)="12"> Եվ դա պիտի լիներ հայացք աշխարհին խոհանոցի միջոցով :
(trg)="13"> I to je trebalo da bude pogled na život kroz kuhinju .
(src)="13"> Բավականին ոգևորված էի :
(trg)="14"> Bio sam jako uzbuđen zbog ovoga .
(src)="14"> Պատրաստվում էի մի քիչ խոսել ուսումնասիրություններից , մի քիչ էլ խոհանոցից :
(trg)="15"> Hteo sam da pišem malo o istraživanju , malo o kuhinji .
(src)="15"> Գիտեք , այնքան բան ենք անում խոհանոցում , որ կարծեցի´ հետաքրքիր կլինի :
(trg)="16"> Znate , radimo toliko toga u kuhinji da sam mislio da bi ovo moglo biti zanimljivo .
(src)="16"> Մի քանի գլուխ գրեցի :
(src)="17"> Տարա այն ՄՏԻ հրատարակչություն , բայց նրանք ասացին .
(trg)="17"> Napisao sam par poglavlja i odnio u izdavačku kuću MIT- a i oni su mi rekli
(src)="18"> " Գրավիչ է , բայց ոչ մեզ համար :
(trg)="18"> " Lepo je to , ali nije za nas .
(src)="19"> Մեկ ուրիշին գտեք " :
(trg)="19"> Idite i nađite nekog drugog . "
(src)="20"> Ես մոտեցա այլ մարդկանց , բայց բոլորը նույնն ասացին :
(trg)="20"> Pokušao sam i kod drugih ljudi i svi su mi rekli istu stvar .
(src)="21"> " Գրավիչ է , բայց ոչ մեզ համար " :
(trg)="21"> " Lepo .
(trg)="22"> Ali nije za nas . "
(src)="22"> Մինչ մեկն ասաց .
(trg)="23"> Sve dok mi neko nije rekao :
(src)="23"> " Լսիր , եթե լուրջ մտադրություններ ունես , առաջին հերթին շարադրիր ուսումնասիրությունդ :
(src)="24"> Պարտավոր ես մի բան հրատարակել " :
(trg)="24"> " Vidi , ako si ozbiljan oko toga , prvo treba da napišeš knjigu o svom istraživanju .
(src)="25"> Հետո նոր կկարողանաս այլ բան գրել :
(trg)="25"> Moraš nešto da objaviš , a onda će ti se pružiti prilika da napišeš nešto drugo .
(src)="26"> Եթե իրոք ուզում ես , ապա ստիպված ես " :
(trg)="26"> Ako stvarno želiš to da uradiš , onda moraš to i da uradiš . "
(src)="27"> Ես էլ ասացի .
(trg)="27"> Ja sam im rekao :
(src)="28"> " Գիտեք , իրոք չեմ ուզում ուսումնասիրությանս մասին գրել :
(trg)="28"> " Znate , ja baš i ne želim da pišem o svom istraživanju .
(src)="29"> Ամբողջ օրը դա եմ անում :
(trg)="29"> Radim to po vasceli dan .
(src)="30"> Կուզենայի այլ բան գրել . ինչ- որ ավելի ազատ և սակավ սահմանափակ բան :
(trg)="30"> Hoću da pišem o nečem drugom .
(trg)="31"> O nečemu što je slobodnije , manje sputano . "
(src)="31"> Այդ մարդը շատ հաստատակամ էր և ասաց .
(trg)="32"> Ova osoba je bila vrlo uporna :
(src)="32"> " Լսիր , դա քո ուզածին հասնելու միակ ճանապարհն է " :
(trg)="33"> " Slušaj , to je jedini način da to uradiš . "
(src)="33"> Ես էլ ասացի :
(src)="34"> " Լավ , դե եթե ստիպված եմ ... "
(trg)="34"> " U redu , ako moram ... " , rekao sam .
(src)="35"> Ես մի քիչ հանգստացա ու ասեցի :
(trg)="35"> Bio sam na odmoru .
(src)="36"> " Ես կգրեմ ուսումնասիրությանս մասին , եթե այլ ելք չկա :
(trg)="36"> " Pisaću o svom istraživanju ... "
(src)="37"> Հետո կվերադառնամ խոհարարական գրքին " :
(trg)="37"> " ... ako je to jedini način .
(trg)="38"> A onda ću preći na kuvar . "
(src)="38"> Այդպիսով , գրեցի ուսումնասիրությանս մասին գիրքը :
(src)="39"> Պարզվեց , որ բավականին զավեշտալի էր երկու տեսանկյունից :
(trg)="39"> Tako sam napisao knjigu o svom istraživanju , što je na kraju ispalo vrlo zanimljivo iz dva razloga :
(src)="40"> Առաջին հերթին , հաճույքով էի գրում :
(trg)="40"> Prvo , uživao sam pišući .
(src)="41"> Բայց ամենահետաքրքրիրն այն էր , որ սկսեցի մարդկանցից սովորել :
(trg)="41"> Ali još zanimljivije je bilo to što sam počeo da učim od drugih ljudi .
(src)="42"> Գրելու համար հիանալի ժամանակաշրջան է , քանի որ այնքան կարծիքներ կարող ես մարդկանցից ստանալ :
(trg)="42"> Ovo je fantastično vreme za pisanje , zato što možete dobiti jako puno povratnih informacija od ljudi .
(src)="43"> Մարդիկ ինձ գրում են իրենց անձնական փորձի մասին և իրենց օրինակների մասին , տարակարծությանների ու նյուանսների :
(trg)="43"> Ljudi mi pišu o svojim ličnim iskustvima , o svojim primerima i o tome oko čega se ne slažu pišu mi o nijansma .
(src)="44"> Եվ նույնիսկ վերջին մի քանի օրերին այստեղ լինելով´ ես ծանոթացա սևեռուն վարքագծի բարձունքների հետ , որոնց մասին կյանքում չէի մտածել : / Ծիծաղ /
(trg)="44"> I čak za vreme dok sam ovde , mislim , ovih par dana , susreo sam se sa vrhuncem opsesivnog ponašanja o kojima nisam ni razmišljao .
(trg)="45"> ( Smeh )
(src)="45"> Կարծում եմ´ դա հիանալի է :
(trg)="46"> I mislim da je to fascinantno .
(src)="46"> Ես ձեզ մի քիչ կպատմեմ իռացիոնալ վարքագծի մասին :
(trg)="47"> Reći ću vam nešto o iracionalnom ponašanju
(src)="47"> Կուզենայի սկսել տեսողական մի քանի խաբկանքի ցուցադրությամբ´ որպես ռացիոնալի մետաֆոր :
(trg)="48"> Počeću sa nekoliko primera optičkih varki kao metoforama za racionalnost .
(src)="48"> Ուրեմն , մտածեք այս երկու սեղանների մասին :
(trg)="49"> Razmotrimo ova dva stola .
(src)="49"> Երևի տեսել եք այս խաբկանքը :
(trg)="50"> Sigurno ste već videli ovu optičku varku .
(src)="50"> Եթե հարցնեի´ ո՞ րն է ավելի երկար´ ձախ սեղանի ուղղահայաց գիծը , թե աջ սեղանի հորիզոնտալ գիծը :
(src)="51"> Ո՞ րը կնշեիք :
(trg)="51"> Ako bih vas pitao šta je duže , vertikalna linija na stolu sa leve strane ili horizontalna linjia na stolu sa desne strane , za koju biste rekli da je duža ?
(src)="52"> Արդյո՞ ք ձախ սեղանի երկար լինելուց բացի այլ բան կտեսնեիք :
(trg)="52"> Da li neko ne misli da je leva linija duža ?
(src)="53"> Իհարկե ոչ , դա անհնարին Է :
(trg)="53"> Nema šanse , zar ne ?
(trg)="54"> To je nemoguće .
(src)="54"> Բայց տեսախաբկանքի լավն այն է , որ կարող ենք հեշտությամբ ցուցադրել սխալները :
(trg)="55"> Ali zgodna stvar kod optičkih varki je da se greške lako demonstriraju .
(src)="55"> Տանենք գծեր , բայց դրանք էլ բան չէն բացատրում :
(trg)="56"> Tako mogu da stavim neke linije ali , to ne pomaže .
(src)="56"> Կարող եմ հիմա շարժել այդ գծերը :
(src)="57"> Ու առանց այդ գծերը փոփոխելու , հավատացեք դա չեմ արել , ես ապացուցեցի , որ ձեր աչքերը ձեզ խաբում էին :
(trg)="57"> Mogu da animiram ove linije , i sve dok mi verujete da nisam smanjio linije , što naravno , nisam uradio , dokazao sam da su vas vaše oči prevarile .
(src)="58"> Հետաքրքրականն այն է , երբ գծերը հանեմ , այնպես կստացվի , որ մի րոպե առաջ բան չսովորեցիք : / Ծիծաղ /
(trg)="58"> E sad , zanimljiva stvar kod ovoga je da kada sklonim linije , ispada da ništa niste naučili prie par trenutaka .
(trg)="59"> ( Smeh )
(src)="59"> Դուք չեք կարողանա նայել ու ասել .
(src)="60"> " Լավ , հիմա ես տեսնում եմ իրականությունը անպես , ինպես կա " :
(trg)="60"> Ne možete sada da pogledate ovo i kažete : " OK , sada vidim realnost kakva jeste . "
(src)="61"> Ճի՞ շտ չեմ :
(src)="62"> Դուք չեք կարող ձերբազատվել այն զգացողությունից , որ միևնույնն է մի գիծը ավելի երկար է :
(trg)="62"> Nemoguće je prevazići taj osećaj da je ova linija stvarno duža .
(src)="63"> Մեր ինտուիցիան մեզ խաբում է կրկնվող , կանխատեսելի և հետևողական կերպով :
(trg)="63"> Naša intuicija nas vara na ponovljiv , predvidiv i konzistentan način .
(src)="64"> Ու ոչինչ դրա հետ չենք կարող անել´ քանոն վերցնելուց ու չափելուց բացի :
(trg)="64"> I mi oko toga ne možemo skoro ništa da preduzmemo , osim što možemo da uzmemo lenjir i premerimo celu stvar .
(src)="65"> Ահա ևս մեկ օրինակ :
(trg)="65"> Evo još jedne .
(src)="66"> Սա իմ սիրած խաբկանքներից մեկն է :
(trg)="66"> Ovo je jedna od mojih omiljenih optičkih varki .
(src)="67"> Ի՞ նչ գույնի է վերևի աղեղի տակի քառակուսին :
(trg)="67"> Koje je boje polje na koje pokazuje gornja strelica ?
(src)="68"> Դարչնագույն :
(trg)="68"> Smeđe .
(src)="69"> Շնորհակալություն :
(trg)="69"> Hvala .
(src)="70"> Իսկ ներքևի՞ նը :
(trg)="70"> A donja ?
(src)="71"> Դեղին :
(trg)="71"> Žuta .
(src)="72"> Պարզվում է դրանք նույնն են :
(trg)="72"> Ispada da su ipak identične .
(src)="73"> Ինչ որ մեկը կարո՞ ղ է դա տեսնել :
(trg)="73"> Da li iko vidi da su identične ?
(src)="74"> Շատ մեծ դժվարությամբ :
(trg)="74"> Jako , jako teško .
(src)="75"> Կարող եմ ծածկել խորանարդի մնացյալ մասը :
(src)="76"> Ու եթե դա անեմ , կտեսնեք , որ դրանք նույնն են :
(trg)="75"> Mogu i da pokrijem ostatak kocke ... ... i ako pokrijem ostatak kocke videćete da su identične .
(src)="77"> Իսկ եթե ինձ չեք հավատում , ապա կարող եք հետո վերցնել սլայդը , փորձարկումներ անել և տեսնել , որ դրանք նույնն են :
(trg)="76"> Ako mi ne verujete , dobićete prezentaciju kasnije , i onda možete da probate svašta i uverite se da su identične .
(src)="78"> Սակայն պատմությունը կկրկնվի , եթե ֆոնը հանենք , ապա խաբկանքը հետ կգա :
(trg)="77"> Ali i ovde se ponavlja ona priča da ako odstranimo pozadinu , iluzija se vraća .
(src)="79"> Չխաբնվելու տարբերակ չկա :
(trg)="78"> Nemoguće je da ne vidimo tu optičku varku .
(src)="80"> Իհարկե եթե դուք դալտոնիկ չեք :
(trg)="79"> Jedino ako ste možda daltonista onda ne možete da vidite ovo .
(src)="81"> Ուզում եմ խաբկանքը ընդունեք որպես փոխաբերություն ( մետաֆոր ) :
(trg)="80"> Želim da na optičku varku gledate kao na metaforu .
(src)="82"> Տեսնելը մեզ մոտ ամենալավ ստացվող բաներից մեկն է :
(trg)="81"> Vid je jedna od stvari u kojoj smo najbolji .
(src)="83"> Մեր ուղեղի մի մեծ մաս տեսողությանն է նվիրված :
(trg)="82"> Veliki dio našeg mozga je rezervisan za vid .
(src)="84"> Ավելի մեծ մասը , քան որևէ այլ բանի :
(trg)="83"> Veći nego za bilo koju drugu aktivnost .
(src)="85"> Մենք օրվա ընթացքում ամենաշատը տեսնում ենք :
(trg)="84"> Tokom dana gledamo više nego što radimo bilo šta drugo .
(src)="86"> Մենք էվոլյուցիայով ստեղծված ենք տեսնելու համար :
(trg)="85"> A i evolucijski smo razvijeni da se oslanjamo na vid .
(src)="87"> Եթե անում ենք նույն կրկնվող և կանխատեսելի սխալները տեսողության մեջ , որը մեզ մոտ ստացվող ամենալավ բաներից մեկն է :
(src)="88"> Այդ պարագայում ինչքանո՞ վ է հնարավոր ավելի շատ սխալներ չկատարելը մեզ մոտ այդքան էլ լավ չստացվող բաներում :
(src)="89"> Օրինակ´ ֆինանսկան որոշումների ընդունման ժամանակ : / Ծիծաղ /
(trg)="86"> I ako ponavljamo ove predvidljive greške gledajući , u čemu smo jako dobri , kakve su šanse da ne pravimo još više grešaka u nečemu u čemu i nismo tako dobri ... kao na primer , u donošenju odluka o finansijama ( smeh ) u nečemu za šta nemamo evolucijski razlog da radimo , nemamo specijalizovani deo mozga za to i ne radimo to većim delom dana .
(src)="92"> Դրա համար էլ այս դեպքերում , մենք ավելի շատ սխալներ ենք անում :
(src)="93"> Ու ավելի վատ է , որ չենք էլ կարողանում դրանք տեսնել :
(trg)="87"> I u tim slučajevima može da se tvrdi da mi možda zapravo pravimo mnogo više grešaka i , što je još gore , ne možemo da ih lako uočimo .
(src)="94"> Որովհետև տեսողական խաբկանքների դեպքում մենք կարող ենք դրանք ցուցադրել :
(src)="95"> Սակայն իմացական ( կոգնիտիվ ) խաբկանքների ժամանակ շատ ավելի բարդ է մարդկանց իրենց սխալները ցուցադրելը :
(trg)="88"> Jer kod optičkih varki lako možemo da ukažemo na greške , dok je kod kognitivnih varki mnogo , mnogo teže ukazati ljudima na greške .
(src)="96"> Այսպիսով , ուզում եմ ձեզ իմացական կամ որոշումների կայացման խաբկանքներ ցուցադրել :
(trg)="89"> Zato , želim da vam na isti način pokažem neke kognitivne varke , ili varke prilikom donošenja odluka .
(src)="97"> Սա հասարակական գիտությունների իմ ամնեասիրած գրաֆիկներից է :
(trg)="90"> Ovo je moj omiljeni grafik u društvenim naukama .
(src)="98"> Ջոնսոնի և Գոլդշտայնի աշխատություններից է վերցված :
(src)="99"> Այն պարզապես ցույց է տալիս մարդկանց տոկոսը , որոնք նշում են , որ հետաքրքրված են օրգաններ նվիրաբերելու մեջ :
(trg)="91"> On je preuzet iz rada Džonsona i Goldstina koji u osnovi pokazuje procenat osoba koje su navele da bi bi bili zainteresovane da doniraju svoje organe .
(src)="100"> Սրանք եվրոպական տարբեր երկրներ են :
(trg)="92"> Ovo su različite zemlje u Evropi .
(src)="101"> Կարելի է տարանջատել երկրների երկու տեսակ :
(src)="102"> Աջում գտնվող երկրները ավելի շատ են հակված օրգաններ նվիրաբերելուն :
(src)="103"> Իսկ ձախում գտնվող երկրները շատ քիչ կամ շատ ավելի քիչ :
(trg)="93"> U osnovi vidite dve vrste zemalja : zemlje na desnoj strani , koje izgleaju kao da daju mnogo ; i zemlje na levoj strani koje izgleda daju jako malo , ili mnogo manje .
(src)="104"> Հարցը նրանում է , թե ինչու ՞ :
(src)="105"> Ինչու ՞ են որոշ երկրներ ավելի շատ տալիս , իսկ որոշները ՝ քիչ :
(trg)="95"> Zašto neke zemlje daju mnogo a neke zemlje daju malo ?
(src)="106"> Երբ մարդկանց հարցնում ես , նրանք սովորաբար կարծում են , թե դա պայմանավորված է մշակույթի հետ :
(trg)="96"> Kada postavite ovo pitanje , svi obično misle da je u pitanju nešto kulturološko .
(src)="107"> Այդպե՞ ս չէ :
(trg)="97"> Jel tako ?
(src)="108"> Որքա՞ նով եք դուք մտահոգվում այլ մարդկանց մասին :
(trg)="98"> Koliko je vama stalo do ljudi ?
(src)="109"> Օրգանները մեկ այլ մարդուն տալը հավանաբար կախված է նրանից , թե ինչքան եք մտահոգվում հասարակության մասին , ինչքան եք դրան կապված :
(trg)="99"> Dati svoje organe nekom drugom je verovatno pokazatelj koliko vam je stalo do društva , koliko ste povezani .
(src)="110"> Իսկ միգուցե դա հավատքից է :
(trg)="100"> Ili možda ima veze sa religijom .
(src)="111"> Սակայն , եթե նայենք պատկերին , կտեսնենք , որ այն երկները , որոնք մեր կարծիքով նման են , իրականում լրիվ տարբեր վարքագիծ են ցուցաբերում :
(trg)="101"> Ali , ako bliže pogledate ovaj grafik , možete videti da zemlje za koje mislimo da su međusobno vrlo slične u stvari se veoma različito ponašaju .
(src)="112"> Օրինակ´ Շվեդիան ամենաաջում է , մինչդեռ Դանիան , որը մենք համարում ենք մշակույթով նման , ամենաձախում է :
(trg)="102"> Na primer , Švedska je potpuno na desnoj strani , a Danska , za koju mislimo da je kulturološki jako slična , je skroz na levoj strani .
(src)="113"> Գերմանիան ձախում է , Ավստրիան աջում :
(trg)="103"> Nemačka je na levoj .
(trg)="104"> A Austrija je na desnoj .
(src)="114"> Նիդեռլանդները ձախում են , իսկ Բելգիան աջում :
(trg)="105"> Holandija je na levoj .
(trg)="106"> A Belgija je na desnoj .
(src)="115"> Ի վերջո , հիմնվելով եվրոպական նմանության ձեր յուրահատուկ ընկալման վրա , կարող եք մտածել , որ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան կամ իրար նման են , կամ ոչ :
(trg)="107"> I konačno , zavisno od vaše lične verzije evropskih sličnosti možete razmišljati o Engleskoj i Francuskoj kao kulturološki sličnim ili ne .
(src)="116"> Պարզվում է , որ օրգանների նվիրաբերման տեսանկյունից նրանք շատ տարբեր են :
(trg)="108"> Ispostavlja se da , kada se radi o donacijima organa , su jako različite .