# hy/4GBaUQduFsng.xml.gz
# ky/4GBaUQduFsng.xml.gz
(src)="1"> Մի քանի տարի առաջ , ես կարծես կանգնած էի նույն տեղում , ուստի որոշեցի հետևել մեծագույն ամերիկացի փիլիսոփա Մորգան Սպարլոքի օրինակին և փորձել մի նոր բան 30 օրվա ընթացքում ։
(trg)="1"> Бир нече жыл мурун өзүмдү көнүмүш адат жашоомдо токтоп калгандай сездим .
(trg)="2"> Ошондо , улуу Америкалык философ -
(trg)="3"> Морган Спарлоктун кылган иштерин туурап , жаңы нерсени 30 күндүн ичинде баштайын деп чечтим .
(src)="2"> Գաղափարն իրականում շատ պարզ է ։
(trg)="4"> Бул ойдун мааниси абдан жөнөкөй .
(src)="3"> Մտածեք մի բանի մասին , որ միշտ ցանկացել եք անել և փորձեք դա հաջորդ 30 օրվա ընթացոում ։
(trg)="5"> Өзүңүздүн жашооңузду байыта турган бир нерсе жөнүндө ойлонуп , ошону 30 күндүн ичинде ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(src)="4"> Պարզվում է , 30 օրը ճիշտ այնքան է , որքան անհրաժեշտ է նոր սովորություն ձեռք բերելու կամ հնից ազատվելու համար , ինչպես օրինակ նորություններ դիտելը ։
(trg)="6"> Байкап көрсө , 30 күндүн ичиндеги убакыт жаңы адатты уйрөнүүгө же эски адаттан айрылууга туура келген мезгил экен - мисалы , жаңылыктарды көрүүнү жашооңуздан алып салуу .
(src)="5"> Մի քանի բան եմ սովորել 30 օրանոց մարտահրավերնեի ընթացքում ։
(trg)="7"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүнүн ичинде бир топ нерселерди үйрөндүм .
(src)="6"> Առաջինն այն է , ամիսները արագ առանց հիշվելու առաջ թռնելու փոխարեն , շատ ավելի հիշարժան են դառնում ։
(trg)="8"> Биринчиден , мурда айлар учуп , унутулса , бир айдан кийин , ар бир маал эсте сакталып жатты .
(src)="7"> Սա ամեն օր լուսանկար անելու մարտահրվերի մի մասն է ։
(trg)="9"> Өзгөрүүнүн жаңы нерсеси катары , мен бир ай боюнча ар күнүмдү сүрөткө тарттым .
(src)="8"> Եվ ես հստակ հիշում եմ , թե որտեղ էի և ինչ է անում այդ օրը ։
(trg)="10"> Ырас , кайсы жерде болгонум жана эмне кылганым толугу менен эсимде болду .
(src)="9"> Ես նաև նկատեցի , որ երբ սկսեցի ավելի դժվար 30 օրանոց մարտահրավերներ ընդունել , իմ ինքնագնահատականը աճեց ։
(trg)="11"> Дагы байкап көрсөм , 30 күндүк өзгөрүүлөрүм канчалык кыйыныраак болгон сайын , өзүмө ишеничим көбөйдү .
(src)="10"> Համակարգչի առաջ ապրող մեկից ես դարձա մի մարդ , ով հեծանիվով է գնում աշխատանքի , քանի որ դա զվարճալի է ։
(trg)="12"> Компьютерден башы чыкпаган окумуш сөрөйдөн жумушка ыракат алуу үчүн велосипед айдаган адамга айландым .
(src)="11"> Անցած տարի ես նույնիսկ բարձրացա Կիլիմանջարո´
(src)="12"> Աֆրիկայի ամենաբարձր լեռան գագաթը ։
(trg)="13"> Бул аз келгенсип , мен былтыр Килиманджаронун чокусуна чыктым , ал Африкадагы эң бийик тоо болуп эсептелет .
(src)="13"> Ես երբեք այդքան համարձակ չէի մինչ իմ 30 օրանոց մարտահրավերները ։
(trg)="14"> Мен ушул 30 күндүк өзгөрүүлөргө чейин мындай нерселерди такыр кылган эмесмин .
(src)="14"> Ես նաև հասկացա , որ եթե դուք ինչ- որ բան շատ եք ուզում , դուք կարող եք ցանկացած բան անել 30 օրվա ընթացքում ։
(trg)="15"> Менин көзүм жетти , эгер бир нерсени абдан катуу кааласаңыз , 30 күндүн ичинде ар нерсени ишке ашырсаңыз болот экен .
(src)="15"> Երբևէ ցանկացե՞ լ եք վեպ գրել ։
(trg)="16"> Жашооңузда бир көркөм кара сөз жазгыңыз келди беле ?
(src)="16"> Յուրաքանչյուր նոյեմբեր , հարյուր հազարավոր մարդիկ փորձում են գրել 50, 000 բառ պարունակող իրենց սեփական վեպը 30 օրվա ընթացքում ։
(trg)="17"> Ар жылы ноябрда , он миңдеген адамдар 50 000 сөздөн турган чыгарманы 30 күндүн ичинде башынан баштап жазганга аракет кылышат .
(src)="17"> Պարզվում է , որ ընդհամենը անհրաժեշտ է գրել օրվա մեջ 1, 667 բառ մեկ ամսվա ընթացքում ։
(trg)="18"> Ал үчүн бир айдын ичинде күнүнө 1, 667 сөз жазыш керек экен .
(src)="18"> Այդպիսով , ես արեցի դա ։
(trg)="19"> Мен ошондой кылдым .
(src)="19"> Ի դեպ , գաղտնիքը նրանում է , որ քնել չի կարելի մինչ չեք գրել տվյալ օրվա ձեր բառերը ։
(trg)="20"> Баса , ийгиликтин сыры - баардык сөздөрдү жазып бүтмөйүнчө , уктабаш керек .
(src)="20"> Միգուցե դուք քնի պակաս ունենաք , բայց վիպակը կվերջացնեք ։
(trg)="21"> Балким сиз уйкудан айрыласыз , бирок көркөм кара сөзүңүздү бүтүрөсүз .
(src)="21"> Արդյո՞ ք իմ գիրքը ամերիկյան հաջորդ լավագույն վեպն է ։
(trg)="22"> Эми менин китебим Американын улуу көркөм кара сөз чыгармасына киреби ?
(src)="22"> Ոչ ։ Ես գրել եմ այն մեկ ամսում ։
(trg)="23"> Жок .
(trg)="24"> Мен аны бир айдын гана ичинде жаздым .
(src)="23"> Այն սարսափելի է ։
(trg)="25"> Ал абдан начар .
(src)="24"> Բայց մինչ իմ կյանքի վերջ , եթե ես հանդիպեմ Ջոն Հոդգմանին TED- ի երեկույթին , ես կարիք չունեմ ասելու ,
(trg)="26"> А бирок мындан ары , мисалы ,
(trg)="27"> TED кечесинде Джон Ходжманды кезиксем ,
(trg)="28"> " Мен компьютер адисимин " деп айткаңга мажбур эмесмин .
(src)="26"> Ոչ , ոչ , եթե ես ցանկանամ , կարող եմ ասել , " Ես գրող եմ " ։ ( Ծիծաղ )
(trg)="29"> Албетте эмесмин , бирок кааласам , " Мен жазуучумун " деп айтсам болот .
(trg)="30"> ( Күлкү )
(src)="27"> Վերջին բանը , որ ցանկանում եմ նշել հետևյալն է ․ ես հասկացա , որ երբ փոքր շարունակական փոփոխություններ եմ իրականացնում , բաներ , որ կարող եմ շարունակ անել , շատ ավելի հավանական է , որ կշարունակեմ դրանք անել ։
(trg)="31"> Дагы сизге айта турган акыркы сөзүм - мен жаңы , туруктуу өзгөрүүлөрдү кылганда , алар менин күнүмдүк адаттарыма батыраак айланганын түшүндүм .
(src)="28"> Հսկայական , խենթ մարտահարվերների մեջ ոչ մի վատ բան չկա ։
(trg)="32"> Чоң , шумдук өзгөрүүлөрдүн эч жаман нерсеси жок .
(src)="29"> Իրականում դրանք շատ զվարճալի են ։
(trg)="33"> Чынында , алар абдан кызыктуу болушу мүмкүн .
(src)="30"> Բայց պակաս հավանական է , որ դուք շարունակաբար դրանք կանեք ։
(trg)="34"> Бирок алар ар дайым адаттарга айланаары күмөн .
(src)="31"> Երբ ես հրաժարվեցի շաքարից 30 օր , 31- րդ օրը այսպիսինն էր ։ ( Ծիծաղ )
(trg)="35"> Мен 30 күндүн ичинде шекер колдонбой калганда , 31- чи күн ушуга окшош болгон .
(trg)="36"> ( Күлкү )
(src)="32"> Այսպիսով , իմ հարցը ձեզ հետևյալն է ․
(trg)="37"> Анда эмесе менин суроом сизге мындай :
(src)="33"> Ինչի՞ ն եք դուք սպասում ։
(trg)="38"> Сиз эмнени күтүп жатасыз ?
(src)="34"> Երաշխավորում եմ , որ հաջորդ 30 օրը անցնելու են , անկախ նրանից ուզում եք դուք դա թե ոչ , և ապա ինչու չմտածել մի բան , որ միշտ ցանկացել եք անել , և փորձել անել դա հաջորդ 30 օրվա ընթացքում ։
(trg)="39"> Мен сизге кепилдик бере алам , каалайсызбы же каалабайсызбы , келе жаткан 30 күн дагы өтөт . ошондуктан , ар дайым жасагыңыз келген нерсе жөнүндө ойлонуп , эмки 30 күндүн ичинде аны ишке ашырганга аракет кылыңыз .
(src)="35"> Շնորհակալություն ։ ( Ծափահարություններ )
(trg)="40"> Ыракмат .
(trg)="41"> ( Кол чабуу )
# hy/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
# ky/5SAQIXcUwqXW.xml.gz
(src)="1"> Մենք Բրիտանական թանգարանում ենք , և ահա հավաքածուի կարևորագույն նմուշներից մեկը' Ռոզետտա Ստոունը :
(trg)="1"> Биз Британдык музейде буюмдардын жыйындысынан эң негизги
(trg)="2"> Розеттик ташты карап жатабыз
(src)="2"> Այն ապակե ցուցափեղկի մեջ է, որը շրջապատված է այն լուսանկարող մարդկանցով :
(trg)="3"> Ал айнекчеде , тегеректеген эл аны сүрөткө тартып жатышат .
(src)="3"> Դա նրանց դուր է գալիս :
(trg)="4"> Элдер аны жактырышат !
(src)="4"> Նվերների խանութում կարելի է գտնել դրանցից :
(trg)="5"> Ооба , алар аны жакшы көрүшөт .
(trg)="6"> Белек дүкөндөрдө мындай азембелектер бар ...
(src)="5"> Կարող եք անձնական Ռոզետտա Ստոուն ունենալ :
(trg)="7"> Сиз өздүк кичинекей Розеттик ташыңызды ала аласыз .
(src)="6"> Կարող եք ձեռք բերել Ռոզետտա Ստոունի պատկերով պաստառներ , բաժակներ :
(trg)="8"> Сиз Розеттик таш тартылган плакатты жана , анын сүрөтү түшүрүлгөн кружканы ала аласыз .
(src)="7"> Ուղեգորգ էլ կարող ենք ձեռք բերել :
(trg)="9"> Мүмкүн , сиз Розеттик ташы менен килемче ала аласыз .
(src)="8"> Քարն ինքնին պատմական մեծ արժեք ունի :
(trg)="10"> Бирок тарыхты алсак анын өзү укмуштуудай маанилүү .
(src)="9"> Դրա միջոցով առաջին անգամ կարողացանք հասկանալ , կարդալ , թարգմանել հիերոգլիֆներ :
(trg)="11"> Ал бизге эң биринчиден иероглифтерди түшүнгөнгө , окуганга жана которгонго мүмкүнчүлүк берет .
(src)="10"> Հիերոգլիֆները հին Եգիպտոսի գրավոր լեզուն էր
(trg)="12"> Иероглифтер - байыркы Египеттиктердин жазма тили болгон .
(src)="11"> Եվ մինչ 19- րդ դարի կեսերը մենք , իրոք , չգիտեինք´ ինչ է այնտեղ գրված :
(trg)="13"> XIX - кылымдын жарымына чейин алар эмне жөнүндө айтып жатышканын биз билчү эмеспиз .
(src)="12"> Լեզուն , ինքնին շատ պատկերավոր է , որն էլ շփոթմունքի պատճառներից է , առաջին հնագետներին ու լեզվաբաններին հավատում էին, որ այն ինչ նրանք տեսնում էին կարող ենք գտնել թռչուններ ու օձեր և բազմաթիվ այլ պատկերներ իրականում ինչ- որ կերպ կապված են աշխարհում եղած ինչ- որ բանի հետ
(trg)="14"> Тил өзү сүрөттөр менен берилген ошондуктан ал накта адашууга алып келген .
(trg)="15"> Себеби , мен ойлойм , алгачкы археологдор ишенишкен - жана лингвистер ишенишкен - алар көргөн сүрөттөрдөн чымчыктардын же жыландардын сөлөкөтөрүн жана башка ар түрдүү формаларды көрө алышкан .
(trg)="16"> Туурасында алар чыныгы дүйнөдөгү кандайдыр бир маанилүү нерсени чагылдырышкан .
(src)="13"> Ճիշտ է , եթե տեսնում եք թռչուն , ապա այն ինչ- որ կերպ կապված է թռչունի հետ
(trg)="17"> Туура , эгер сиз чымчыкты көрсөңүз кандайдыр бир учурда чымчыкка тиешелүү болот .
(src)="14"> Եվ հետո , իրականում , ամենևին էլ այդպես չէ :
(trg)="18"> Бирок факт боюнча бул анчеин андай эмес бул абдан татаал тил .
(src)="15"> Սա շատ ավելի կատարելագործված լեզու է , և Ռոզետտա Ստոունը իրոք օգնեց հասկանալ , որ դրանք պատկերներ չեն , դրանք պատկերանշաններ չեն այլ իրականում հնչյուններ են :
(trg)="19"> Розета ташы Египеттердин иероглифтери тартылган сүрөттөр эмес экенин түшүнүүгө жардам берди .
(trg)="20"> Алар пиктограммалар эмес .
(trg)="21"> Бул чындыгында фонетика .
(src)="16"> Եվ , այն ամենը , ինչ պատկերների է նման իրականում հնչյուններ են :
(trg)="22"> Ошентип баардык тартылган сүрөттөргө окшош нерселер чындыгында тыбыштарды чагылдырат .
(src)="17"> Ահա թե ինչպես են կարողացել բացահայտել և թարգմանել հին եգիպտական հիերոգլիֆները :
(trg)="23"> Демек ушинтип алар кантип байыркы Египет иероглифтерин которууну түшүнүшкөн .
(src)="18"> Եվ բացահայտեցիք այն քանի որ քարի վրա նույն ինֆորմացիան գրված է 3 տարբեր լեզուներով և այդ լեզուներն են . հին հունարենը , որով գրված է ներքևում :
(trg)="24"> Жана биз муну жасай алганыбыздын максаты анткени бул таш ошол эле билдирүүнү үч ирет үч башка тилдерде айткан .
(trg)="25"> Демек үч тилдерибиз булар :
(trg)="26"> Байыркы Грек тили , эң түпкүрүндө жайгашкан .
(src)="19"> Այն վարչական լեզուն է ,
(trg)="27"> Ал административтик тил болгон .
(src)="20"> Այն իշխանության լեզուն է
(trg)="28"> Ал мамлекеттик тил болгон .
(src)="21"> Եվ պատճառն այն է , որ
(trg)="29"> Анын себеби - Египетти
(src)="22"> Ալեքսանդր Մեծը նվաճեց Եգիպտոսը և Հելլենիստական դարաշրջանում
(src)="23"> Հին Եգիպտոսում սահմանեց հունական այս օրենքը , որը և հաստատվեց այնտեղ չմոռանանք որ այս ամենը կատարվել է Ք . ա .
(trg)="30"> Улуу Александр басып алган жана грек бийлигин эллинизм доорунда орнотконунда
(src)="24"> 200թ . և իրականում մոտ է նաև հիերոգլիֆների դարաշրջանի ավարտին
(trg)="31"> Жана ушул Байыркы Египетте тастыкталган .
(trg)="32"> Келгиле эске салалы , биз болжол менен б . з . ч 200 ж . ж . жөнүндө айтып жатабыз .
(src)="25"> Մի քանին հարյուրամյակ էլ և այն ամբողջովին կվերանար
(trg)="33"> Иероглифтерди колдонуу дээрлик токтоп келе жатат
(src)="26"> Սա իսկապես այս 3000- ամյա լեզվի վերջնական ավարտն է
(trg)="34"> Алар таптакыр жоголгончо дагы бир нече жүздөгөн жылдар өтөт .
(src)="27"> Երկրորդ մասը գրված է Դեմոտիկ լեզվով , որը նշանակում է & lt ; & lt; ժողովրդր լեզու& gt ; & gt ; , և եգիպտացիների կողմից հաճախ գործածվողն էր :
(trg)="35"> Чындыгында 3000 жыл жашаган тилдин токтошу болот .
(trg)="36"> Ошентип орто ченде - демотик жазма , тактап айтканда " Элдин тили " дегенди билдирет .
(src)="28"> Իսկ վերևում , բնականաբար , սրբազան գրվածքն է
(trg)="37"> Бул Египеттиктер колдонгон жалпы тил болгон .
(src)="29"> Հիերոգլիֆներն են :
(src)="30"> Չիշտ է :
(trg)="38"> Албетте башкысы , ыйык жазма .
(src)="31"> Եվ սա այն լեզուն է , որը հնարավոր չէր մինչ Ռոզետտա Ստոունը կարդալ
(trg)="39"> Алар иероглифтер болгон .
(trg)="40"> Бул ушундай тил болгон , Розеттик таш пайда болгуча биз аны окуй алган эмеспиз .
(src)="32"> Ռոզետտա Ստոունի գրվածքներում կարող ենք գտնել ղեկավարների անուններով զարդատախտակներ
(src)="33"> Զարդատախտակները երկարավուն կաղապարներ էին , որոնց վրա գրված էր ղեկավարի անունը :
(trg)="41"> Ошентип биз Розеттик таштан жазма картуштарды көрө алчубуз , алар башкаруучулардын аттарынан турган .
(src)="34"> Այս դեպքում դա Պտոլիմ V
(trg)="42"> Картуштар - бул узун форма түрүндө , башкаруучулардын аттарынан турат .
(src)="35"> Եվ այս 3 տարբեր լեզուները ուսումնասիրելով և
(trg)="43"> Мындай учурда Птолемей Бешинчи болмок .
(src)="36"> Բացահայտելով ղեկավարների անունները
(src)="37"> Կարողացանք վերծանել հիերոգլիֆները
(src)="38"> Տասնամյակներ են պահանջվել դրա համար
(trg)="44"> Ошентип бул башкаруучунун атын ушул үч тилде айырмалагандан кийин , биз иероглифтерди чечмелегендин ачкычын таптык .
(src)="39"> Այն շատ բարդ աշխատանք է
(trg)="45"> Бул ондогон жылдарды алды .
(src)="40"> Մենք չենք խոսել նրա ի հայտ գալու մասին
(trg)="46"> Бул укмуштуудай оор маселе болгон .
(src)="41"> Նապոլեոնի բանակը գտնվում էր Եգիպտոսում
(trg)="47"> Бул кантип табылганы тууралуу биз дагы эле айтып бүтө элекпиз .
(src)="42"> Նապոլեոնը իր հետ վերցրել էր , կարծում եմ կարող ենք ասել , հնագետների
(trg)="48"> Наполеон өзүнүн армиясын
(trg)="49"> Египетке алып келген .
(trg)="50"> Менин ойумча
(src)="43"> Եվ նրանցից մեկը , ով միացել էր Նապոլեոնին հայտնաբերեց կամ պատահաբար գտավ Ռոզետտա Ստոունը
(trg)="51"> Наполеондун алып келгендеринин бир нечесин археологдор деп атап койсок болот .
(src)="44"> Այն իրականում օգտագործվել է ամրոցի հիմքում և ի սկզբանե կանգնեցվել է ամրոցում , կամ հին Եգիպտոսի տաճարի մոտ :
(trg)="52"> Наполеонду коштоп жүргөндөрдүн бирөөсү
(trg)="53"> Розеттик ташты капысынан таап алган же көрүп калган .
(trg)="54"> Ал чындыгында фундаментин форту катары колдонулунган .
(src)="45"> Եվ , կարծում եմ , հարկ է նշել , որ
(trg)="55"> Албетте , башында храмда же байыркы египеттик храмга катар коюлган .
(src)="46"> Սա ավելի մեծ քարակոթողի կամ քարե սալիկի հիմնամասն է , որը , հավանաբար շատ բարձր է եղել
(src)="47"> Եվ Նապոլեոնը այն իր հետ վերցրեց
(trg)="56"> Жана , мен ушуну айтыш керек деп ойлойм , бул түпкү жагы абдан эле чоңураак же өзүнчө эле абдан бийик таш плитасы .
(src)="48"> Չնայած մեկ րոպե
(trg)="57"> Ошентип Наполеон аны өзү менен ала келген ...
(src)="49"> Մենք Լուվրում չենք
(src)="50"> Մենք Լոնդոնում ենք , Բրիտանական թանգարանում
(src)="51"> Եվ , ինչպես է դա հնարավոր
(trg)="58"> Мындан тышкары , секундка күтсөңүздөр , себеби биз Луврда эмеспиз биз Лондондо , Британдык музейдебиз .
(src)="52"> Դե , Բրիտանիան պարտության մատնեց
(trg)="59"> Ошентип кантип ушундай болду ?
(src)="53"> Նապոլեոնին և վերադարձրեց քարը
(src)="54"> Եվ մեկ կամ երկու տարի անց 1801- 1802 այն բերեցին Բրիտանկան թանգարան և այստեղ է մինչ օրս :
(trg)="60"> Британдыктар Наполеонду талкалашып ташты алышкан жана бир же эки жылдан кийин 1801 же 1802 ж . ж .
(src)="55"> Դե , անկասկած այն այսօր էլ չափազանց հանրաճանաչ է :
(trg)="61"> Британия музейине алып келинген , ошондон бери ал ошол жерде турат .
(trg)="62"> Негизгиси ал ушул убакка чейин өтө эле белгилүү .
# hy/AynKvwOsKWlm.xml.gz
# ky/AynKvwOsKWlm.xml.gz
(src)="1"> Հազարամյակներ առաջ մեր նախնիները , պարզապես շրջապատը դիտելով , կարող էին պատկերացում կազմել նյութերի զանազանության մասին :
(trg)="1"> Биз , адамдар миңдеген жылдар бою жөн гана айлана чөйрөгө көз салып , ар кандай заттар бар экенин билгенбиз жана бул заттар ар кандай касиетке ээ .
(src)="2"> Յուրաքանչյուր նյութ օժտված է իրեն բնորոշ հատկանիշներով :
(src)="3"> Օրինակ ՝ մեկը անդրադարձնում է լույսը որոշակի անկյան տակ , մեկ ուրիշը ամբողջությամբ կլանում է այն :
(src)="4"> Երրորդին բնորոշ է հստակ գույն , ջերմաստիճան , ագրեգատային վիճակ ( պինդ , հեղուկ , գազային ) :
(trg)="2"> Алар касиеттери менен гана айырмаланган эмес ; алар жарыкты кандайдыр бир деңгээлде чагылдыра , алышкан же таптакыр чагылдыра алышкан эмес белгилүү бир түстө , белгилүү температурада болгон жана белгилүү бир температурага ээ боло алган . суюк , газ же катуу абалда боло алган .
(src)="5"> Բացի նշված ֆիզ . հատկություններից ուսումնասիրվում են նաև նյութերի փոխազդեցությունները ՝ քիմ . հատկությունները :
(trg)="3"> Биз белгилүү бир шарттарда алар бири- бири менен , аракеттенерин байкай баштадык .
(src)="6"> Ձեր առջև տեսնում եք 3 նյութ ՝
(src)="7"> Վերևի ձախ անկյունում ածխածնի գրաֆիտային ձևափոխությունն է :
(src)="8"> Աջում կարող եք տեսնել կապար մետաղը ( Pb ) :
(trg)="4"> Мына бул жерде заттардын сүрөттөлүшү : мына бул жерде көмүртек , ал эми бул графит формасында бул жерде коргошун , а бул жерде алтын .
(src)="10"> Այլ նյութերի պատկերներ կարող եք տեսնել նշված կայքում . http : // images- of- elements . com /
(trg)="5"> Мен тарткан жана сүрөттөрдө көрсөткөн заттардын баардыгын мына бул вебсайттан алдым .
(src)="11"> Այս բոլոր նյութերը սովորական պայմաններում պինդ են :
(trg)="6"> Булардын баардыгы катуу абалда , бирок бизге белгилүү ...
(src)="12"> Օդում առկա են գազային նյութեր ՝ օդ խառնուրդի տարբեր բաղադրիչներ :
(src)="13"> Կախված նրանից , թե ինչ բաղադրիչ նյութ ենք դիտարկում ՝ թթվածին , ածխածին , ազոտ , թե այլ նյութ , հանդիպում ենք տարբեր հատկանիշների :
(trg)="7"> Эгерде аларда абанын белгилүү бир түрү болсо , анда мындай болмок , абанын бөлүкчөлөрүнүн белгилүү түрлөрү , абанын бөлүкчөлөрүнүн кайсы тибине көз карандылыгына карата көрүп жатканыңарга карата көрүнөт мейли бул көмүртек , кычкылтек же азот болсун , алар ар түрдүү касиетти көрсөтөт .
(src)="14"> Սենյակային պայմաններում որոշ նյութեր գտնվում են հեղուկ վիճակում :
(src)="15"> Հեղուկ ագրեգատային վիճակը բնորոշ է նաև պինդ նյութերին բարձր ջերմաստիճաններում :
(trg)="8"> Же , бир нече башка нерселер суюктук боло алышат , же ар түрдүү заттарды жогорку температурага чейин ысытса алар суюктук боло алат
(src)="16"> Այսպես էլ ոսկին կամ կապարը տաքանալիս վերածվում են հեղուկի :
(trg)="9"> Эгерде силер алтынды же күмүштү белгилүү температурага чейин жылытсаңар силер суюктук ала аласыңар .
(src)="17"> Սակայն ածխածինը հնարավոր է այրել և ստացված գազային միացության տեսքով արձակել այն դեպի մթնոլորտ :
(src)="18"> Հնարավոր է մասնատել ածխածնի որոշակի զանգված մանր հատվածների :
(trg)="10"> Же , эгер силер көмүртекти күйгүзсөңөр аны газ абалында ала аласыңар жана аны атмосферага чыгара аласыңар жана силер анын структурасын буза аласыңар .
(src)="19"> Քիչ առաջ ներկայացվեցին այն երևույթները , որոնք դարերով դիտարկվել և ուսումնասիրվել են մարդկանց կողմից :
(trg)="11"> Булар - биз кандайдыр бир өлчөмдө билген нерселер адамзат миңдеген жылдар бою байкаган нерселер .
(src)="20"> Սակայն այդ երևույթները առաջացնում են գրեթե փիլիսոփայական հարց . արդյո՞ ք հնարավոր է ածխածնի այդ զանգվածը բաժանել անվերջ ավելի ու ավելի մանր հատվածների ; արդյոք կա փոքրագույն հատված , փոքրագույն կառուցողական միավոր , որը դեռևս կպահպանի ածխածնի բոլոր հատկանիշները , սակայն որը մասնատելու դեպքում այլևս կկորեն ածխածին նյութին բնորոշ հատկանիշները :
(trg)="12"> Булардын баары бизди табигый суроого алып келет . көндүм болгон философиялык суроого , бирок эми биз бир аз болсо да жакшыраак жооп бере алабыз . жана ал суроо бул , эгер силер бул көмүртекти бузууну уланта берсеңер өтө майда жана майда бөлүкчөлөргө чейин , анда эң майда бөлүкчө болобу ? бул заттын мүмкүн болгон эң кичине бөлүгү көмүртекти , анын касиеттерин сактай алабы ?
(src)="22"> Փորձելով դուրս բերել այդ փոքրագույն մասնիկի սահմանումը ՝ կստանանք հետևյալը . որոշված ջերմաստիճանային տիրույթում որոշակի հատկություններն ունեցող ու որոշակի եղանակով ռեակցիայի մեջ մտնող կառուցվածքային միավորները կոչվում են տարրեր :
(trg)="13"> А эгерде кандайдыр бир жол менен бузууну уланта берсеңер анда анын касиеттерин жоготот белеңер ?
(trg)="14"> Мына жооп : болот .
(src)="23"> Օրինակ ՝ ածխածինը ամարվում է տարր :
(src)="24"> Ոսկին և կապարը նույնպես առանձին տարրեր են :
(src)="25"> Հետևելով այդ տրամաբանությանը ՝ դու կարող ես կարծել , թե ջուրը ևս տարր է :
(trg)="15"> Биздин терминологияны түшүнүү үчүн : булар ар кандай таза заттар белгилүү бир температурада белгилүү касиеттерге ээ болгон жана кандайдыр бир мүнөздө аракеттенишкен бөлүкчөлөрдү биз химиялык элементтер деп атайбыз ,
(src)="26"> Իրականում պատմականորեն ապացուցված է համարվում այն փաստը , որ մարդիկ բավականին երկար ժամանակ կարծում էին , թե ջուրը իսկապես առանձին տարր է :
(trg)="16"> Көмүртек - бул элемент .
(trg)="17"> Коргошун - бул элемент .
(trg)="18"> Алтын - бул элемент .
(src)="27"> Բայց մեր ժամանակներում ջրի բաղադրությունը հստակ որոշված է :
(trg)="21"> Бирок биз бүгүн суу жөнөкөй элементтерден турарын билебиз .