# hr/0Ri6knbcAylb.xml.gz
# is/0Ri6knbcAylb.xml.gz
(src)="1"> Kad imate 21 minutu za izlaganje , dva milijuna godina se čine jako dugima .
(trg)="1"> Þegar þú hefur bara 21 mínútu til að tala þá virðast 2 milljón ára vera virkilega langur tími .
(src)="2"> Ali , evolucijski gledano , dva milijuna godina su ništa .
(trg)="2"> En í þróunarsögunni eru 2 milljón ár ekkert .
(src)="3"> Pa ipak , u dva milijuna godina ljudski mozak se gotovo utrostručio , narastao je s pola kile teškog mozga našeg pretka Habilisa na mesnu štrucu od gotovo kilu i pol koju svi mi ovdje nosimo među ušima .
(trg)="3"> Samt , á 2 milljónum ára , tókst mannheilanum að næstum þrefaldast í massa , sem byrjaði sem 600 gramma heili forfeðra okkar , Hæfimönnunum , og er orðinn að næstum 1500 gramma kjöthleifinum sem allir hafa milli eyrna sinna í dag .
(src)="4"> Što to ima u velikom mozgu da je priroda tako žarko željela da ga imamo ?
(trg)="4"> Hvað er það við stóran heila sem náttúran var svo áköf að láta okkur öll hafa slíkann ?
(src)="5"> Ispostavilo se da kad se mozak utrostruči nije samo veći , nego dobiva i nove strukture .
(trg)="5"> Nú , það kemur í ljós að þegar heilinn þrefaldast í stærð , verða þeir ekki bara þrefalt stærri , þeir öðlast nýja byggingu .
(src)="6"> A jedan od glavnih razloga zašto je naš mozak veći je što ima novi dio , koji se zove frontalni režanj , posebno dio koji se zove prefrontalna kora .
(trg)="6"> Og ein af aðalástæðum fyrir því að heilinn okkar varð svona stór er að hann fékk nýjann hluta sem kallast ennisblað .
(trg)="7"> Og sérstaklega , hluti heilans sem kallast heilabörkur .
(src)="7"> Što to prefrontalna kora radi što bi moglo opravdati prepravku cijele arhitekture ljudske lubanje u treptaju evolucijskog vremena ?
(trg)="8"> Hvað gerir heilabörkurinn eiginlega fyrir þig sem ætti að réttlæta algjöra hönnunarbreytingu á mennsku höfuðkúpunni á augnabliki í þróunarsögunni ?
(src)="8"> Pa , ispostavilo se da prefrontalna kora radi svašta ali jedna od najvažnijih stvari je što je simulator iskustva .
(trg)="9"> Jú , það leiðir í ljós að heilabörkurinn gerir helling af hlutum , en einn af mikilvægustu hlutunum sem hann gerir er að hann er reynslu hermir
(src)="9"> Piloti vježbaju u simulatorima leta kako ne bi radili stvarne greške u zrakoplovima .
(trg)="10"> Flughermar æfa í flughermum svo að þeir þurfi ekki að gera raunveruleg mistök í flugvélum .
(src)="10"> Ljudi imaju ovu izvanrednu prilagodbu pomoću koje mogu probati stvari u svojoj glavi prije nego što ih iskušaju u stvarnosti .
(trg)="11"> Manneskjur hafa þessa stórkostlegu aðlögun að þeir geta raunverulega upplifað reynslu í hausnum á sér áður en þær reyna þær í alvöru heiminum .
(src)="11"> Ovaj trik naši preci nisu mogli izvesti niti ijedna druga životinja tako dobro kao mi .
(trg)="12"> Þetta er bragð sem engir forfeður okkar gátu gert , og ekkert annað dýr getur gert í líkingu við það sem við getum .
(src)="12"> Sjajna prilagodba .
(trg)="13"> Þetta er stórkostleg aðlögun .
(src)="13"> Zajedno s palcima i uspravnim držanjem i jezikom to je jedna od stvari zbog kojih smo sišli s drveća i ušli u šoping- centre .
(trg)="14"> Þetta er alveg í líkingu við griptæka þumalinn og að standa upprétt og tungumál sem einn af hlutunum sem kom okkar tegund úr trjánum og inn í verslunarkjarnana .
(src)="14"> Svi smo to radili .
(trg)="15"> Nú - ( hlátur ) - þið hafið öll gert þetta .
(src)="15"> Sami znate da slastičarnice ne drže sladoled s okusom jetrice i luka .
(trg)="16"> Ég meina , þið vitið ,
(trg)="17"> Ben og Jerry hafa aldrei búið til lifur og lauk ís .
(src)="16"> Ali ne zato što su ga napravili , probali i rekli " Bljak ! " , nego zato što i bez ustajanja iz fotelje možete simulirati taj okus i reći bljak prije nego što ga napravite .
(trg)="18"> Það er ekki af því að þeir hrærðu það saman , smökkuðu og sögðu :
(trg)="19"> " Ojj . "
(trg)="20"> Það er vegna þess , að án þess að fara úr sætinu ykkar , hafið þig hermt eftir bragðinu sem kæmi og sagt ojj áður en þið búið ísinn til .
(src)="17"> Pogledajmo kako naši simulatori iskustva rade .
(trg)="21"> Látum nú sjá hversu vel reynslu hermirinn ykkar virkar .
(src)="18"> Prođimo kroz brzinsku dijagnostiku prije nego što nastavim s izlaganjem .
(trg)="22"> Gerum bara stutta greiningu áður en ég held áfram með restina af fyrirlestrinum .
(src)="19"> Razmislite o dvije potencijalne budućnosti i pokušajte ih simulirati kako bi vidjeli koja bi vam bila draža .
(trg)="23"> Hér eru tvær mismunandi framtíðir sem ég býð ykkur að íhuga , og þið getið reynt að herma þær sagt mér hvora þið mynduð frekar kjósa .
(src)="20"> Jedna mogućnost je dobitak na lutriji , oko 314 milijuna dolara .
(trg)="24"> Ein er að vinna í lottóinu .
(trg)="25"> Það er um 314 milljón dollarar .
(src)="21"> Druga je da postanete invalid .
(trg)="26"> Hin framtíðin er að lamast fyrir neðan mitti .
(src)="22"> Razmislite na trenutak .
(trg)="27"> Nú , hugsið ykkur um í smástund .
(src)="23"> Vjerojatno vam se čini da vam ne treba trenutak .
(trg)="28"> Ykkur finnst trúlega að þið þurfið ekki smástund til að hugsa ykkur um .
(src)="24"> Evo podataka o ove dvije grupe ljudi o tome koliko se osjećaju sretno .
(trg)="29"> Merkilegt nokk , þá eru til gögn um þessa tvo hópa , gögn um hve hamingjusamir þeir eru .
(src)="25"> I podaci su točno kakve ste i očekivali , zar ne ?
(trg)="30"> Og það er nákvæmlega eins og þið bjuggust við , er það ekki ?
(src)="26"> Ove podatke sam ja izmislio !
(trg)="31"> En þetta eru ekki gögning .
(trg)="32"> Ég bjó þessi til !
(src)="27"> Ovo su pravi podaci .
(trg)="33"> Þetta eru gögnin .
(src)="28"> Pali ste na ispitu , a tek smo na početku predavanja .
(trg)="34"> Þið félluð í skyndiprófinu , og þið eru vart komin fimm mínútur inn í fyrirlesturinn .
(src)="29"> Jer je činjenica da godinu dana nakon oduzetosti nogu odnosno godinu dana nakon dobitka na lotu , i dobitnici i invalidi su podjednako sretni sa svojim životom .
(trg)="35"> Af því að staðreyndin er sú að ári eftir að hafa misst máttinn í fótunum , og ári eftir að hafa unnið í lottóinu , eru lottóvinningshafar og fólk sem er lamað fyrir neðan mitti , jafn hamingjusöm með líf sitt .
(src)="30"> Ne brinite što ste pali na prvom testu svi mi padamo na testovima cijelo vrijeme .
(trg)="36"> Nú , ekki líða of illa yfir því að hafa fallið í fyrsta skyndiprófinu , af því að allir falla á öllum skyndiprófunum alltaf .
(src)="31"> Istraživanja koja provodi moj laboratorij , i koja provode ekonomisti i psiholozi po cijeloj zemlji otkrila su nešto stvarno iznenađujuće .
(trg)="37"> Rannsóknin sem að rannsóknarstofan mín hefur verið að gera , sem hagfræðingar og sálfræðingar í kringum hnöttinn hafa verið að gera , hefur sýnt okkur eitthvað sem að okkur brá við að vita .
(src)="32"> Nešto što nazivamo " utjecaj događaja " , sklonost simulatora da ne funkcionira dobro .
(trg)="38"> Eitthvað sem að við köllum árekstrar hlutdrægni , sem að er tilhneigingin fyrir herminn að vinna illa .
(src)="33"> Simulator utječe da vjerujete kako su različiti ishodi različitiji nego što su u stvarnosti .
(trg)="39"> Til að hermirinn geti látið þig trúa að mismunandi niðurstöður eru meira mismunandi en þær eru í raun og veru .
(src)="34"> Istraživanja na terenu i u laboratoriju pokazuju da pobjeda i gubitak na izborima , dobivanje ili gubljenje partnera , dobivanje ili nedobivanje unaprjeđenja , prolazak na ispitu ili ne , itd . imaju manji utjecaj , manji intenzitet i traju puno kraće nego što su ljudi očekivali .
(trg)="40"> Frá vettvangs rannsóknum til rannsókna á tilraunastofum , sjáum við að vinna eða tapa kosningum , eignast að tapa rómantískum maka , að fá eða ekki fá stöðuhækkun , ná eða falla á framhaldsskóla prófunum , þegar allt kemur til alls , hafa þessi atriði minni áhrif , minni ákafa og miklu minni endingu en fólk hefði haldið að þau hefðu .
(src)="35"> Nedavna studija - ovo me zapanjuje - o tome kako životne traume utječu na ljude sugerira da ako se trauma dogodila prije više od tri mjeseca
(src)="36"> - osim par iznimaka - ona nema nikakvog utjecaja na vašu sreću .
(trg)="41"> I raun , hefur nýleg rannsókn - þetta sló mig næstum í gólfið - nýleg rannsókn sýnir hvernig stór lífs áföll hafa áhrif á fólk gefur til kynna að if það hefði gerst fyrir þrem mánuðum síðan , aðeins með örfáum undantekningum , höfðu þau engin áhrif nokkrunvegin á hamingju þína .
(src)="37"> Zašto ?
(trg)="42"> Af hverju ?
(src)="38"> Zato što se sreća može sintetizirati .
(trg)="43"> Af því að hamingja getur verið mynduð ( búin til )
(src)="39"> Sir Thomas Brown je napisao 1642 . :
(src)="40"> " Ja sam najsretnija osoba .
(trg)="44"> Sir Thomas Brown skrifaði árið 1642 , " Ég er hamingjusamasti núlifandi maður .
(src)="41"> Posjedujem ono što može pretvoriti siromaštvo u bogatstvo , nedaću u blagostanje .
(trg)="45"> Ég hef það í mér sem að getur breytt fátækt í ríkidóm , mótlæti í farsæld
(src)="42"> Manje sam ranjiv od Ahila , sudbina mi ne može pronaći slabo mjesto . "
(trg)="46"> Ég er meira ósærandi en Akkíles ; örlög hafa engan stað til að slá mig . "
(src)="43"> Kakav je to izvanredan stroj u glavi ove osobe ?
(trg)="47"> Hverskonar stórmerkilega vélbúnað hefur þessi maður í hausnum á sér ?
(src)="44"> Pa , ispostavilo se da točno takav izvanredan stroj ima svatko od nas .
(trg)="48"> Jú , það kemur í ljós að það er nákvæmlega sami stórmerkilegi vélbúnaðurinn sem við höfum öll .
(src)="45"> Ljudska bića imaju neku vrstu psihičkog imunološkog sustava .
(trg)="49"> Mannskepnan hefur eitthvað sem að við gætum litið á sem sálrænt ónæmiskerfi .
(src)="46"> Sustav kognitivnih procesa , uglavnom nesvjesnih kognitivnih procesa , koje im pomažu promijeniti svoj pogled na svijet kako bi se mogli osjećati bolje u svijetu u kojem su se našli .
(trg)="50"> Kerfi af hugsana ferlum , aðallega ómeðvituðum hugsanaferlum , sem hjálpa þeim að breyta því hvernig þau sjá heiminn , svo að þeim líði betur með heiminn sem að þau finna sig í.
(src)="47"> Kao Sir Thomas , i vi imate ovaj stroj .
(trg)="51"> Eins og Sir Thomas , þá hafið þið þessa vél .
(src)="48"> Za razliku od Sir Thomasa , čini se da toga niste svjesni .
(trg)="52"> Ólíkt Sir Thomas , þá virðist sem þið ekki vita af því .
(src)="49"> Mi sintetiziramo sreću , ali smatramo da se sreća treba pronaći .
(trg)="53"> Við búum til hamingju , en við höldum að hamingja sé eitthvað sem að maður finnur .
(src)="50"> Mislim da vam ne moram dati puno primjera ljudi koji sintetiziraju sreću .
(trg)="54"> Nú , þú þarft ekki mig til að gefa ykkur of mörg dæmi um fólk sem að býr til hamingju , grunar mig .
(src)="51"> Iako ću vam pokazati neke rezultate eksperimenata , ne morate puno tražiti da bi pronašli dokaze .
(trg)="55"> Ég ætla samt að sýna ykkur nokkrar reynslysögur sem sönnun , maður þarf ekki að líta langt til að finna sannanir .
(src)="52"> Kao osobni izazov , jer to ponekad upotrijebim na predavanjima , uzeo sam primjerak New York Timesa i pokušao pronaći slučajeve ljudi koji sintetiziraju sreću .
(trg)="56"> Til að skora á sjálfan mig , úr því ég segi þetta annað slagið í fyrirlestrum , tók ég afrit af New York Times og reyndi að finna nokkru tilvik af fólki sem að býr til hamingju .
(src)="53"> I ovdje su tri lika .
(trg)="57"> Og hér eru þrír náungar sem búa til hamingju .
(src)="54"> " Sad sam puno bolje fizički , financijski , emocionalno , mentalno i u skoro svakom drugom pogledu . " " Ne žalim zbog nijedne minute .
(trg)="58"> " Ég er miklu betur settur líkamlega , fjárhagslega , tifinningalega , andlega og á næstum allann annan máta . " " Ég sé ekki eftir neinu eina einustu mínútu .
(src)="55"> Bilo je to sjajno iskustvo . " " Vjerujem da je ovako ispalo najbolje . "
(trg)="59"> Þetta var stórfengleg lífreynsla . " " Ég trúi því að allt hafi farið á besta veg . "
(src)="56"> Tko su ovi likovi koji su toliko prokleto sretni ?
(trg)="60"> Hverjar eru þessar persónur sem eru svona svakalega ánægðar ?
(src)="57"> Pa , prvi je Jim Wright .
(trg)="61"> Jú , fyrsti var Jim Wright .
(src)="58"> Neki od vas ste dovoljno stari da ga se sjećate kao predsjednika Zastupničkog doma koji je dao ostavku kad ga je mladi republikanac imenom Newt Gingrich razotkrio zbog sumnjivog posla oko izdanja knjige .
(trg)="62"> Sum ykkar ery nógu gömul til að muna : hann var formaður Hús Fulltrúanna og hann sagði af sér með ósóma þegar þessi ungi repúblíkani sem heitir Newt Gingrich uppgvötaði skuggalega bóka útgáfusamning sem hann hafði gert .
(src)="59"> On je izgubio sve .
(trg)="63"> Hann tapaði öllu .
(src)="60"> Najmoćniji Demokrat u zemlji , izgubio je sve .
(src)="61"> Izgubio je novac , moć .
(trg)="64"> Valdamesti demókratinn í landinu , hann tapaði öllu . hann tapaði peningunum sínum , hann tapaði völdunum sínum ,
(src)="62"> Što on ima za reći nakon svih ovih godina ?
(trg)="65"> Hvað getur hann sagt öllum þessum árum seinna um þetta allt saman ?
(src)="63"> " Sad sam puno bolje fizički , financijski , mentalno i u skoro svakom drugom pogledu . "
(trg)="66"> " Ég er betur settur líkamlega , fjárhagslega , andlega og á næstum allann annan máta . "
(src)="64"> U kojem mu još pogledu može biti bolje ?
(trg)="67"> Hvern annan máta getur hann verið betur settur sem ?
(src)="65"> Povrtno ?
(trg)="68"> Grænmetislega ?
(src)="66"> Mineralno ?
(trg)="69"> Steinefnalega ?
(src)="67"> Manje- više je sve već pokrio .
(trg)="70"> Dýralega ?
(trg)="71"> Hann náði flestum mátum nokkuð vel þarna .
(src)="68"> Za Moreesea Bickhama nikad niste čuli .
(trg)="72"> Moresse Bickham er einhver sem þú hefur aldrei heyrt um .
(src)="69"> Moreese Bickham je izjavio ovo , nakon što je pušten .
(trg)="73"> Moreese Bickham sagði þessi orð þegar honum var sleppt .
(src)="70"> Bilo mu je 78 godina .
(trg)="74"> Hann var 78 ára gamall .
(src)="71"> Proveo je 37 godina u državnoj kaznionici u Louisiani za zločin koji nije počinio .
(trg)="75"> Hann var 37 ár í Louisiana ríkisfangelsinu fyrir glæp sem hann framdi ekki .
(src)="72"> Na kraju je oslobođen , u dobi od 78 godina , zbog DNK dokaza .
(trg)="76"> Hann var fyrir rest sýknaður , þegar hann var 78 ára , með hjálp DNA sönnunargagna .
(src)="73"> I što nam ima za reći o svom iskustvu ?
(trg)="77"> Og hvað hafði hann að segja um þessa lífsreynslu ?
(src)="74"> " Ne žalim zbog nijedne minute .
(trg)="78"> " Ég sé ekki eftir einni einustu mínútu .
(src)="75"> Bilo je to sjajno iskustvo . "
(trg)="79"> Þetta var stórfengleg lífsreynsla . "
(src)="76"> " Sjajno ! " Ovaj čovjek nije rekao :
(trg)="80"> Stórfengleg !
(trg)="81"> Þessi náungi er ekki að segja ,
(src)="77"> " Znate , bilo je tamo i dobrih dečki .
(trg)="82"> " Nú , æ þú veist , það voru nokkrir fínir gaurar .
(src)="78"> Imali smo teretanu . "
(trg)="83"> Þeir höfðu líkamræktarsal . "
(src)="79"> Kaže " sjajno " , riječ koju obično rezerviramo za uzvišena iskustva .
(trg)="84"> Þetta var " stórfenglegt , " orð sem við spörum vanalega fyrir eitthvað eins og trúarlega lífsreynslu .
(src)="81"> Langerman je izgovorio ove riječi , i on je mogao biti poznat ali nije , jer 1949 . pročitao mali članak u tisku o hamburger- štandu u vlasništvu braće McDonald .
(trg)="85"> Harry S. Langerman sagði þessi orð , eins og þið gætuð hafa vitað en ég ekki , vegna þess að árið 1949 las hann litla grein í blaði um hamborgarastað sem var í eigu þessarra bræðra sem hétu McDonalds .
(src)="82"> I pomislio je :
(src)="83"> " Koja dobra ideja ! "
(trg)="86"> Og hann hugsaði , " Þetta er mjög sniðug hugmynd ! "
(src)="84"> Potražio ih je i oni su rekli :
(trg)="87"> Þannig að hann fór og fann þá .
(trg)="88"> Þeir sögðu ,
(src)="85"> " Možemo ti dati franšizu za 3 . 000 dolara . "
(trg)="89"> " Við getum gefið þér leyfi fyrir þessu fyrir 3000 dali . "
(src)="86"> Harry je pitao svog brata investicijskog bankara da mu posudi 3 . 000 dolara .
(src)="87"> Odgovor je bio :
(trg)="90"> Harry fór aftur til New York , spurði bróður sinn sem var fjárfestingamaður í banka hvort hann gæti lánað sér 3000 dollara , og bróðir hans sagði þessi ódauðlegur orð ,
(src)="88"> " Budalo , nitko ne jede hamburgere . "
(trg)="91"> " Asninn þinn , enginn borðar hamborgara . "
(src)="89"> Nije mu posudio novac , a šest mjeseci kasnije
(trg)="92"> Hann vildi ekki lána honum peningana , og að sjálfsögðu sex mánuðum síðar
(src)="90"> Ray Croc je došao na istu ideju .
(trg)="93"> Ray Croc fékk nákvæmlega sömu hugmynd .
(src)="91"> Ispostavilo se da ljudi ipak jedu hamburgere , i Ray Croc je jedno vrijeme bio najbogatiji čovjek u Americi .
(trg)="94"> Það kom víst í ljós að fólk borðar jú hamborgara , og Ray Croc , í smá tíma , varð ríkasti maður Ameríku .
(src)="92"> I na kraju , u najboljem slučaju neki od vas prepoznati će na fotografiji Petea Besta , originalnog bubnjara Beatlesa , kojeg su oni , znate već , poslali po cigarete i onda mu šmugnuli i pokupili Ringa na turneji .
(trg)="95"> Og í síðasta lagi -- þú veist , það besta af öllum mögulegum heimum -- sum af ykkur þekkja þessa ungu mynd af Pete Best , sem var upprunalegi trommarinn í Bítlunum , þangað til að þeir , þið vitið , sendu hann út í sendiferð og laumuðust í burtu og tóku Ringo með á tónleikaferð .
(src)="93"> 1994 . kada je Pete Best je bio intervjuiran
(trg)="96"> Jæja , árið 1994 þegar Pete Best var tekinn viðtali
(src)="94"> - još je bubnjar i studijski muzičar - izjavio je :
(trg)="97"> -- já hann er ennþá trommari ; já , hann er stúdíó tónleikamaður -- hann hafði þetta að segja :
(src)="95"> " Sretniji sam nego što bih bio s Beatlesima . "
(trg)="98"> " Ég er ánægðari en ég hefði orðið með Bítlunum . "
(src)="96"> Možemo naučiti nešto važno od ovih ljudi : tajnu sreće .
(trg)="100"> Það er eitthvað mikilvægt sem er hægt að læra af þessu fólki , og það er leyndardómur hamingjunnar .
(src)="97"> I evo je , konačno smo je otkrili .
(trg)="101"> Hérna er það , loksins til að vera sýnt .
(src)="98"> Prvo : steknite bogatstvo , moć i prestiž , zatim ih izgubite .
(trg)="102"> Fyrst : safnið að ykkur miklum auð , völdum , og virðingu , og tapið því öllu .
(trg)="103"> ( Hlátur )
(src)="99"> Drugo : što više vremena možete provedite u zatvoru .
(trg)="104"> Næst : eyðið eins miklu af ykkar lífi í fangelsi og þið getið .
(src)="100"> Treće : jako obogatite nekog drugog .
(trg)="105"> ( Hlátur ) Í þriðja lagi : gerið einhvern annann virkilega virkilega ríkann .
(trg)="106"> ( Hlátur )
(src)="101"> I konačno : nikad , nikad se nemojte pridružiti Beatlesima .
(trg)="107"> Og að lokum : aldrei nokkruntíma ganga í Bítlanna .
(trg)="108"> ( Hlátur )
(src)="102"> I ja , poput Ze Franka , mogu predvidjeti vašu sljedeću misao
(trg)="109"> Allt í lagi .
(src)="103"> Koja je :
(src)="104"> " Ma da ! " Jer kad
(src)="105"> ljudi sintetiziraju sreću , kao što čini se da su ova gospoda napravila , mi se smiješimo , ali postrance kolutamo očima i kažemo
(trg)="110"> Nú get ég , eins og Ze Frank , séð fyrir ykkar næstu hugsun , sem er , " kanntu annan . " Af því að þegar fólk býr til hamingju , eins og þessir herramenn virðast hafa gert , þá brosum við að þeim , en við rúllum aftur augunum og segjum kaldhæðnislega ,
(src)="106"> " Ma da , nisi nikad niti htio taj posao . "
(trg)="111"> " Auðvitað , þú vildir í raun og veru ekki starfið . "