# hi/0BhMynRdRIk6.xml.gz
# ku/0BhMynRdRIk6.xml.gz
(src)="1"> Uzak durmaya çalıştım ama aşkınla ben eritiyorsun .
(trg)="1"> Beni kendine aşık ettin ve bunun farkındasın .
(trg)="2"> Soğumayı deniyorum ama beni aşkının sıcaklığı ile eritiyorsun .
(src)="2"> Unutulup gitmeyi hissediyorum ve şimdi geri dönmeyi deniyorum .
(trg)="3"> Unutup gittim ve şimdi yeniden döndürmeye çalışıyorum .
(src)="3"> Bu , beni yıkıp geçen duygular kaybolmadan önce, neyim varsa sana vereceğim .
(trg)="4"> Senden nefret etmeden verebileceğim aşkın en iyisini vereceğim sana ölünceye kadar ......
(trg)="5"> Sanıyorum , bir şeyler kazanmak veya öğrenmek için yine benim sıram
(src)="4"> Sanırım bir şey kazanmak ve öğrenmek için sıra bende .
(trg)="6"> Ama bundan hiç şüphe duymuyorum daha fazla bekleyemem . Ben sana aittim .
(src)="5"> Fakat güvenemem daha fazla , daha fazla değil bekleyemem ben seninim
(trg)="7"> Artık kendine gel ve benim gibi gör her şeyi . Özgürsün hissetiklerini anlatmakta .
(trg)="8"> Bekleyemem . ben sana aitim .... !
(src)="6"> Gönlünü aç ve gör benim gibi Planlarını aç ve küfret özgürsün
(trg)="9"> Kalbinin sesini dinle , aşkı bulacaksın benim gibi ,
(trg)="10"> Artık kendine gel ve benim gibi gör her şeyi ve özgürsün hissetiklerini açılamakta .... !
(src)="7"> Kalbinin içine bak ve aşkı bulacaksın
(trg)="11"> Kalbinin sesini dinle ve aşkı bulacaksın .
(src)="8"> Anlık insanların müziğini dinle , söyle ve dans et
(trg)="12"> Bu anın müzğini dinle , dans et ve şarkı söyle !
(src)="9"> Biz sadece büyük bir aileyiz
(trg)="13"> Biz büyük bir aile gibiyiz !
(src)="10"> Allahın bize verdiği en güzel haklarda biri " sevilmek "
(trg)="14"> Terk edilmiş olsak bile sevileceğiz, sevileceğiz, sevileceğiz, sevileceğiz ....
(src)="11"> Duraksayamam daha fazla değil , daha fazla değil
(trg)="15"> Bu yüzden daha fazla şüphe duyamam, duyamam .....
(src)="12"> Bekleyemeyecek eminim
(trg)="16"> Beklemez, eminim ! ....
(src)="13"> Güçleştirmeye ihtiyaç yok , zamanımız kısa bu bizim kaderimiz , ben seninim
(trg)="17"> Zorlaştırmya gerek yok, zamanımız çok kısa ,
(trg)="18"> Bu bizim alınyazımız ben seninim ! ....
(src)="14"> Kendime aynalara bakarken çok fazla vakit harcadım ..
(trg)="22"> Çok zaman harcadım aynada konuşma tarzımı düzeltmek için ,
(src)="15"> Ve bakarken aynaya çok fazla yaklaştım ..
(trg)="23"> Ve geriye doğru eğildim sadece daha açıkça görebilmek için ,
(src)="16"> Nefesim bardakta buğulanıyor bu yüzden yüzünü ve gülümsemeni çizdim
(trg)="24"> Ama nefesim bardağı buğulandırdı ........
(trg)="25"> Ve yeni bir yüz çizdim ve gülmeye başladım .........
(src)="17"> Biliyorum ki yaptığım şey için geçerli bir sebebim yok ..
(trg)="26"> Ne söyliyeceğimi tahmin ediyorum, daha iyi bir neden yok diye
(src)="18"> Kendini rüzgarlara bırak ve mevsimlerle birlikte yaşa ..
(trg)="27"> Kendini kibirden kurtarmak ve uygun zamanda gitmek için .......
(src)="19"> Dünyaya bunun için geldik , ismimiz gururumuz ..
(trg)="28"> Bu bizim yapmak istediğimizdi, ismimiz bizim bir parçamız .
(src)="20"> Fakat daha fazla duraksayamam , daha fazla değil Bekleyebilirim ben seninim .
(trg)="29"> Ama daha utanmiyacağım, daha fazla değil !
(trg)="30"> Bekliyemiyor, eminim ! ......
(src)="21"> Gözlerini aç ve gör benim gibi
(trg)="31"> Hayır hayır zihnini aç benim gibi gör
(src)="22"> Planlarını aç ve özgürsün
(trg)="32"> Ne düşündüğünü açıkla ve özgürsün
(src)="23"> Kalbinin içine baktım ve bulacağın gökyüzü senin
(trg)="33"> Yüreğine bak gökyüzünün senin olduğunu göreceksin ......
(src)="24"> Hayat zaten çok kısa
(trg)="34"> Lütfen yapma , yapma, yapma .............
(trg)="35"> Zorlaştırmaya gerek yok
(trg)="36"> ' Çünkü zamanımız çok kısa´
(src)="25"> Bu bizim kaderimiz ben seninim
(trg)="37"> Bu, bu, bu bizim kaderimiz !
(trg)="38"> Ben seninim ... !
# hi/1QgCI3h9cCqg.xml.gz
# ku/1QgCI3h9cCqg.xml.gz
(src)="1"> सुप्रभात आज मैं यहाँ कहना आया हूँ स्वयं संचालित उड्नेवाली बीच बाल्स के बारे में| नहीं , एक चुस्त हवाई रोबोट , इसके जैसा| मैं आपको इससे बनाने की चुनौतियों के बारे में थोड़ा बताना चाहते हूँ| और कुछ दिल दहलानेवाले सुयोग इस तकनीक को लागू करने के लिए| तो यह रोबोट बिना आदमी के एरिअल वाहनों से सम्बंधित है| हालांकि , वाहन जो आप यहाँ देख रहे है , वह बड़े हैं| उनका वज़न हजारो पाउंड है , और किसी भी तरह से चुस्त नहीं है| वे स्वयं संचालित भी नहीं है| वास्तव में , कई ऐसे वाहने उड़ान के कर्मचारियों द्वारा संचालित किये जाते है जिनमे कई सारे विमान - चालक शामिल हो सकते है , जैसे की सेंसर के ऑपरेटर और मिशन समन्वयकों| हम इस तरह का रोबोट की विकसित करने में रुचि रखते हैं -- यहाँ है दो तस्वीरे -- उन रोबोट्स की जो आप खरीद सकते है| ये है हेलीकाप्टर चार घूर्णक वाले और वे अंदाज़ से एक मीटर के माप के है और कई पाउंड वजन है| और इसलिए हम इनको सेंसर और प्रोसेसर से फिट करते है , ताकि यह रोबोट्स अन्दर भी उड्ड सकते है
(src)="2"> GPS के बिना| यह रोबोट जो मैंने हाथ में पकड़ा है यह है , इसको दो छात्रों ने बनाया है , आलेक्स और डानिएल| इसके वज़न एक पाउंड से दस गुना कम है| यह १५ वाट पॉवर का इस्तमाल करता है| जैसे की आप देख सकते है , इसका व्यास ८ इंच है| में आपको जल्दी से जानकारी देता हूँ यह रोबोट्स कैसे चलते है| इसके चार घूर्णक है| यदि आप एक ही रफ्तार से इन घूर्णकको घुमाएंगे , रोबोट होवर करता है| यदि आप हर एक घूर्णक की गति बढ़ाएंगे , तोह वोह ऊपर उड़ेगा , तेज़ी से और ऊपर उड़ेगा ज़रूर , यदि वह रोबोट झुका हुआ होता , क्षैतिज की ओर झुका हुआ , तोह वह इस दिशा में तेज़ी से उड़ेगा| तो उसको झुकाने के लिए , दो तरीके है| इस तस्वीर में आप देख सकते है की चौथा घूर्णक ज्यादा तेज़ी से घूम रहा है और दूसरा घूर्णक कम तेज़ी से घूम रहा है| और जब ऐसा होता है एक क्षण आता है जब रोबोट रोल करने लगता है| और दूसरी तरह से , यदि आप तीसरे घूर्णक की गति बढ़ाएंगे और पहले घूर्णक की गति घटाएंगे , तो वह रोबोट आगे उड़ेगा| और अंत में , यदि आप विपरीत जोड़ी वाले घूर्णकको को घुमाएंगे दूसरी जोड़ी से ज्यादा तेज़ , वह अनुलंब अक्ष की ओर झुकता है तो एक बोर्ड प्रोसेसर अनिवार्य रूप से देखता है किस प्रस्ताव की आवश्यकता है और इन प्रस्तावों को जोड़ता है और जान लेता है की घूर्णक को क्या सूचनाएं देनी हैं एक सेकंड में ६०० बार| मूल रूप में यह इस तरीके से चलता है| इस डिजाईन का एक फायदा है की , जब आप पैमाने पर नीचे उतरें तो वह रोबोट स्वाभाविक रूप से चुस्त हो जाता है| यहाँ R रोबोट की लम्बाई है| यह वास्तव में आधा व्यास है| और बहुत सारे भौतिक मापदंड हैं जो बदलते हैं जब R कम होता है| सबसे महत्वपूर्ण है जड़त्व या गति के लिए प्रतिरोध| तो यह पता चला है , यह जड़त्व , जो कोणीय गति को नियंत्रित करता है , १/ ५ R तक हो जाता है तो आप जितना कम R को बनाओगे उतनी अधिक गति से जड़ता कम हो जायेगी तो एक परिणाम के रूप में , कोणीय त्वरण , जो ग्रीक अक्षर अल्फ़ा द्वारा चिह्नित है , १/ R बन जाता है| यह R का विपरीतत आनुपातिक है| जितना कम आप उसे बनाओगे उतनी अधिक जल्दी से वह घूम सकता है| यह इन विडियो में साफ दिखाई देगा| दाईं ओर निचे आप एक रोबोट देख सकते है एक ३६० डिग्री फ्लिप प्रदर्शन कर रहा है एक आधे सेकंड से भी कम समय में| बहुत सारे फ्लिप्स , थोडा ज्यादा समय| तो यहाँ बोर्ड प्रोसेसर एक्सलेरोमेतेर्स से प्रतिक्रिया हो रही हैं और बोर्ड पर गय्रोस और गिनती करता है , जैसा पहले बताया था , आदेशों को ६०० बार एक सेकंड में रोबोट को संतुलित करने के लिए बाई ओर , आप देख रहे है Daniel रोबोट को ऊपर हवा में फैंक रहा है| इससे साबित होता है की यह बहुत मजबूत नियंत्रण है| आप जैसे भी फेके कोई फरक नहीं पड़ता , रोबोट वापिस आ जाता है| तो इस तरह के रोबोट को निर्माण क्यों करे ? ऐसे रोबोट्स के बहुत सरे अनुप्रयोग है| आप उनको ऐसे इमारतों के अन्दर भेज सकते है घुसपैठियों को पहले ढूँढने के लिए , या बिओचेमिकल रिसाव को ढूँढना , या गैसीय रिसाव| उनका उपयोग निर्माण जैसे अनुप्रयोगों के लिए भी इस्तमाल कर सकते है| ऐसे रोबोट्स है जो बीम , कोलुम्न्स उठा सकते है घन आकार जैसे संरचना को बना सकते है| मैं आपको इसके बारे में थोडा और बताऊंगा| यह रोबोट्स कार्गो को ट्रांसपोर्ट में मदद कर सकते है| यह रोबोट्स में एक छोटी समस्या है उनके पेलोड उठाने की क्षमता इसीलिए आपको कई सरे रोबोट्स की ज़रुरत पड़ेगी पेलोड को उठाने के लिए| यह तस्वीर हमारे एक नये प्रयोग की है -- वास्तव में इतनी नयी नहीं है --
(src)="3"> Sendai में की हुई भूकंप के कुछ ही समय बाद| इस प्रकार के रोबोट्स टूटी हुई इमारतों में भेजे जा सकते है प्राकृतिक आपदाओं के बाद नुकसान का आकलन करने के लिए , या प्रतिक्रियाशील इमारतों में विकिरण के स्तर को मैप करने के लिए| एक मौलिक समस्या है जो रोबोट को हल करना है यदि वेह स्वायत्त रह सकते है की अनिवार्य रूप से पता लगाना कैसे पॉइंट अ से पॉइंट बी तक पोहोच सकते है| अब यह चुनौतीपूर्ण हो जाता है क्योंकि इस रोबोट की गतिशीलता काफी जटिल हैं| वास्तव में , वे एक १२ - आयामी अंतरिक्ष में रहते हैं| तो हम एक छोटी सी चाल का उपयोग करेंगे| हम इस घुमावदार 12 आयामी अंतरिक्ष लेते है और परिणत करते है एक फ्लैट चार आयामी अंतरिक्ष में| और वह चार आयामी अंतरिक्ष में एक्स , वाई , ज़ेड और यओ अंगल है| यह रोबोट योजना करता है कम से कम प्रक्षेपवक्र का| आपको भौतिक विज्ञान याद दिलाने के लिए , आपके पास स्थिथि , व्युत्पन्न , गति है , फिर त्वरण , और फिर झटका और फिर काट है तो यह रोबोट काट को कम करता है| तो यह प्रभावी ढंग से एक निर्विघ्ऩ और सुंदर गति को पैदा करता है| और वह यह बाधाओं से बचते हुए करता है| यह कम से कम प्रक्षेपवक्र इन फ्लैट अंतरिक्ष में वापस बदल जाते हैं इस जटिल 12 आयामी अंतरिक्ष में| जो यह रोबोट को करना आवश्यक है नियंत्रण और निष्पादन के लिए| में आपको कुछ उदाहरण दिखाना चाहता हूँ यह कम से कम प्रक्षेपवक्र कैसे दिखते हैं इस पहले विडियो में , आप देखेंगे एक रोबोट पॉइंट अ से पॉइंट बी तक जाते हुए एक मध्यवर्ती पॉइंट के माध्यम से|
(trg)="1"> بەیانیتان باش من ئهمڕۆ لێرهم تابدوێم لهبارهی لهبارهی سهربهخۆیی ، تۆپی بالهی کهنار دهریاکان نهخێر ، ڕۆبۆته ئاسمانییه گرجوگۆڵهکان وهک ئهمه دهمهوێت ههندێ لهو بهرهنگاربوونهوانه لهبنیاتنانی ئهمهدا وه ههندێکیش له ههله جوانهکان لهجێ بهجێکردنی ئهم تهکنهلۆژیایهدا کهوابێت ئهم ڕۆبۆتانه سهر به فڕۆکه بێ فڕۆکهوانهکانن ههرچهنده ، ئهوفڕۆکانه ی لێرهدا دهیانبینن گهورهن ههزاران پاوهن کێشیانه هیچ شێوهیهکی گرجوگۆڵییان تێدا نیە تهنانهت کۆنتڕۆڵی خۆشیان ناکهن لهڕاستیدا زۆرێک لهم فڕۆکانه کاریان پێدهکرێ لهلایهن گروپی فڕۆکهوانهکانهوه کهدهتوانرێ بهچهند فڕۆکهوانێ بهڕێوه ببرێت خستنهگهڕی ههستهوهرهکان وه ڕێکخهری ئهرکهکان ئهوهی ئێمه گرنگی پێ دهدهین بهرهو پێشبردنی ڕۆبۆتی لهم جۆرهیه دوو وێنهی تریش ههن لهو ڕۆبۆتانهی که ناتوانیت بیکڕیت لهبازاڕدا نین کهواته ئهمانه هێلی کۆپتهرن به چوار پهروانهوه وه ئهوانه زۆر هاوسهنگن و هاوتان تهنها چهند پاوهندێک کێشیانه ئێمهش چاکسازیمان بۆ ئهمه کردووه بهههستهوهر و پڕۆسێسهرهکان وه ئهم ڕۆبۆتانه دهتوانن لهژوورهوهش بفڕن بهبێ ههبوونی جی پی ئێس ئهو ڕۆبۆتانهی کهلهدهستی مندایه ئهو جۆرهیه لهلایهن دوو قوتابییهوه دروست کراوه ئهلێکسس و دانیال ئهمه کێشی کهمێک کهمتره لهیهک لهسهر دهی پاوهنێک تهنها ( ١٥ ) وات وزهی دهوێت ههروهک دهیبینن بارستایی ههشت ئینج ڕێگهم بدهن با زۆر بهخێرایی کورتهیهکی فێرکاریتان بدهمێ لهسهر چۆنێتی کارکردنی ئهم ڕۆبۆتانه کهوابێت چوار پهروانهی ههیه ئهگهر ههرچوار پهروانهکه لهههمان کاتدا بخولێنێتهوه ڕۆبۆتهکه ده فڕێت ئهگهر خێرایی ههر یهکێ لهم پهروانانه زیاد بکهیت ئهو کاته ڕۆبۆتهکه دهفڕێ و خێرایی بهرز دهبێتهوه بێگومان ، ئهگهر ڕۆبۆتهکه لار بۆوه ههڵکشایهوه و ژووری شاوڵی کهوابێت بهرز دهبێتهوه بهم ئاڕاستهیه بۆئهوهی وای لێبکهین لاربێت یهکێک لهم دوڕێگایه بهکار دههێنین کهوابێ لهم وێنهیه دا پهروانهی چوارهم ، خێراتر دهخولێتهوه وه پهروانهی دوهمیش هێواش تره وهپاشان ئهوه ڕوودهدات ساتهوهختێک ههیه که والهم ڕۆبۆته دهکات بخولێتهوه وهبه پێچهوانهشهوه ئهگهر خێرایی پهروانهی سێیهمت زیاد کرد وه پهروانهی یهکهمیشت کهم کردهوه ئهوه ڕۆبۆتهکه بهرهو پێش دهکهوێتهڕێ پاشان له کۆتایدا ئهگهر دوو جووتی دژیهک بسوڕێتهوه لهپهروانهکان خێراتر لهجوتهکهی تر پاشان ڕۆبۆتهکه دهسوڕێ و ڕاست بهرزدهبێتهوه پڕۆسێسهرێک لهڕووهکهی دانراوه لە بنەمادا ههڵی دهسهنگێنێت کام جوڵهیه جێ بهجێ بکرێ ئهم جوڵانهش له یهک دهدات وه دهشزانێت چ فهرمانێک بنێردرێ بۆ ئهنجام دانی ئهوجوڵانه ٦٠٠ جار له چرکهیهکدا ئهوهش بهشێوهیهکی بنهمایی ئهوهیه کهچۆن ئهم شته کاردهکات کهواته ، یهکێک لهلایهنە باشهکانی ئهم دیزاینه ئهوهیه ، که کاتێک تۆ شتهکان بچووک دهکهیتهوه ڕۆبۆتهکه گرجوگۆڵ دهبێت ئهم ( ئاڕه ) ه درێژی ناسراوی ئهم ڕۆبۆتهیه لهڕاستیدا نیوه تیرهیهکه وه زۆر ڕاده هه یه کهدهگۆڕێ ئهگهر ئهو( ئاڕه ) ه کهم بکهیتهوه وه ئهو دانهیهشیان کهله ههمووی گرنگترە گوژم یان توانای بهرگهگرتنه بۆ جوڵه کهواته ئهم گوژمه دهگهڕێتهوه ئهم گوژمه ، کهسهرپهرشتی جوڵهی گۆشهیی دهکات پێوانهدهکرێ وهک هێزی پێنجهمی ئاڕ بۆیه تا ( ئاڕ ) کهمتربکهیتهوه ئهوا ئهوهنده ڕاستهوخۆت رگوژمی یهکهم دهبڕێتهوه وهک ئهنجامێک ، گۆشهی جوڵه کهلێرهدا به پیتی یۆنانی ئاماژهی بۆ کراوه جارێک بهرزدهبێتهوه به سهر ئاڕدا ئهوهش ڕێژهی پێچهوانهییه بۆ ئاڕ ههتا کهمتری بکهیتهوه خێراتر دهتوانیت بیسوڕێنیتهوه ئهوه دهبێت ڕوون بێ لهم ڤیدیۆیهدا وه لهلای خوارهوه ڕۆبۆتێک دهبینی ههڵگهڕانهوهی٣٦٠ پلهیی جێبهجێ دهکات لهکهمتر له نیو چرکهدا ههڵگهڕانهوهی چهند جاره کهمێک زیاتر لهجارێک پڕۆسێسهری سهر ڕووی ڕۆبۆتهکه ئاماژه وهردهگرێت لهپێوهری خێراییهکه ههروهها قیبلهنماکهش لهسهر ڕووهکهیهتی لێکی دهداتهوه ، ههروهک پێشتر ووتم وهفهرمان دهدات٦٠٠جار لهچرکهیهکدا بۆ جێگیرکردنی ئهم ڕۆبۆتانه وه لهلای چهپهوه ، دانیاڵ دهبینی که ئهم ڕۆبۆته ههڵدهدات بۆسهرهوه ئهوه نیشان دهدات کۆنتڕۆڵی چهند بههێزه کێشه نییه چۆن ههڵی دهدهیت ڕۆبۆتهکه دهگهڕێتهوه بۆلای کهواتە ، ڕۆبۆتی وا بۆدروست دهکرێت ؟ ڕۆبۆتی هاوشێوهی ئهمه زۆرفرمان بهجێ دههێنێت دهتوانی بیان نێریته ناو بینایهکهوه وهک ئهمه وهک یهکهم پشکنهر بۆ گهڕان بهدوای کهسانی بێگانهدا یان بۆ گهڕان بهدوای لێچونێکی کیمیایی ئهندامی یان لێچونێکی گازی وهههروهها دهتوانی بهکاریان بێنی بۆکاری وهک بنیاتنان کهوابێت لێرهدا ڕۆبۆتمان هه یه که بار ، کۆڵەکە ههڵدهگرێ ههروهها پارچهی لولهکی پێکهوه دهبهستێتهوه زیاتر شتتان لهوبارهیهوه بۆ باس دهکهم ڕۆبۆتهکان دهشێ بۆگواستنهوهی بار بهکاربێت یهکێک لهکێشهکانی ئهم ڕۆبۆته بچکۆلانه توانای بار ههڵگرتنیانه لهوانهیه بتهوێت چهند ڕۆبۆتێک بهکاربێنی بۆههڵگرتنی بار ئهمه وێتهی تاقی کردنهوهیهکی تازهیه که ئهنجاممان داوه لهڕاستیدا هی زۆر بهم دواییانه نیه له ساندی ماوهیهک پێش بومهلهرزهکه ڕۆبۆتی لهم شێوهیه دهشێ بنێردرێته ناو بینا ڕوخاوهکانهوه بۆههڵسانگاندنهکان پاش ڕوداوه سروشتیهکان یاخود بنێردرێته ناو وێستگه کانی وزهی ئهتۆم بۆ نهخشهکێشانی ڕادهیی تیشک دانهوهکان بۆیه کێشهیهکی سهرهکی ئهوهیه کهدهبێ ڕۆبۆتهکان لێکدانهوه بکهن ئهگهرکرا سهربهخۆبن بهشێوهیهکی بنهڕهتی ههتا بزانن کهچۆن لهخاڵی ئهی بچن بۆ بی کهواته ئهمانه توشی کهمێک ململانێ دهبن چونکه جوڵهی ئهم ڕۆبۆتانه زۆر ئاڵۆزه لهڕاستیدا ، ئهوان لهبۆشاییهکی ١٢ دووریدان بۆیه فێڵی بچوکی لێدهکهین ئهم بۆشاییه ١٢ دوورییه چه ماوهیهوه دهردهکهین و دهیگۆڕین بۆ ڕوویهکی بۆشایی تهختی ٤ دووری وه ئهو بۆشاییه ٤ دوورییه پێک دێت له ئیکس . وای . زیت . وه پاشان گۆشهیهکی نیمچه داخراو کهواتە ڕۆبۆتهکه چی دهکات نهخشهی ئهوه دهکێشێ کهئێمه پێیدهڵێین نزمترین خاڵ له بڕی سهرئاڕاسته ئەوە فیزیاتان بیر دەخاتەوە ئێوه پێگهتان ههیه ، پێکهاته ، گوژم وهپاشان خێرایی وهپاشان لهرزین دێت وە دواتر دهرچون دێت ئهم ڕۆبۆته خێرایی دهرچون کهم دهکاتهوه وهئهوهش که بهشێوهیهکی کاریگهر ئهنجامی دهدات ئهنجام دانی جوڵهیهکی نهرم و گورجوگۆڵانهیه ئهوه ئهنجام دهدات بۆ خۆپاراستن له بهربهستهکان ئهمه نزمترین خاڵی دهرچونه لهسهر ئهم ڕوهتهخته پاشان گێڕدرایهوه بۆئهم بۆشاییه ئاڵوزه ١٢ دوورییه که دهبێت ڕۆبۆتهکه ئهنجامی بدات بۆ کۆنتڕۆڵ کردن و جێبهجێ کردن ڕێم بدهن ههندێ نمونهتان نیشان بدهم کهئهمه نزمترین خاڵی دهرچونه کە شێوەکەی ئاوایە وه له ڤیدیۆی یهکهمدا ڕۆبۆتهکه دهبینین کهله خاڵی ئهی دهچێت بۆ خاڵی بی به خاڵێکی ناوهندیدا
(src)="4"> यह रोबोट स्पष्ट रूप से सक्षम है किसी भी वक्र प्रक्षेपवक्र को क्रियान्वित करने को| यह परिपत्र प्रक्षेपवक्र है जहा रोबोट २ G को खीचता है| यहाँ ऊपर गति को देखने वाला केमेरा है जो रोबोट को बताता है वह कहाँ है एक सेकंड में १०० बार| यह रोबोट को बाधाओं के बारे में भी बताता है| और वेह चलती हुई बाधाएं भी हो सकती है| और यहाँ आप देखेंगे डानिएल हूप को ऊपर उड़ाते हुए , जबकि रोबोट हूप की स्थिति की गणना कर रहा है और यह पता लगाने की कोशिश कर रहा की कैसे सबसे अच्छे रूप से वह हूप के अन्दर से जा सकता है| एक शैक्षिक के रूप में , हम हमेशा हुप के अन्दर से कूदने का प्रशिक्षण करते हैं , हमारी प्रयोगशालाओं के लिए धन जुटाने के लिए और अब हम यह रोबोट से करवाते है| तालियाँ एक और बात जो रोबोट कर सकते हैं है की वह प्रक्षेपवक्र के टुकड़े याद रखता है जो वह सीखता है या पूर्व क्रमादेशित होता है| यहाँ आप देख सखते है यह रोबोट एक चलती गति का संयोजन करके जो गति को बढ़ता है और फिर अपनी ओरिएंटेशन बदल देता है और फिर ठीक हो जाता है| तो यह ऐसा करने के लिए मजबूर है क्योंकि खिड़की में यह अंतर चौड़ाई में केवल थोड़ा ही रोबोट से बड़ा है| जैसे की जब एक डुबकी लगानेवाला स्प्रिंगबोर्ड पर खड़ा है और वह गति पाने के लिए छलांग लगता है , और फिर इस पिरुएट करता है , इस दो और एक आधे कलाबाज़ी के माध्यम से और काफी आसानी से वापिस आ जाता है , उसी तरह यह रोबोट भी ऐसा ही कर रहा है| वह जानता है कैसे प्रक्षेपवक्र के टुकड़े को जोड़ा जा सकता है ये काफी मुश्किल कामो को करना| मैं अब गियर बदलना चाहते हूँ | इन रोबोट का एक अलाभ है उनका छोटा आकार जैसा की मैंने आपको पहले कहा था की हम बहुत सारे रोबोट को इस्तमाल करना चाहते है इस अलाभ को टालने के लिए| एक कठिनाई है की आप इतने सारे रोबोट को कैसे समन्वय में ला सकते है ? इसीलिए हमने प्रकृति में देखा| मैं आपको एक छोटा विडियो दिखाना चाहता हु अफेनोगास्टर चींटीयो के बारे में प्रोफेस्सर स्टेफेन प्रात्त के प्रयोगशाला में एक वास्तु को उठाते हुए| यह एक अंजीर का टुकड़ा है| वास्तव में जब आप अंजीर रस के साथ किसी भी वस्तु पे लगायेंगे तो यह चींटियों उन्हें वापस अपने घोंसला में ले जाएगा| तो इन चींटियों का कोई भी केंद्रीय समन्वयक नहीं है| वे अपने बाजु वाले की प्रस्तुति को महसूस कर सकते है| वहाँ कोई स्पष्ट संचार नहीं है| पर क्योंकि वे अपने बाजु वाले की प्रस्तुति को महसूस कर सकते है और वास्तु को भी उनमे आपस में समन्वय है| इस तरह का समन्वय हम अपने रोबोट में लाना चाहते है| ताकि जब हमारे पास एक रोबोट है जो अन्य रोबोट से घेरा हुआ है -- रोबोट इ और ज को देखिये -- हम चाहते है की यह रोबोट अपने आपस के अंतर को मानीटर करे जब वेह पैटर्न में उड़ रहे हो| और तब हम सुनिश्चित करना चाहते हैं की यह अंतर स्वीकार्य स्तर पर है| फिर से यह रोबोट इस ग़लती को मानीटर करता है और नियंत्रण आदेशो की गणना करता है एक सेकंड में १०० बार , जो मोटर आदेशों को एक सेकंड में ६०० बार में अनुवाद करता है| यह होना चाहिए विकेन्द्रीकृत तरीके से भी| फिर से , यदि आपके पास बहुत सारे रोबोट है , यह असंभव है यह सब जानकारी केंद्रीय रूप से समन्वय किया जा सकता है की सब रोबोट एक काम को जल्दी समाप्त कर सके| इसके अलावा रोबोट उनके कार्यों को केवल स्थानीय जानकारी पर आधार करें , जो वे अपने पड़ोसियों के प्रस्थुती से महसूस कर सकते है| और आखिर में और हम चाहते है की यह रोबोट उदासीन हो की उनके पड़ोसियों कौन हैं . इससे हम गुमनामी कहते है| अगला मैं आपको दिखाना चाहता हू एक विडियो ऐसे २० रोबोट के बारे में जो पैटर्न में उड्ड रहे है| वे अपने पड़ोसियों के स्थिति को मोनिटर कर रहे है| वे अपने पैटर्न को बनाये रखते है| वह पैटर्न बदल सकते है| वह तलीय , या तीन आयामी पैटर्न हो सकते है| जैसा की आप यहाँ देख सकते है वे तीन आयामी पैटर्न से तलीय पैटर्न में टूट जाते है| और बाधाओं में से उड़ने के लिए वे पैटर्न को उसी वक्त अनुरूप कर सकते है फिर से , वह रोबोट आपस में काफी नज़दीक आते ह| जैसे की आप यह ८ आंकड़े के आकर की उडान में देख सकते है , वे एक दूसरे से एक इंच की दूरी में आते हैं| और , वायुगतिकीय बातचीत के बावजूद इन प्रोपेलर ब्लेड की वे स्थिर उड़ान को बनाए रखने में सक्षम होते हैं | तालियाँ एक बार आप जान लेंगे कैसे पैटर्न में उड़ा जा सकता है आप वस्तुओं मिलकर उठा सकते हैं| तो यह दिखता है की हम दो गुना , तीन गुना , चार गुना रोबोट की ताकत को बढ़ा सकते है सिर्फ उन्हें अपने पड़ोसियों के साथ टीम में कम करने से , जैसे की आप यहाँ देख सकते हैं| इसका एक नुकसान है की , जैसे आप बढ़ाएंगे जैसे बहुत सारे रोबोट एक वस्तु को उठाएँगे , आप अनिवार्य रूप और प्रभावी ढंग से जड़ता में वृद्धि कर रहे हैं , और इसलिए आप उसकी कीमत चुकायेंगे ; वह उतने चुस्त नहीं है| लेकिन आप पेलोड ले जाने की क्षमता के संदर्भ में लाभकर है| दूसरा प्रयोग जो मैं आपको दिखाना चाहता हूँ -- फिर से , यह हमारी प्रयोगशाला में है| यह कम कुएन्तिन लिंडसे ने किया है जो एक छात्र है| तो उसके एल्गोरिथ्म , अनिवार्य रूप से , इन रोबोट को बताता है कैसे स्वायत्त रूप से घन संरचना को बनाया जा सकता है पुलिंदा जैसे तत्वों से| तो यह एल्गोरिथ्म रोबोट को बताता है कौनसे हिस्से को उठाना है और कहा रखना है| इस विडियो में आप देख सकते है -- यह १० , १४ गुना तेज़ दिखाया गया है -- इन रोबोट को तीन अलग संरचनाओं को बनाते हुए| और फिर , सब कुछ स्वायत्त है , कुएन्तिन को सिर्फ ब्लूप्रिंट को लाना है उस डिज़ाइन का जो वह बनाना चाहता है| यह सब प्रयोग जो आपने अब तक देखे है , यह सब प्रदर्शनों , गति को कब्ज़ा करने वाले कैमरों की मदद से किये गए है| तो क्या होता है जब आप अपनी प्रयोगशाला को छोड़ के बाहर असली दुनिया में आते है ? और अगर GPS नहीं है ? तो यह रोबोट के पास एक कैमरा है और एक लेजर रेडार , एक लेजर स्कैनर भी है| और वह इन सेंसर का इस्तमाल करता है वातावरण का नक्शा बनाने के लिए| उस नक़्शे में विशेश्तैएन शामिल हैं -- जैसे की दरवाज़े , खिडकिया , लोग , फर्नीचर -- और वह अपने खुद की स्थिथि के बारे में जान सकता है उनके विशेषताएँ के अनुसार| तो वहाँ कोई वेद्यिक समन्वय प्रणाली नहीं है| समन्वय प्रणाली रोबोट के आधार पर परिभाषित किया गया है वो कहाँ है और किसे देख रहा है| वह उन विशेषताएँ के अनुसार नेविगेट करता है| तो मैं आपको एक क्लिप दिखाना चाहता हूँ फ्रांक शेन के बनाये हुए अल्गोरिथम और प्रोफेस्सर नेथन माइकल जो दिखता है एक रोबोट को पहली बार एक ईमारत में जाते हुए और इस नक़्शे को बनाते हुए| वह रोबोट आकृति का अंदाज़ लगा सकता है| वह नक्षा बनाता है| वह अपनी स्थिथि का अंदाज़ लगा सकता है एक सेकंड में १०० बार हमें नियंत्रण एल्गोरिदम का उपयोग करने के लिए अनुमति देता है जिनके बारे में मैंने पहले बताया था| तोह यह रोबोट असल में आज्ञा फ्रांक से ले रहा है| लेकिन वह रोबोट अपने आप , कहा जाना , जान सकता है| तो मान लीजिए मैं इससे एक इमारत में भेजना चाहता हूँ और मुझे पता नहीं यह ईमारत कैसा दीखता है में रोबोट को अंदर भेज सकता हूँ , वे नक्शा बनता है और वापिस आ कर मुझे बताता है की वह ईमारत कैसा दीखता है| तोह यहाँ यह रोबोट इस समस्या का केवल हल नहीं निकाल रहा है की इस नक़्शे में कैसे पॉइंट अ से पॉइंट बी तक जा सकता है बल्कि वह अंदाज़ लगता है हर बार सबसे अच्छा पॉइंट बी कौसा है| तो अनिवार्य रूप से यह जानता है कहाँ जाना है ऐसे जगहों को ढूँढना जिनकी जानकारी बहुत कम है| और इस तरह वह नक़्शे को बनाता है| में आपको छोड़ना चाहता हूँ एक आखरी प्रयोग के साथ| और इस तकनीक के कई प्रयोग है | मैं एक प्रोफेसर हूँ , और शिक्षा के बारे में भावुक हूँ| इस तरह के रोबोट वास्तव में बदलाव ला सकते है हमारी पढाई में क से १२ कक्षा तक| परन्तु हम दक्षिणी कैलिफोर्निया में है , जो लॉस एंजिंल्स से नजदीक है , इसीलिए अंत में मैं आपको कुछ मनोरंजक दिखाना चाहता हूँ| में समाप्त करना चाहता हूँ एक संगीत विडियो के साथ| में आपके सामने प्रस्तुत करना चाहता हूँ आलेक्स और डानिएल , जीनोने यह विडियो बनाया है| तालियाँ इससे पहले की में यह विडियो आपको दिखाऊ , में आपको बताना चाहता हूँ की यह उन्होंने पिछले ३ दिनों में बनाया है क्रिस का फ़ोन आने के बाद| और यह रोबोट जो विडियो को बजाते है पूरी तरह से स्वयं संचालित है| आप देखेंगे नौ रोबोट छह विभिन्न उपकरणों को बजाते हुए| और येह खास रूप से TED २०१२ के लिए बनाया गया है| आइये देखिये|
(trg)="2"> بۆیه بهشێوهیهکی ڕوون ڕۆبۆتهکه توانای ههیه بۆ جێبهجێکردنی ههرجوڵهیهکی چهماوه ئهمانه جوڵهی بازنهیین کهڕۆبۆتهکه نزیکهی ٢ گێگا بهکاردههێنێت لێرهدا بهبهرزییهوه کامێرای جوڵهمان ههیه لهسهرهوه کهبهڕۆبۆتهکه دهڵێ که بهربهستهکان لهکوێدان کهبه ڕۆبۆتهکه دهڵێ له کوێدایه ١٠٠ جار لهچرکهیهکدا وهبهربهستهکان دهشێت جوڵاوبن لێرهدا دانیاڵ دهبینین که چێوهیهکی بازنهیی ههڵدهداته ههوا لهکاتێکدا که ڕۆبۆتهکه پێگهی چێوه بازنهکه دهژمێرێت وه ههوڵ دهدهن کهچۆن بهباشترین شێوه بهناو چێوه بازنهکاندا تێپهڕن بۆیه وهک ئهکادیمیایهک ههمیشه وهها ڕاهێنراون کهبتوانن بهناوچێوهی بازنهیدا بازبدهن بۆ بهرزکردنهوهی توانای دارایی تاقیگهکانمان وهئێمهش وهها لهڕۆبۆتهکانمان دهکهین چهپڵه لێدان شتێکی تریش که ڕۆبۆت دهتوانێت بیکات بیرهاتنهوهی پارچهکانی سهر ڕێگاکهیهتی که فێر بووه یان پێشتر بهرنامهڕێژکراوه لێرهدا ڕۆبۆتێک دهبینی که دهیبهستێتهوه ئهو جوڵهیهی که گوژمی زیاتردهکات وهپاشان ئاڕاستهکهی دهگۆڕێ و ڕێک دهبێتهوه پێویسته وابکات چونکه ئهو بۆشاییهی کهلهپهنجهرهکهدایه بهرزی زۆرتره وهک لهپانی ڕۆبۆتهکه وهک مهلهوانێک که لهسهر تهختهی بازدانێکی مهلهوانگه وهستابێ وه بازدهدات لهسهری بۆ زیادکردنی گوژمهکهی پاشان ئهوخولانهوهیه ئهنجام دهدا ، ئهم دوو بازنه و نیوه ئهنجام دهدات بهگورجوگۆڵی ڕێک دهبێتهوه ئهم ڕۆبۆته بهشێوهیهکی بنهڕهتی ئهوه ئهنجام دهدات کهواتە ئهوه دهزانێ کهچۆن پارچهی بچوک پێکهوه ببهستێتهوه لهگهڵ پارچهکانی سهر ڕێگهکهی دا بۆئهنجامدانی ئهم فرمانه ئاڵۆزانه دهمهوێت بچمه سهر لایهنێکی تر یهکێک لهلایهنه خراپهکانی ئهم ڕۆبۆته بچوکانه قهبارهکهیانه وه پێشتریش پێم وتن کهدهشێت ژمارهیهکی زۆر ڕۆبۆت بخهینه سهرکار بۆزاڵ بوون بهسهر دیاری کراوی قهبارهدا یهکێک لهئهستهمهکان چۆن ئهم ههموو ڕۆبۆته ڕێکدهخهیت ؟ وهههروهها لێرهدا ئێمه سهیرێکی سروشتمان کرد دهمهوێت کلیپێکتان نیشان بدهم لهسهر مێروولهی ئهفه ینۆگاستهری بیابانی لهتاقیگهی پڕۆفیسۆر ستیفن پڕاتدان شتێکیان ههڵگرتووه کهواتە لهڕاستیدا ئهمه پارچهیهک ههنجیره لهڕاستیدا ههرشتێک ئاوی ههنجیرهکهی پێوهبێت دهیبهیت وهمێروولهکان دهیان بهنهوه بۆ ناو ڵانهکانیان ئهم مێروولانه ڕێکخهرێکی ناوهندییان نییه ئهوان ههست بهدراوسێکانیان دهکهن هیچ پهیوهندیهکی ڕاستهوخۆیان نیه بهڵام بههۆی ههستکردنیان بهدراوسێکانیان وه بههۆی ههستکردنیشیان بهشت ڕێک خستنێکی ناوهندیان ههیه لهناو گروپهکاندا ئهمه جۆرێکه لهڕێک خستن کهدهمانهوێت لهڕۆبۆتهکانماندا ههبێت بۆیه کاتێک ڕۆبۆتێکمان ههیه که بهدراوسێکانیان دهورهدراون وه با سهیرێکی ڕۆبۆت ئای وه ڕۆبۆت جهی بکهین کهچیمان دهوێ تا ڕۆبۆتهکان ئهنجامی بدهن بۆ چاودێری کردنی بۆشایی جیاکهرهوهی نێوانیان وه پاشان ئهوان زانیارییهکانیان بنێرن پاشان دهتهوێت دڵنابیتهوه ئهم دووریه جیاکهرهوهیه لهسنورێکی قبوڵ کراودا دهبێت بۆیه جارێکی تر ڕۆبۆتهکان چاودێری ئهم کهموو کورتیانه دهکهن وه فهرمانهکانی کۆنتڕۆڵ دهژمێرن ١٠٠ جار لهچرکهیهکدا که لهپاشاندا دهگوازرێتهوه بۆ فهرمانه بزوێنهرهکان ٦٠٠ جار لهچرکهیهکدا وهئهمهش دهبێت ئهنجام درابێت بهشێوهیهکی ناوهندی جارێکی تر ، ئهگهر ژمارەیەکی زۆر ڕۆبۆتت ههبێت ئهوه ئاستهمه کهههموو ئهم زانیاریانه بهشێوهیهکی ناوهندی ڕێک بخهین بهشی پێویست خێرایی بۆ ڕۆبۆتهکان ههتاوهکو فهرمانهکه جێبهجێ بکات وهههروهها دهبێت ڕۆبۆتهکان کردارهکانیان بکهن بهناوهندی تهنها لهبارهی زانیاری ناوچهییهوه کهههستی پێدهکهن لهلایان دراوسێکانیانهوه لهکۆتایدا ئێمه سورین لهسهر ئهوهی ڕۆبۆتهکان دهبێ نهزان بن که کێ دراوسێکهیهتی وه ئهمهش پێیدهڵێن بێئاگایی ئهوهی دهمانهوێت دوای ئهمه نیشانتان بدهم ڤیدیۆیهکه له ٢٠ دانه لهم ڕۆبۆته بچوکانه کهلهڕیزبهندیدا دهفڕن ئهوان پێگهی دراوسێکانیان دهپشکنن ئهوان ڕیزبهندییهکه تێک نادهن ڕیزبهندییهکه دهشێت بگۆڕێ دهکرێ ئهوان ڕیزبهندیهکهیان ڕێک بێت دهکرێت ڕیزبهندییهکی پێکهاته سێ دووری بێت وهک ئهوهی دهیبینن لێرهدا ئهوان ههڵدهوهشێنهوه لهڕیزبهندی سێ دووریدا بۆ شێوهیهکی ڕێک وه ههروهها بفڕن به ناو بهربهستهکاندا ئهوان دهتوانن شێوهیهک بنوێنن لهکاتی فڕیندا جارێکی تر ، ئهم ڕۆبۆتانه دهشێ زۆر نزیک ببنهوه لهیهکهوه وهک لهم شێوه فڕینه ههشتیهدا دهیبینن هێندهی چهند ئینجێک نێوانیان دهبێت لهگهڵ کارلێک کردنه ههواییهکانیان بۆباڵی پهروانهکانییان ئهوان دهتوانن شێوهی فڕینی جێگیر بهرجهسته بکهن چەپڵە لێدان ههر جارێک فێربیت لهڕیزبهندیدا بفڕی ئهوه دهتوانی بههاوکاری شتومهک ههڵبگری وهئهمهی ئێستا نیشانی دهدات کهدهتوانێت دوو هێنده ، سێ هێنده، چوار هێندهی بکهین هێزی ڕۆبۆتهکان تهنها بۆ کۆکردنهوهیهک وهک تیمێک لهدراوسێکان ، ، وهک ئهوهی دهیبینی لێرهدا یهکێک لهلایهنه خراپهکانی ئهنجامدانی ئهمه ئهوهیه ، ههر کهشتهکانت نیشانهکرد ئهگهر کۆمهڵێ رۆبۆتت ههبوو ههمان شتیان لهکاتێکداههڵگرت ئهوه تۆ بهشێوهیهکی کاریگهر و بنهمایی تهمهڵی زیاد دهکهیت بۆیه تۆ نرخهکهی دهدهیت . ئهوان زۆر گورجوگۆڵ نین بهڵام تۆ توانای ههڵگرتنی باریان زیاتر دهکهیت وهکردارێکی تر دهمهوێت نیشانتانی بدهم جارێکی تر ، ئهمه لهناو تاقیگهکهماندایه ئهم کاره لهلایهن کوانتین لیندسی ئهنجام دراوه کهقوتابیهکی دهرچووه ئهم سیستهمه بیرکارییه بهشێوهیهکی سهرهکی بهم ڕۆبۆته دهڵێت کهچۆن بهشێوهیهکی سهربهخۆ شێوهخشتهکی بنیاد بنێت لهپێکهاتهیی شێوه دنگهیی بۆسیستهمی ژمێریاریهکه بهڕۆبۆتهکه دهڵێت که چی بهشێک ههڵبگرێ کهی و لهکوێدا دهیبینێ بۆیه لهم ڤیدیۆییهدا دهیبینی که ١٠ بۆ ١٤ جار خێراکراوه سێ پێکهاتهی جیاواز دهبینی لهلایهن ئهم ڕۆبۆتانهوه بنیات نراوه دووباره ، ههمووشتێ سهربهخۆیه ههموو ئهوهی کهدهبێت کوینتین بیکات ئهوهیه که نهخشهیهکیان پێبدات لهبارهی ئهو دیزاینهی کهدهیهوێ بنیاتی بنێت بۆیه ههمووئهو شارهزایانهی کهبینیت وه ههموو ئهم سهلماندنانه یارمهتی سیستهمی تۆمارکردنی جوڵهی خێرا ئهنجام دهدات چی ڕوودهدات کاتێ کهتۆ تاقیگهکهت بهجێدههێڵی دهچیته دهرهوه بۆ جیهانی ڕاستهقینه لهکاتێکدا که هیچ جی پی ئێس نییه ئهم ڕۆبۆته بهکامێرهیهکهوه دروست کراوه وهتیشکی لێزهری ئاڕاسته دیاریکهر وهپشکنهرێکی لێزهر ئهم ههستهوهرانه بەکاردههێنێت بۆبنیات نانی نهخشهیهکی ژینگهی دهوروبهری ئهوهی که ئهو نهخشیهیه پێک دههێنێ تایبهت مهندیەکانن وهکو دهرگای چونه ژوورهوه ، پهنجهرهکان خهڵکهکان ، کهلوپهلی ناو ماڵهکان وهپاشان ئهوجێگهیه دیاری دهکات که لهکوێدایه لهگهڵ ڕێزگرتنی ئهو خهسڵهتانه بۆسیستهمێکی جیهان گیری ڕێکخستن سیستهمی ڕێکخستنهکه ناسێنراوه لهناو ڕۆبۆتهکاندا لهکوێیهو بۆچی دهگهڕێت وه دهجوڵێتهوه لهگهڵ ڕێز بۆ ئهو خهسڵهتانه دهمهوێت کلیپێکتان نیشان بدهم لهبارهی پێش کهوتنێکی ژمێریاریانه لهلایەن فرانک شین وه پڕۆفیسۆر ناثان مایکڵ کهنیشانی دهدات ڕۆبۆتێک دهچێته ناو بینایهکهوه بۆ یهکهم جار وهئهم نهخشهیه دروست دهکات بهدهم فڕینهوه وهڕۆبۆتهکه دوایی بۆی دهرکهوت کهخهسڵهتهکان چین ئهو نهخشه دروست دهکات وهبۆی دهردهکهوێت کهلهکوێدایه لهگهڵ ڕێزگرتنی خهسڵهتهکان وهپێگهکهی خۆی ههڵدهسهنگێنێ ١٠٠ جار لهچرکهیهکدا کهڕێگهمان پێدهدات ژمێریاریهکهی ئهو کۆنتڕۆڵ بکهین کهپێشتر بۆم باسکردن ئهم ڕۆبۆته لهڕاستیدا فهرمانی پێکراوه لهدوورهوه لهلایەن فرانک وهههروهها ڕۆبۆتهکه دهتوانێت بزانێ لهخۆیهوه بۆ کوێ بچێت لێکیبدهنهوه ؛ هئهگهر ئهمهم بناردایه بۆ ناو بیناکه وههیچ بیرۆکهیهکم نهبوو کهئهم بینایه دهبێت چۆن بێت من دهتوانم بهم ڕۆبۆته بڵێم بچێته ژوورهوه نهخشهیهک دروست بکات وهبیگهڕێنێتهوه و پێم بڵێت کهئهم بینایه لهناوهوه چۆنه بۆیه لێرهدا ، ڕۆبۆتهکه تهنها کێشه چارهسهر ناکات کهچۆن لهخاڵی ئهی بچێت بۆ بی لهسهرئهم نهخشهیه بهڵکو دهرخستنی ئهوهیه کهباشترین خاڵی بی چیه ههموو جارێک بۆیه ههرلهبنەماوه ئهو دهزانێ که بۆ کوێ بچێت کهبچێ بۆ ئهو جێگایانهش که کهمترین زانیاری لهبارهوه ههیه وه ئاوهها ئهونهخشهیه پڕ دهکاتهوه دهمهوێت بهجێتان بێڵم لهگهڵ کۆتادا کاردا چهندین بهکارهێنان ههیه بۆ ئهم تهکنهلۆژیایه من پڕۆفیسۆرم ، وهئێمه ئارهزوومهندی زانست و پهروهردهین لهڕاستیدا ڕۆبۆتی لهم شێوهیه دهتوانێ ئهوڕێگهیه بگۆڕێ که ئێمه کهی ئهنجام دهدهین لهسهروبهندی پهروهردهی ١٢ دا بهڵام ئێمه کالیفۆڕنیای باشورین نزیکی لۆس ئهنجلس بۆیهدهبێ جهخت بکهمهوه لهبارهی شتێکهوه کهتیشک بکاته سهر ڕابواردن دهمهوێت کۆتایی پێبێنم بهڤیدیۆییهکی میوزیک دهمهوێت داهێنهران ، ( ئهلیکس و دانیال ) تان پێ بناسێنم کهئهم ڤیدیۆییهیان دروست کردووه چهپڵه لێدان بۆیه پێش ئهوهی ئهم ڤیدیۆییه ئیش پێبکەم دهمهوێت پێتان بڵێم که ئهوان ئهو ڤیدیۆییهیان لهسێ ڕۆژی ڕابردودا دروستکردووه پاش وهرگرتنی پهیوهندییهک لهکریسهوه وه ئهو ڕۆبۆتانهی له ڤیدیۆکهدان بهتهواوی سهربهخۆن نۆ ڕۆبۆت دهبینن که شهش ئامێری میوزیکی جیاواز دهژەنن وهبهدڵنیایشهوه ، ئهمه تایبهت به ٢٠١٢ی ( تێد ) دروست کراوه با بیبینین
(src)="5"> संगीत
(trg)="3"> مۆسیقا
(src)="6"> तालियाँ
(trg)="4"> چهپڵه لێدان
# hi/1RFqQWXWT64w.xml.gz
# ku/1RFqQWXWT64w.xml.gz
(src)="1"> मैंने ये सोचा था की मैं एक साधारण अनुरोध के सांथ प्रारंभ करूँ | मैं चाहता हूँ की आप सभी एक पल के लिए शांत हों , और कमजोर मनहूसों , अपने दुखी अस्तित्व को परखो | ( हँसी ) यह सलाह पांचवी सताब्दी में संट बेनेडिक्ट ने अपने अनुयायियों को दी थी | जब इस सलाह को मैंने पालन करने का फैसला किया तब मैं ४० वर्ष का था | तब तक मैं एक उत्कृष्ट कॉर्पोरेट योद्धा था | मैं बहूत ज्यादा खा रहा था , मैं बहूत ज्यादा पी रहा था मैं बहूत ज्यादा मेहनत कर रहा था , और अपने परिवार की उपेछा कर रहा था | और फिर मैंने अपने जीवन में परिवर्तन लाने का प्रयत्न करने का फैसला किया | मैंने विशेषकर यह निर्णय लिया की मैं कार्य और जीवन में समन्वय के जटिल मुद्दे पर ध्यान दूंगा | इस लिए मैंने नौकरी छोड़ दी और मैंने १ वर्ष घर पर अपनी पत्नी और चार छोटे बच्चों के सांथ व्यतीत किये | किन्तु उस एक वर्ष में कार्य और जीवन में समन्वय के बारे में मैंने यह सीखा कि तब कार्य और जीवन में समन्वय रखना काफी सरल था जब मेरे पास नौकरी नहीं थी | ( हंसी ) यह एक उपयोगी कला नहीं है विशेष रूप से जब आपके पैसे खत्म होने लगें | इसलिए मैंने फिर से नौकरी प्रारंभ कर दी | और मैं संघर्ष के सांथ पिछले सात वर्षों से कार्य और जीवन में समन्वय के बारे में अध्यन और लेखन कर रहा हूँ | और इस पर मेरे चार निष्कर्ष हैं जो कि मैं आज आप लोगों को बताऊंगा | सबसे पहले है , यदि समाज को इस विषय में प्रगति करना है , तो इसके लिए हमें ईमानदारी से सोचना होगा | किन्तु समस्या यह कि कार्य और जीवन में समन्वय के बारे में बहूत से लोग बहुत सी व्यर्थ बातें करते हैं | ऑफिस का समय आप के अनुसार हो , शुक्रवार का परिधान आप के अनुसार हो और आप के पिता बनने पर छुट्टी मिलाना ये सारी चर्चाएँ उस मुख्य विषय को दर्शाती हैं जो यह है कि कुछ कार्य और कार्य क्षेत्र में विकास के विकल्प मौलिक रूप से अनुचित हैं जिसमे एक परिवार के सांथ प्रतिदिन सार्थक रूप से सकारात्मक रहा जा सके | किसी भी समस्या के समाधान का प्रथम चरण है कि हम स्थिति की वास्तविकता को स्वीकार करें | और जिस समाज में हम रहे रहें हैं उसकी वास्तविकता यह है कि यंहा हजारों लोग हैं जो कि चुपचाप एक हताश जिन्दगी जी रहें हैं जन्हाँ वो कठिन परिश्रम के सांथ देर तक काम करते हैं ऐसी नौकरी पर हैं जो उन्हें पसंद नहीं है उस नौकरी से ऐसे चीजें खरीदने में सक्षम होते हैं जिसकी उन्हें जरुरत नहीं है | उस नौकरी में ऐसे लोगों को प्रभावित करते हैं जिन्हें वो पसंद नहीं करते हैं | ( हंसी ) ( तालियाँ ) मेरा तर्क यह है कि शुक्रवार को जींस और टी- शर्ट में कार्यालय जाना वास्तव में समस्या का समाधान नहीं है | ( हंसी ) मेरा दूसरा अवलोकन यह है कि हमें सच का सामना करना होगा कि प्राशसन और प्रबन्धन हमारे लिए इस समस्या का समाधान नहीं करेंगे | हमें इसके लिए दूसरों पर निर्भर नहीं होना है ; यह व्यक्तिगत रूप से हम पर निर्भर है कि हम इसे नियंत्रित करने की जिम्मेदारी लें कि हम किस प्रकार का जीवन जीना चाहते हैं | यदि आप अपने जीवन की रचना स्वयं नहीं करेंगे , तो कोई और आप के लिए इसकी रचना करेगा , और कार्य और जीवन में समन्वय के उनके विचार आप को पसंद ना आयें | यह विशेष रूप से महत्वपूर्ण है -- यह इन्टरनेट पर नहीं है ना, मुझे नौकरी से निकल दिया जायेगा -- यह विशेष रूप से महत्वपूर्ण है कि आप कभी अपने जीवन की गुणवत्ता व्यावसायिक प्रबंधनो के हाँथ में ना दें | मैं सिर्फ ख़राब कंपनियों की बात नहीं कर रहा हूँ -- जिन्हें मैं मनुष्य की आत्मा का कसाईखाना कहता हूँ | ( हंसी ) मैं सारी कंपनियों की बात कर रहा हूँ क्योंकि व्यावसायिक कंपनियां स्वाभाविक रूप से ऐसी बनाई गई हैं कि आप से जितना ज्यादा हो सके उतना कार्य कराया जाये यह उनके स्वभाव में है , यह उनके डीएनए में है , और वो यही करती हैं -- अच्छी और नेक कंपनियां भी यही करती हैं | एक ओर कार्यालय में बच्चों के देख रेख की सुविधा प्रदान करना बहुत अच्छा है | पर दूसरी ओर यह एक बुरे स्वप्न की तरह है ; इसके कारण आप ऑफिस में और ज्यादा समय व्यतीत करते हैं | अपने जीवन की सीमाओं को स्थापित करने और लागू करने के लिए हमें स्वयं ही उत्तरदायी होना होगा | तीसरा अवलोकन है कि हमें सावधानी के सांथ समय सीमा निर्धारित करना चाहिए जिसमे हम जीवन में समन्वय का आकलन करें | दोबारा ऑफिस में कार्य प्रारंभ करने से पहले जब एक वर्ष के लिए मैं घर पर था , तब एक दिन मैंने बैठ कर विस्तार से चरणबद्ध विवरण लिखा कि मैं किस प्रकार के एक आदर्श संतुलित दिन की अभिलाषा रखता हूँ | जो कि इस प्रकार है : रात की एक अच्छी नींद के बाद अछे विश्राम के बाद सुबह जागूं | सेक्स करूँ | सुबह की सैर पर जाऊं अपनी पत्नी और बच्चों के सांथ सुबह का नाश्ता करूँ | फिर से सेक्स करूँ | ( हंसी ) ऑफिस जाते हुए बच्चों को स्कूल ले कर जाऊं तीन घंटे तक ऑफिस में काम करूँ | दोपहर को दोस्तों के सांथ खेल का आनन्द लूँ | और तीन घंटे तक ऑफिस में काम करूँ | शाम को दोस्तों से पब में मिलूं | पत्नी और बच्चों के सांथ रात्रि भोजन के लिए घर जाऊं | आधे घंटे योग करूँ | सेक्स करूँ | शाम की सैर पर जाऊं | फिर से सेक्स करूँ | और फिर सोने जाऊं | ( तालियाँ ) आप क्या सोचते है कितनी बार मैंने ऐसा दिन व्यतीत किया होगा ?
(src)="2"> ( हंसी ) हमें वास्तविक होना होगा | आप सब कुछ एक ही दिन में नहीं कर सकते | हमें समय सीमा को बढाना होगा जिसमे हम कार्य और जीवन में समन्वय का सही आकलन कर सकें किन्तु हमें समय सीमा बढाते हुए इन बातों से खुद को बचाना होगा कि
(src)="3"> " मेरे जीवन में आनन्द होगा जब मैं रिटायर हो जाऊंगा जब मेरे बच्चे घर पर नहीं होंगे , मेरी पत्नी मुझे तलाक दे चुकी होगी , मैं बीमार रहने लगूंगा , मेरे कोई दोस्त नहीं होंगे और मुझे कोई इच्छाएं नहीं होंगी | " ( हंसी ) एक दिन बहूत कम है , और रिटायर होना बहुत दूर है | हमें एक बीच का रास्ता चुनना होगा | चौथा अवलोकन : हमें समन्वय स्थापित करने के लिए संतुलित दृष्टिकोण की जरूरत है | पिछले वर्ष मेरी एक मित्र मुझे मिली -- यह बात बताने में वह बुरा नहीं मानती -- पिछले वर्ष मेरी एक मित्र मुझे मिली और मुझसे बोली , " नाइजेल मैंने तुम्हारी किताब पढ़ी है | और मुझे अहसास हुआ कि मेरे जीवन में बिलकुल भी संतुलन नहीं है | मेरे जीवन में सिर्फ कार्य का ही वर्चस्व है | मैं 10 घंटे काम करती हूँ , प्रतिदिन 2 घंटे सफ़र में व्यतीत करती हूँ | मैं अपने सारे रिश्तों में विफल रही | मेरी जिंदगी में काम के अलावा कुछ भी नहीं है | इस लिए मैंने इसे ठीक करने का फैसला लिया है | इसलिए मैं एक व्यायामशाला( gym ) जाने लगी हूँ | " ( हंसी ) मैं दिखावटी नहीं होना चाहता किन्तु एक स्वस्थ , 10 घंटे ऑफिस में काम करने वाला कर्मचारी होना समन्वयित होना नहीं है , यह स्वस्थ होना है | ( हंसी ) स्वस्थ होना बहुत अच्छा है , किन्तु जीवन में और बहुत कुछ है | एक बौद्धिक पछ है , भावनात्मक पछ है , एक आध्यात्मिक पछ है | और समन्वयित होने के लिए मैं समझता हूँ कि हमें इन सभी क्षेत्रों में ध्यान देना चाहिए -- सिर्फ 50 दंडबैठक पर ही नहीं | यह चुनौतीपूर्ण हो सकता है . क्योंकि लोग यह कहते हैं " मेरे पास खुद को स्वस्थ रखने का समय नहीं है | और तुम कहते हो मैं चर्च जाऊं और अपनी माँ की देख रेख करूँ " मैं समझता हूँ | मैं सच में समझता हूँ यह कितना चुनौतीपूर्ण है | किन्तु कुछ वर्षों पहले की एक घटना ने मुझे एक नया परिप्रेक्ष्य दिया . मेरी पत्नी , जो की आज दर्शक दीर्घा में मौजूद है , मुझे ऑफिस में फ़ोन किया और बोली " नाइजेल , तुम हमारे सबसे छोटे बेटे हैरी को स्कूल से घर ले जाना " क्योंकि उस शाम को उसे और तीन बच्चों के सांथ कंही और जाना था | तो मैं एक घंटे पहले ऑफिस से निकल गया और हैरी को स्कूल लेने गया | हम एक उद्यान में घूमने गए , झुला झूले , कुछ खेल खेले | फिर हम एक कैफ़े पर गए , और हमने वंहा चाय पी और पिज्जा खाया | फिर हम पहाड़ी रास्तों से नीचे आपने घर को आये | मैं उसे नहलाया उसे उसका batman पजामा पहनाया फिर मैंने उसे Roald Dahl की " James and the Giant Peach . " की कहानी पढ़ कर सुनाई | मैंने उसे उसके बिस्तर पर सुलाया और उसके माथे को चूम कर बोला " शुभ रात्रि दोस्त " और उसके कमरे से बाहर आ गया | जब मैं उसके कमरे से बाहर आ रहा था , तो उसमे बोला : " डैड ? " मैं उसके पास गया और बोला " हाँ बेटा " उसने कहा " डैड ये मेरी जिंदगी का सबसे अच्छा दिन था " | सबसे अच्छा | मैंने कुछ भी नहीं किया था | मैं उसे डिस्नी वर्ल्ड नहीं लेकर गया था , या playstation नहीं ख़रीदा था | मेरा यह मानना है कि छोटी छोटी चीजों का बहुत महत्व है | समन्वयित होने का यह मतलब नहीं है , की आप के जीवन में बहुत बड़ा परिवर्तन हो | आप एक बहुत छोटा सा निवेश सही जगह पर करके , अपने सम्बन्धों की गुणवत्ता में और अपने जीवन की गुणवत्ता में मौलिक परिवर्तन ला सकते हैं | इसके अलावा मुझे लगता है , यह पुरे समाज को बदल सकता है | क्योंकि यदि पर्याप्त लोग इसे करते हैं , तो हम समाज की सफलता की उस परिभाषा बदल सकते हैं जो कि बहूत ही बचकानी साधारण धारणा पर आधारित है कि वह व्यक्ति जो सबसे ज्यादा धन के सांथ मरता है वह जीतता है , हम इसे एक विचारशील और संतुलित परिभाषा दे सकते हैं कि एक अच्छा जीवन कैसा होता है | और मैं सोचता हूँ , कि यह एक विचार है जो प्रसार के लायक है | ( तालियाँ )
(trg)="1"> ئەوەی کە بیرم لێکردەوە بیکەم ئەوە بوو کە من بە داواکارییەکی سادە دەست پێبکەم دەمەوێت هەمووتان بۆ خولەکێک بوەستن لە لاوازی و بێ هیوایتان وە کۆتایی بهێنن بە بێهیوایتان پێکەنین ئێستا ئەمە ئەو ئامۆژگاریە بوو کە ( سانت بندکێت ) دای بە شوێنکەوتوانی لەسەدەی پێنجەمدا وە ئەو ئامۆژگاریە بوو کە خۆشم بڕیارمدا شوێنی بکەوم کاتێک بووم بە چل ساڵان هەتا ئەو ساتە یەکێک بووم لەو جەنگاوەرە کۆنانەی کە شوێن کەوتوی ئیش و کار بووم زۆرم دەخوارد ، زۆرم دەخواردەوە زۆر بەسەختی کارم دەکرد وە خێزانەکەم پشت گوێ خستبوو وە بڕیاری ئەوەمدا کە هەوڵ بدەم بەتەواوەتی ژیانم بگۆڕم بەتایبەتی بڕیارمدا کە چارەسەری کێشە ئاڵۆزەکە بکەم ئەویش هاوسەنگی کردنە لە نێوان کار و ژیانمدا بۆیە وازم هێنا لە کارکردن وە ماوەی ساڵێک لە ماڵەوە بووم لەگەڵ خێزانەکەم و چوار منداڵە بچوکەکەم بەڵام هەموو ئەوەی کە فێری دەربارەی هاوسەنگی لە نێوان ژیان و کاردا لەماوەی ئەو ساڵەدا ئەوە بوو کە زۆر ئاسانە هاوسەنگی کردن لە نێوان ژیان و کاردا کاتێک کە هیچ کارم نەبوو پێکەنین کارایەکی بە سوود نییە بەتایبەتی کاتێک مایە پوچ دەبێت بۆیە گەڕامەوە بۆ سەر کار ئەم حەوت ساڵەی کە ڕۆیشت بەسەرم برد بە ململانێکردن لەگەڵ ، خوێندنی و نوسین دەربارەی هاوسەنگی لە نێوان کار و ژیاندا چوار تێبینیم هەیە کە حەز دەکەم ئەمڕۆ لەگەڵ ئێوە باسی بکەم یەکەمیان ئەگەر کۆمەڵگا بدوێت و هەنگاو بنێت لە پێشخستنی ئەم کارەدا پێویستمان بە وتووێژێکی ڕاست و ڕەوانەیە بەڵام کێشەکە ئەوەیە زۆربەی کەسەکان قسەی هیچ دەکەن دەربارەی هاوسەنگی نێوان کار و ژیان هەموو ئەو گفتوگۆیانەی دەربارەی تێپەڕ بوونی کات یان پشوی ڕۆژی هەینی یان مۆڵەتی دایکایەتی هەموو ڕووپۆشێکە بۆ ناوەڕۆکی ئەو کارەی کە هەڵبژاردنی ئەو ئیش و کارە دیاری کراوە لە ناخەوە بەربەرەکانێ دەکەن لەگەڵ ئەوەشدا واتایەکی بەستراوی هەیە بە بنەڕەتی ڕۆژێکەوە بۆ ڕۆژەکانی تر لەگەڵ خێزانێکی گەنجدا ئێستا ... یەکەم تێبینی لە چارەسەر کردنی هەر کێشەیەکدا دانپێدانانە بە ڕاستی ئەو شێوازەی کە تێیدا بوویت وە ڕاستی ئەو کۆمەڵگەیەی کە تێیداین کە هەزارەها و هەزارەها خەڵک هەیە ئەو ژیانە بێ هیوایە بە باش دەزانن ، با هێمنی هاوار دەکەن کە کاری قورس و سەعاتی ئیش زۆر دەکەن لە کارێکدا کە ڕقیان لێیە بۆ ئەوەی بتوانن ئەو شتانە بکڕن کە پێویستیان پێی نییە بۆ ڕازی کردنی ئەو کەسانەی کە نایان ناسن پێکەنین چەپڵە نیازی من لە ڕۆشتنم بۆ کار لە ڕۆژانی هەینی بە تی شێرت و کابۆیەکەوە نامگەیەنێتە چەقی کردارەکە پێکەنین دووەم تێبینی کە دەمەوێت پێشکەشی بکەم ئەوەیە کە پێویست دەکات ڕوبەڕوی ڕاستی ببینەوە کە کارگە و هەرێمەکان ئەم کردارانەمان بۆ چارەسەر ناکەن دەبێت بوەستین لە سەیر کردن بۆ دەرەوە دەگەڕێتەوە بۆ ئێمەی تاک کە بەر پرسیار بین لە جۆری ئەو ژیانەی کە دەمانەوێت بژین ئەگەر نەخشە بۆ ژیانت دانەنێیت کەسێکی تر بۆت دادەنێت وە لەوانەیە تۆ حەزت لە بیرۆکەکەی ئەوان نەبێت بۆ هاوسەنگی وە زۆر گرنگە کە ئەوە لەسەر کۆڕی جیهانی نییە وایە ؟ من خەریکە دەردەکرێم لە کارەکەم زۆر گرنگە کە تۆ هەرگیز جۆرییەتی ژیانی خۆت نەخەیتە دەستی کارگە بازرگانییەکانەوە ئێستا من تەنها باسی کۆمپانیا خراپەکان ناکەم کە ناوم ناون : داماڵەری گیانی مرۆڤەکان پێکەنین من قسە دەربارەی هەموو کۆمپانییاکان دەکەم لەبەر ئەوەی کۆمپانیا بازرگانییەکان بە سروشتی خۆی وا نەخشەی بۆ کێشراوە کە دەست بگرێت بەسەر زۆرترین هەنددا کە بتوانێت بیبەن لە سروشتەکەیان دا لە ( دی ئێن ئەی) کەیاندا ئەوە کارەکەیانە تەنانەت باشەکەیان ، کۆمپانیا باشەکانیان لە لایەکەوە دانانی چاودێری سەرپەرشتی منداڵ لە شوێنی کاردا زۆر باش و دڵ خۆشکەرە لە لایەکی تریشەوە خەونێکی زۆر ناخۆشە تەنها مانای ئەوەیە کە کاتێکی زیاتر لەم نوسینگە خوێناوییە بەسەر دەبەیت ئێمە دەبێت بەرپرس بین لە دانان و جێبەجێ کردنی ئەو سنورانەی دەمانەوێت لە ژیانماندا سێیەم تێبینیم ئەوەیە پێویستە ئێمە ئاگادار بین لە چوار چێوەی ئە کاتەی هەڵیدەبژێریت هاوسەنگی یەکەمان هەڵبسەنگێنێن پێش ئەوەی بگەڕێمەوە سەر کار دوای ئەو ساڵەی لە ماڵەوە بەسەرم برد دانیشتم دەستم کرد بە نوسینەوەیەکی پیاهەڵدانێ درێژی پلە بە پلە لە بارەی ڕۆژێکی نمونەیی هاوسەنگەوە کە هیوای بۆ دەخوازم بەم شێوەیە بوو هەڵدەستام کە تێر خەو دەبوم پاش خەوێکی باش و ئاسودە لەگەڵ خێزانەکەمدا دەبوم سەگەکەم دەبرد بۆ پیاسە نانی بەیانیم دەخوارد لەگەڵ ژن و منداڵەکانم دوبارە لەگەڵ خێزانەکەمدا دەبومەوە پێکەنین لە ڕێگەم بۆ نوسینگە منداڵەکانیشم دەگەیاندە خوێندنگە کارم دەکرد بۆ ماوەی ٣ سەعات لە کاتی نانی نیوەڕۆدا وەرزشێکم لەگەڵ هاوڕێیەکم دا دەکرد بۆ ماوەی ٣ سەعاتی تر کارم دەکردەوە هەندێ لە هاوڕێکانم دەبینی لە یانە بۆ خواردنەوەیەکی زوی ئێوارە ئەگەڕامەوە ماڵێ بۆ نانی ئێوارە لەگەڵ ژن و منداڵەکانم بۆ ماوەی نیو کاتژمێر پشوم دەدا لەگەڵ خێزانەکەم دا دەبووم سەگەکەم دەبرد بۆ پیاسە ، دوبارە دەچومەوە بۆ لای خێزانم دواتر ئەنوستم چەپڵە بە بڕوای ئێوە چەند ڕۆژم بەم شێوەیە بردۆتە سەر ؟ پێکەنین ئێمە دەبێت واقعی بین ناتوانین ئەمانە هەموو لە ڕۆژێکدا بکەین ئێمە پێویست دەکات چوارچێوەی کاتەکانمان دیاری بکەین بۆ ئەوەی بڕیار لەسەر هاوسەنگی بدەین لە ژیانماندا بەڵام ئێمە پێویستە درێژەی پێ بدەین بێ ئەوەی بکەوینە ئەو تەڵەیەی کە دەڵێت کە خانە نشین کراین ئەو کاتە دەژین ئەو کاتە منداڵەکانم ماڵیان جێهێشتووە خێزانەکەشم لێم جیا دەبێتەوە ، تەندروستیم ناجێگیر دەبێت وە هیچ هاوڕێ و ئارەزویەکم نامێنێت پێکەنین ڕۆژ زۆر کورتە بەڵام دوای خانەنشین کردنم ، زۆر درێژ دەبێت دەبێت هەلێکی مامناوەندمان هەبێت چوارەم تێبینی ئێمە پێویست دەکات هاوسەنگی دابڕێژین بە ڕێگەیەکی هاوسەنگ پار هاوڕێیەکم هات بۆ بینینم وە ئاساییە بەلایەوە کە چیرۆکەکەیتان پێ بڵێم ، هاوڕێکەم هات بۆ بینینم پار وتی نیگڵ کتیبەکەتم خوێندەوە وە هەستم بەوە کرد کە ژیانم بە تەواوی هاوسەنگی نییە بەتەواوی کار دەستی بەسەردا گرتووە ڕۆژی ١٠ کاتژمێر کار دەکەم ، دوو کاتژمێریشم پێ دەچێت تا دەگەمە سەر کار هەموو پەیوەندییەکانم شکستی هێناوە ژیانم هیچی تیا نییە جگە لە کارەکەم بۆیە بڕیارم دا ئەم هەلە بقۆزمەوە و ڕێکی بخەم بۆیە بەشداری کرد لە سەنتەرێکی وەرزشی پێکەنین ئێستا من نامەوێت گاڵتەی پێ بکەم بەڵام چالاک بم لە ١٠ کاتژمێر کار لە نوسینگەکەم وەک جرجێک هاوسەنگ تر نیە ، چالاکترە پێکەنین هەرچەندە کردنی وەرزش و لەش جوانی خۆشە بەشێکی تر هەیە لە ژیاندا لایەنە بیرییەکان هەیە ، لایەنە سۆزدارییەکان هەیە هەرەها لایەنە ڕۆحییەکانیش هەیە بۆ ئەوەی هاوسەنگ بیت بە بڕوای من ئێمە دەبێت ئەمادە بین بۆ هەموو ئەو لایەنانە نەک تەنها ٥٠ ڕاهێنانی وورگ بکەم ئێستا لەوانەیە ئەمە قورس بێت لەبەر ئەوەی خەڵک دەڵێت ئەمە زۆر کارێکی گرانە و کاتم نییە بۆ وەرزش کردن تۆ دەتەوێت بچم بۆ کەنیسە و تەلەفۆن بۆ دایکم بکەم تێدەگەم بەڕاستی تێدەگەم کە ئەمە زۆر قورسە بەڵام ئەو ڕوداوەی کە دوو ساڵ لەمەوبەر ڕووی دا تێ ڕوانینێکی نوێی پێدام ژنەکەم ، لەناو ئامادە بواندایە ئەمڕۆ تەلەفونی بۆ کردم بۆ نوسینگە وتی نیگڵ پێویست دەکات کوڕە بچوکەکەمان بەریتەوە لە خوێندنگا لەبەرئەوەی ئەو دەبوایە لە شوێنێکی تر بوایە ئەو ئێوارەیە لەگەڵ سێ منداڵەکەی ترمدا بۆ یەک کاتژمێر زووتر لە ئیش گەڕامەوە وە هاریم هەڵگرت لای دەرگای خوێندنگە با پیاسە چووین بۆ باخی گشتی جۆلانەمان کرد و هەندێ یاریمان کرد پاشان بەیەکەوە ڕۆشتین بۆ کافترییایەک وە پیتزایەکمان خوارد بەیەکەوە پاشان گەڕاینەوە بۆ ماڵەوە وە لە گەرماو شتم و بیجامەی باتمانەکەیم لەبەر کرد پاشان بەشێک لە ( جەیمس و قۆخە گەورەکە) ی ڕۆڵد داڵسم بۆ خوێندەوە پاشان خستمە جێوە و دامپۆشی ماچێکی ناوچاوانیم کرد و ووتی شەو شاد هاوڕی پاشان لە ژووری نوستنەکەی هاتمە دەرەوە لە کاتێکدا لە ژورەکەی هاتمە دەرەوە وتی باوکە ؟ ، وتیم بەڵێ هاوڕی ؟ وتی : باوکە ئەمە خۆشترین ڕۆژی ژیانم بوو هیچم بۆ نەکردووە نەمبردووە بۆ ( دیزنی لاند ) و پلەی ستەیشنم بۆ نەکڕییوە ئێستا مەبەستەکەم ئەوەیە شتە بچوکەکان گرنگن ئەگەر زیاتر هاوسەنگ بیت بەمانەی شانۆیی گەورە نایەت لە ژیانتدا بە بچوکترین بەکار بوون لە شوێنێکی باشدا دەتوانیت گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی بکەی لە پەیوەندی یەکانتدا وە لە جۆری ژیانتدا بەم شتانە ، پێم وایە دەتوانین کۆمەڵگە بگۆڕیین لەبەر ئەوەی ئەگەر کەسانێکی باش ئەمە بکەن دەتوانین پێناسەی کۆمەڵگە بگۆڕیین بۆ سەرکەوتن وە دوور بین لە بیرۆکە سادەکان کە ئەو کەسەی زۆرترین پارەی هەیە کاتێ دەمرێت براوەیە بۆ پێناسەیەکی هەوسەنگ تر و قوڵتری چۆنییەتی ژیانی باش بیر و ڕام وایە کە بیرەکەیەکە شایەنی بڵاوکردنەوەیە چەپڵە
# hi/2Qf3fxTyllxN.xml.gz
# ku/2Qf3fxTyllxN.xml.gz
(src)="1"> " संक्रामक " एक अच्छा शब्द है .
(src)="2"> H1N1 के समय में भी , मैं इस शब्द को पसंद करती हूँ . हसीं संक्रामक है . जोश संक्रामक है . प्रेरणा संक्रामक है . हमने कुछ विलक्षण वक्ताओं से कुछ असाधारण कहानियां सुनी हैं . परन्तु मेरे लिए , जो उन सब के बारे में संक्रामक था वे सब संक्रमित थे जिसे मैं कहती हूँ
(src)="3"> " मैं कर सकता / सकती हूँ " कीड़ा . इसलिए , प्रश्न यह है कि , वे ही क्यों ? एक अरब से ज्यादा लोगों के देश में , थोड़े से( इतने कम ) क्यों ? क्या यह भाग्य है ? क्या यह संयोग है ? क्या हम व्यवस्थित रूप से और जान- बूझकर संक्रमित नहीं हो सकते ? अतः , अगले ८ मिनट में मैं आपको अपनी कहानी बताना चाहूंगी . मैं संक्रमित हुई जब मैं १७ साल कि थी , जब , रचना महाविद्यालय कि एक छात्रा के रूप में मैं उन युवकों से मिली , जो वास्तव में मेरे विचारों से सहमत थे , मुझे चुनौती दी , और हमने एक साथ बहूत सारी चाय पी . और मैं इस आश्चर्यजनक अनुभव से प्रभावित हुई , और वह अनुभव कितना संक्रामक था . मुझे यह एहसास भी हुआ कि मुझे तभी संक्रमित हो जाना चाहिए था जब मैं सात साल की थी . इसलिए , जब मैंने १० साल पहले रिवरसाइड ( Riverside ) विद्यालय शुरू किया तो यह एक प्रयोगशाला बन गयी , रचना कार्यविधि को मूल रूप देने और सुधारने की प्रयोगशाला जो ज्ञात रूप से दिमाग को " मैं कर सकता हूँ " के कीड़े से संक्रमित कर सके . और मैंने पाया , कि यदि शिक्षा को वास्तविक जीवन से जोड़ दिया जाये , कि यदि आप विद्यालय और जीवन के बीच की रेखा को धुंधली करते हैं , तब बच्चे जानकारी की एक यात्रा से गुजरते हैं , जहाँ वे बदलाव को देख सकते हैं , सक्षम होते हैं , बदलते हैं , और तब समर्थ होते हैं , बदलाव का नेतृत्व करते हैं . और इसने छात्रों की भलाई को बढाया . बच्चे ज्यादा निपुण हुए , और कम असहाय हुए परन्तु यह सब सामान्य बोध था . इसलिए मैं आपको एक छोटी सी झलक दिखाना चाहूंगी जो सामान्य अभ्यास रिवरसाइड ( Riverside ) में दिखता है . एक छोटी पृष्ठभूमि : जब मेरे कक्षा पांच के बच्चे बाल अधिकारों के बारे में जान रहे थे , उनसे आठ घंटों तक सुगन्धित तीलियाँ , अगरबत्तियां बनवाई जा रही थी ताकि वे अनुभव कर सकें कि बाल श्रमिक होना क्या होता है . इसने उन्हें बदल दिया . जो आप देखेंगे यह उनकी यात्रा है और तब उनकी पूर्ण धारणा है कि वे बाहर जा सकते हैं और संसार को बदल सकते हैं ( संगीत ) ये वे हैं अगरबत्तियां बनाते हुए . और दो घंटे में , जब उनकी कमर टूट गयी , वे बदल चुके थे . और जब ऐसा हुआ , वे शहर में लोगों को मना रहे थे कि बाल श्रम पूर्णतया समाप्त होना चाहिए .
(trg)="1"> پەتا وشەیەکی باشە تەنانەت لەسەردەمی ئەنفلۆنزای بەرازیشەوە ئەو وشەیەم هەر بە دڵ بوو پێکەنین پەتایە ، هەست و سۆز پەتایە بیروڕا پەتایە چەند چیرۆکیکی نایابمان بیستووە لەلایان چەند کەسێکی نایابەوە بەڵام بە بۆچونی من ، ئەوەی کە تیایاندا تەشەنەی کردبوو لەوانەیە کاریگەری ئەو شتەی لەسەر بێت کە من پێی دەڵێم مکرۆبی " من دەتوانم " کەواتە پرسیارەکە ئەوەیە : بۆ تەنها ئەوان ؟ لە شارێکدا کە بلوێن زیاتر مرۆڤی تێدایە بۆ ئەم بەشە کەمە ؟ ئایا ئەمە بەختە ؟ ، ئایا چانسە ؟ ئایا ناتوانین هەموو بە ڕێکو پێکی و بە ئاگاییەوە بەمەوە ئالودە ببین ؟ کەواتە ، لە هەشت خولەکی داهاتودا حەز دەکەم چیرۆکی خۆمتان بۆ بگێڕمەوە با باس لەو شتانە بکەم کە لەتەمەنی ١٧ ساڵێمدا توشی هاتم کاتێک قوتابی بووم لە لە کۆلێژی شێوەکاری چەند هەرزەکارێکم بینی کە بڕوایان بە بیرۆکەکانی من بوو بەرەنگاریان دەکردم ، چەندین جاریش چا- مان پێکەوە دەخواردەوە سەرسام بوم بەو هەستە خۆشانەی بەوە پەیدام دەکرد ئەم هەستە چەند زوو تەشەنە دەکات ! پاشان بۆم دەرکەوت کە دەبوایە من لە تەمەنی ٧ ساڵی یەوە ئالودەی ئەم شتانە ببومایە کەواتە ، کاتێک دەستم کرد بە دروستکردنی ( قوتابخانەی ڕیڤەرساید ) کە ١٠ ساڵ لەمەوپێش کرا بە تاقیگە تاقیگەیەک بۆ ئەزمونی سەرەتایی و پڕۆسەی دیزاین کردن کە دەتوانێت هەستیارانە کاریگەری لەسەر مێشك درووست بکات بە میکرۆنی " دەتوانم " من بۆم دەرکەوت کە ئەگەر فێربوون تایبەتمەند بکرێت بەبوارەکانی جیهانی ڕاستەقینەوە یاخود ئەگەر ئەگەر سنوری نێوان قوتابخانەو ژیان تێکبدرێت ئەو کاتە منداڵان دەتوانن بە ناو جیهانی( بە ئاگابوون) دا گەشت بکەن لەو شوێنەی کە دەتوانن گۆڕان ببینن دەتوانن بگۆڕدرێن پاشان دەبنە خاوەن دەسەڵات و ڕێبەری گۆڕانکارییەکان دەکەن ئەمەش ڕاستەوخۆ دەبێت هۆی زیادکردنی کامەرانی منداڵان منداڵان زیاتر بەتوانا دەبن وە کەمتر بی سود بەڵام ئەمانە هەمووی هەستێکی گشتی بوو کەواتە ، دەمەوێت تۆزێک سەرنجتان ڕاکێشم بەلای چۆنیەتی کارکردن لە ( ڕیڤەرساید ) ڕابردویەکی سادە : کاتێک قوتابیەکانی پۆلی پێنج فێری مافەکانی منداڵ دەبن ناچار دەکران داری بخورد بپێچنەوە بۆ ماوەی هەشت کاتژمێر بۆ ئەوەی بزانن مانای منداڵی کرێکار چییە ئەوە دەیان گۆڕێت ، ئەوەی دەیبینن ئەوە گەشتەکەیانە پاشان باوەڕهێنانی تەواوەتی بەوەی کە دەتوانن بڕۆن و جیهان بگۆڕن ( میوزیک ) ئەوە ئەوانن کاردەکەن دوو کاتژمێر دوای ئەوەی پشتیان شکا ئەوان گۆڕان کاتێک ئەمەش ڕویدا ئەوان دەچنە دەرەوەی شار و باوەر بە هەموو خەڵکی دەهێنن کە دەبێت ڕێگری لە کارکردنی منداڵان بگیرێت سەیری ( ڕاگاڤ ) بکەن ، لەو ساتەی کە دەم وچاوی دەگۆڕێت لەبەر ئەوەی لەوە تێگەیشتووە کە توانیویەتی بیرکردنەوەی ئەو پیاوە بگۆڕێت ئەمەش لەناو پۆلدا ڕونادات کەواتە ، کاتێک ( ڕاگاڤ ) ئەوەی تاقیکردەوە ئەو لەوەی کە بڵێت " مامۆستا پێی وتم " ەوە گۆڕدرا بۆ " من دەیکەم " و " من دەتوانم بیرکردنەوەی خەڵکی بگۆڕم " ئەم کردارەش دەتوانرێت پەرەی پێبدرێت و ڕاهێنانی لەسەر بکرێت بەڵام ئێمە باوانمان هەبوو کە دەیانگووت باشە ، منداڵەکانمان بکەن بە مرۆڤێکی باش کە لە زۆر باشەکان بێت بەڵام چی دەربارەی بیرکاری و زانست و زمانی ئینگلیزی ؟ پلەکانیانمان نیشان بدەن ئێمەش کردمان ، زانیاریەکان باوەرپێکراوبون کاتێ منداڵ دەسەڵاتی پێدەدرێت بە تەنها کاری باش ناکەن بەڵکو زۆر باش دەبن ، لە راستیدا زۆر زۆر باش دەبن کەواتە وەک دەبینن ، لە بەشێکی زۆری ناوچەکانی ئەم وڵاتەدا زیاتر لە ٢٠٠٠ قوتابخانە لە هندستان دەکرێتەوە منداڵانی ( ڕێڤەرساید ) بەسەر ١٠ باشترین قوتابخانەکانی هندستاندا سەرکەوتن لە بوارەکانی بیرکاری و زانست و زمانی ئینگلیزی دا کەواتە ئێستا کاتی ئەوە هاتووە ئەم سەرکەوتنە بەرینە دەرەوەی هندستان لە ١٥ی ئابی ٢٠٠٧ ، ڕۆژی ئازادی منداڵانی ڕیڤەرساید بەرەو ئەحمەد ئاباد بەڕێکەوتن تاکو کاریگەریان لەسەر درووست بکەن ئەمە دەربارەی قوتابخانەی ڕیڤەرساید نیە دەربارەی هەموو منداڵان بوو ، بەڵام ئێمە بێشەرم بوین ئیمە چوینە ناو ئۆفیسی دەزگای شارەوانی ، پۆلیس ڕۆژنامەکان ، بارەگای بازرگانییەکان بنچینەی قسەکانمان بریتی بوو لە " کەی لە خەو هەڵدەستن " وە دەزانن کە هێزێکی شاراوە لە ناخی هەموو منداڵێکدا هەیە ؟ کەی دەزانن کە منداڵ بونی هەیە لە شارەکەدا ؟ بە تەواوی دڵ و مێشکتان بۆ منداڵان بکەنەوە کەواتە ، وەڵامی شارەکە چی دەبێت ؟ لە ٢٠٠٧ - ەوە ، هەموو دوو مانگ جارێک حکومەت جادە قەرەباڵغەکان دادەخەن وە دەیانکەن بە یاریگایەک بۆ منداڵان ئەوەتا شارەکە بە منداڵان دەڵێن " تۆ دەتوانیت " ئاوەڕدانەوەیەک لە ویستی منداڵان لە ئەحمەد ئاباد ( زمانی هندی ) کەواتە ، قەڵەباڵغترین جادەکان داخران پۆلیسی هاتوچۆو شارەوانی هاوکارییان کردین هەموی بە منداڵ گیراوە خلیسکێنە دەکەن ، یاریەکانی سەر جادە دەکەن ئەوان یاری دەکەن ، یارییەکان بۆ هەموو منداڵان بە خۆڕاییە ( میوزیک ) ئەتول کاروال :
(src)="10"> ( संगीत ) अतुल करवाल :
(src)="11"> Aproch एक संस्था है जो बच्चों के लिए पहले काम कर चुकी है . और हम इसे शहर के दुसरे हिस्सों में फ़ैलाने को सोचतें हैं .
(src)="12"> ( संगीत ) किरण बीर सेठी : और शहर अपना खाली समय देगी . और अहमदाबाद को संसार का पहला बच्चों- के- अनुकूल जेब्रा क्रोसिंग मिला . गीत सेठी : जब शहर अपने बच्चों को देता है भविष्य में बच्चे शहर को वापस देंगे .
(trg)="2"> ( ئەپرۆچ ) ئەو دامەزراوەیەیە کە پێشتر کاری بۆ منداڵان کردووە هەروەها پلانمان وایە کە مەوداکەی فراوانتر بکەین بۆ بەشەکانی تری شار ( میوزیک ) کارین بێر سێسی : شارەکەش کاتی بەتاڵمان دەداتێ هەروەها ئەحمەد ئاباد یەکەمین شوێنی پەڕینەوەی ڕەنگاو ڕەنگی سەرشەقامی بەدەست هێنا لە جیهاندا کە منداڵان دروستییان کردووە گیت سێسی : کاتێک شارەکە دەدەن بە منداڵان لە داهاتودا منداڵان پاداشت دەدەنەوە بە شارەکە ( میوزیک )
(src)="14"> KBS : और इसी कारण से , अहमदाबाद भारत में पहले बाल- अनुकूल शहर के रूप में जाना जाता है . अतः , आपको एक नमूना मिल रहा है . पहले २०० बच्चे Riverside में . फिर ३०, ००० बच्चे अहमदाबाद में , और बढ़ रहे है . अब समय था भारतवर्ष को संक्रमित करने का . अतः , अगस्त १५ को , पुनः , स्वतंत्रता दिवस , २००९ , समान प्रक्रिया से सशक्त हो कर , हमने १००, ००० बच्चों को यह कहने के लिए सशक्त किया कि " मैं कर सकता हूँ " . कैसे ? हमने एक साधारण साधन नियत किया , उसे आठ भाषाओं में बदला , और ३२, ००० विद्यालयों में पहुंचे . हमने मूलतः बच्चों को एक बहूत ही साधारण चुनौती दी . हमने कहा , एक विचार लो , कुछ भी जो तुम्हे परेशान करता हो , एक सप्ताह चुनो , और करोड़ों जिन्दगियों को बदलो . और उन्होंने किया . बदलाव की कहानियां पूरे भारत से आने लगी पूरब में नागालैंड से , पश्चिम में झुनझुन तक , उत्तर में सिक्कम से , दक्षिण में कृष्णागिरी तक . बच्चे विभिन्न समस्याओं के समाधानों का निर्माण कर रहे थे . अकेलेपन से लेकर गली में गढ्ढे भरने तक , अधिक मदिरा पीने से उत्पन्न रोगों तक , और ३२ बच्चे जिन्होंने १६ बाल विवाह रोके राजस्थान में . मेरा मतलब है , यह अतुलनीय था . वस्तुतः पुनः पुष्टि करता हुआ कि जब बड़े बच्चों में विश्वास करें और कहें कि " तुम कर सकते हो " , तब वे करेंगें . भारत में संक्रमण . यह राजस्थान में है , एक गाँव . बच्चा : हमारे माता- पिता अनपढ़ हैं और हम उन्हें पढना लिखना सिखाना चाहते हैं .
(src)="15"> KBS : पहली बार एक ग्रामीण विद्यालय में जमघट एवं नुक्कड़ नाटक -- अनसुना -- अभिभावकों को यह बताने के लिए कि साक्षरता क्यों महत्वपूर्ण है .
(trg)="3"> کەی بی ئێس : لەبەر ئەم هۆکارە ئەحمەد ئەباد ناسراوە بە یەکەمین هاوڕێی منداڵانی هندستان کەواتە ، ئێستا لە بیرۆکەکە تێگەیشتن یەکەمجار ٢٠٠ منداڵ لە ریڤەرساید پاشان ٣٠، ٠٠٠ منداڵ لە ئەحمەد ئاباد ، تا بێت زیاتریش دەبێت ئێستا کاتی هاتووە کە کاریگەری بکەینە سەر هیندستان کەواتە ، لە ١٥ ئاب دا دووبارە ، ڕۆژی ئازادی ، ٢٠٠٩ بە هەمان شێوەی پڕۆسەکەی پێشوو هانی ١٠٠، ٠٠٠ منداڵمان دا کە بڵێن " من دەتوانم " چۆن ؟ دیزاینی هەندێ شتی تازەمان کرد وەرمانگێڕایە سەر هەشت زمان وە گەیشتە ٣٢، ٠٠٠ قوتابخانە لە بنچینەدا بەرەنگاری کردنێکی زۆر ئاسانمان دانا پێمان وتن ، یەک بیرۆکە وەربگرن هەرشتێک بێزاری کردیت یەک هەفتە هەڵبژێرن و بڕۆن بلوێنەها ژیان بگۆڕن توانیان بیکەن ، چیرۆکی گۆڕانکاری تەشەنەی کرد لە هەموو هندستاندا لە ( ناگەلاند) ەوە لە خۆرهەڵات تاکو ( چونجونون ) لە خۆرئاوا لە ( سکیم ) لە باکورەوە تاکو ( کریشنگای ) لە باشور منداڵان دیزاینی چارەسەری نوێێان کرد بۆ کۆمەڵێک کێشەی جۆراو جۆر ڕاستەوخۆ ، لە بری ئەوەی بە تەنیا دابنیشن و ببنە هۆکاری کێشە لەسەر شەقامەکان لە بری ئەوەی ئالودە ببن بە مادە کهولییەکانەوە ٣٢ منداڵ وازیان هێنا و ١٦ یان ژیانی هاوسەرگیریان کرد لە راجستان مەبەستم ئەوەیە ، ئەوە سەرسوڕهێنەر بوو دوبارە لە بنچینەدا کاتێک هەرزەکارەکان بڕوا بە منداڵان دەکەن وە دەڵێن " تۆ دەتوانی " ئەوانیش دەتوانن ئەمەش پەتاکەی هیندستانە ئەمە راجاستانە ، کە لادێە باوانمان نەخوێندەوارن ئێمەش دەمانەوێت فێری نوسین و خوێندنەوەیان بکەین یەکەمین یاری ڕاڵی و یارییەکانی سەرشەقام لە قوتابخانەی لادێکاندا ئەوان نەیان بیستبوو ، کەس بە باوانیانی نەگوتبوو کە خوێندەواری چەند گرنگە
(src)="16"> देखिये उनके माता- पिता क्या कहते हैं . पुरुष : यह कार्यक्रम आश्चर्यजनक है . हम लोग बहूत अच्छा महसूस करते हैं कि हमारे बच्चे हमें पढना लिखना सीखा सकते हैं . महिला : मैं बहूत खुश हूँ कि मेरे छात्रों ने यह अभियान चलाया . भविष्य में , मैं कभी अपने छात्रों कि क्षमता पर संदेह नहीं करूंगी . देखिये ? उन्होंने कर दिखाया है .
(src)="17"> KBS : हैदराबाद शहर का एक विद्यालय . बालिका :
(src)="18"> ५८१ . यह मकान संख्या ५८१ है .... हमें ५५५ से संग्रह शुरू करना है .
(trg)="4"> تەماشا بکەن بزانن باوانیان دەڵێن چی ئەم پرۆگرامە زۆر باشە هەستێکی زۆر خۆش بوو ، منداڵەکانمان دەتوانن فێری خوێندنەوە و نوسینمان بکەن من زۆر دڵخۆشم بەوەی کە قوتابیەکانم توانیان ئەوە بکەن لە داهاتودا ، من هەرگیز گومان لە توانای قوتابیەکانم ناکەم بینیتان ، ئەوان توانیان بیکەن قوتابخانەیەکی ناوخۆیی لە حەیدەر ئابا ٥٨١ ، ئەو خانووە ٥٨١- ە .. پێویستە دەست بە کۆکردنەوەکە بکەین لە ٥٥٥ ەوە کوڕان و کچانی حەیدەر ئابا دەچنە دەرەوە کارێکی زۆرە سەخت بوو ، بەڵام کردیان لەگەڵ ئەوەی کە زۆر منداڵن ، بەڵام کاری زۆر باشیان کردووە یەکەم جار هەستان بە پاکردنەوەی کۆمەڵگا ، پاشان حەیدەر ئابا ، بەم نزیکانەش هندستان ئەمە وەک ئیلهامێک وابوو بۆ من ، وا دیار نەبوو کە ئەوان هێندە شتیان لە ناخدا هەبێت سوپاس بۆ ئێوە ، خانمان و پیاوە بەڕێزەکان لە هەڕاجەکەماندا وێنەی زۆر جوانمان لایە بۆتان پارەکەشی بۆ کاری زۆرباش بەکار دەهێنین ئەو پارەیەی کە ئێوە دەیدەن بە ئێمە ، بەکاردەهێنرێت بۆ کڕینی ئامێری بیستن ئێوە ئامادەن ؟ ، خانمان و پیاوە بەڕێزەکان ؟ بینەر : بەڵێ ئێوە ئامادەن ؟ بینەر : بەڵێ ئێوە ئامادەن ؟ بینەر : بەڵێ کەواتە ، پەیمانی میهرەبانی لێرەدا دەستپێدەکات شانۆی سەر جادە ، هەڕاج کردن ، سکاڵا نامە واتە , ئەوان ژیان دەگۆڕن زۆر نایاب بوو کەواتە ، چۆن بتوانین بە بەهێزی بمێنینەوە ؟ چۆن بتوانین بەهێز بمێنینەوە لەو سۆز و تینە ؟ لەو هێزە ؟ لەو هەستە زۆرە ؟ دەزانم ئەوە ئاشکرایە بەڵام دەمەوێت کە کۆتایی قسەکانم بە باسکردنی بەهێزترین سومبولی گۆڕان بێت کە ئەویش غاندی- یە ٧٠ ساڵ لەمەوبەر ، تەنها یەک پیاو بەس بوو تا کاریگەری بکاتە سەر نەتەوەیەک بە هێزی " ئێمە دەتوانین " کەواتە ، ئەمڕۆ کێیە ئەو کەسە کە بتوانێت ئەم پەتایە بگوازێتەوە لە ١٠٠، ٠٠٠ منداڵەوە بۆ ٢٠٠ ملێۆن منداڵ لە هندستان ؟ کۆتا شت کە بیستم ، پێشینەکانمان دەڵێن کە " ئێمە خەڵکی هندستانین " وانیە ؟ کەواتە ، ئەگەر ئێمە نەبین ئەی کێ بیکات ؟ ئەگەر ئێستا نەبێت کەواتە کەی ؟ وەک وتم ، پەتا ( تەشەنە کردن ) وشەیەکی جوانە سوپاس چەپڵە
# hi/2f4nIAxCCGaa.xml.gz
# ku/2f4nIAxCCGaa.xml.gz
(src)="1"> नमस्कार , मैं माइकल शेर्मर , Skeptics Society का निर्देशक हूँ ,
(src)="2"> " Skeptic " ( इस्केपटिक ) पत्रिका के प्रकाशक । हम असामान्य , छद्म विज्ञान के दावों की जांच करते हैं , और सीमांत समूहों और संप्रदायों और सभी प्रकार के दावे - विज्ञान और छद्म विज्ञान और गैर विज्ञान और व्यर्थ विज्ञान , जादू विज्ञान , रोग विज्ञान , बुरे विज्ञान , गैर विज्ञान और सादे पुराने बकवासो के दावे । और अगर हाल ही में जब तक आप मंगल ग्रह पर नहीं रहे हो , आपको पता है कि वहाँ इस तरह की बहुत बातें हैं । कुछ लोग हमें डीबंकरस ( debunkers ) कहते हैं , जो कि एक तरह का नकारात्मक शब्द है । लेकिन चलिए इसका सामना करे - बकवास के लिए बहुत कुछ है , और हम पुलिस के बकवास खत्म करने वाले दस्ते की तरह हैं । शायद , हम थोड़े से बुरे विचारों के राल्फ नडेरस की तरह हैं ( हँसी )
(src)="3"> - बुरे विचारों को अच्छे विचारों के साथ बदलने की कोशिश कर रहे हैं । मैं आपको बुरे विचार का एक उदाहरण दिखाता हूँ । मैं इसे मेरे साथ ले आया । यह हमें परीक्षण करने के लिए NBC Dateline द्वारा दिया गया था । यह है - यह पश्चिम वर्जीनिया के Quadro Corporation द्वारा निर्मित है । इसे Quadro 2000 Dowser Rod( खोजक छड़ ) कहा जाता है । ( हँसी ) यह एक टुकड़ा हाई स्कूल प्रशासकों को 900 डॉलर में बेचा जा रहा था । यह रेडियो शेक एंटीना के साथ जुड़ा हुआ प्लास्टिक का एक टुकड़ा है । आप इसे जमीन के भीतर सभी प्रकार की चीजे पता लगाने के लिए कर सकते हैं , लेकिन ये वाला छात्रों के लाकर्स में मारिजुआना पता करने के लिए बनाया गया था । ( हँसी ) तो यह इस तरह से काम करता है , आप दालान में जाओ और अगर आप देखते हैं कि यह एक विशेष तिजोरी की ओर मुड़ता है , और फिर आप उस लॉकर को खोलें । तो यह कुछ इस तरह दिखता है । मैं आपको दिखाता हूँ ।
(trg)="1"> چۆنن ، من مایکل شێرمهرم ، بهڕێوبهری کۆمهڵگهی گوماناوی بڵاوکراوهی گۆڤاری گومان ئێمه لێکۆڵینهوه له داواکاری نادیار دهکهین ، زانستی درۆیینه بهشێکی گرووپهکه و ڕێبازهکان و داواکارییه جۆراو جۆراکانی نێوان زانست و زانستی درۆیینه و نازانستی و زانستی زانستی جادووکردن ، زانستی نهخۆشییانه ، زانستی خراپ ، نازانستیانه وە بیرۆکه بێمانا کۆنهکان مهگهر نا بهم نزیکانه له مارس بووین دهزانی لهوێ شتی زۆری لهوه لێیه ههندێ خهڵک پێمان دهڵێن درۆزنهکان که شێوازێکی نێگهتیڤه بهڵام ، با ڕوبهڕوی ببینهوه -- زۆرێک درۆزن ههیه وه ئێمه وهک پهله درۆزنهکانی بهڕێوبهرایهتی پۆلیسین ، لهدهرهوه ههڵدهقوڵێین ئێمه تا ڕادهیهک له ( ڕالف نادێرس ) دهچین له بیرۆکهی خراپ دا پێکهنین ههوڵ دهدهین بیرۆکه خراپهکان بهباشی بگۆڕین نمونهیهکی بیرۆکهی خراپتان نیشان دهدهم لهگهڵ خۆمدا هێناومه ئهمه لهلایان ( دەزگای بڵاوکراوەی نیشتیمانی ) دراوه به ئێمه بۆ تاقیکردنهوه ئهمه -- ئهمه لهلایەن کۆمپانیاکانی ( کواردۆ ) له ڕۆژئاوای ڤێرجینا بهرههم هێنراوه ئهمه ( کوردۆ ٢٠٠٠ داوزێر ڕۆد) ی پێدهوترێت پێکهنین ئهمه به بهڕێوبهرانی قوتابخانه ئامادهییهکان فرۆشرا به ( ٩٠٠ ) دۆلار بۆ ههر پارچهیهک ئهمه پارچهیهک پلاستیکه لهگهڵ ئاریهلی ڕادیۆیهک تۆش دهزانی بۆ چهندین شت بهکاری بهێنیت ، بهڵام ئهم جۆره تایبەتیانه دروست کراوه بۆ دۆزینهوهی ( ماریوانا ) لهلۆکهری قوتابییهکان پێکهنین لهبهرئهوه ، ئهوشێوهیهی کاری پێ دهکرێت ئهوهیه ، دهچیته خوارهوهی هۆڵهکهو دهبینی ئهگهر ئهمه بهرهو لۆکهرێکی تایبهت لاردهبێت ، و دوایی لۆکهرهکه دهکهینهوه لهبهرئهوه ، لهم شێوهیه دهچێت من نیشانتان دهدهم پێکهنین نهخێر ، ئهمه جۆرێکه له لاربوونهوهی لایەنگرتن لهبهرئهوه ، من ئهوه نیشان دهدهم ، ئهم زانسته ، لهبهرئهوه ئێمه تاقیکردنهوهیهکی کۆنتڕۆڵ کراوه بهدڵنیاییهوه بهم شێوه دهبێت پێکهنین بهڕێز ، تکایه گیرفانت بهتاڵ دهکهیت ، بهڕێز ؟ پێکهنین کهواته پرسیارهکه ئهوه بوو ، بهڕاستی دهتوانین ماریوانا له لۆکهری قوتابییهکان بدۆزیتهوه وهڵامهکه ئهوهیه ، ئهگهر تۆ بڕێکی زۆریان بکهیتهوه ، بهڵێ پیکهنین چهپڵه لێدان بهڵام . لهزانست دا ، پێویسته ئێمه چاودێری وون بوهکان بکهین نهک تهنها لێدراوهکان لهوانهیه ، ئهوه کلیلی وانه کورهتهکهم بێت لێره ، ئهوهیه که بهم شێوهیه فیزیا کاردهکات ، ئهستێره ناسهکان ، فاڵچیه کارت خوێنهرهوهکان بهم شێوهیه خهڵك لێدانهکانی بیر دهبێت و وون بووهکان لهبیر دهکات لهزانست دا پێویسته ههموو داتا بهیسهکان بهێڵینهوه وە تهماشا دهکهین ئهگهر ژمارهی لێدانهکان بهجۆرێک بمێنێتهوه له ژماره گشتییهکه که تۆ له ڕێگهی چانسهوه وهری دهگریت لهم کهیسهدا ، ئێمه تاقیمان کردهوه دوو سندوقی نا ڕوون ( تاریک) مان هێنا یهکێکیان ڕازی بوونی حکومهتی بۆ ماریوانا تێدایه ، ئهوی تریان هیچ نییه لە ( % ٥٠) کهی لهکاتی خۆیدا وهرگرت که بهتهواوی ئێمه چاوهڕێمان دهکرد له هاندانی کۆینێک کهواته ، ئهوه نمونهیهکی خۆش بوو لێره لهبارهی ئهو شته ئێمه دهیکهین گومان بڵاوکراوهیهکی ههفتانهیه ههریهکهیان مهبهستێکی تایبهتی ههیه ، وهک ئهمهیان که لهبارهی زانیاری یه له داهاتوودا ئایا خهڵک زیرهک تر یان تهمهڵتر دهبن ؟ من بیرۆکهیهکم ههیه وهک خۆم چونکه من له ئیشهکهدام بهڵام ، لهڕاستیدا ، دهردهکهوێت که خهڵک زیرهک تر دهبن لە( سێ خاڵی ) ئای کیو له ( ١٠ ) ساڵدا بهرزدهبێتهوه شتێکی سهرنج ڕاکێشه لهگهڵ زانست دا ، بیر له گومان وهک شتێک یان ههتا زانست وهک شتێک مهکهرهوه ئایا زانست و ئاین لهگهڵ یهکتر دهگونجێن ؟ وهک ئهوه وایه ، ئایا زانست و دامهزراندنی بۆری ئاو لهگهڵ یهکتر گونجاون ئهمانه -- ئهوانه دوو شتی زۆر جیاوازن زانست شتت نیه ، ئهوه فرمانه ڕێگهیهکه بۆ بیرکردنهوه لهبارهی شتهکانهوه ڕێگهیهکه بۆ تهماشاکردنی ڕوناک کردنهوهی سروشتییهکان بۆ ههموو دیاردهکان مهبهستم ئهوهیە ، زیاتر لهچی دهچێت سهرباری زانیاری دانیشتوانی زهوی یان دهوری دووجاکان له گهشت کردن بۆ ماوهیهکی زۆر دوور لهنێوان ئهستیرهکان بۆ جێهیشتنی بازنهیهکی خهرمانهیی له کێڵگهی بوب ی جوتیار له پهکیربروش ، کانساس بۆ بهرزکردنهوه سکێپتیج کۆم سایته ئهلکرۆنیهکان ؟ یان زۆر لهوه دهچێت که خوێنهری " گومان " ئهمهی به فۆتۆشۆپ کردبێت لهههموو بارو دۆخێکدا ، پێویسته پرسیار بکهین پێکهنین چ جۆره لێکدانهوهیهک باشتره ؟ وه پێش ئهوهی شتێک لهدهرهوهی ئهم جیهانه بڵێین پێویسته سهرهتا دڵنیابین لهوه که لهم جیهانه نهبێت ئهوهی زیاتره که ( ئارنۆڵد ) ههندێ یارمهتی مرۆڤی وهرگرت له ههڵبژاردن بۆ پۆستی پارێزگار ؟ یان " ههواڵی ههفتانهی جیهان " شت دروست دهکات ؟ پێکهنین بهشێک لهوه -- ههمان مهبهست بهشێوهیهکی جوان ئاشکرا کرا لێره لهم کارتۆنهی سیدنی هاریس بۆ ئهوانهی بهشی دواوه ، لێره دەڵێت : دوایی موعجیزهیهک ڕوودهدات وابزانم پێویسته ئێوه زیاتر ڕوون بن لێره له ههنگاوی دووهم دا ئهم سڵایده تایبهته بهتهواوی گفتوگۆی دیزاینی زانیاری ههڵدهوهشێنێت هیچ شتێکی زیاتر نیه لهوه چهپڵه لێدان دهتوانی بڵێیت موعجیزهیهک ڕوودهدات ئهوه تهنها هیچ ڕونکردنهوهیه نادات بهدهستهوه هیچ شتێک دابین ناکات ، هیچ شتك نیه تاقی بکرێتهوه ئهمه کۆتایی گفتوگۆکهیه لهبارهی زانیاری دیزاین دروست کهرهکان بهڵام ، ئهوه ڕاسته ، زاناکان ههندێ کات بابهتهکان فڕێدهدهن کاتێک زمانهوانی جێی خۆی دهگرێت -- وزهی ڕهش یان کێشهی ڕهش یان شتێکی وهک ئهوه ههتا بۆمان دهردهکهوێت که ئهمه چییه ، ئێمه تهنها ئهمهی پێدهڵێن ئهمه سهرهتای زنجیرهی ڕاستهقینهیه بۆ زانست بۆ دروستکهرانی زانیاری دیزاین ، ئهمه کۆتایی زنجیرهیهکه کهواته ، دووباره ، دهتوانین ئهم پرسیاره بکهینهوه : کامیان زۆر باوه ؟ ئایا کهشتی بۆشاییهکان یان یهک ههڵه یهک ڕهنگهکان بێ ( یو ئێف ئۆ ) یان ههتا ساختهکان ؟ ئهمه وێنهی ( یو ئێف ئۆ ) لە ماڵهکهمهوه له ئهلتادێنا کالیفۆرنیا تهماشای خوارهوی ( پاسادێنا ) دهکات ئهگهر زۆر له ( بویک) ی کهپ بچین چونکه وایه ههتا پێویست به فۆتۆشۆپ نیه ، پێویستت به کهلوپهلی تهکنهلۆژیای بهرز نییه پێویستت بهکۆمپیوتهر نییه ئهمه وێنهی کامێرهیهکی فڕێدراوی ، کۆداکی ئینستماتیکه تهنها کهسێک ههبێت لهسهر شهقامهکه به کهپێکی تایهوه ئامادهبێت بۆ ڕۆشتن کامێرهکه -- ئامادهیه پێکهنین کهواته ، لهگهڵ ئهوهی که شیاوه زۆربهی ئهم شتانه ئهصڵی نین یان خهیاڵاوین یان بهم شێوهیه که ههندێکیان ڕاستهقینهن لهوه دهچێت که ههموویان ئهصڵی نهبن ، وهک بازنهیی دانهوێڵهکان بهشێوهیهکی جدی تر ، لهههموو زانست دا ئیمه بۆ باڵانسێک دهگهڕێین لهنێوان داتا و بیرۆکه لهبارهی گالیلۆیه ، ئهو دوو کێشهی ههبوو کاتیک تەلسکۆبهکەی خسته سهر ( ساتورن) دا ههساره سهرهتا ، هیچ بیرۆکهیهک نهبوو لهسهر بازنهیی پهیوهندی ههسارهکان وه دووهم ، داتاکانی ناڕوون و لێڵ بوون ئهو نهیتوانی ئهوه بهباشی دهربخات که تهماشای دهکرد لهبهرئهوه ، نوسی که ئهوهی بینیوه ئهوهم بۆدهرکهوت که دورترین ههساره سێ لاشهی ( پارچه ) ی ههیه ئهمه نهبوو که ئهو لهکۆتایدا بینیبوو کهواته ، بهبێ بازنهی پهیوهندی ههسارهکان و لهگهڵ داتای ناڕوون دا ناتوانی بیرۆکهیهکی باشت ههبێت ئهوه ههتا ساڵی ١٦٥٥ چارهسهر نهکرا ئهمه کتێبی ( کرستیان هوجین) ه که ههموو ههڵهکانی کۆکردۆتهوه که خهڵک کردوویانه له ههوڵدان بۆ دهرخستنی ئهو شتانه له ( سارتورن ) ڕودهدات ئهوه نههاتهدی ههتا هوجین دوو شتی ههبوو ئهو بیرۆکهیهکی باشی ههبوو لهبارهی بازنهی پهیوهندی ههسارهکان و چۆن سیستهمی خۆری کاردهکات دوایی ، ئهو باشترین تەلسکۆبی ههبوو ، داتای زۆر دیار و ئاشکرا که دهیتوانی ئهوه ئاشکرا بکات کاتێک زهوی بهخێرایی دهڕوات بهپێی یاساکانی ( کێبلهر ) له ساتورن ، دوایی دهتوانیین لهگهڵی بڕۆین ئێمه گۆشهکانی بازنهکان دهبینین له گۆشهی جیاوازدا له ڕاستیدا ، ئهو دهردهکهوێت که ڕاسته کێشه له ههبوونی بیرۆکهدا ئهوهیهکه لهوانهیه بیرۆکهکان لایەنگری یهک لایەنهی ههبێت کهواته ، یهکێک له کێشهکانی لێکدانهوهکان بۆچی خهڵکی باوهڕ بهشتی نامۆ دهکات ئهوهیه که شتهکانمان له ئاستیکی ئاسان دان دوایی ، من دهچمه سهر بابهتی جدی تر ئێمه دهمانهوێت ڕوکهشهکان ببینین ئهم ڕوکهشه مارسه ، که لهساڵی ١٩٧٦ وه ههموو جوڵهکان دهدات به ناسا بۆ وێنهگرتنی ئهو ناوچهیه چونکه خهڵک پێی وابوو ئهمه تهلارسازییهکی گهورهیه له لایان ( مارتیسانس ) کراوه دهرکهوت ، ئهوه نزیکه له ساڵی ٢٠٠١ ئهگهر چاویش دابخهیت ، هێشتا دهتوانی ڕوکهشهکه ببینیت وه کاتێک چاو دادهخهیت ، ئهوهیه که دهیکهیت ئهوهیه دهگۆڕێیت له دانهوێڵهیهکی باشهوە بۆ دانهوێڵهیهکی ڕهق کهواته ، تۆ کوالێتی داتاکان کهم دهکهیتهوه ئهگهر من پێت نهڵێم بۆچی بگهڕێیت ، هێشتا ڕوکهشهکه دهبینیت چونکه ئێمه بهشێوهیهکی گۆڕاو ڕوکهشهکان دهبینین ڕوکهشەکان گرنگن بۆ لایهنی کۆمهڵایهتی خۆمان بهدڵنیاییهوه ڕووکهشهکان ئاسنن بۆ بینین پێکهنین لهوێ دهتوانی ڕوگهشی مارس ببینیت ئهگهر گهردون ناسهکان بۆق بونایه لهوانهیه ئهوان ( کێرمیس ) ببینین وهک بۆق لهوێ دهیبینیت ؟ ئهو قاچه بۆقیە بچوکانه یان ئهگهر جیولۆجییهکان فیل بونایه ؟ دروست کردنی ئایکۆنی ئاینی پێکهنین لهساڵی ١٩٩٦ لهلایەن ( تێنسس باکیر ) دۆزرایهوه ئهو پێنج ڕهشی تاوان بارکردن بۆ بینینی ڕاهیبهکان ههتا ، ئاشتی بهرقەورار کرد لهلایەن دایکه ( ترێسا) ی پارێزهر ئهمه خانمهکهمان ، گوادهلوپی و خانمهکهی ( واتسۆن ڤیل) ه لهخوارهوی شهقامهکه یان لێرهوه بهشی سهرهوهی شهقامهکهیه ؟ داوهرینی دار زۆر باشه چونکه ئهو جوان دیار و لابهلا ڕهش و سپی و دهتوانی داخوازییهکی بنکهییانه وهربگریت مرۆڤهکان بهشێکی حهزلێکراون بۆ ئاژهڵهکان ئهمه ( ڤێرمین ماری) یه لهلایهکی شوشه پهنجهرهیهک له ساوپاولۆ ئێستا ، ئهمه دروست کراوی ( فیرجین ماری ) یه لهسهر ساندویچی پهنیر که لهڕاستیدا ، له گازینۆی لاس فێگاس ههڵواسراوه بهدڵنیاییهوه ئهمه له ئهمهریکا پێکهنین گازینۆکه ( ٢٨، ٥٠٠ ) دۆلاری دابه ( ئی بهی ) بۆ ساندویچی پهنیر پێکهنین بهڵام ، بهڕاستی فیرجین ماری له کێ دهچێت ؟ پێکهنین ئهوه جۆرێک له لێبوردهیی ههبوو لهساڵی ١٩٤٠ فێرجینا ماری له کلێرواتهره ، له فلۆریدا لهڕاستیدا ، من ئهوهم بینی چهندین خهڵک لهوێ بوو -- ڕاستیهکه گهیشته ئهوان کورسی کهسی کهم ئهندام و دارشهق و ههتا دوایی وه ئێمه ڕۆیشتین و لێکۆڵینهوهمان کرد تهنها بۆ ئهوهی شتێکت بدهینێ -- ئهمه داوکینه ، من و ڕاندی یه جوانهکهیه لهنزیک ئهو دوانه ، وێنهیهکی دوو نیویی هەیە ههموو ئهم مۆمانه لهبهرئهوه ، ڕۆشتین بهدهوری بهشی دواوه ، تهنها بۆ بینینی ئهوهی که لێره چی ڕوودهدات که دهرکهوت له ههرشوێنێک برژێنهر ههبێت لهگهڵ دارخورما تۆ کاریگهریهکهت دهست دهکهوێت ئهم فێرجین ماری یه لهبهشی دواوه ، که دهستیان کرد به سڕینهوه وابزانم تۆ تهنها دهتوانی موعجیزهیهکت ههبێت له بینایهکدا پێکهنین لهبهرئهوه ، ئهمه موعجیزهیهکی باشه بۆ ماری ، یان موعجیزهی مارجه ؟ پێکهنین دواتر من بهنمونهیهکی تر کۆتایی پێ دههێنم لهگهڵ ئۆدیۆ ، بینینه خهیاڵاوییهکان ئهم فیلمه ههیه ، ژاوهژاوه سپی یهکه لهگهڵ مایکل کیتۆن لهبارهی قسهکردنی مردووهکان لهگهڵ ئێمه بهوبۆنهیهوه ، ههموو بابهتی قسهکردنهکه لهگهڵ مردوودا ، شتێکی گهوره نییه ههموو کهسێک دهتوانێت بیکات وا لهمردووهکان دهکات قسهبکهن و ئهمهش بهشه قورسهکهیه پێکهنین لهم دۆخهدا ، لهبارو دۆخی ئهلکترۆنی شاردنهوهی ئهم نامانه وێب پهیجێک ههیه ( ئاخاوتنی پێچەوانە ) کهمن داونلۆدی ئهم شتانه دهکهم ئهمه بهشه تازهکهیهتی -- ئهمه باناوبانگ ترین یانه لهناو ههموویاندا ئهمه ڤێرژنی تازهیه ئهم گۆڕانییه بهناوبانگهیه ، مۆسیقا
(src)="13"> लड़का , क्या आप बस इसे पुरे दिन नहीं सुन नहीं सकते ?
(src)="14"> ( हँसी ) सब ठीक है , यहाँ यह पीछे की दिशा में , और देखे अगर आप छुपा संदेश सुन सकते है जो कि माना जाता है कि इसमें हैं । ( संगीत )
(trg)="2"> کوڕینە ، ناتوانن تهنها گوێ لهوه بگری بهدرێژایی ڕۆژ ؟ پێکهنین زۆر باشه ، ئهمه بهشی پشتهوهیهتی ببینه ئهگهر تۆ بتوانیت نامه شاراوهکان بیبینن لهوێیه ، مۆسیقا
(src)="15"> आपको क्या मिला ? दर्शक : " शैतान . " माइकल शेर्मर : ´शैतान ? " ठीक है , ठीक है , कम से कम हमें " शैतान " मिल गया अब , मैं अपने दिमाग के श्रवण भाग को नियंत्रित करूँगा आपको बताने के लिए कि आपको क्या सुनना चाहिए , इसे फिर से सुनिए । ( संगीत )
(trg)="3"> چیت دهست کهوت ؟ بینهران ، ساتان مایکل شێرمێر ؛ ساتان . باشه ، بهلایهنی کهمهوه " ساتان " دهست کهوت ئێستا . من دەگەم بە بەشی سەرەکی بیستنت لە مێشکتدا تاپێتان بڵێ ئهوهی که پێویسته گوێتان لێبێت ، و دوباره گوێی لێبگرنهوه . مۆسیقا
(src)="16"> ( हँसी ) ( अभिवादन ) आप इसे चूक नही सकते जब मैं आपको बताऊ कि वहाँ क्या है । ( हँसी ) अब मैं एक सकारात्मक , अच्छी , कहानी के साथ अंत कर रहा हूँ
(src)="17"> Skeptics एक बिना लाभ वाले शैक्षिक संगठन के बारे में । हम हमेशा उन छोटी छोटी अच्छी चीजें को देखते है जो कि लोग करते हैं । और इंग्लैंड में , वहाँ एक पॉप गायक है । आजकल इंग्लैंड में बहुत लोकप्रिय गायिका हैं , केटी मेलुआ । और उन्होंने एक खूबसूरत गीत लिखा था । 2005 में शीर्ष पांच में था , इसका नाम " बीजिंग में नौ मिलियन साइकिल . " है| यह एक प्रेम कहानी है - वो ब्रिटेन के नोरा जोन्स की तरह है - कैसे वह अपने प्रेमी से कितना प्यार करती है इसके बारे में , और नौ मिलियन साइकिल की तुलना में , और इसके आगे । और एक अंश है । ♫ हम 12 अरब प्रकाश वर्ष से किनारों से दूर हैं ♫ ♫ यह एक अनुमान है ♫ ♫ कोई भी कभी नहीं कह सकता है कि यह सच है ♫ ♫ , लेकिन मैं जानती हूँ कि मैं हमेशा तुम्हारे साथ रहूंगी ♫ खैर , यह अच्छा है । कम से कम वह इसके करीब है । यह अमेरिका में होगा , " हम 6000 प्रकाश वर्ष से किनारे से दूर हैं . "
(src)="18"> ( हँसी ) लेकिन मेरे दोस्त , सिमोन सिंह , कण भौतिक विज्ञानी अब विज्ञान शिक्षक बन गए है , और उन्होंने " बिग बैंग " पुस्तक लिखी । वो हर मौके का उपयोग करते है , अच्छे विज्ञानं को बढ़ावा देने के लिए । और इसीलिए , उन्होंने " द गार्जियन " में केटी के गीत के बारे में एक टुकड़ा लिखा था , जिसमे उन्होंने कहा , ठीक है , कि हमे बिल्कुल पता है कि हम कितने पुराने , कितने दूर है किनारे से । आपको पता है , यह १2 - यह 13 . 7 अरब प्रकाश वर्ष है , और यह एक अनुमान नहीं है । हमे त्रुटि की संभावना के सांथ पता है कि यह कितने करीब है । और इसलिए , हम कह सकते हैं , यद्यपि एकदम सच नहीं , सच होने के बहुत करीब । और , उन्हें धन्यवाद देने के लिए , कैटी ने उन्हें फोन किया इस टुकड़े के छापने के बाद । और कहा , " मैं बहुत शर्मिंदा हूँ । मैं खगोल विज्ञान क्लब की सदस्य थी , और मुझे पता होना चाहिए था " और वह गीत को सुधारा । तो मैं नए संस्करण के साथ समाप्त करूँगा । ♫ हम 13 . 7 अरब प्रकाश वर्ष से दूर हैं ♫ ♫ देखे जाने वाले ब्रह्मांड के किनारे से ♫ ♫ यह अच्छा अनुमान है त्रुटियों की संभवना के भीतर ♫ ♫ और उपलब्ध जानकारी के साथ ♫ ♫ मेरी भविष्यवाणी है कि मैं हमेशा तुम्हारे साथ रहूंगी ♫ ( अभिवादन ) कितना अच्छा है ?
(trg)="4"> پێکهنین چهپڵه لێدان ناتوانن ئهوه لهدهست بدهن کاتێک پێتان دهڵێم کهچی لهوێیه پێکهنین زۆرباشه ، من بهچیرۆکێکی خۆش و کورت کۆتایی پێ دههێنم لهبارهی -- سکێپتکس ڕێکخراوی پهروهردهیی قازانج نهویسته ههمیشه ئێمه بهدوای شتی باشتردا دهگهڕێین که خهڵک دهیکات له ئینگلتهرا ، گۆرانی بێژی پۆپ ههیه یهکێک له گۆرانی بێژه باناوبانگهکانی پۆپ له ئنگلتهرا ، کهیت مێلایە ئهو کچه گۆرانییهکی خۆشی نوسییوه بهرزترین گۆرانیهکانی لە ساڵی ( ٢٠٠٥) بوو بهناوی ، نۆمیۆن پایسکیل له پهکین چیرۆکێکی خۆشهویستیه -- ئهو جۆرێکه له ( نۆرا جۆنس ) له بهریتانیا که چهند خۆشهویستهکهی خۆش دهوێت وه بهراورد لهگهڵ نۆ ملیۆن پایسکیل و بهردهوام بوون ئهو ئهم نوسینەی ههیه لێره ئێمه ( ١٢ ) بلیۆنین له قراخی ساڵدا ئهوه گریمانهیهکه ههرگیز کهس ناتوانێت بڵێت ئهوه ڕاسته بهڵام دهزانم که من ههمیشه لهگهڵ ئێوه دهبم ئهوه جوانه بهلایهنی کهمهوه ، ئهو نزیک بویهوه له ئهمهریکا دهبێت ، ئێمه ( ٦٠٠٠) ین له قهراغخ ساڵی ڕوناکی دا پێکهنین بهڵام هاوڕێکهم مسیمۆن ساین ، شارهزای فیزیا ، ئێستا بووه به مامۆستای زانست وه کتێبێکی نوسیوه ، ( تهقینهوه گهورهکه ) و دوای ئهوه ئهو ههموو ههڵهکان بهکار دههێنێت بۆ گهشهکردنی زانستێکی باش ئهو لهبارهی گۆرانیەکهی کهیتی ، له گاردیان نوسیویهتی که دهڵێت ، بهباشی دهزانین چهند کۆنه ، چهند لهقهراخهکهوه دووره دهزانی ، ئهوه ( ١٢) یه -- ( ١٣، ٧ ) بلیۆن ساڵی ڕوناکی ، ئهوه گریمانهیهک نییه دهزانی ، لهگهڵ ههڵهیهکی وورد لهوێ ، چهند نزیکه لهبهرئهوه ، دهتوانین بڵێین ، لهگهڵ ئهوهی تهواو ڕاست نییه ، زۆر لهڕاستیهوه نزیکه بۆ خهڵات کردنی ، کهیتی بانگی کردووه دوای ئهوهی ئهو بابهته دهرکهوت وتم ، من زۆر شهرمهزار بووم من ئهندام بووم لهیانهی گهردوون ناسی و دهبوایه باشتر بمزانیایه ئهوه گۆرانیهکهی دووباره کردهوه لهبهرئهوه ، من کۆتایی دێنم به ڤێرژنێکی نوێ ئێمه ( ١٣، ٧ ) بلیۆن ساڵی ڕوناکین لهقەراخ جیهانی دۆزراوهدا ئهوه خهمڵاندنێکی باشه لهگهڵ شیکردنهوهیهکی ناڕاست وه لهگهڵ زانیارییه لهبهر دهستهکان من پێشبینی ئهوه دهکهم ههمیشه لهگهڵ تۆ بکهم چهپڵه لێدان ئهوه چهند خۆشه چهپڵه لێدان
# hi/31QGMCYW2dyG.xml.gz
# ku/31QGMCYW2dyG.xml.gz
(src)="1"> ( यांत्रिक शोर ) ( संगीत )
(trg)="1"> ( دەنگێن ئامیرێن میکانیکي )
(trg)="2"> ( موزیک )
(src)="2"> ( तालियाँ )
(trg)="3"> ( چەپلە لێدان )
# hi/4GBaUQduFsng.xml.gz
# ku/4GBaUQduFsng.xml.gz
(src)="1"> कुछ वर्षों पहले मुझे ऐसा लगा जैसे मैं किसी उदास दिनचर्या में फंसा हुआ था , इसलिए मैंने महान अमेरिकन दार्शनिक ; म़ोरगन स्परलोंक के दिखाए रास्ते पर चलने का फैसला किया , और 30 दिनों तक कुछ नया करने का प्रयास किया | यह विचार बहुत ही सरल है | ऐसे किसी चीज के बारे में सोचिये जिसे आप हमेशा अपने जीवन में करना चाहते थे और उसे अगले 30 दिनों तक करने का प्रयास कीजिये | यह पता चला है कि 30 दिन पर्याप्त समय है , कोई नयी आदत डालने या किसी आदत को छुड़ाने के लिए अपने जीवन में से -- जैसे कि समाचार देखना | इस 30 दिन की चुनौतियों के दौरान मैंने कुछ बातें सीखी हैं | पहला था कि , बजाय इसके के महीने यूँ ही भूलते हुए गुजर जाएँ वह समय बहुत ज्यादा यादगार था | यह उस चुनौती का एक हिस्सा था जिसमे प्रतिदिन मैंने एक फोटो ली और मुझे याद है मैं उस दिन कहाँ था और क्या कर रहा था | मैंने यह भी पाया कि जैसे जैसे मैं 30 दिनों की कठिन चुनौतियों को अपनाने लगा मेरा आत्म विश्वास बढ़ता गया | मैं एक कंप्यूटर पर काम करके कुर्सियां तोड़ने वाले बेवकूफ से एक ऐसा आदमी बना जो साइकल से काम पर जाता है मजे करने के लिए | यंहा तक की पिछले साल मैं किलिमंजारो अफ्रीका में उच्चतम पर्वत पर पैदल चढ़ा | मैं कभी इतना उत्साही नहीं था मेरी इस 30 दिन की चुनौतियों को प्रारंभ करने से पहले मुझे यह भी पता चला कि यदि आप किसी चीज को पाने की दिली तमन्ना रखते हो तो आप उसे 30 दिन में कर सकते हो | क्या कभी आपने एक उपन्यास लिखने के बारे में सोचा है ? हर नवम्बर में हजारों लोग 50 , 000 शब्दों का उपन्यास 30 दिनों में लिखने का प्रयास करते हैं | होता यह है कि आप को एक दिन में 1 , 667 शब्द एक महीने तक लिखने होते हैं | तो मैंने किया | वैसे राज की बात यह है कि तब तक सोने नहीं जाना होता था जब तक आप एक दिन के शब्दों को पूरा नहीं लिख लेते | आप को शायद सोने न मिले पर आप अपनी उपन्यास पूरी कर लेंगे | अब क्या मेरी किताब अमेरिका की अगली प्रसिद्ध उपन्यास होगी ? बिलकुल नहीं , मैंने इस एक माह में लिखा है | यह बहुत ही ख़राब है | पर मैं अपनी पूरी जिंदगी में , अगर जॉन होगमैन से TED पार्टी में मिलता हूँ , तो मुझे यह नहीं कहना होगा कि
(src)="2"> " मैन एक कंप्यूटर वैज्ञानिक हूँ | " नहीं अगर मुझे कहना होगा तो मै कह सकता हूँ कि " मैं एक उपन्यासकार हूँ " ( हंसी ) एक आखरी बात जो मैं बताना चाहूँगा | इससे मैंने यह सिखा कि जब मैंने छोटे , कायम रहने वाले परिवर्तन किये ऐसे कार्य जो मैं करते रह सकता था , उनकी हमेशा साथ रहने की संभावना बहुत अधिक होती है बड़ी चुनौतियों को अपनाने में कोई गलत बात नहीं है उसमे तो ज्यादा मजा है | पर उनके हमेशा सांथ रहने की संभावना कम होती है | जब मैंने शक्कर 30 दिनों के लिए छोड़ी तब इकतीसवां दिन कुछ ऐसा था | ( हंसी ) तो मेरा सवाल आप लोगों से यह है कि : आप किस बात का इंतजार कर रहे हो ? मेरा विश्वास कीजिये 30 दिन यूँ निकल जायेंगे चाहे आप उसे पसंद करें या ना करें तो क्यों ना कुछ सोचा जाये जो आप हमेशा करना चाहते थे और उसे अगले 30 दिनों तक करने का प्रयास करते हैं | धन्यवाद ( अभिवादन )
(trg)="1"> چەند ساڵێک لەمەوبەر هەستم ئەکرد لە چاڵێکدا گیرم خواردووە بۆیە بڕیارم دا کە شوێن پێی فەیلەسوفی مەزنی ئەمریکی ، مۆرگان سپەرلەک هەڵگرم . وە شتێکی نوێ تاقی بکەمەوە بۆ ماوەی ٣٠ رۆژ بیرۆکەکە لە راستیدا زۆر سادەیە بیر لە شتێ بکەرەوە کە هەمیشە ویستوتە زیادی بکەیت بۆ ژیانت . وە بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژی داهاتوو تاقی بکەرەوە وا دەردەکەوێت کە ٣٠ ڕۆژ ماوەیەکی تەواو بێت بۆ ئەوەی خوویەکی نوێ بۆ ژیانت زیاد بکەیت یاخود کەمی بکەیت وەکو سەیرکردنی هەواڵەکان لە ژیانت چەند شتێک هەیە . کە لەم تەحەدییە ٣٠ ڕۆژانەوە فێری بووم یەکەمیان بریتییە لە لە جێی ئەوەی چەندین مانگ تێپەڕێت بێ ئەوەی هیچت تیا بیر بمێنێ کاتەکە زۆر زیاتر بيرەوەرتر بوو ئەمە بەشێک بو لە تەحەدییەکە . کە هەموو ڕۆژێ وێنەیەک بگرم بە تەواوەتی بیرم دێت لە کوێدا بووم . وە چیم دەکرد ئەو ڕۆژە هەروەها تێبینی ئەوەشم کرد کە لەگەڵ ئەوەی دەستم کرد بە تەحەدی قورستری ٣٠ ڕۆژی متمانەم بە خۆم زیاتر دەبوو لە کەسێکی نا کۆمەڵایەتی ، کە هەمیشە لەسەر کۆمپیوتەرەکەم بوو گۆڕام بۆ کەسێک . کە با پاسکیل دەچێت بۆ کارەکەی هەر بۆ خۆشی تەنانەت ساڵی پار ، سەرکەوتم بەسەر شاخی کیلیمانجارو . کە بەرزترین شاخە لە ئەفریقادا من هەرگیز وا سەرکێش نەبووم لە پێش ئەوەی . تەحەدییە ٣٠ ڕۆژییەکانم دەست پێبکەم هەروەها تێگەیشتم کە ئەگەر بە ڕاستی شتێکت بوێت دەتوانیت هەر شتێك بێ لە ماوەی ٣٠ ڕۆژدا ئەنجامی بدەیت هەرگیز ویستوتە کە ڕۆمانێک بنوسیت ؟ ، هەموو نۆڤەمبەرێک چەندەها کەس هەوڵدەدەن کە ڕۆمانێکی ٥٠٠٠٠ ووشەیی سەر لە نوو بنووسن . لە ماوەی ٣٠ ڕۆژدا وادەردەکەوێت کە ئەوەی لەسەرتە ئەوەیە کە ڕۆژانە ١٦٦٧ ووشە بنووسیت بۆ مانگێک بۆیە منیش کردم نهێنییەکەی ئەوەیە کە نەخەویت هەتا ووشەکانی ئەو ڕۆژەت دەنوسیت لەوانەیە بێبەش بیت لە خەو . بەڵام ڕۆمانەکەت تەواو دەکەیت ئێستا ئایا کتێبەکەی من مەزنترین ڕۆمانی داهاتوی ئەمریکا دەبێت ؟ ، نەخێر ، من بە مانگێک نووسیم ، ئەمە زۆر ناخۆشە بەڵام تا کۆتایی ژیانم داTED ئەگەر جۆن هۆدجمان ببینم لە ئاهەنگێکی پێویست ناکا بڵێم من زانایەکی کۆمپیوتەرم نا ، نا ، ئەگەر بمەوێت " دەتوانم بلێم " من ڕۆمان نووسم پێکەنین لێرەدا شتێک هەیە کە لە کۆتاییدا دەمەوێت ئاماژەی پێبکەم من ئەوە فێربووم کە ، کاتێک گۆڕانکاری بچوک و بەردەوامم دەکرد دەمتوانی بەردەوام بم لەسەریان وە زیاتر دەمانەوە شتێکی هەڵە نیە کە هەڵبسیت بە تەحەدییەکی گەورەی شێتانە لە ڕاستیدا زۆر سەرنجڕاکێشە بەڵام کەمتر ئەگەری مانەوەیان هەیە کاتێک وازم لە شەکر هێنا بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ ڕۆژی ٣١ بەم شێوەیە بوو پێکەنین پرسیاری من بۆ ئێوە ئەوەیە چاوەڕێی چی دەکەن ؟ من گرەنتی ئەوە دەکەم کە ٣٠ ڕۆژی داهاتوتان هەر لێ دەڕوات گەر پێت خۆش بێت یاخود نا کەواتە بۆ بیر لە شتێ ناکەنەوە کە هەمیشە ویستوتانە بیکەن وە تاقی کەنەوە لە ماوەی ٣٠ ڕۆژی داهاتوودا . سۆپاس . چەپلە لێدان
# hi/610M7oJkKeOZ.xml.gz
# ku/610M7oJkKeOZ.xml.gz
(src)="1"> पांच साल पहले , मैंने जो अनुभव किया वो एलिस के वंडरलैंड में होना जैसा था| पेन स्टेट ने मुझसे पूछा , एक संवाद विधा शिक्षक , अभियांत्रिकी छात्रों के लिए संवाद विधा की कक्षा लेने के लिए| और मैं डरी हुई थी|( हँसी ) सच में डरी हुई| बड़े मस्तिस्क वाले इन छात्रों से डरी हुई थी और उनकी बड़ी किताबो और उनके बड़े और अनजाने शब्दों से| लेकिन जैसे वार्तालाप शुरू हुए , मैंने अनुभव किया कि एलिस को वंडरलैंड में कैसा लगा होगा जब वो खरगोश के बिल में गयी और नयी दुनिया का दरवाज़ा देखा| बिलकुल ऐसा ही मैंने महसूस किया जब मैंने वो वार्तालाप किये छात्रों के साथ| मैं उनके विचारों से स्तंभित थी , और मैं चाहती थी दूसरे भी ये इस वंडरलैंड का अनुभव ले| और मुझे भरोसा था इस दरवाज़े की चाबी एक बढ़िया सवांद हैं| अपनी दुनिया बदलने के लिए हमे अपने वैज्ञानिक और अभियांत्रिको से एक बेहतर सवांद की जरूरत हैं| हमारे वैज्ञानिक और अभियांत्रिक ही हैं जो जो बड़ी बढ़ी चुनौतियों के साथ लड़ रहे हैं , उर्जा से लेकर वातावरण तक चिकित्सा तक , दूसरों के साथ , और अगर हम इनके बारे में नहीं जानेंगे और समझेंगे , तब काम होगा ही नहीं , और मेरा मानना हैं कि गैर- वैज्ञानिक होते हुए यह हमारी जिम्मेदारी हैं लेकिन यह बेहतर संवाद नहीं हो सकते अगर हमारे वैज्ञानिक और अभियांत्रिक हमे उनके वंडरलैंड में न बुलाए| तो वैज्ञानिक और अभियांत्रिक , कृप्या , हमसे पढ़ाकू बाते करिये| मैं बताना चाहूंगी कि कैसे आप इसे कर सकते हैं ताकि हम देख सके कि आपका विज्ञान उत्तेजक हैं और आपकी अभियांत्रिकी आकर्षक हैं| हमारे लिए पहला सवाल हैं : तो क्या ? बताईये आपका विज्ञान हमसे कैसे संबंधित हैं| सिर्फ ये मत बताईये कि आप trabeculae का अध्धयन करते हैं , ये भी बताईये कि आप trabeculae का अध्धयन करते हैं , जो हमारी हड्डियों की जाल- रूपी सरंचना हैं| क्यूंकि यह जरुरी हैं समझने के लिए और osteoporosis का इलाज करने के लिए| और जब विज्ञान की व्याख्या कर रहे हैं , शब्दजाल से बचे| शब्दजाल एक बाधा हैं जो आपके विचारों को समझने से रोकती हैं| बेशक आप कह सकते हैं " स्थानिक और लौकिक " लेकिन क्यूँ सिर्फ कहे
(trg)="1"> پێنج ساڵ پێش ئێستا ، هەندێ شارەزاییم وەرگرت لهوهی که دهبێت ههبێت وهک ( ئهلیس) له وێندهرلهند مامۆستای پهیوهندییهکان ، پێن ستهین ، داوای لهمن کرد که وانهی پهیوهندییهکان بڵێمهوه بۆ قوتابیانی ئهندازیاری من ترسام . پیکهنین زۆر ترسام ، لهو قوتابیه زیرهکانه ترسام که مێشکێکی گهورهیان ههیه لهگهڵ کتێبه گهورهکهیان و لهگهڵ وشه گهوره و نهناسراوهکانیان بهڵام ، وهک و ئهم قسانه دهرکهوتن ئهوم بینی که ( ئهلیس ) چی ههبێت کاتێک ڕۆشته خوارهوه بهرهو کونی کهروێشکهکان و دهرگایهکی بینی لهههموو جیهاندا بهم شێوهیه ههستم دهکرد کاتێک ئهم قسانه دهکرا لهگهڵ قوتابییهکان ، زۆر بهو فکرانهی ئهوان که ههیان بوو سهرم سوڕما ، وه دهمویست خهڵکی ئهم شارهزاییهی ۆندهرلهند تاقیبکاتهوە باوهڕم وایه کلیلی سهرهکی بۆ کردنهوهی ئهو دهرگایه پهیوهندیهکی زۆر باشه بهڕاستی ئێمه پێویستمان به پهیوهندیهکی زۆر باش ههیه لهلایهن زاناکانمان و ئهندازیارهکانمان تا جیهان بگۆڕین زاناکانمان و ئهندازیارهکانمان یهکهمین کهسن که چارهسهری بهربهرهکانێکانمان بکات ، له وزهوه بۆ کهش و ههوا ، بۆ چاودێری تهندروستی ، لهناو ئهوانهدا ئهگهر هیچ لهبارهی ئهوهوه نازانین و لێی تێناگهین کهواته ، کارهکه تهواو نهبووه ، باوهڕم وایه که ئهرکی سهرشانی ئێمهیه وهک نەشارهزایهک تا ئهو کارلێکردنهمان ههبێت بهڵام ، ئهم قسه مهزنانه ڕوینهدهدا ئهگهر زاناکانمان وە ئهندازیارهکانمان بانگمان نهکهن بۆ بینینی ژیانه خۆشهکهیان لهبهرئهوه ، تکایه ، زاناکان و ئهندازیارهکان قسهمان لهگهڵ بکهن دهمهوێت ههندێک شێواز باس بکهم لهگهڵ ئێوه که چۆن ئهوه دهکهیت بۆئهوهی دڵنیابیت که دهتوانیت زانستهکهمان ببینین که سێکسی یه ئهندازیارییهکهمان تێکهڵاوه یهکهم پرسیار بۆ وهڵام دانهوهی ئێمە ئهوهیه :: جا چییه ؟ پێمان بڵێ بۆچی زانستهکهت پهیوهندی به ئێمهوه ههیه تهنها پێم مهڵێ که تۆ ( ترابێکۆلای ) خوێندووه بهڵام پێم بڵێ که تۆ ( ترابێکۆلا) ت خوێندووه، که وهک شێوازی تۆڕی ئێسکهکانمانە چونکه ئهوه گرنگه بۆ تێگهیشتن و مامهڵه کردنی ئێسکهکان وه کاتێک زانستهکه باس دهکهین ، ئاگات له شێوازی قسهکردنت بێت شێوازی قسه کردن بهرمیلێکه بۆ تێگهیشتنمان له فکرهکان بهدڵنیاییهوه ، دهتوانی بڵێیت ( بۆشایی و کات ) بهڵام بۆ نهڵێین
(src)="2"> " स्थान और समय " जो कि हमारे लिए सुलभ हैं ? और आपके विचार हमारे लिए सुलभ बनाना उन्हें सिर्फ बताना नहीं है| बल्कि , जैसे कि आइंस्टीन ने कहा हैं , हर चीज़ को जितना हो सके आसान बनाये , लेकिन साधारण नहीं| आप बिलकुल अपने विज्ञान के साथ सवांद कर सकते हैं विचारों के समझौते के बिना| कुछ चीज़े जो ध्यान में रखना है उदाहरण , कहानियाँ और अनुरूपता| यह वो तरीके है जो आपके सामग्री को हमारे लिए आकर्षक और रोचक बनाते हैं| और अपना काम प्रस्तुत करते हुए बुलेट पॉइंट्स को छोड़ दीजिए| कभी आपने सोचा हैं क्यूँ उन्हें बुलेट पॉइंट्स कहते हैं ? ( हँसी ) बुलेट क्या करती हैं ? बुलेट मारती हैं , और आपके प्रस्तुति को मार देती हैं| इस तरह की स्लाइड सिर्फ उबाऊ ही नहीं बल्कि बहुत ज्यादा मस्तिस्क के भाषा वाले भाग पर निर्भर हैं , और हमे अभिभूत कर देती हैं| इसकी जगह , उदाहरण के लिए Genevieve Brown की स्लाइड कहीं ज्यादा असरदायक हैं| यह दिखाती हैं कि trabeculae की विशिष्ट सरंचना बहुत मजबूत हैं जिसने असल में एफिल टॉवर की अद्वितीय रचना के लिए प्रेरित किया| और यहाँ तरकीब हैं एक , पठनीय वाक्य जो श्रोता पकड़ सकते हैं अगर वो खो जाये , और फिर दृश्य दिखाये जो दूसरी इन्द्रियों को आकर्षक लगे और एक बेहतर समझ बनाये जो बतायी जाने वाली चीज़ के बारे में| तो मैं सोचती हूँ कि यह सिर्फ कुछ महत्वपूर्ण बाते हैं जो सहायता कर सकती हैं हम सभी को उस दरवाज़े को खोलने और वंडरलैंड देखने के लिए जो कि विज्ञान और अभियांत्रकी हैं| और क्यूंकि अभियांत्रिक जिनके साथ मैंने काम किया हैं मुझे सिखाया कि अपने अंदर के पढ़ाकू के साथ संपर्क में रहूँ| संक्षेप में इसे मैं एक समीकरण के रुपे में बताउंगी|( हँसी ) अपना विज्ञान लीजिए , उसमे से बुलेट पॉइंट्स और शब्दजाल घटाईये और इसे प्रासंगिकता से विभाजित कीजिये , मतलब कि जो श्रोता के प्रांसगिक हैं वो बताईये , और इसे अपने उस उत्साह से गुना कीजिये जो आपमें आपके बेहतरीन काम के बारे में हैं , और एक बेहतरीन वार्तालाप के बराबर होगा जो समझ से भरा हुआ हैं| और , वैज्ञानिक और अभियांत्रिक , जब आप ये समीकरण हल कर ले , बेशक , मुझसे पढ़ाकू बाते करिये| धन्यवाद( अभिवादन )
(trg)="2"> ' بۆشایی وكات " که زۆر گونجاوه بۆ ئێمه ؟ بهکارهێنانی بیرۆکهکهت وهک کاڵا نیه لهجیاتی ئهوه ، وهک ئینشتاین دهڵێت ، ههموو شتێک دروست بکه بهشێوازێکی ئاسان ، بهڵام نهک ئاسانتر تۆ بهئاسانی دهتوانی زانستهکهت بهشداری پێبکهیت بهبێ کهم کردنهوهی فکرهکه چهند شتێک که گوێی پێ بدهین وهک نمونه ، چیرۆک لێکدانهوه ، ئهمانه ڕێگاکانی تێکهڵاو بوونن ئێمه دڵخۆش دهکات لهبارهی ناوهڕۆکهکهت کاتێک ئیشەکەت نیشان دهدهیت ، خاڵه بههێزهکانت واز لێ بهێنه ههرگیز بیرت لهوه کردۆتهوه که بۆچی پێت دهڵێن خاڵی گوله ) ؟ پێکهنین گوله چی دهکات ؟ گوله دهکوژیت پێشکهش کردنهکهت دهکوژێت سلایدێکی وهک ئهمه ، تهنها بێزارکهر نیه ، بهڵکوو زۆر پشت دهبهستێت بهشێوازی زمانهوانی مێشکمان ، وه دهبێته هۆی بێزارکردنمان لهجیاتی ئهوه ، ئهمه نمونهی سلایدێکه لهلایهن ( جین ێڤیف براون ) ئهوهیه که زۆر کاریگهره ، ئهوه نیشان دهدات که شێوازه تایبهتیهکهی ترابێکولای زۆر بههێزه که ئهوان بهڕاستی سهرسام بوون به دیزاینه تایبهتهکهی تاوهری ئیڤڵ مهبهستهکه لێرهدا ئهوهیه ڕستهیهکی تاک بده بهدهستهوه تا بخوێنرێتهوه که ئامادهبوان بتوانن لێی تێبگهن کاتێک ههست به وون بوون دهکهن دوایی وێنهیهک نیشان بدهن تا ڕهخنه لهههستهکانمان بگرن تێگهیشتنێکی قوڵتر دروست بکات لهوهی که شیکراوهتهوه لهبهرئهوه ، وابزانم ئهمانه چهند نیشاندهرێک که دهتوانێ یارمهتی ههموومان بدات بۆ کردنهوهی ئهو دهرگایه و جیهانه خۆشهکه ببینین که زانست و ئهندازیارییه لهبهر ئهوهی ئهو ئهندازیارانهی که کارم لهگهڵ کردوون فێریان کردم که پهیوهندییهکی باشم لهگهڵ ناوخۆمدا ههبێت دهمهوێت کورتی بکهمهوه به هاوکێشهیهک . پێکهنین زانستهکهت وهربگره ، خاڵه گولهییهکانتی لێدهربکه وە شێوازی قسهکردنهکهت ، پهیوهندییهکان جیابکهرەوە مانای ئهوهیه ئهوانه باس بکه که پهیوهندی به ئامادهبوانهوه ههیه وه دوجای بکه بهو ههست وسۆزهی که تۆ ههته بۆی ئهم کاره گرنگه کهتۆ دهیکهیت ئهوه یهکسان دهبێت به لێکچونێکی گهوره که پڕه له تێگهیشتن کهواته کاتێک ئێوه زاناکان و ئهندازیارهکانت ئهم هاوکێشهیه شی دهکهنهوه ، بهههموو مانایهک ، قسهل هگهڵ من بکه . پێکهنین سوپاس ، چهپڵه لێدان
# hi/7KPoSFIKwQAz.xml.gz
# ku/7KPoSFIKwQAz.xml.gz
(src)="1"> ( संगीत ) आप जानते होंगे की हर एक चीज़ छोटे चीज़ों से बनी हुई है - जिनका नाम है परमाणु| आप यह भी जानते होंगे की हर परमाणु और भी छोटे चीज़ों से बना है जिनके नामे हैं प्रोटॉन , न्यूट्रॉन और इलेक्ट्रान| आपने यह भी सुना होगा की परमाणु बहुत छोटे होते हैं| लेकिन आपने यह कभी नहीं सोचा होगा की परमाणु सच में कितने छोटे हैं| इसका जवाब है- बहुत , बहुत , बहुत छोटे| तोह आप पूछ रहे होंगे - परमाणु कितने छोटे होते हैं ? यह समझने के लिए , हम यह प्रश्न पूछते हैं : एक चकोतरे में कितने परमाणु हैं ? चलो हम मान लेते हैं की एक चकोतरा सिर्फ नाइट्रोजन परमाणु से बना है , जो की बिलकुल सच नहीं हैं , मगर चकोतरे में नाइट्रोजन परमाणु होते हैं| इसकी आसानी से कल्पना करने के लिए , हम हर परमाणु को एक ब्लूबेरी के आकर का सोच लेते हैं| फिर चकोतरे को कितना बड़ा होना होगा ? उसे , वास्तव में , पृथ्वी के आकर का होना पड़ेगा| यह तो पागलपन है ! आप कहना चाहते हैं की अगर मैं पृथ्वी को ब्लूबेरीस से भर दूं , मेरे पास उतने ही नाइट्रोजन के परमाणु कोंगे जितने एक चकोतरे में हैं ? जी हाँ ! तोह परमाणु कितना बड़ा है ? बहुत , बहुत , बहुत छोटा| और क्या आप जानते हैं ? यह और भी अविश्वसनीय होता है| अब हम एक परमाणु के अन्दर देखते हैं -- ब्लूबेरी के अन्दर , है ना ? आपको वहाँ क्या दिखता है ? परमाणु के केंद्र में एक चीज़ है जिसे हम न्यूक्लिस कहते है , जिसमे शामिल हैं प्रोतोंस और न्यूट्रोंस , और बाहर आपको इलेक्ट्रान दिखेंगे| तोह यह न्यूक्लिस कितना बड़ा होता है ? अगर परमाणु पृथ्वी में भरे ब्लूबेरीस की तरह हैं , तोह न्यूक्लिस कितना बड़ा होगा ? आपको अपनी विज्ञान कक्षा की तस्वीरें याद होंगी , जिनमें आपने कागज़ पर एक छोटी सी बिंदी देखी होगी , और न्यूक्लिस की और इशारा करती हुई एक तीर| लेकिन वो तस्वीर पैमाने पर नहीं छपे गए हैं , तो एक तरह से वह गलत हैं| तोह न्यूक्लिस कितना बड़ा होता है ? अगर आपने ब्लूबेरी को खोल दिया , और न्यूक्लिस को ढूंडने लगे , जानते हैं क्या ? वेह अदृश्य होएगा| वेह इतना छोटा है की दिखता भी नहीं है ! अच्छा| हम परमाणु को बड़ा बना देते हैं -- ब्लूबेरी को -- एक घर के जितना बड़ा| तो एक गेंद की कल्पना करिए , जो दो मंजिल के घर के जितना बड़ा है| चलिए परमाणु के केंद्र मैं हम न्यूक्लिस की खोज करते हैं| और जानते हैं क्या ? वह हमें बहुत कठिनाई से दिखेगा| एक न्यूक्लिस के आकार को अच्छी तरह समझने के लिए , हमें उस ब्लूबेरी को एक फुटबॉल स्टेडियम के जितना बड़ा बनाना होगा| अब एक फुटबॉल स्टेडियम जितने बड़े एक गेंद की कल्पना करिए और परमाणु के एकदम केंद्र में , आपको न्यूक्लिस मिलेगा , और आप उसे देख पाएंगे ! और वह एक छोटे कंचे के बराबर का होगा| अब तक आपके मन को झटका नहीं लगा तो और भी है| हम परमाणु के बारे में थोड़ा और सोचते हैं| उसमे शामिल हैं प्रोटॉन , न्यूट्रॉन और इलेक्ट्रॉन| प्रोटॉन और न्यूट्रॉन न्यूक्लिस के अन्दर रहते हैं , और परमाणु में सबसे अधिक वज़न रखते हैं| अति किनारे पर इलेक्ट्रॉन हैं| अगर एक परमाणु एक फुटबॉल स्टेडियम जितनी बड़ी गेंद है , जिसके केंद्र में न्यूक्लिस और किनारों पर इलेक्ट्रॉन हैं , न्यूक्लिस और इलेक्ट्रॉन के बीच में क्या है ? इसका आश्चर्यजनक उत्तर है , खाली जगह| ( हवा की आवाज़ ) जी हाँ| खाली ! न्यूक्लिस और इलेक्ट्रॉन के बीच में विशाल खाली क्षेत्र हैं| अब तकनीकी रूप से वहाँ कुछ विद्युत चुम्बकीय क्षेत्र हैं , लेकिन सामग्री के मामले में , खाली है| याद रखिये , ये विशाल खाली क्षेत्र उस ब्लूबेरी के अन्दर है , जो पृथ्वी के अन्दर है , जो सचमुच एक चकोतरे मैं भरे परमाणु हैं| अच्छा , एक और चीज़ , अगर मैं और अजीब हो सकता हूँ| क्योंकि वास्तव में परमाणु का सारा भार उसके न्यूक्लिस में होता है -- अब कुछ भार तो इलेक्ट्रॉनस में भी होता है , लेकिन सबसे अधिक भार तो न्यूक्लिस में ही होता है -- एक न्यूक्लिस कितना घना होता है ? इसका उत्तर अविश्वसनीय है| एक साधारण न्यूक्लिस का घनत्व 4 गुना 10 की शक्ति 17 किलोग्राम प्रति घना मीटर है| इसकी कल्पना करना मुश्किल है| ठीक है , मैं इसे इंग्लिश यूनिट्स में पेश करता हूँ| 2 . 5 गुना 10 की शक्ति 16 पाउंड प्रति घना फुट | यह फिर भी सोचना कठिन है| ऐसा करिए| एक डब्बा बनाइये जो हर किनारे से एक फुट है| अब हम एक मामूली गाड़ी से सारे न्यूक्लिस इक्कट्ठा कर लेते हैं| औसत पर गाड़ियों का वजन 2 टन होता है| अपने डब्बे में आपको कितने गाडिओं के न्यूक्लिस भरने होंगे ताकि आपके एक घने फुट के डब्बे का , और एक न्यूक्लिस का घनत्व बराबर हो ?
(trg)="1"> مۆسیقا رەنگە بزانیت کە هەمو شتێک لە کۆمەڵێک شتی زۆر بچوک پێک هاتووە کە پێی دەوترێت گەردیلە رەنگە ئەوەش بزانیت کە هەر گەردیلەیەک لە کۆمەڵێک پێکهێنەری بچوکتر پێکهاتووە پێیان دەوترێ پرۆتۆن ، نیوترۆن و ئەلکترۆن . رەنگە ئەوەشت بیستبێت کە گەردیلەکان زۆر بچوکن بەڵام دڵنیام کە هەرگیز بیرت نەکردۆتەوە کە ئایا لە راستیدا چەند بچوکن . وەڵامەکە ئەوەیە کە گەردیلەکان زۆر زۆر زۆر بچوکن دەپرسیت چەند بچوکن ؟ بۆ ئەوەی لەمە تێ بگەین ، با ئەم پرسیارە بکەین گرەیپ فروتێک لە چەند گەردیلە پێکهاتووە ؟ با وا دابنیێن کە هەمو گەردیلەکانی گرەیپ فروت بریتین لە گەردیلەی نایترۆجین کە ئەمە زۆر راست نیە ، بەڵام گرەیپ فروت گەردیلەی نایترۆجینیشی تێدایە بۆ ئەوەی یارمەتیت بدەین بیهێنیتە بەرچاوی خۆت ، با فوو بکەینە هەر یەکە لە گەردیلەکانەوە تا بە ئەندازەی بلو بێرییەکاین لێ دێت ئێستا گرەیپ فروتەکە بەقەد چەندی لێ هاتووە ؟ قەبارەکەی ئێستا بەقەد قەبارەی زەوی لێ هاتووە . ئەمە شێتانەیە ! مەبەستت ئەوەیە ئەگەر زەوی پڕ بکەین لە بلو بێری ئەو کاتە بە ئەندازەی ژمارەی گەردیلەکانی نایرۆجینی گرەیپ فروتەکە بلوبێریم دەبێت ؟ راستە ! کەواتە گەردیلەیەک چەندە ؟ زۆر زۆر زۆر زۆر بچوکە . ئەزانی چی ؟ با زیاتر شێت بین . با ئێستا تەماشای ناوی هەمو گەردیلەیەک بکەین - و هەمو بلو بێرییەک ، باشە ؟ چی تیادا دەبینیت ؟ لە چەقی هەر گەردیلەیەکدا شتێک هەیە پێی دەڵێن ناوک کە پرۆتۆن و نیوترۆنەکانی تێدایە و لە دەرەوە ئەلکترۆنەکان دەبینیت کەواتە ئایا قەبارەی ناوک چەندە ؟ ئەگەر گەردیلەکان وەکو بلوبێری وا بن لەچاو زەوی دا ، کەواتە دەبێ ناوک چەند بێت ؟ رەنگە تۆ وێنە کۆنەکانی گەردیلەت لە یاد بێت کە لە کتێبی زانستی خوێندنگەدا بینیوتە کە تیایدا ئەم خاڵە بچوکەت بینیوە لەسەر کاغەزەکە و ناوکەکە هێمای بۆ کراوە ئەو وێنانە بەپێی ئەندازە راستەقینەکە نەکێشراون بۆیە بەجۆرێک هەڵەن . کەواتە ناوک چەند دەبێت ؟ ئەگەر تۆ بلو بێرییەک لەت بکەیت و بۆ ناوک بگەڕێیت دەزانی چی ؟ ناوکەکە نابینیت زۆر لەوە بچوکترە ببینرێت ! باشە . دە با گەردیلەکە ، بلو بێرییەکە گەورە بکەین بەقەد خانویەکی لێ بکەین تۆپێک بهێنەرە بەرچاوی خۆت کە بەقەد خانویەکی دو قات ببێت . با بۆ ناوکەکە بگەڕێین لە چەقی گەردیلەکەدا دەزانی چی ؟ هێشتا بە تەواوی نابینرێت . کەواتە بۆ ئەوەی بزانین کە قەبارەی ناوک چەندە پێویستە بلوبێرییەکە بە ئەندازەی یاریگایەکی فتبۆڵ گەورە بکەین بیهێنە بەر چاوی خۆت تۆپێک بە ئەندازەی یاریگایەکی فتبۆڵ بێت و رێک بچۆرە ناو چەقی گەردیلەکەوە بۆ ئەوەی ناوکەکە بدۆزیتەوە ، ئێستا دەیبینیت ! و قەبارەکەی بە ئەندازەی هەڵماتێکی بچوک دەبێت . هێشتا ماوە ، هێشتا مێشکم تێک نەداون با کەمێک زیاتر گەردیلەکە لەبەرچاو بگرین . گەردیلە پرۆتۆن و نیوترۆن و ئەلکترۆنی تێدایە . پرۆتۆن و نیوترۆنەکان لە ناو ناوکەکەدان و زۆرینەی کێشی گەردیلەکەیان پێک هێناوە لە بەشی دەرەوەش ئەلکترۆنەکانی لێیە کەواتە ئەگەر گەردیلەکە بە ئەندازەی یاریگایەکی فتبۆڵ بێت ناوکەکە لە چەقەکەیدا بێت و ئەلکترۆنەکان لە قەراغی دەرەوەی بن لە نێوان ناوک و ئەلکترۆنەکاندا چی هەیە ؟ ئەوەی سەیرە ئەوەیە وەڵامەکە بریتییە لە بۆشایی بەتاڵ
(trg)="2"> - دەنگی با - راستە . بەتاڵە ! لە نێوان ناوک و ئەلکترۆنەکاندا بۆشاییەکی زەبەلاح هەیە لە روی هونەرییەوە ، هەندێک تەوژمی ئەلکترۆموگناتیسی تێدایە بەڵام لە روی شت ، مادەوە ، بەتاڵە لە بیرت بێت ئەو بۆشاییە گەروەیە لە ناو بلو بێرییەکە دایە ، کە ئەویش لە زەوی دایە کە هەمویان گەردیلەی گریپ فروتەکەن باشە ، شتێکی تر ، ئەگەر بتوانم سەیروسەمەرەتر بم لەبەر ئەوەی تێکڕای بارستایی گەردیلە لە ناوکدایە هەرچەندە ئەلکترۆنەکایش کەمێک بارستاییان هەیە بەڵام زۆربەی بارستاییەکە لە ناوکدایە کەواتە چڕی ناوک چەندە ؟ وەڵامێکی شێتانەی هەیە . چڕی ناوکێکی نمونەیی بریتیەی لە ٤ کەڕەتی 10 توان 17 کیلۆ / مەتر سێجا بەڵام سەختە ئەمە بهێنیتە بەر چاوت . باشە ئەیگۆڕم بۆ یەکەی ئینگلیزی 2 . 5 کەڕەتی 10 توان ١٦ پاوەند / پێ سێجا باشە ، هێشتا تێگەیشتن لێی ئاسان نیە باشە ، من دەمەوێ ئەمە بکەم کارتۆنێک بهێنە کە درێژی و پانی و بەرزییەکەی ١ پێ - 32 . 8 سم - بێت ئینجا با بچین هەمو ناوکەکانی ئوتومبیلێک بهێنین ئوتومبیلەکان بە تێکڕا ٢ تەن بارستاییان هەیە باشە گەردیلەی چەند ئوتومبیل بکەمە ئەم کارتۆنەوە ؟ بۆ ئەوەی ئەم کارتۆنە ١ پێ سێجایە هەمان چڕی ناوکی هەبێت ؟ ئەمە یەک ئوتومبیلە ؟ دوان ؟ ئەی بۆ ١٠٠ نەبێ ؟ نا نا نا وەڵامەکە زۆر گەورەترە 6 . 2 ملیار ئەوەش نزیکەی ژمارەی مرۆڤەکانی سەر روی زەوییە کەواتە ئەگەر هەر مرۆڤێکی سەر ئەم زەوییە ئوتومبیلێکی هەبێت
(src)="3"> 2 ? शायद 100 ? नहीं , नहीं और नहीं| जवाब उससे कई ज्यादा बड़ा है| 6 . 2 अरब| यह लगभग पृथ्वी के लोगों की संख्या के बराबर है| तो अगर पृथ्वी के हर इंसान के पास गाड़ी होती जो की नहीं है -- और हम उन सभी गाड़ियों को आपके डब्बे के अन्दर रख दें , वह एक न्यूक्लिस के घनत्व के बराबर होगा| तो मैं यह कह रहा हूँ की अगर आप दुनिया की तमाम गाड़ी को लेकर अपने एक घने फुट डब्बे में डाल दें , आपके पास एक न्यूक्लिस का घनत्व होगा| ठीक है , अब समीक्षा करते हैं| परमाणु बहुत , बहुत , बहुत छोटा होता है| चकोतरे में परमाणु , पृथ्वी में ब्लूबेरीस की तरह हैं| न्यूक्लिस अति छोटा होता है| अब ब्लूबेरी के अन्दर देखिये , और उसे एक फुटबॉल स्टेडियम के जितना बड़ा बनाएं , अब न्यूक्लिस उसके बींच में एक कंचा है| परमाणु के अन्दर विशाल खाली क्षेत्र हैं| यह अजीब है| न्यूक्लिस का घनत्व हद से ज्यादा है| उन सभी गाड़ियों को अपने एक घने फुट के डब्बे में डालने का विचार करिए| मुझे लगता है कि मैं थक गया हूँ| ( उबासी )
(trg)="3"> - کە نیانە - و هەمو ئەو ئوتومبیلانە بخەینە کارتۆنەکەی تۆوە ئەوکاتە چڕییەکەی نزیکەی چڕی ناوک دەبێتەوە کەواتە من دەڵێم ئەگەر هەمو ئوتومبیلەکان بهێنیت و بیخەیتە کارتۆنە یەک پێ سێجاکەتەوە ئەو کاتە چڕی ناوکت دەست دەکەوێت باشە ، با پیا بچینەوە گەردیلە زۆر زۆر زۆر بچوکە گەردیلە لە چاو گرەیپ فروتدا وەکو بلۆبێری وایە لەچاو زەویدا ناوک زۆر بچوکە ئێستا تەماشای بلوبێرییەکە بکە ، و گەورەی بکە تا بە ئەندازەی یاریگایەکی فتبۆڵی لێ دێت ئینجا دەتوانیت لە چەقەکەیدا ناوکەکە ببینیت کە بەقەد هەڵماتێک دەبێت گەردیلە لە بۆشاییە گەورە پێکهاتووە ئەمەش سەیرە چڕی ناوک بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر زۆرە بیر لەو هەمو ئوتومبیلەی ناو کارتۆنە یەک پێ سێجاکەت بکەرەوە وابزانم ماندوم
(trg)="4"> - باوێشک -
# hi/ElAfn2xgEtKc.xml.gz
# ku/ElAfn2xgEtKc.xml.gz
(src)="1"> तो सबसे पहले मैं आपको क्या दिखाने वाला हूँ , जितनी जल्दी मैं दिखा सकता हूँ , वो है कुछ आधारभूत काम , कुछ नई तक़नीक़ जो हम माइक्रोसाफ़्ट में अधिग्रहण के भाग के रुप में लगभग एक साल पहले लाये थे । ये है सीड्रैगन । और यह एक वातावरण है , जिसमें आप या तो स्थानीय या दूर के विशाल दृश्य डाटा के साथ बातचीत कर सकते हैं । हम यहाँ कई गीगाबाइट के , बहुत सारे डिजिटल फ़ोटो देख रहे हैं जो किसी भी जोड़ के बिना हैं , बराबर हम इनका आकारवर्धन कर रहे हैं इसे चीज़ों से जोड़ रहे हैं , इसे अपने मनचाहे तरीक़े से व्यवस्थित कर रहे हैं । और ये चीज महत्वपूर्ण नहीं है कि हम कितनी जानकारी देख पा रहे हैं , और ये संग्रह कितना बड़ा है या ये तस्वीरें कितनी बड़ी हैं । इनमें से अधिकांशत : सामान्य डिजिटल कैमरे से ली गई तस्वीरें हैं , लेकिन , उदाहरण के लिये ये वाली , लाइब्रेरी ऑफ़ कांग्रेस का स्कैन है , और ये 300 मेगापिक्सल की सीमा में है । इससे कोई अन्तर नहीं पड़ता क्योंकि केवल एक ही चीज़ इस तरह के सिस्टम के प्रदर्शन को सीमित कर सकती है और वो है किसी भी क्षण में आपकी स्क्रीन पर पिक्सल की संख्या । ये एक बहुत लचीली वास्तुकला भी है । ये एक पूरी किताब है , तस्वीर रहित डाटा का एक उदाहरण । ये डिकन्स द्वारा लिखी गई पुस्तक ब्लीक हाउस है । जिसका हर परिच्छेद एक संपूर्ण अध्याय है । आपके समक्ष ये सिद्ध करने के लिये कि ये वास्तव में पाठय है और छवि नहीं , हम कुछ ऐसे कर सकते हैं , जिससे आपको वास्तविक रुप से पता लगे कि ये पाठय की वास्तविक प्रस्तुति है , और ये कोई छवि नहीं है । हो सकता है कि ये किसी ई- पुस्तक को पढ़ने का कृत्रिम तरीक़ा है । मैं यह सुझाव नहीं दूँगा । यह एक और अधिक यथार्थवादी मामला है । यह द गार्जियन का एक मुद्दा है । हर बड़ी छवि एक सेक्शन की शुरुआत है । और यह वास्तव में आपको एक पत्रिका या एक समाचार पत्र के असली क़ाग़ज़ संस्करण को पढ़ने की , ख़ुशी और अच्छा अनुभव देता है । जो एक स्वाभाविक बहु पैमाने के माध्यम की तरह है । हमने द गार्जियन के एक विशेष अंक के कोने के साथ भी कुछ किया है । हमने बहुत उच्च विभेदन का एक नकली विज्ञापन बना लिया है -- जो भी आपको एक साधारण विज्ञापन में मिलता है , उसकी तुलना में बहुत उच्च -- और हमने अतिरिक्त सामग्री को सन्निहित कर दिया है । अगर आप इस कार की विशेषताओं को देखना चाहते हैं , तो आप यहाँ देख सकते हैं । या अन्य मॉडल , या तक़नीक़ी विनिर्देश । और इससे वास्तव में कुछ ऐसे विचार मिलते हैं जिससे हम रीयल एस्टेट से जुड़ी उन सीमाओं से आगे बढ़ सकते हैं । हम आशा करते हैं कि इसका अर्थ को कोई और पॉप अप नहीं या उसी प्रकार की किसी भी अन्य बकवास - की आवश्यकता नहीं होनी चाहिये । बेशक , इस तरह की तक़नीक़ के लिये मानचित्रण अति स्पष्ट आवेदनों में से एक है । और इसके बारे में , मैं वास्तव में इस पर अपना और समय नहीं बिताना चाहूँगा , बल्कि इतना ही कहूँगा कि हमें इस क्षेत्र में भी योगदान देने की आवश्यकता है । लेकिन ये यूएस की सभी सड़कें हैं जिन्हें नासा की जोयोस्पैशियल छवि के ऊपर पूरी तरह अधिरोपित किया गया है । इसलिये चलिये अब किसी और विषय पर बात करते हैं । वास्तव में यह अब वेब पर उपलब्ध है ; आप जाकर निरीक्षण कर सकते हैं । इस परियोजना का नाम है फ़ोटोसिन्थ , जिसमें दो तक़नीक़ों का संगम होता है । इसमें से एक है सीड्रैगन और अन्य हैं कुछ बहुत सुन्दर कम्प्यूटर दृश्य अनुसंधान जो वाशिंगटन विशविधालय की स्नातक छात्रा , नोहा स्नैवली ने यूडब्ल्यू के स्टीव सीटज और माइक्रोसॉफ़्ट रिसर्च के रिक स्जिलेस्की के सह निर्देशन में किया है । एक बहुत अच्छा सहयोग । और इसलिये ये वेब पर सीधे उपलब्ध है । ये सीड्रैगन द्वारा संचालित है । आप देख सकते हैं कि जब हम इस विचारों के आधार पर कुछ करते हैं , जहाँ हम छवियों में गोता लगा सकते हैं और इस प्रकार के बहु अभिवेधन का अनुभव कर सकते हैं । लेकिन चित्रों की स्थानिक व्यवस्था यहां वास्तव में सार्थक है । कम्प्यूटर दृष्टि एल्गोरिदम एक साथ , इन छवियों को पंजीकृत किया है ताकि वे असली जगह के अनुरूप हैं , जिसमें इन दृश्यों -- सभी को ग्रासी झील के पास कनाडा के राकीज़ में लिया गया था -- तो आप तहाँ स्थिर स्लाइड शो या ख़ूबसूरत दृश्यों को देख रहे थे , और ये सभी चीज़ें स्थानिक रुप से जुड़ी हुई हैं । मैं निश्चित नहीं हूँ अगर मेरे पास आपको किसी अन्य के वातावरण को दिखाने के लिए समय है । कुछ ऐसे हैं जो बहुत अधिक स्थानिक हैं । मैं सीधे नोह के मूल डाटा सैट पर आना चाहूँगा -- और ये फ़ोटोसिन्थ का वो शुरुआती प्रोटोटायप है जिस पर हम , आपको दिखाने के लिये , सबसे पहले गर्मियों में काम कर रहे थे -- और मुझे लगता है कि यही इस तक़नीक़ के पीछे की मुख्य बात है , फ़ोटोसिन्थ तक़नीक़ । और ये ज़रूरी नहीं है कि ये वातावरण को देखने से इतनी स्पष्ट हो कि हम इसे वेबसाइट पर डाल सकें । हमें वकीलों और बहुत सी अन्य बातों के विषय में भी सोचना होगा । ये नार्ते दैम कैथीड्रल का पुनर्निर्माण है जो फ़्लिकर से तस्वीरें लेकर , पूरी तरह से कम्प्यूटर द्वारा किया गया है । आप फ़्लिकर में सिर्फ़ नार्ते दैम कैथीड्रल टाइप कीजिये , और आपको कुछ टीशर्ट पहने हुए लड़कों की , परिसर की और इसी प्रकार की अन्य कुछ तस्वीरें मिल जायेंगी । और इनमें से प्रत्येक नारंगी शंकु एक छवि का प्रतिनिधित्व करता है जिसकी खोज इस मॉडल के लिये की गई थी । और इसलिये ये सभी फ़्लिकर की तस्वीरें हैं , और इनको इस प्रकार से स्थानिक रूप से जोड़ा गया है । और हम इस साधारण तरीक़े से बढ़ सकते हैं ।
(src)="2"> ( तालियाँ ) आप जानते हैं , मैंने कभी नहीं सोचा था कि मेरे काम का अन्त माइक्रोसॉफ़्ट में होगा । यहां इस तरह का स्वागत बहुत संतुष्टिदायक है । ( हंसना ) मुझे लगता है कि आप देख सकते हैं यह बहुत से विभिन्न प्रकार के कैमरा हैं : सैल फ़ोन के कैमरे से लेकर व्यावसायिक प्रयोग के एसएलआर कैमरा तक , और सभी बड़ी संख्या में हैं , और इस वातावरण में साथ जुड़े हुए हैं । और अगर हो सका तो मैं कुछ ख़राब तरह के भी प्राप्त करुँगा । इसलिये इनमें से बहुत से चेहरों के कारण रुक गये थे और इसी तरह । और यहाँ कहीं वास्तव में , तस्वीरों की एक श्रंखला है -- और अब हम देखेंगे । ये वास्तव में नोर्ते दैम का एक पोस्टर है जिसे सही तरीक़े से पंजीकृत किया गया है । हम इस पोस्टर से , इस वातावरण के भौतिक दृश्य में गोता लगा सकते हैं ।
(trg)="1"> ئەوەی کە لە سەرەتاوە دەمەوێت تا بتوانم بە خێرایی نیشانتان بدەم هەندێک کاری بنەڕەتییە ، هەندێک تەکنەلۆجیای نوێیە کە بە دەستمان هێناوە بۆ کۆمپانیای مایکرۆسۆفت نزیکەی ساڵێک لەمەوبەر . ئەمە پڕۆگرامی ( سیادراگۆن) ە ئەمەش ژینگەیەکە کە تیایدا تۆ دەتوانیت لە ناوخۆدا یاخود لە دەرەوە کارلێک لەگەڵ بەشێکی گەورەی داتا بینراوەکاندا بکەیت ئێمە تەماشای ژمارەیەکی زۆرلە گێگابایتی ژمارەیی وێنەکان دەکەین لێرەدا کە بەشێوەیەکی بەردەوام و یەک پارچەیی وێنەکان گەورە دەکات و لەو میانەیەدا شتەکان دەجوڵێن ، ڕێکیان دەخەینەوە بەو شێوەی کە خۆمان دەمانەوێت گرنگ نیە چەندە زانیاریمان هەیە دەربارەی ئەو وێنەیەی تەماشای دەکەین هەروەها ئەمانە چەندە کۆکراونەتەوە یاخود وێنەکان چەندە گەورەن زۆربەی ئەم وێنانە بە کامێرای دیجیتاڵ گیراوە بەڵام ئەم دانەیە ، بۆ نمونە ، ئەوە پشکنینێکە لە کتێبخانەی کۆنگرێس کە دیقەکەی ٣٠٠ مێگا پێکسڵە هیچ جیاوازیەک دروست ناکات تەنها یەک شت پێویستە بۆ جێبەجێکردنی کردارەکە ئەویش هەبونی سیستەمێکی وەک ئەمەیە کە ژمارەی پێکسڵەکانت لە سەرشاشەکەت بداتێ لەهەر کاتێکدا . هەروەها ئەوە نەخشەیەکی زۆر ئاشکرای تەلارسازیە ئەمەش کتێبێکی تەواوە ، ئەمە نمونەیەکە لە وێنەیەکی خەیاڵی ئەمە ( خانوی بلیک) ە کە لەلایەن دیکینسەوە نەخشەی کێشراوە . هەر ستونێک بەشێکە بۆ سەلماندنی ئەوەی کە ئەمە نوسراوی ڕاستەقینەیە نەوەک وێنەیەکە دەتوانین شتێکی وەک و ئەمە بکەین ، بۆ نیشاندانی ڕاستی کە ئەمە نوێنەرایەتی ڕاستی ئەم نوسراوە دەکات ، نەوەک وێنەیەک لەوانەیە ئەمە جۆرێک بێت لە ڕیگەیەکی لاسایی کردنەوە بۆ خوێندنەوەی کتێبی ئەلیکترۆنی من ئەوەم بەلاوە پەسەند نیە ئەمە زیاتر حاڵەتێکی ڕاستی تێدایە . ئەمە چەند ژمارەیەکە لە ڕۆژنامەی گاردیانی بەریتانی هەر وێنەیەکی گەورە سەرەتای دەستپێکردنی بەشێکە لە ڕاستیدا ئەمە خۆشیەک و ئەزمونێکی باشت دەداتێ لە خوێندنەوەی پەڕەیەکی تازە لە گۆڤارێک یان ڕۆژنامەیەک خۆی لە بنچینەدا ، ئەمە ڕێگایەکە بۆ دیاریکردنی پێوەرەکان هەروەها شتێکی بچوکی تریشمان کردوە ئەویش ئەوەیە ، لە سوچێکی تایبەتی ئەم ڕۆژنامەی گاردیانە ڕیکلامێکمان دروست کردوە بە دیقەیەکی زۆر بەرز کە زۆر زیاترە لەوەی کە لە ڕیکلامی ئاسایدا هەیە ناوەڕۆکی زیاترمان تێدا جێگیر کردوە ئەگەر دەتەوێت سیفەتەکانی ئەم سەیارەیە ببینیت ، دەتوانیت سەیری ئێرە بکەیت یان مۆدێلەکانی تر ، یان تەنانەت مواسەفەتە هونەریەکانیشی لەڕاستیدا ئەمەشمان لە کۆمەڵە بیرۆکەیەکەوە بە دەست هێناوە کە دەتوانیت دەست بەسەر هەموو شاشەکەدا بگریت هیوادارین ئەمە مانای ئەوە بێت کە ئیتر کتێب نەمێنێت لاپەڕەیەکی زۆری هەبێت وە پێویستمان بە شێوە زبڵدانێکی تری وەک ئەوە نابێت لەمەودوا بێگومان نەخشەکێشان یەکێکە لە هەرە جێبەجێکردنە گرنگەکان کە زۆر گونجاوە بۆ ئەم تەکنەلۆجیایە لە ڕاستیدا ئەم دانەیان من نامەوێت هیچ کاتێکی بۆ تەرخان بکەم جگە لەوەی دەتوانین بڵێین کۆمەڵە شتێکمان هەیە بۆ هاوبەشی کردنێکی باشمان هەیە لەگەڵ ئەم کێڵگەدا بەڵام ئەمانە هەموو ڕیگاکان لە ئەمەریکا ئەم وێنانەش بە هۆی مانگە دەستکردەکانی ناساوە گیراون کەواتە ئێستا بابوەستین و بچینە سەر شتێکی تر ئێستا ئەمە ڕاستەوخۆ لەناو ئینەرنێتدا هەیە ، دەتوانن بچن بەدوایدا بگەڕێن ئەم پڕۆژەیە ناودەبرێت بە ( فۆتۆ سیس ) تیشکە پێکهاتن لە ڕاستیدا ئەمەش یەکگرتنی دوو تەکنەلۆجیای جیاوازە یەکێک لەو دوانە ( سیادراگۆن) ە ئەوی تریشیان هەندێک لێکۆڵینەوەی جوانی کۆمپیوتەرە لەبارەی بینینەوە کە لە لایەن ( نوا ستانڤیلی) ەوە ئامدە کراوە ، خوێندکارێکی دەرچوی زانکۆی واشنتۆنە بەسەرپەرشتی ( ستیڤ سێتز ) لە زانکۆی واشنتۆن لەگەڵ ( ڕیک سیلیسکی ) لە پەیمانگای لێکۆڵینەوەی مایکرۆسۆفت ، هاوکاریەکی جوانە ئەمە بە ڕاستەوخۆیی لە ناو ئینتەرنێتدا هەیە ، ئیشی پێدەکرێت لە لایەن ( سیادراگۆن) ەوە دەتوانن ئەوە ببینن کاتێک لەم جۆرانە نیشان دەدەین دەتوانین بچینە قوڵایی وێنەکان تاکو وێنەیەکی کوالیتی بەرزی ئاوهامان هەبێت بەڵام لێرەدا ڕێکخستنی شوێنەکان مانایەکی ڕاستەقینەی هەیە ئالگۆریزمی بینینی کۆمپیوتەرەکە هەموو ئەم وێنانە تۆماردەکات بەیەکەوە تاکو ئەوانە بگونجێنێت لەگەڵ بۆشاییە ڕاستەقینەکانیدا بۆ ئەوەی ئەم وێنانە بگرێت کە هەموویان لەنزیک دەریاچەی گراسی لە چیاکانی ڕۆکی لە کەنەدا گیراون هەموو ئەمانە گیراون ، کەواتە هەموو ئەو وێنانەی لێرەدا نیشان دەدرێن بە سلاید یان وێنەی پانۆرامایی بەستراون بە شوێنەکانیانەوە دڵنیا نیم لەوەی ئایا کاتی تەواوم هەیە تاوەکو ژینگەی ترتان نیشان بدەم لەوێدا ژمارەیەکی زۆرتر شوێن هەیە حەزدەکەم ڕاستەوخۆ بازبدەم بۆ یەکێک لە داتا ئەسڵیەکانی نوا ئەمە نمونەیەکی سەرەتایی تیشکە پێکهاتنە ئەوە بوو یەکەم جار دەستمان بە ئیش کرد تێیدا لە هاویندا بۆ نیشاندانی ئەوەی من بیر لە چی دەکەمەوە لەڕاستیدا وتەی مەبەست لە پشتی ئەم تەکنەلۆجیایەوە تەکنەلۆجیای تیشکە پێکهاتنە . ئەوەی پێویست ناکات زۆر ئاشکرا بێت لە سەیرکردنی ئەو ژینگەوە کە ئێمە دامانناوە لە سایتەکەدا ئێمە دڵتەنگ بووین دەربارەی پارێزەرەکان و ئەوانی تریش ئەمە ئاوەدانکردنەوەیەکی بینای نوتر دام کاثیدراڵە ئەوە بەتەواوەتی هەڵسەندگێندراوە لەو وێنانەدا کە هەڵگیراون لە فلیکەردا . تۆ تەنها دەنوسیت نوتر دام لە فلیکەردا دواتر هەندێک وێنەی چەند گەنجێکت دەست دەکەوێت بە تیشێرتەوە لە ناو زانکۆدا وە هەروەها . هەر قوچەیەکی پرتەقاڵی لە مانەدا نوێنەری وێنەیەکن ئەوانەی دۆزرانەوە هی ئەم مۆدێلەن کەواتە هەموو ئەم وێنانەی لە فلیکەردا هەڵگیراون بەستراون بە شوێنەکانەوە بەم ڕێگەیە ئێمە دەتوانی ڕێتان نیشان بدەین بە ڕێگەیەکی زۆر سادە چەپڵە ئێوە دەزانن ، هەرگیز بیرم لەوە نەکردۆتەوە کۆتایی بە ئیش کردن بهێنم لە مایکرۆسۆفت ئەوە زۆر دڵخۆشکەرە کە جۆرێک پرسگە لێرەدا هەیە پێکەنین وا مەزەندە دەکەم دەتوانن بیبینن ئەمە وێنانەش بە کامێرای جیاواز جیاواز گیراون هەر لە کامێرای مۆبایلەکانەوە تاکو کامێرا پڕۆفیشناڵەکانی لینزی ئێس- ئێل- ئاڕ ژمارەیەکی زۆر هەیە لەوانە . دەیان تەقەڵ بەیەکیانەوە دەبەستێتەوە لەم ژینگەیەدا ئەگەر توانیم ، بەنیازم هەندێک جۆری نامۆ بدۆزمەوە ژمارەیەکی زۆر لەوانە وێنەی ڕوخسارەکان دەگرن لێرە لەشوێنێکدا ئەوانە بونیان هەیە لەڕاستیدا زینجیرەیەکی وێنەکانن ... بابڕۆین ئەمە پۆستەرێکی نۆتر دامە کە بەشێوەیەکی دروست تۆمارکراوە دەتوانین دایپۆشین لە پۆستەرەکەوە بۆ بینینێکی فیزیایی لەم ژینگەیەدا
(src)="3"> वो वास्तव में यहाँ बिन्दु ये है कि हम सामाजिक वातावरण के साथ भी चीज़ें कर सकते हैं । ये इस प्रकार है जैसे हर किसी से डाटा लेना -- सम्पूर्ण संग्रहणीय मैमोरी , दृश्य , जैसे पृथ्वी कैसी दिखती है -- और सभी लिंक एकत्रित रूप से । इन सभी तस्वीरों को साथ जोड़ दिया गया है , और वो कुछ ऐसा उत्पन्न करते हैं जो इन टुकडों को जोड़ने से काफ़ी ज़्यादा अच्छा है । आपके पास एक ऐसा मॉडल है जो पूरी पृथ्वी के उभार से उत्पन्न होता है । इसके बारे में आप स्टीफ़न लॉलर की आभासी पृथ्वी कार्य की लम्बी पूँछ के रूप में सोच सकते हैं । और ये कुछ ऐसा है कि जैसे- जैसे लोग इसका प्रयोग करते हैं तो , ये जटिलता में बढ़ता है और लोगों के लिये प्रयोग करने के बाद इसके लाभ और बढ़ जाते हैं । उनकी स्वयं की फ़ोटो उस मेटा डेटा के साथ जुड़ रही हैं जिसे किसी और ने डाला है । अगर किसी ने इन सभी सन्तों को नामित करने की कोशिश की है और वो कहना चाहते हैं कि वो कौन हैं , तो मेरी नोर्ते दैम कैथीड्र्ल की तस्वीर इस सारे डाटा के साथ और अधिक समृद्ध हो जाती है , और मैं इसका प्रयोग इस स्थान में , इस मेटा वर्स में , गोता लगाने के प्रवेश द्वार के रुप में कर सकता हूँ , और वो भी अन्य सभी की तस्वीरों के प्रयोग के , क्रास मॉडल , और इस प्रकार क्रास- प्रयोगक सामाजिक अनुभव द्वारा । और , इन सभी का अन्तिम उत्पाद पृथ्वी के हर रोचक हिस्से का अति समृद्ध आभासी मॉडल होगा , जिसे हमने ना सिर्फ़ ऊपर की उड़ानों और सैटेलाइट तस्वीरों से , या ऐसे ही किसी अन्य प्रकार से , बल्कि अपनी एकत्रित मैमोरी से लिया है । बहुत- बहुत धन्यवाद । ( तालियाँ ) क्रिस एन्डरसन : तो क्या मैंने इसे सही समझा है ? कि आपका सॉफ़्टवेयर , किसी हद तक आने वाले कुछ सालों में , हमें ये अनुमति देगा कि दुनिया में किसी के भी द्वारा लिये गये चित्रों को आधारभूत रूप से आपस में जोड़ा जा सकता है ? बा : हाँ , सच में हमारी खोज यही है । ये आपकी इच्छानुसार तस्वीरों के बीच में हायपरलिंक बनायेगा । और ये ऐसा , उन तस्वीरों के अन्दर निहित पाठय के आधार पर करेगा । और ये बहुत उत्साहपूर्ण हो जाता है जब हम इन तस्वीरों में निहित अर्थ सूचना के विषय में सोचते हैं । जैसे जब भी आप वेब पर तस्वीरों की खोज करते हैं , आप वाक्यांशों में लिखते हैं , और वेब पेज पर उपलब्ध पाठय उस तस्वीर के विषय में बहुत सारी जानकारी उपलब्ध कराता है । अब, क्या होगा अगर वो चित्र आपके सभी चित्रों से जुड़ जायें तो ? तब अर्थ सूचना और उससे मिलने वाली समृद्धि की मात्रा बहुत ज़्यादा होगी । ये क्लासिक नेटवर्क का प्रभाव है । सीए : ब्लेज़ , ये वास्तव में अदभुत है । बधाइयाँ । बा : आपका बहुत- बहुत धन्यवाद ।
(trg)="2"> ئەو خاڵەی لێرەدایە لە ڕاستیدا ئەوەیە ، ئێمە دەتوانین ئەم شتانە بکەین لەگەڵ ژینگە کۆمەڵایەتیەکەدا . لە ئێستادا ئەم داتایە دەبرێت لە هەرکەسێکەوە بۆ میمۆریەکی تەواو کۆکراوەی بینراو ، زەوی شێوەی لە چی دەچێت همەوویان پێکەوە بەستراون هەموو ئەم وێنانە دەبەسترێن بەیەکەوە ئەوانە شتێکی تازە دروست دەکەن ئەوەش گەورەترە لە سەرجەم بەشەکانی تر ئێوە پێویستان بە مۆدێلێکە کە زەوی بەتەواوی تێیدا دەربکەوێت بیربکەنەوە ئەمە وەک چیرۆکە دوور و درێژەکەی ( ستیڤان لاولەر) ە کە تایبەت بوو بەزەویە ڕەسەنەکە ئەمە بەشێکە کە زۆر بەئاڵۆزی گەشەی کردوە لەگەڵ بەکارهێنانی ئەم پڕۆگرامەدا ، ئەوانەی سوود مەند بوون لەم پڕۆگرامە زۆرتر بوون لەو بەکارهێنەرانەی کە تەنیا بەکاریان هێناوە وێنەکان لەگەڵ زانیاریەکان پێکەوە دەبەسترێنەوە . ئەگەر ک کەسێکی تر چوبێتە ژوورەوە ، ئەوا نیشانی دەدات ئەگەر کەسێک بێزار کرا بە تاگ کردنی هەموو ئەم وێنانە بۆی گوتی هەموو ئەوانە کێن ، پاشان وێنەکەم لە : نۆتری دام کاثیدراڵ لە ناکاو دەوڵەمەند دەبن لەگەڵ هەموو ئەو داتایانە دەتوانم بەکاری بهێنم وەک خاڵێک ە بۆ ئەوەی ئەو بۆشاییە دابپۆشم لەناو زانیاریەکاندا و وە وێنەکانی تر بەکاردەهێنم ئەمە جۆرێک دەبێت لە ئیشی نمونەیی گشتی ئەوە ڕێگەیەک دەبێت لە ئەزمونی ئیشی کۆمەڵایەتی بێگومان ، ئەم بەرهەم هێنانە هەمووی ئەوەیە تا ڕادیەکی زۆر مۆدێلی دەوڵەمەندی ڕەسەنە بۆ هەموو بەشەکانی زەوی دڵخۆشکەر دەبێت ، کۆکراوە دەبێت نەک تەنها بۆ فڕینەکان و وێنەی مانگە دەستکردەکان بەڵام لە میمۆریەکی کۆکراوەدا زۆر سوپاس چەپڵە کریس ئەندرسۆن : ئەگەر من باش لەمە تێگەشتبم ؟ بەرنامەکەی تۆ ئەوەیە ڕێگەت دەدات بە چەند خاڵێک ، ئەویش ئەوەیە کە لەچەند ساڵی کەمی داهاتودا هەموو وێنەکان بەشداری پێدەکرێت لەلایەن هەر کەسێکەوە لەم سەرو ئەوسەری جیهان بەشێوەیەکی بنچینەیی بە هۆی لینکەکەوە دەبەسترێنەوە بەیەکەوە ؟ بلەیس ئەگوێرا ئەکراس : بەڵێ ، ئەم بەرنامەیە بۆ ئەوە دۆزراوەتەوە ئەمە درووست کردنی پەیوەندیە لەنێوان وێنەکاندا ئەو پەیوەندییە درووست دەکات بەپێی ناوەڕۆکی ناو وێنەکە زۆر خۆشە کاتێک بیردەکەیتەوە دەربارەی دەوڵەمەندی زانیاریە واتاییەکان کە ژمارەیەکی زۆر لەم وێنانە هەیانە وەک ئەوەی کاتێکل ە ئینتەرنێتدا دەگەڕێیت بەدوای وێنەیەکدا تۆ زاراوەکان دەنوسیت ، دواتر لە لاپەڕەی سایتەکەدا دەردەکەوێت کە زانیاریەکی زۆری هەڵگرتوە دەربارەی ئەو وێنەیە ئێستا ، چی دەبێت ئەگەر ئەو وێنەیە بەسترا بێت بە هەموو وێنەکانتەوە ؟ ئەو کات بەشە واتاییەکەی کیشوەر بڕ دەبێت وە بەشە دەوڵەمەندەکەی دەردەکەوێت کە زۆر گەورەیە . ئەوە کاریگەریەکی تۆڕی کلاسیکیە کریس ئەندرسۆن : بەڕاستی ئەوە باوەڕپێنەکراوە ، پیرۆزە بلەیس ئەگوێرا ئەکراس : زۆر سوپاس
# hi/FhK0RB0fPhUs.xml.gz
# ku/FhK0RB0fPhUs.xml.gz
(src)="1"> Shuruat se Web saral , juda hua , khula aur surakshit tha jise banaya gaya achhai ki shakti ke roop me yeh ban sakta tha kuch aur bada , jinda , saans leta hua
(trg)="1"> Di serî de web hêsan bû , girêdayî bû vekirî , ewle ji bo başî hatibû dîzaynkirîn ew ê bibûye tiştekî gelek mezintir ekosîstemeka zindî û bêhn distîne di xizmeta mirovatiyê de çavkaniyeka giştî ji bo pêşveçûnê û firsetan .
(src)="2"> humse jude - humme apke sahare ki jarurat hai aaj hi daan karein
(trg)="19"> Beşdarî me bibe - Hewcedariya me bi alîkariya te heye .
# hi/HbPIeKfdJtA7.xml.gz
# ku/HbPIeKfdJtA7.xml.gz
(src)="1"> मैं एक डिज़ाइनर और एक शिक्षक हूँ । मैं मल्टीटास्क करता हूँ , और अपने छात्रों को एक रचनात्मक , और मल्टीटास्किंग डिजाईन प्रोसेस सिखाता हूँ । लेकिन सच में ये मल्टीटास्किंग कितना कुशल है ? हम थोड़ा मोनोटास्किंग के बारे में सोचते हैं । कुछ उदाहरण यह देखिये यह मेरा मल्टीटास्किंग का नतीजा ( हंसी ) खाना पकाना , फ़ोन पर बात करना और एस एम एस भेजना और कुछ तस्वीरें इंटरनेट पर डालना इस शानदार बर्बेकुए की । तो कोई हमे सुपरटास्कर की कहानी बताता है यह 2 प्रतिशत लोग जो मल्टीटास्किंग कर सकते हैं´ लेकिन अपने बारे में क्या ? हमारी अपनी वास्तविकता ? आपने पिछली बार कब अपने दोस्त की आवाज़ सुनी थी ? यह मेरी परियोजना है और एक फ्रंट कवर की श्रृंखला है अपने सुपर हाइपर चीजों को हल्का करना ( हंसी ) ( तालियाँ ) अपने सुपर हाइपर मोबाइल फोंस को हल्का करना उनके कार्य के तत्व तक । एक और उदाहरण : आप कभी वेनिस गए हो ? छोटी गलियों में खुद को खोना कितना खूबसूरत है द्वीप पर । लकिन हमारी मल्टीटास्किंग दुनिया कुछ अलग है हजारों सूचनाओं से भरी । फिर ऐसा कुछ कैसा रहेगा फिर से अपनी साहस की भावना को पाना ? मैं जानता हूँ कि मोनो के बारे में बात करना अजीब है जब हमारे पास इतने सारे विकल्प है लेकिन मैं फिर आपको कहता हूँ केवल एक कार्य पर ध्यान दो या अपनी डिजिटल भावनाओं को बंद ही कर दो ताकि आजकल , सब अपनी मोनो चीज़ बना सकें । क्यूँ नहीं ? तो अपनी मोनोटास्क स्थान ढून्ढ लो इस मल्टीटास्किंग दुनिया में । धन्यवाद ( तालियाँ )
(trg)="1"> من نەخشەساز و پەروەردەکارم من کەسێکی فرەئەرکم ، و هانی خوێندکارەکانم دەدەم بە پرۆسەیەکی زۆر داهێنەرانە و فرەئەرکدا تێپەڕن بەڵام بە راستی ئایا فرە ئەرکی چەند کارایی هەیە ؟ بە کەمێک بژاردەی تاک ئەرکی لەبەرچاو بگرین ئەمە چەند نمونەیەکە سەیری ئەمە بکە ئەمە ئەنجامی چالاکییەکی فرە ئەرکیی منە - پێکەنین - ئامادەکردنی خواردن ، وەڵامدانەوەی تەلەفۆن ، نوسینی نامە و رەنگە بارکردنی چەند وێنەیەکیش سەبارەت بەم گۆشتبرژاندنە جوانە . خەڵک باسی چیرۆکی کەسە فرەئەرکە مەزنەکانمان بۆ دەکات سەدی ٢ی خەڵک دەتوانن ژینگەیەکی فرە ئەرک کۆنترۆڵ بکەن بەڵام ئەی خۆمان چی ، ئەی واقیعەکە چۆنە ؟ دواجار کەی بو کە بەڕاستی چێژت تەنیا لە دەنگی هاوڕێکەت وەرگرت ؟ ئەمە پرۆژەیەکە کە کاری لەسەر دەکەم و زنجیرەیەک کەڤەرە بۆ پێشی مۆبایل بۆ نزمکردنەوەی فرەیی و باڵاییەکەی ..
(trg)="2"> - پێکەنین - چەپڵە - بۆ نزمکردنەوەی فرەیی و باڵایی مۆبایلەکانمان بۆ ئاستی ئەرکە گەوهەرییەکەی خۆی . نمونەیەکی تر : ئایا تۆ هەرگیز چویت بۆ ڤینیسیا ؟ چەند خۆشە خۆمان لەم شەقامە بچوکانەدا ون بکەین لەسەر ئەم دورگەیە بەڵام واقیعە فرە ئەرکەکەمان زۆر جیاوازە و پڕە لە بڕێکی زۆر زانیاری شتێکی لەم جۆرە چۆنە بۆ دوبارە دۆزینەوەی هەستی سەرکێشی ؟ دەزانم کە رەنگە زۆر سەیر بێ باس لە یەک ئەرکی بکەین کاتێ کە ژمارەیەکی زەبەلاحی ئەگەر لە ئارادا بێت بەڵام من هانتان دەدەم ئەو بژاردەیە لەبەرچاو بگرن کە فۆکەس بکەنە سەر تەنیا یەک ئەرک یاخود هەستە دیجیتاڵییەکانتان بەتەواوی بکوژێننەوە لەم سەردەمەدا هەمو کەسێک دەتوانێت بەرهەمە تاکەکەی بەرهەم بهێنێت بۆ نا ؟ کەواتە شوێنی تاک ئەرکییەکەت بدۆزەرەوە لە جیهانە فرە ئەرکەکەدا . سوپاس . - چەپڵە -
# hi/LIusPAfOJFxG.xml.gz
# ku/LIusPAfOJFxG.xml.gz
(src)="1"> क़रीब दस साल पहले मैंने स्वेडिश छात्रों को वेश्विक विकास पढ़ाने का ज़िम्मा लिया । अध्ययन के प्रति लालयित होने के साथ- साथ अफ्रीका के अफ्रीकी संस्थानों के साथ क़रीबन 20 साल गुज़ार कर मुझसे विश्व के बारे में कुछ जानने की आशा की जाती थी । और मैंने अपनी चिकित्सकीय विश्वविधालय करोलिन्स्का संस्थान , एक पूर्वस्नातक पाठ्यक्रम शुरू किया । लेकिन जब आपको सुअवसर मिलता है तो आप नर्वस हो जाते हैं । इन छात्रों के उच्चतम ग्रेड हैं जो स्वेडिश कालेज प्रणाली में मिलते हैं - इसलिए इन छात्रों को वह सब आता होगा जो मैं इन्हें पढ़ाने वाला हूँ । इसलिए जब वे आये तो मैंने एक पूर्व- परीक्षा ली । और जिन प्रश्नों से मुझे बहुत कुछ सीखने को मिला उनमें से एक था : " इन पाँच युग्मों में से कौन से देश की बाल मृत्युदर सबसे अधिक है ? " और मैंने प्रश्नों को एक साथ रख दिया , जिससे कि प्रत्येक देश के युग्म में , दूसरे देश की अपेक्षा बाल मृत्युदर दोहरी हो । और इसका अर्थ है कि आंकड़ों की अनिश्चितता की अपेक्षा यह एक बड़ा अंतर है । यहाँ मैं आपकी परीक्षा नहीं लूँगा , लेकिन यह देश टर्की है , जिसकी बाल मृत्युदर पोलेन्ड , रूस , पाकिस्तान और दक्षिण अफ्रीका की अपेक्षा सबसे अधिक है । और ये स्वेडिश छात्रों के परिणाम थे । मैंने इसे किया था इसलिए मैंने विश्वास अन्तराल प्राप्त किया , जोकि थोड़ा- सा अनुदार है , और मैं खुश हो गया , निश्चय ही पाँच सम्भावित जवाबों में 1 . 8 सही थे । इसका अर्थ है कि अन्तर्राष्ट्रीय स्वास्थ्य ( हँसते हुए ) और मेरे पाठ्यक्रम के लिए एक प्रोफेसर की ज़रूरत थी । लेकिन एक देर रात , जब मैं रिपोर्ट इकट्ठी कर रहा था तो मैंने अपनी खोज के बारे में महसूस किया । कि स्वेडिश के शीर्ष छात्र भी गणना के आधार पर आवश्यकतानुसार विश्व के बारे में चिंपैंजी से भी कम जानते हैं । ( हँसते हुए ) क्योंकि अगर मैं चिंपैंजी को दो केले दे दूँ , तो वह श्रीलंका और टर्की के बारे में आधा सही बता देंगे । इन सवालों का वे आधे सही जवाब तो दे ही देंगे । लेकिन ये छात्र ऐसा नहीं कर सकते । यह समस्या अज्ञानता की नहीं थी : यह पूर्व कल्पना विचार थे । मैंने कारोलिंसका संस्थान के प्रोफसरों का भी अनीतिपरक अध्ययन किया ( हँसते हुए )
(src)="2"> -- जो औषधि में नोबल पुरस्कार प्राप्त हैं , और वे वहाँ चिंपैंजी के तुल्य हैं । ( हँसते हुए ) तभी मुझे एहसास हुआ कि विश्व में क्या हो रहा है के आंकड़े और प्रत्येक देश के देश के बच्चे के स्वास्थ के बारे में जानने की ज़रूरत है । हमने यह सोफ्टवेयर बनाया जो इसे इस तरफ़ दर्शाता है : यहाँ प्रत्येक बुलबुला एक देश है । यहाँ यह देश चीन है । यह भारत है । बुलबुले का आकार जनसंख्या है , और यहाँ अक्ष रेखा पर मैं उत्पादन दर को रखता हूँ । क्योंकि मेरे छात्र , जब वे दुनिया को देखते हैं , वे कहते हैं , जब मैं उनसे पूछ्ता हूँ ,
(src)="3"> " आप दुनिया के बारे में वास्तव में क्या सोचते हैं ? " ठीक है , मैंने पहले यह परिणाम निकाला कि पाठ्य- पुस्तक मुख्यतया झुनझुना थी । ( हँसते हुए ) और उन्होंने कहा , " दुनिया महज ´हम´ और ´वे´ है । और हम पश्चिमी दुनिया है और वे तीसरी दुनिया । "
(trg)="1"> نزیکەی ١٠ ساڵ لەمەوبەر ، ئەرکێکم وەرگرت لە ڕێکخراوی فێرکاری جیهانی بۆ خوێندکارانی زانکۆکانی سوید . دوای بەسەربردنی نزیکەی ٢٠ ساڵ ئیش کردن لەگەڵ ڕێکخراوەکانی لێکۆڵینەوەی برسێتی لە ئەفریقا ئەمانە بونە هۆی ئەوەی کەمێک شارەزای جیهان ببم دەستم کرد بە دامەزراندنی زانکۆ پزیشکییەکەمان ، پەیمانگای کارلۆنیسک خولێکی کردەوە بۆ خوێندکارانی زانکۆ کە پێی دەوترا ( تەندروستی جیهانی ) . بەڵام کاتێک هەلێکت بۆ دێتە پێش ، توشی کەمێک دڵەڕاوکێ دەبیت . هەستمکرد خوێندکارەکان زۆر بەجدی دەهاتن کە لە ڕاستیشدا خۆیان خاوەنی بڕوانامەی بەرز بەرز بوون لە سیستەمی کۆلێژەکانی سوید .. وادیاربوو هەموو شتێکیان دەزانی منیش شتەکانم فێردەکردن . کاتێک دەهاتن پێش تاقیکردنەوەی ئەزمونی یەکێک لەو پرسیارانەی کە زۆر شت فێر بووم لێیەوە ئەوە بوو : کام وڵات بەرزترین ڕێژەی مانەوەی منداڵانی بە زیندوویی تێدایە لە ناو ئەم پێنج جووت وڵاتەدا ؟ هەموویانم بەیەکەوە گرێ دەدا ، لەبەرئەوەی لە هەر دوو وڵاتێکدا ڕێژەی مانەوەی منداڵێک بە زیندوویی دوو هێندەی مانەوەی منداڵێکی تر بوو لە وڵاتێکی تردا . ئەمەش مانای ئەوەیە زۆریی ڕێژەی جیاوازییەکان زۆر لە ڕێژەی گومان لە داتاکان زۆرترە لێرەدا نامەوێت تاقیتان بکەمەوە ، بەڵام وەڵامە ڕاستەکە تورکیا یە کە بەرزترین ڕێژە لە وێیە ، پۆڵەندا ، ڕووسیا ، پااکستان لەگەڵ باشوری ئەفریقا ئەمە ئەو ئەنجامە بوو کە خوێندکارە سویدیەکان پێیگەیشتبوون . لەو ماوەیەدا فێری زیاتر پشت بەخۆ بەستن بووم ، وە زۆر دڵخۆش بووم بێگومان : بەڕێژەی ١، ٨ وەڵامەکان ڕاست بوون لە نێوان هەر پێنج کەسدا . ئەوەش مانای ئەوەیە ئەو شوێنە پێویستی بە پڕۆفیسۆرێک هەبوو لە بواری تەندروستی جیهانیدا کە ئەوێش من بووم بەڵام لە درەنگانێکی شەودا ، کاتێک ڕاپۆرتێکم دەخوێندەوە شتێکم دۆزییەوە ، بۆم دەرکەوت یەکێک لە دە خوێندکارە زیرەکەکانی سوید کە ڕێژەی زانیارییەکانی لەبارەی جیهانەوە ، لە شەمپازیەک کەمترا ( پێکەنین ) لەبەرئەوەی کاتێک پرسیار لە شەمپانزی دەکەی نیوەی وەڵامەکەت بەڕاستی دەداتەوە کاتێک دوو مۆزی دەدەیتێ لەگەڵ سریلانکا و تورکیا . لە نیوەی ڕاستی حاڵەتەکاندا وەڵامەکەت بە ڕاستی دەدەنەوە بەڵام خوێندکارەکان لەوێ نەبوون . کێشەکەی من نەزانین بوو بەڵام کێشەکە ئەو بیرۆکانەیان بوو کە پێشبینیم نەدەکردن هەروەها من لێکۆڵینەوەیەکی بێ ڕەوشتانەم کرد لەسەر پڕۆفیسۆرێکی پەیمانگای کارۆلینسکا ( پێکەنین ) هەربۆیە شایستەی خەڵاتی نۆبڵ بووم لە بواری پزیشکی ژمارەی ئەوان هەمان ژمارەی شەمپانزییەکانی ئەوێ بوو ( پێکەنین ) ئەمە ئەو کاتە بوو کە من بۆم دەرکەوت کە پێویستە پەیوەندی درووست بکەین لەبەر ئەوەی ئەو داتایانەی کە باسی لە ڕووداوەکانی جیهان دەکرد هەروەها تەندرووستی منداڵان لە سەرجەم وڵاتەکانی جیهاندا زۆر ئاشکرایە ئەم بەرنامەیەمان پێشکەشکرد بەم شێوەیە : هەربازنەیەک ووڵاتێکە ئەم وڵاتەی سەرەوە چینە . ئەمەش هیندستانە قەبارەی بازنەکان ژمارەی دانیشتوان پیشان دەدات ، وەئەم تەوەرەیە پیتەکانم تیا نوسیوە لەبەرئەوەی خوێندکارەکانم ، دەیانگوت کاتێک سەیری جیهان دەکەن ، وە من پرسیارم لێدەکردن چۆن بیر لە جیهان دەکەنەوە ؟ باشە ، یەکەم جار بۆم دەرکەوت کە کتێبەکە ڕەسمی تیدایە ( پێکەنین ) جیهان هێشتا " ئێمە " و " ئێوەی " تێدایە وشەی " ئێمە " وشەیەکی جیهانی ڕۆژئاواییە ، و ووشەی " ئەوان " وشەیەکی جیهانی سێهەمە وتم : مەبەستتان چییە لە جیهانی ڕۆژئاوا ؟ زۆر باشە . جیهانی ڕۆژئاوا واتە ژیانێکی درێژ و خێزانێکی بچوک . بەڵام جیهانی سێهەم واتە ژیانێکی کورت و خێزانێکی گەورە . ئەوەتا لێرەدا پیشانتانی دەدەم . ڕێژەکانم لێرەدا داناوە : ژمارەی منداڵی هەر ئافرەتێک یەک ، دوو ، سێ ، چوار ، هەتا هەشت منداڵ بۆ یەک ئافرەت داتای باشمان هەیە لە ماوەی نێوان ساڵی ١٩٦٠ بۆ ١٩٦٢ دەربارەی قەبارەی هەرخێزانێک لە هەموو وڵاتەکاندا هەڵەی ڕێژەکان زۆر کەمن . لێرەدا ڕێژەی مام ناوەندم داناوە ، ماوەی ژیان لە ٣٠ ساڵییەوە لە هەندێک ووڵاتدا بەرز دەبێتەوە بۆ نزیکەی ٧٠ ساڵ . لە ١٩٦٢ کۆمەڵێک لە ووڵاتان هەبو لێرەدا کە پێیان دەوترا ووڵاتانی پیشەسازی ، ئەوانە بوون کە خاوەنی خێزانی بچوک و ژاینی دوور ودرێژ بوون ئەمانەش ئەو وڵاتانەبوون کە لە گەشەسەندندا بوون : ئەوان خاوەنی خێزانی گەورەن تەمنێکی کورت بوون ئێستا لە ساڵی ١٩٦٢- ەوە چی ڕوویداوە ؟ دەتانەوێت ئەو گۆڕانکاریانە ببینن ئایا خوێندکارەکان ڕاست دەکەن ؟ هێشتا دوو جۆر لە ووڵاتان هەن ؟ یاخود ووڵاتانی تازە پێگەشتوو خێزانەکانیان بەرەو بچوک بونەوە دەڕوات واتە ئەوانەی لێرەدا دەژین ؟ یاخود پێویستە ژیانیان درێژ بکەنەوە بەرەو ژیانێکی بەرزتر هەنگاو بنێن ؟ با ببینین . لە باسکردنی جیهان دەوەستین ، ئەمە سەرجەم ئامارەکانی نەتەوە یەکگرتوەکانە کە لە بەردەستدا بوون . با دەست پێبکەین ، ئەوانەی لەوێدان دەیانبینن ؟ ئەوە وڵاتی چینە . هەنگاوی بەرەو باشترکردنی لایەنی تەندروستی ناوە ، وە پێشکەوتوە هەموو ووڵاتەکانی ئەمریکای لاتین کە بەڕەنگی سەوز دیاریم کردون ، بەرەو بچوککرنەوەی خێزانەکان هەنگاویان ناوە ئەو دانە زەردەش ووڵاتە عەرەبیەکانە خێزانەکانیان بەرەو گەورەبوون چووە ، بەڵام ئەوان -- نا ئەوان تەمەنیان درێژترە بەڵام خێزانەکانیان گەورەتر نیە ووڵاتە ئەفریقیەکانیش ئەو سەوزەی خوارەوەن . هێشتا لێرەدا ماونەتەوە ئەمەش هیندستانە . ئیندۆنوسیاش بەشێوەیەکی زۆر خێرا جوڵەی کردوە ( پێکەنین ) لێرەداو لە هەشتاکاندا هێشتا بەنگلادیش هەر لە چوارچێوەی ووڵاتە ئەفریقیەکاندایە بەڵام ئێستا ، بەنگلادیش .. لە هەشتاکانەوە موعجیزە ڕوودەدات لەوێ : ئیمامەکانیان دەستیان کرد بە پلاندان بۆ بەرزکردنەوەی ڕێژەی خێزان ئەوان ئاوها زیادیان کرد . لە نەوەدەکاندا پەتای ترسناکی ( HIV ) مان هەیە کە بەشێوەیەکی بەرچاو ژیانی کەمکردەوە ؛ لە ووڵاتانی ئەفریقادا هەروەها ئەوانەی مابوونەوە بەرزبونەوە بەرەو ئەو شوێنەی کە تیایدا ژیانێکی درێژ و خێزانێکی بچوکمان هەبێت ، ئێستا جیهانێکی تەواو تازەمان هەیە ( چەپڵە ) با بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەراوردێکتان بۆ بکەم لەنێوان وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکاو ڤێتنامدا ١٩٦٤ : ئەمریکا خێزانەکانیان بچوک بوو هەروەها ژایانێکی دریژ ڤێتنام خێزانەکانیان گەورە بوو بەڵام ژیانیان کورت بوو . ئەمەش ڕووداوەکە بوو داتاکانی کاتی جەنگ ئەوەیان دەخستە ڕوو کە تەنانەت لەگە ژمارەی ئەو هەموو قوربانیانەدا هیشتا تەمەن هەر لە درێژبووندا بوو لە کۆتایی ئەو ساڵەدا پلانی خێزانداری لە ڤێتنام دانراو خێزانەکانیتش بەرەو بچوکبوونەوە ڕۆیشتن هەروەها لە وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا ژیان زیاتر بەرەو درێژخایەنی هەنگاوی دەنا بۆ پاراستنی قەبارەی خێزان . لە هەشتاکان تاکو ئێستا وازیان لە پلانی کۆمۆنیستی هێنا و ڕۆشتن بەرەو بازاڕی ئابوری ئەمە خێراتر ڕوویدەدا بە بەراورد لەگەڵ ژیانی کۆمەڵایەتی . پێویستە ئەمڕۆ لە ڤێتنام چاوەڕوانی هەمان قەبارەی خێزان بکەین لێرەدا لە ڤێتنام ، ٢٠٠٣ ، وەکو وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا ، لە ساڵی ١٩٧٤دوای تەواوبونی جەنگ وا هەستدەکەم هەموومان ... ئەگەر سەیری داتاکان نەکەین بە هەڵە تێدەگەین لە گۆڕانکاریە مەزنەکان لە ئاسیادا ، ئەویش گۆڕانی کۆمەڵایەتیە پێش ئەوەی گۆڕانی ئابوری ببینین . دەتوانین بە شێوەیەکی تر ئەمە نیشان بدەین دابەشبونی داهات لە جیهانی ئابووریدا ئەمە دابەشبونی داهاتی خەڵکی- یە لە جیهاندا ١ دۆلار ، ١٠ دۆلار یان ١٠٠ دۆلار لە هەر ڕۆژێکدا لەمەودوا کەلێنێکی زۆر گەورە نابێت لەنێوان هەژار و دەوڵەمەندا . ئەمە ئەفسانەیەکە . لێرەدا کەمێک بەرزو نزمی هەیە . بەڵام خەڵک لە هەموو لایەک هەیە ئەگەر تەماشای سەرەنجامی داهاتەکان بکەین ... داهاتەکان ئەمە ڕێژەی سەدی داهاتی جیهانە . % ٢٠ی ئەم ڕێژەیەش دەوڵەمەندەکانن کە دەکاتە نزیکەی % ٧٤ی خەڵکی هەروەها ڕێژەی فەقیرەکانیش % ٢٠ن نوێنەرایەتی نزیکەی % ٢- ی خەڵکی دەکەن . ئەمە بیرۆکەی ئەوەمان نیشان دەدات کە ووڵاتە پێگەیشتوەکان بەتەواوەتی گومانلێکراون . ئێمە بیر لە هاوکاری کردن دەکەینەوە ، بۆ نمونە ئەو خەڵکانەی لێرەدان هاوکاری ئەو خەڵکەی ئەوێ دەکەن . بەڵام لە ناوەڕاست زۆرترین ژمارەی دانیشتوان هەیە ، کە لە ئێستادا % ٢٤ ی داهات بەدەست دەهێنن با بەشێوەیەکی تر گوێمان لەمە بێت . ئەمانە کێن ؟ ووڵاتە جیاوازەکان لە کوێن ؟ دەتوانم ئەفریقاتان نیشان بدەم . ئەمە ئەفریقایە . % ١٠ی دانیشتوانی جیهان پێک دەهێنن ، زۆرینەیان هەژارن ئەمە بە گوێرەی ( ڕێکخراوی ئابووری بۆ هاوکاری و گەشەپێدان ) . دەوڵەمەندترین ووڵات نەتەوە یەکگرتوەکانە هەروەها ئەوانەی لەم لایەدان لە سەرەوە . بەتەواەتی پێکداچون لە نێوان ئەفریقا و ڕێکخراوی ئابووری بۆ هاوکاری و گەشەپێدان ئەمەش ئەمریکای لاتینە . هەموو شتێک هەیە لەسەر ئەم زەویە ، لە هەژارترینەوە بۆ دەوڵەمەندترین لە ئەمریکای لاتین لەسەرەوە دەتوانین ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا دابنێین ، هەروەها ڕۆژئاوای ئاسیا هەروەها باشوری ئاسیا . چۆن دەبێت ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ نزیکەی ساڵی ١٩٧٠ ؟ بەرزو نزمیەکە زیاتر دەبیت . بێگومان زۆرینەی هەژارەکان لە ئاسیا بوون هەژاری لە ئاسیادا کێشەی جیهان بووە . ئەگەر ئێستا ڕێم بدەن هەندێک بەرەو پێش بڕۆین بە جیهاندا دەبینن کە ژمارەی دانیشتوان لە زیادبووندایە . سەدان ملیۆن لە ئاسیادا ڕزگاریان بوە لە هەژاری وە هەندێکی تریش چونەتە خانەی هەژارییەوە ، ئەمە ئەو شێوازەیە کە لە ئەمڕۆدا هەمانە باشترین پلان لە بانکی جیهانی ئەوە بوو کە نابێت ئێمە جیهان دابەش بکەین . زۆرینەی خەڵک لە ناوەڕاستدان بێگومان ئەوە پێوانەکردنێکی لۆگاریتمیە بەڵام بیرۆکەی گەشەکردنی ئابوریمان بەڕێژەی سەدی گەشەی کردوە با سەیری سەرەوە بکەین ڕێژەی سەدی زیادبوونمان بۆ ڕوون دەکاتەوە . ئەگەر ئەمە بگۆڕم ( GDP ) بهێنم لە جیاتی داهاتی خێزانەکان ، هەروەها ئەمانە بگێڕمەوە بۆ داتا کەسیەکان لە بڵاوکراوە هەرێمیەکان لە چوارچێوەی ئەنجامی کۆتایدا هەروەها ناوچەکان بهێنمە خوارەوە ، هێشتا بازنەکان ژمارەی دانیشتوانن هەروەها ( ڕێکخراوی ئابووری بۆ هاوکاری و گەشەپێدان ) مان هەیە لەوێدا ، لەگەڵ بیابانی ئەفریقا لەوێدا ئینجا ووڵاتە عەرەبیەکان بخەمە ئەوێوە ئەوانەی کە لە ئەفریقا و ئاسیان ، ئینجا هەموویان جیابکەینەوە دەتوانین ئەم تەوەرەیە فراونتر بکەین، قەبارەیەکی تازەتان دەدەمێ لێرەدا بە زیادکردنی هەندێک شتی بەنرخی کۆمەڵایەتی ، وەکو مانەوەی ژیان لەم تەوەرەیەدا پارە دێتە ناو باسەکەوە ، هەندێک هۆکار هەیە بۆ مانەوەی منداڵان لەوێدا لە هەندێک لە ووڵاتەکاندا ، بە ڕێژەی % ٩٩ . ٧ منداڵان لە ژایندا دەمێننەوە تاکو تەمەنی پێنج ساڵی لە ووڵاتانی تر بەڕێژەی % ٧٠ ، لێرەدا هەندێک کەلێن دیارە لە نێوان ( ڕێکخراوی ئابووری بۆ هاوکاری و گەشەپێدان ) ووڵاتانی ئەمریکای لاتین، ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا ، ڕۆژهەڵاتی ئاسیا ووڵاتە عەرەبیەکان ، باشووری ئاسیا لەگەڵ بیابانی دووەمئ ئەفریقا پەیەوەندیەکی گرنگ و پتەو هەیە لە نێوان مانەوەی منداڵ و پارەدا . ڕێگەم بدەن با بیابانی دووەمی ئەفریقا جیا بکەمەوە . تەندروستی لەوێدا باشترە بە بەراورد بەوەی سەرەوە دەتوانم لێرەدا بڕۆم وە دەتوانم بیابانی دووەمی ئەفریقا جیابکەمەوە بۆئەو ووڵاتانە . کاتێک جیادەبنەوە ، بازنەکە ووڵاتەکەیە وە قەبارەی ژمارەی دانیشتاون نیشان دەدات سیرالیۆن لەو خوارەوەیە ، موریشیوس لەو سەرەوەیە . موریشیوس یەکەم ووڵات بوو خۆی دەرباز کرد لە بەربەشتە بازرگانیەکان ، وە توانیان شەکربفرۆشن ئەوان توانیان بەرهەمەکانی چنین بفرۆشن .. بە هەمان نرخ لە خەڵکی ئەوروپا و باکوری ئەمریکا لەوێدا جیاوزیەکی زۆر گەورە هەیە لە نێوان ئەفریقادا . ئەوەتا غانا لە ناوەڕاستدایە لە سیرالیۆن ، کۆمەکی و هاوکاری مرۆڤایەتی هەیە . لێرە لە ئۆگەندا ، هاوکاری گەشەی کردوە ، لێرەدا ، کات هەیە بۆ بازرگانی لەوێدا تۆ دەتوانیت بڕۆیت بۆ پشوویەک . ئەوە جیاوزیەکی گەورەیە لە ناوخۆی ووڵاتە ئەفریقیەکاندا بەدەگمەن ئەوە ڕوودەدات .. ئەوە هەموو شتەکان یەکسان دەکاتەوە دەتوانم لێرەدا ئەفریقای باشور لەت بکەم . ئەو بازنە گەورەیەی لە ناوەڕستادایە هیندستانە بەڵام جیاوازیەکی گەورە هەیە لە نێوان ئەفغانستان و سریلانکا دەتوانم ووڵاتە عەرەبیەکان لەت بکەم ، ئەوان چۆنن؟ هەمان ئاوهەوا ، هەمان کەلتور هەمان ئاین .. زۆر جیاوازن . تەنانەت ووڵاتە دراوسێکانیش . یەمەن ، شەڕی ناوخۆ . شانشینی یەکگرتوی ئیمارات ، پارە بەتەواوی یەکسان بوو هەروەها بە شێوەیەکی باش بەکار دەهێنرا ئەم قسانە وەک ئەفسانە نیە . ئەمە ئەو منداڵە ئیشکەرە بیانیانەش دەگرێتەوە کە لەو ووڵاتەدان زۆر جار داتاکان لەوە باشترن کە ئێمە بیریان لێدەکەینەوە ، زۆرێک لە خەڵکی دەڵێن داتا خراپە لەو قەراخەدا گومانێک هەیە ، بەڵام دەتوانی چیاوازیەکە لێرەدا ببینین کامبۆدیا ، سەنگافورە . جیاوازیەکە زۆر گەورەترە لە لاوازییەکەی ناو داتاکە . ڕۆژهەڵاتی ئەوروپا : ئابوری یەکێتی سۆڤیەت بۆ ماوەیەکی درێژ ، بەڵام ئەوان دوای دە ساڵ دەرکەوتن بەشیوەیەکی زۆر زۆر جیاواز . لەوێدا ئەمریکای لاتیین هەیە ئەمڕۆ ، پێویست ناکات بچین بۆ کوبا بۆ دۆزینەوەی ووڵاتێکی تەندروست لە ئەمریکای لاتیندا چیلی ڕێژەی مانەوەی منداڵانی کەمترە بە بەراورد لەگەڵ کوبادا لەم چەند ساڵەی پێشوو تاکو ئێستا لێرەدا بەرزترین داهاتی ووڵاتەکانمان هەیە لە ناو ڕێکخراوی ئابووری بۆ هاوکاری و گەشەپێدان لێرەدا هەمو شێوازەکانمان دەست دەکەوێت لەجیهاندا ، کە زیاترە یان کەمترە لەمە . ئەگەر ئێمە سەیری ئەوە بکەین شێوەی جیهان لە ساڵی ١٩٦٠ چۆن بووە ، دەست دەکەین بە جوڵە بەرەو ساڵی ١٩٦٠ ئەمە ماوتسی تونگە . تەندروستی هێناوە بۆ چین . پاشان مرد دواتر دینگ کیساوپینگ هات و پارەی هێنا بۆ چین ، بۆ جارێکی تر ئەوانی هێنایەوە بۆ ناو ڕێگا سەرەکیەکە ئێمە دەبینین کە چۆن ووڵاتەکان چووڵە دەکەن بە ئاڕاستە جیاوزەکان وەک ئەمە زۆر قورسە بتوانین ووڵاتێک وەک نمونە وەربگرین کە شێوازەکانی جیهان نیشان بدات بەڵام حەزدەکەم ئێوە بگێڕمەوە بۆ بۆ دەوروبەری ساڵی ١٩٦٠ حەزدەکەم بەراورد بکەم لە نێوان کۆریای باشور ، کە ئەمەیانە ، لەگەڵ بەرازیل کە ئەم دانەیەیە . نیشانەکە لێرەوە دوورە لە منەوە . حەزدەکەم بەراورد بکەم لە نێوان ئۆگەندا ئەوەتا لەوێدایە . دەتوانم ئەوە پێشبخەم ، وەکو ئەمە ئێوە دەتوانن ببینن کە چۆن کۆریای باشور بەشێوەیەکی زۆر خێرا بەرەو پێشچوە ، لەکاتێکدا بەڕازیل زۆر هێواشە ئەگەر جارێکی تر بگەڕێینەوە دواوە بۆ ئێرە ، نیشانەیان لێبدەین ، وەکو ئەمە جارێکی تر دەتوانن ببینن ئەوە خێرایی گەشەپێدانە کە زۆر زۆر جیاوازە لەگەڵ ووڵاتان کە لە جوڵەدان زیاتر یان کەمتر بە هەمان تێکڕایی لە پارە و تەندروستیدا . بەڵام وادیارە دەتوانن زیاتر خێراتر بن ئەگەر ئێوە یەکەمجار بایەخ بدەن بە تەندروستی لە جیاتی ئەوەی بایەخ بدەن بە دەوڵەمەندی . ئەمە ئەو ڕیگایانە نیشان دەدات کە شانشینی یەکگرتوی ئیمارات گرتویەتە بەر . ئەوان لێرەوە دێن ، ووڵاتێکی کانزایین . ئەوان هەموو نەوتەکەیان هەڵگرتوە ؛ هەموویان پارەیان دەستکەوتوە ؛ بەڵام ناتونن تەندروستی بکڕن لە سوپەرمارکێتەکان ، پێویستە لەسەرتان تەندروستی پێشبخەن . پێویستە منداڵەکانتان فێر بکرێن لە خوێندنگاکان . پێویستان بە ستافێکی ڕاهێنراوی تەندروستیە . پێویستە لەسەرتان خەڵکی هۆشیار بکەنەوە . شێخ زاید ئەوەی بەڕێگەیەکی زۆر باش ئەنجامداوە . سەرەڕای دابەزینی نرخی نەوتیش ، ئەو ئەم ووڵاتەی هێنایە سەرەوەی ئێرە . کەواتە ڕێگەی زیاترمان دەستکەوت بۆ دەرکەوتنی جیهان ، هەموو ووڵاتەکان دەبێت پارەکانیان باشتر بەکاربهێنن وەک لەوەی کە لە ڕابردودا بەکاریان هێناوە ، ئەگەر سەیری تێکڕای داتای ووڵاتەکان بکەن دەبینن وەکو ئەمە وایە بەکارهێنانی تێکڕایی داتاکان شتێکی ترسناکە ، لەبەرئەوەی جیاوازییەکی زۆر هەیە لە ناوخۆی ووڵاتەکاندا . بۆیە دەڕۆم بۆ ئێرە ، دەتوانین ببینین ئەوە ئۆگەندای ئەمرۆیە لەکاتێکدا لە ساڵی ١٩٦٠ ئەو شوێنە کۆریای باشور بوو . ئەگەر ئۆگەندا لەت بکەم بەتەواوەتی جیاوازە لە ناوخۆی ئۆگەندا . ئەمانە هێڵەکانی ئۆگەندان . ڕێژەی لە سەدا ٢٠ ی دەوڵەمەندەکانی ئۆگەندا لە وێدان . هەژارەکانیش لەخوارەوەی ئەوێدان . ئەگەر باشوری ئەفریقا لەت بکەم ئەگەر بێمە خوارەوە و تەماشای نایجیریا بکەم ، برسێتیەکی زۆر ترسناک لەوێدایە لە کۆتایدا وەکو ئەمەیە . لە سەدا ٢٠ ی هەژارەکانی نایجیریا لە دەرەوەی ئێرەدایە هەروەها لە سەدا ٢٠ ی دەوڵەمەندەکانی ئەفریقای باشور لەوێدان ، هێشتا گفتوگۆ لەسەر ئەوە دەکەین کە چارەسەر چیە وە پێویستە چی بکرێت لە ئەفریقا . هەموو شتەکانی ئەم جیهانە دەستدەکەوێت لە ئەفریقادا . هەروەها تۆ ناتوانیت گفتوگۆیەکی جیهانی تێروتەسەل بکەیت لەسەر ڤایرۆسی ( HIV ) بۆ ئەو هێمایەی سەرەوە بەهەمان ستراتیجیەت بۆ ئەوانەی خوارەوەی ئێرە . پێشکەوتنی جیهانی دەبێت لە چوارچێوەیەکی زۆر باشدا بێت ، ئەوە پەیوەندی نیە بە ئاستی هەرێمایەتیەوە . پێویست بوو زیاتر لەسەری بدوێین ئەو خوێندکارانە دەدۆزینەوە کە دەتوانن چێژی لێوەربگرن کاتێک دەتوانن ئەمە بەکاربهێنن پاشان زیاتر پێویستمان بە سیاسەتی دروستکەر و یەکگرتنی بەشەکان هەیە ، حەزدەکەن ببیننن کە چۆن جیهان بە بەردەوامی لە گۆڕاندایە . ئێستا ، باشە بۆچی ئەمە ڕوو نەدات ؟ ئەم داتایانەی هەمانە بۆچی بەکاریان ناهێنین ؟ داتامان هەیە لە نەتەوە یەکگرتوەکان لە ئاژانسی سەرژمێری نیشتیمانی هەرەوەها لە زانکۆکان و ڕێکخراوە ناحکومیەکان لەبەرئەوەی داتاکە لە داتا بەیس- ەکاندا دیارنەمان خەڵکی لێیە ، هەروەها ئینتەرنێتەرنێتیشی لێیە ، بەڵام هێشتا بەشیوەیەکی چالاک بەکارمان نەهێناوە هەموو ئەو زانیاریانەی کە بینیمان دەربارەی گۆڕان لە جیهاندا بە ئاشکرا ئامارەکانی سەرژمێری ناگرێتەوە . لەوێدا هەندێک لاپەڕەی ئەلیکترۆنی هەیە وەک ئەمەی دەیزانن ، بەڵام ئەوان هەندێک داتا لە داتا بنچینەییەکانەوە دەبەن بەڵام خەڵک پارە دەدەن بەوان ، پاسۆردەکانیان گەمژانەیە هەرەوەها سەرژمێریەکانیان بێزارکەرە .
(src)="5"> " हाँ , उसका जीवन लम्बा और परिवार छोटा है , जबकि तीसरी दुनिया का जीवन छोटा परिवार बड़ा है । " तो यह सब में यहाँ प्रदर्शित कर सकता हूँ । मैं यहाँ उत्पादन दर को रखता हूँ : प्रति औरत बच्चों की संख्या , एक , दो , तीन , चार , प्रति औरत बच्चों की संख्या क़रीबन आठ तक । 1962 तक हमारे पास बहुत अच्छे आंकड़े हैं - 1960 में सभी देशों के परिवार के आकार् । त्रुटि हाशिया संकीर्ण है । यहाँ में कुछ देशों में जीवन प्रत्याशा , 30 साल से क़रीबन 70 साल रखता हूँ । और 1962 में यहाँ देशों का एक समूह था । वे औधोगिक देश थे , जिनमें परिवार छोटे और जीवन आयु लम्बी होती थी । और ये विकासशील देश थे : इनमें परिवार बड़े और जीवन आयु छोटी होती थी । अब 1962 से क्या हुआ है ? हम बदलाव देखना चाहते हैं । क्या छात्र सही कह रहे हैं ? क्या अभी भी दो प्रकार के देश हैं ? या इन विकासशील देशों के परिवार अधिक छोटे हो गये हैं और वे यहाँ रह रहे हैं ? या उनकी जीवन आयु बढ़ गयी है और वहाँ रह रहे हैं ? आओ देखें । तब हमने दुनिया को रोक दिया । यह पूर्ण यूएन गणना है जो उपलब्ध रही है । हम यहाँ आते हैं । क्या आप वहाँ देख सकते हैं ? यह चीन है , वहाँ स्वास्थ्य बेहतर हो रहे हैं , सुधार हो रहा है । सभी हरित लेटिन अमेरीकी देश छोटे परिवारों में तब्दील हो रहे हैं । यहाँ खाड़ी देश पीले रंग से दर्शाये गये हैं , उनके परिवार बड़े हैं , लेकिन उनकी न , तो लम्बी आयु है , और न ही , परिवार बड़े हो पाते हैं । यहाँ नीचे अफ्रीकी दिखाये गये हैं । वे अभी भी यहाँ हैं । यह भारत है । इंडोनेशिया बहुत तेज़ी से आगे बढ़ रहा है । ( हँसते हुए ) और 80 के दशक में , वहाँ बंगलादेश अफ्रीकी देशों के बीच में था । लेकिन अब , बंगलादेश — में भी 80 के दशक में चमत्कार हो गया है । इमामों ने परिवार योजना को प्रोत्साहन देना शुरू कर दिया है । वे उस कोने से निकलकर आगे बढ़े और 90 में हम एचआईवी की भयंकर आपदा झेलते हैं जिससे अफ्रीकी देशों की जीवन प्रत्याशा नीचे आ जाती है और बाकी सब कोने में खिसक जाते हैं जहाँ आयु लम्बी और परिवार छोटे हैं , और हमारा एक पूर्णतया नया संसार बनता है । ( करतल ध्वनि ) मुझे सीधे संयुक्त राष्ट्र अमेरीका और वियतनाम में तुलना करने दो । अमेरिका के परिवार छोटे और लोगों की आयु लम्बी होती थी , वियतनाम के परिवार बड़े और लोगों की जीवन आयु छोटी होती थी , और जो होता है वह यह है : युद्ध के दौरान के आंकड़े दर्शाते हैं कि मृत्यु के वावजूद भी जीवन प्रत्याशा में सुधार आया । साल के अंत तक , वियतनाम में परिवार योजना शुरू हो गई और उनके परिवार छोटे होने लगे । और संयुक्त राष्ट्र में परिवार को सीमित कर लम्बा जीवन जीने लगे हैं और अब 80 में , वे सामाजिक योजना को त्यागकर बाज़ार अर्थव्यवस्था की और ध्यान देते हैं और यह सामाजिक जीवन से भी अधिक तेज़ गति से चलती है और आज , हमारे वियतनाम में जीवन की समान आशा और परिवार का समान आकार है , जैसा कि संयुक्त राष्ट्र में , 1974 में युद्ध के अंत था । मैं सोचता हूँ कि - कि यदि हम आंकड़े पर नज़र न डालें तो , एशिया में हुए आश्चर्यजनक परिवर्तन को हम कम आंकते हैं जोकि आर्थिक परिवर्तन की अपेक्षा सामाजिक परिवर्तन में पहले देखने को मिला । आओ अब दूसरी तरफ़ रुख़ करें जहाँ हम विश्व में आय के वितरण को देख सकते हैं । यह विश्व के लोगों की आय का वितरण है । प्रतिदिन एक डालर , 10 डालर या 100 डालर । अब अमीर और ग़रीब में ज़्यादा अंतर नहीं है । यह केवल एक मिथ्याभास है । यहाँ थोड़ी सी कमी है । लेकिन सभी तरफ़ लोग ही लोग हैं । और अगर हम वहाँ देखें जहाँ आय ख़त्म होती है - यह आय विश्व की वार्षिक आय की 100 प्रतिशत है , कुल सबसे अधिक अमीर 20 प्रतिशत हैं जिनकी आय क़रीबन 74 प्रतिशत है और सबसे ग़रीब 20 प्रतिशत हैं जिनकी आय 2 प्रतिशत है और यह दर्शाता है कि विकासशील देशों की संकल्पना अत्याधिक संदेहयुक्त है । हम सहायता राशि के बारे में सोचते हैं , जैसे कि यह लोग इन लोगों को सहायता राशि प्रदान कर रहे हैं , लेकिन बीच में अधिकांश विश्व की जनसंख्या है , और अब वह आय की 24 प्रतिशत है । हमने इसके बारे में दूसरे रूप में सुना । और ये कौन हैं ? विभिन्न देश कहाँ हैं ? मैं आपको अफ्रीका दिखा सकता हूँ । यह अफ्रीका है , विश्व की जनसंख्या का 10 प्रतिशत । यहाँ सबसे ज़्यादा ग़रीबी है । यह ओईसीडी है । अमीर देश । संयुक्त राष्ट्र का कंट्री क्लब । और वे यहाँ इस तरफ़ हैं । अफ्रीका और ओईसीडी के बीच पूर्णतया एक से दूसरा किनारा । और यह लेटिन अमेरीका है । यहाँ इस धरती ग्रह पर उपलब्ध सबकुछ है । ग़रीबी से लेकर अमीरी तक और उसके शीर्ष पर , हम पूर्वी यूरोप को रख सकते हैं , हम पूर्वी एशिया को रख सकते हैं । और हम दक्षिणी एशिया को रख सकते हैं । और कहीं अगर हम वापस 1970 के समय में चले जायें , तो कैसा लगेगा ? और भी ज़्यादा अंतर । और जो सबसे ज़्यादा ग़रीबी में जीवन- यापन करते हैं वे हैं एशियाई लोग । एशिया की ग़रीबी विश्व की समस्या थी । और अगर मैं अब विश्व को आगे बढ़ने दूँ , तो आप देखोगे कि जैसे- जैसे जनसंख्या बढ़ेगी , एशिया में अरबों लोग ग़रीबी से बाहर आयेंगे और कुछ अन्य ग़रीबी में आ जायेंगे , आज हमारा यही स्वरूप बन गया है । और विश्व बैंक की सर्वश्रेष्ठ परिकल्पना यही है कि ऐसा होगा , और हमारा विश्व बंट नहीं पायेगा । मध्य में सबसे अधिक लोग नहीं होंगे । निस्संदेह यह लघुगणक पैमाना है । लेकिन हमारी आर्थिक व्यवस्था का संकल्प प्रतिशत के साथ विकास है । हम इसे प्रतिशतता वृद्धि की संभावना के रूप में देखते हैं । अगर मैं इसे बदल दूँ , और जीडीपी को पारिवारिक आय की अपेक्षा प्रति व्यक्ति लूँ , और इन व्यक्तिगत आंकड़ों को कुल घरेलु उत्पाद के क्षेत्रीय आँकड़ों के आधार पर लूँ और यहाँ क्षेत्र को नीचे कर दूँ , तो बुलबुले का आकार अभी भी जनसंख्या होगा । आप वहाँ ओईसीडी देखें और वहाँ उप- सहारा अफ्रीका और यहाँ हम अफ्रीका और एशिया दोनों से आकर खाड़ी राज्यों की ओर रूख़ करते हैं । और हम उन्हें अलग- अलग रखेंगे । और हम इस अक्ष रेखा का विस्तार कर सकते हैं , सामाजिक मूल्य , बाल जीवन को शामिल कर , और यहाँ मैं इसे एक नया परिमाण दे सकता हूँ , अब उस अक्ष पर मेरे पास पैसा है , और सम्भवता बच्चें संघर्ष कर सकते हैं । कुछ देशों में 99- 7 प्रतिशत बच्चे पाँच साल की उम्र से संघर्ष करना शुरू कर देते हैं , और दूसरे देशों में सिर्फ़ 70 प्रतिशत । और यहाँ ओईसीडी और लेटिन अमेरिका , पूर्वी यूरोप , पूर्वी एशिया , खाड़ी देश , दक्षिणी एशिया , और उप- सहारन अफ्रीका के मध्य अंतर दिखलाई पड़ता है । बाल संघर्ष और धन के बीच अनुरेखीय बहुत सशक्त होता है । लेकिन मुझे उप- सहारन अफ्रीका पर आने दो । वहाँ स्वास्थ्य है और बेहतर स्वास्थ्य के प्रति जागरूकता है । मैं यहाँ आ सकता हूँ और मैं उप- सहारन अफ्रीका से इसके देशों पर आ सकता हूं और जब यह फूटता है , तो देश के बुलबुले का आकार जनसंख्या का आकार होता है । सिएरा रोआंन वहाँ नीचे है । मोरिशस वहाँ ऊपर है । मोरिशस व्यापारिक बंधनों को तोड़ने वाला पहला देश था । और उसने अपनी चीनी का निर्यात किया । यूरोप और उत्तरी अमेरिका के लोगों की ही तरह मोरिशस के लोग भी समान शर्तों पर अपना कपड़ा बेच सके । अफ्रीका में बहुत बड़ा अंतर है । और घाना यहाँ मध्य में है । सिएरा रोआंन , मानवीय अनुदान , यूगांडा में विकास अनुदान , यहाँ समय का निवेश , यहाँ आप छुट्टियां बिताने जा सकते हैं । अफ्रीका में यह एक आश्चर्यजनक अंतर है जिसे हम कदाचित मान सकते हैं - जो सब चीजों के समान है । यहाँ से में दक्षिण अफ्रीका को अलग कर सकता हूँ । बीच में भारत एस बड़ा बुलबुला है । लेकिन अफगनिस्तान और श्रीलंका में एक बहुत बड़ा अंतर है मैं खाड़ी देशों में जा सकता हूँ । वे कैसे हैं ? एक जैसी जलवायु , एक जैसी संस्कृति , एक जैसा धर्म । बहुत बड़ा अंतर । पड़ोसियों में भी । येमिन , धर्मनिरपेक्ष युद्ध । संयुक्त अरब अमीरात , धन जोकि बिल्कुल बराबर था और उसका सही इस्तेमाल होता था । यह कोई मिथ्याबोध नहीं और इसमें विदेशी कर्मचारियों के बच्चें , जो देश में हैं , भी शामिल हैं । आपके सोचने की अपेक्षा आंकड़े प्राय बेह्तर होते हैं । अधिकतर लोग कह्ते हैं कि आंकड़े अच्छे नहीं होते । अनिश्चितता की गुंजाइश है , लेकिन हम यहाँ अंतर देख सकते हैं : कम्बोडिया , सिंगापुर । आंकड़ों की दुर्बलता की अपेक्षा अंतर बहुत बड़ा है । पूर्वी यूरोप में लम्बे समय तक सोवियत अर्थव्यवस्था रही , लेकिन दस साल बाद वहां सबकुछ बिलकुल अलग था । लेटिन अमेरिका को लीजिए आज लेटिन अमेरिका में स्वस्थ देहात खोजने के लिए हमें क्यूबा जाने की ज़रूरत नहीं है । अब कुछ सालों में चिले में क्यूबा की अपेक्षा कम बाल जन्मदर होगी । और यहाँ ओईसीडी में हम उच्च- आय वाले देश देखते हैं । और पूरे विश्व का प्रारूप देखने को मिलता है जोकि क़रीब- क़रीब इस तरह है । और अगर हम इसे देखते हैं , तो , 1960 में विश्व किस तरह दिखता है , यह जानना होगा । यह ट्से- तुन्ग है , जो चीन में स्वास्थ्य लेकर आया और फिर उसका स्वर्गवास हो गया । और फिर डेन्ग कषिअओपिन्ग चीन में धन लाया , और एकबार फिर चीन मुख्यधारा से जुड़ गया । और फिर हम देख चुके हैं कि किस तरह देशों ने इस तरह विभिन्न दिशाओं में रूख़ किया । इसलिए कोई ऐसा देश जो विश्व प्रारूप का प्रदर्शन करें का उदाहरण प्रस्तुत करना मुश्किल काम है । मैं आपको फिर से यहाँ 1960 पर वापिस लाना चाहूँगा । मैं दक्षिण कोरिया , जोकि यह है , की तुलना ब्राज़ील , जोकि यह है , से करना चाहूँगा । नामपट्टी मुझे यहाँ ले आयी । और मैं युगांडा , जोकि वहाँ है , की तुलना करना चाहूँगा , और इस तरह मैं इसे आगे बढ़ा सकता हूँ । और आप देख सकते हैं कि दक्षिण कोरिया किस तरह बहुत तेज़ी से विकास कर रहा है । जबकि ब्राज़ील का विकास कितना धीमा है । और अगर हम फिर वापिस यहाँ आयें , और उनका , इस तरह अनुसरण करें , तो आप देख सकते हैं कि विकास की गति बिल्कुल अलग है , और राष्ट्र क़रीबन- क़रीबन उसी दर से आगे बढ़ रहे हैं जिस दर से धन और स्वास्थ्य , लेकिन ऐसा प्रतीत होता है कि अगर आप पहले धनी होने की अपेक्षा स्वस्थ पहले हो जायें तो अधिक तेज़ गति से आगे बढ़ सकते हैं और दिखा सकते हैं कि , आप संयुक्त अरब अमीरात के मार्ग पर चल सकते हैं । वह खनिज पदार्थ वाल देश के रूप में प्रस्तुत हुआ । उसने अपने तेल को भुनाया , पैसा कमाया , लेकिन स्वास्थ्य सुपरबाज़ार में नहीं बिकता । आपको स्वास्थ्य में निवेश करना होता है । आपको स्वास्थ्य के लिए शिक्षण लेना होता है । आपको स्वास्थ्य स्टाफ को प्रशिक्षित करना होता है । आपको अपने देशवासियों को पढ़ाना होता है । और शेख सय्येद ने इसे बहुत अच्छी तरह से कर दिखाया । और तेल मूल्य गिरने के बावजूद भी , उन्होंने इस देश का विकास किया । इसलिए हम विश्व की मुख्यधारा की सम्भावना के बारे में बहुत कुछ जान चुके हैं , कि आज सभी देश अतीत की अपेक्षा अपने धन को कहाँ उपयोग करने के इच्छुक हैं । और , अगर आप सभी देशों के औसत आंकड़े देखें तो क़रीबन- क़रीबन यही स्थति है । अब औसत आंकड़ों का इस्तेमाल करना भी ख़तरनाक है , क्योंकि देश- देश में ज़मीन- आसमान का अंतर है । तो अगर यहाँ जाकर यह देखूँ तो हम देख सकते हैं कि आज युगांडा जहाँ है दक्षिण कोरिया वहाँ 1960 में ही पहुँच चुका था । अगर मैं युगांडा को छोड़ दूँ , युगांडा में पूर्णतया अंतर है । यह युगांडा का सार है । युगांडा के 20 प्रतिशत अमीर वहाँ हैं । और ग़रीब वहाँ नीचे । अगर मैं दक्षिण अफ्रीका को छोड़ दूं , तो वह ऐसा है । अगर आप नीचे जाकर नाइजीरिया को देखें , जहाँ इतना भयंकर अकाल पड़ा है , नाइजीरिया के 20 प्रतिशत सर्वाधिक ग़रीब यहाँ हैं , और दक्षिण अफ्रिका के 20 प्रतिशत सर्वाधिक अमीर वहाँ हैं , और फिर भी , हम इस बात पर चर्चा करने की इच्छा रखते हैं कि अफ्रिका का क्या समाधान होना चाहियें । अफ्रीका में वह सब विधमान है जो इस दुनिया में है । और आप एचआईवी की सर्वव्यापी पहुँच पर उस सार के साथ जो यहाँ ऊपर है उसी योजना के साथ जो नीचे है , चर्चा नहीं कर सकते । विश्व सुधार अत्यधिक प्रासंगिक होना चाहिए , और इसका क्षेत्रीय स्तर पर होना अनुरूप नहीं है हमारे पास और ज़्यादा जानकारी होनी चाहिए । हम पाते हैं कि जब छात्र इसका उपयोग कर सकते हैं तो वे बहुत ज़्यादा उतेजित हो जाते हैं । और नीति- निर्माता त्तथा व्यावसायिक क्षेत्र भी यह जानना चाह्ते हैं कि विश्व कैसे बदल रहा है ? अब ऐसा क्यों नहीं होता ? हम उन आकंड़ों का इस्तेमाल क्यों नहीं करते जो हमारे पास हैं ? हमारे पास ये आंकड़े संयुक्त राष्टों , राष्ट्रीय सांख्यिकी एजेंसियाँ , विश्वविद्यालय और ग़ैर- सरकारी संगठनों में उपलब्ध हैं । चूँकि आंकड़े डेटाबेस में छिपे हैं लोग इन्हें इंटरनेट पर देख सकते हैं फिर भी हम उनका प्रभावपूर्ण तरीक़े से इस्तेमाल नहीं कर पा रहे हैं । विश्व में परिवर्तन में जो कुछ सूचनाएँ हमने देखीं में , सार्वजनिक - निधि गणनायें शामिल नहीं हैं । इस तरह के कुछ वेबपेज हैं , लेकिन वे डाटाबेस की पुष्टि करते हैं । लेकिन लोग उन पर पैसा चार्ज करते हैं , अरोचक पासवर्ड बनाते हैं , और गणनाएँ भी ऊबाऊ होती हैं । ( हँसते हुए ) ( करतल ध्वनि ) और इस तरह काम नहीं चलेगा । तो देखिए किस चीज़ की ज़रूरत है ? हमारे पास डाटाबेस है । आपको नये डाटाबेस की ज़रूरत नहीं है । हमारे पास अदभुत डिज़ाइन टूल्स हैं । और ज़्यादा से ज़्यादा यहां जोड़े जा रहे हैं । इसलिए हमने एक गैर- लाभकारी उपक्रम शुरू किया है जिसे हमने लिकिंग डाटा टू डिज़ाइन नाम दिया -- हम इसे गेपमाइंडर कह्ते हैं । लंदन वाले आपको चेतावनी देते हैं ,
(trg)="2"> ( پێکەنین ) ) چەپڵە ) ئەمە ئیش نیە . کەواتە چی پێویستە ؟ ئێمە داتا بنچینەییەکانمان هەیە ئیتر پێویست بە داتای نوێ ناکات . ئێمە ئامێرێکی نەخشەکێشی سەرنجڕاکێشمان هەیە کە زیاتر و زیاتر زیاد دەکەن لەسەرەوە . بۆیە دەستمان کرد بە پڕۆژەیەکی خێرخوازی کە پێمان دەگوت .. گرێدانی داتا بە نەخشەوە پێمان دەگوت گاپمایندەر ، کە لە میترۆکانی لەندەنەوە ئاگادارمان دەکاتەوە
(src)="6"> " माइंड द गेप " इसीलिए हमने सोचा कि गेपमाइंडर उचित है । और हमने उस सोफ्ट्वेयर पर लिखना शुरू किया जो इस तरह के आंकड़े को जोड़ सकता था । और यह मुश्किल काम नहीं था । इसमें कुछ वर्ष लगे और हमने एनिमेशन का सृजन कर दिया । आप एक डाटा सैट ले सकते हैं और वहाँ रख सकते हैं । हम संयुक्त राष्ट्र डाटा को मुक्त कर रहे हैं , कुछ संयुक्त राष्ट्र संगठनों के । कुछ देश यह स्वीकार करते हैं कि उनका डाटाबेस विश्व में प्रसारित किया जा सकता है , लेकिन वास्तव में हमें जिस चीज़ की आवश्यकता है वह है , सर्च फंग्शन ( खोज संचालन ) । सर्च फंग्शन में हम डाटा को सर्चेबल फार्मेट में कोपी कर सकते हैं । और पूरे विश्व में प्रसारित कर सकते हैं । और जब हमें अपने आस- पास क्या सुनने को मिलता है ? मैंने मुख्य परिगणन ईकाई में डिप्लोमा किया है । हर कोई कह्ता है --
(src)="7"> " यह असम्भव है । ऐसा नहीं हो सकता । हमारी सूचना का वर्णन इतना निजी है कि इसे सर्च नहीं किया जा सकता जैसा कि दूसरे सर्च करते हैं " हम छात्रों को मुफ़्त डाटा प्रदान नहीं कर सकते , विश्व के उधमियों को भी नहीं । " लेकिन यही वह है जो हम देखना चाह्ते हैं , क्या नहीं ? सार्वजनिक - विधि डाटा यहाँ डाउन करें । और हम नेट पर फूल उगाना चाहते हैं । और उनमें सबसे निर्णायक पहलुओं में से एक उन्हें सर्च करना है , और फिर लोग इसे वहाँ एनिमेट करने के लिए विभिन्न टूल का उपयोग कर सकते हैं । और मेरे पास आपके लिये एक अच्छी ख़बर है । यह अच्छी ख़बर यह है कि , संयुक्त राष्ट्र सांख्यिकी का वर्तमान मुखिया ऐसा नहीं कहता है कि यह असम्भव है । वह सिर्फ़ इतना कहता है कि , " हम यह नहीं कर सकते । " ( हँसते हुए ) और वह बहुत ही बुद्धिमान व्यक्ति है ?
(src)="8"> ( हँसते हुए ) तो आने बाले सालों में हम बहुत सारा डाटा देख सकते हैं । हम एक बिल्कुल नये तरीक़े से आय वितरण को देख सकेंगे । यह 1970 में चीन का आय वितरण है । और यह 1970 में यूनाइटेड स्टेटस का आय वितरण है । लगभग सब अलग- अलग और क्या हुआ है ? जो हुआ है वह यह है कि चीन विकास कर रहा है , वह अब और ज़्यादा समान नहीं है । और यहाँ दिखलाई पड़ रहा है कि वह संयुक्त राष्ट्र की उपेक्षा कर रहा है । सम्भवता एक भूत की तरह ?
(trg)="3"> " ئاگاداری کەلێنەکە بە " بۆیە هەستمان کرد گاپمایندەر دەستی بەسەردا گیراوە بۆیە دەستمان کرد بە نوسینی بەرنامەیەک بۆ ئەوەی بتوانین داتاکان گرێبدەین بەیەکەوە وەکو ئەمە ئەوە قورس نەبوو . هەندێک کەسی ویست بۆ ماوەی چەند ساڵێک وێنە جووڵاوەکانمان بەرهەم هێنا . دەتوانن داتایەک هەڵبگریت و بیخەیتە ئەوێ . ئێمە ئازادین بۆ داتاکنی نەتەوەیەکگرتوەکان ، وە هەندێکی کەم لە ڕێكخراوەکانی نەتەوە یەکگرتوەکان هەندێک لە ووڵاتان قایل بوون بەوەی کە داتا بنچینەییەکانیان دەتوانن بڕواتە دەرەوە بۆ جیهان بەڵام ئێمە پیویستمان بەوە بوو ، بێگومان ئەوەش کاری لێکۆڵینەوە بوو بەهۆی کاری لێکۆڵینەوە دەتوانین داتاکەی سەرەوەی کۆپی بکەین بۆ ئەوەی توانای فۆڕماتی هەبێت لەو ڕێگەیەشەوە بنێردرێتە دەرەوە بۆ جیهان . گوێمان لە چی دەبێت ئەگەر ئێمە بڕۆینە دەرەوە ؟ من مرۆڤناسیم تەواو کردوە لە بەشی سەرژمێرە گشتیەکان . هەموو کەسێک دەڵێت ئەوە شتێکی مەحاڵە . ئەمە ناتوانریت تەواو بکرێت . زانیاریەکانمان زۆر دەگمەنە لە درێژەی ئەمەدا بۆمان دەردەکەوێت کە ئەوە ناتوانرێت لێکۆڵینەوەی بۆ بکرێت وەک ئەوانەی تر کە لێکۆڵینەوەیان بۆ کراوە ئیمە ناتوانین داتاکە بە خۆڕایی بدەینە خوێندکارەکان ، یاخود بازرگانەکانی جیهان بەڵام ئەمە ئەو شتەبوو کە ئێمە حەزمان دەکرد بیبینین ، وانیە ؟ پارە تەرخانکراوەکەی داتاکە لەم خوارەوەیە دەمانەوێت وەک گوڵەکان گەورەببن لە ئینتەرنێتدا یەکێک لە خاڵە گرنگەکان ئەوەیە توانای لێکۆڵینەوەیان دەبێت ، پاشان خەڵک دەتوانن بەکاریان بهێنن وەک ئامێرێکی نەخشە کێشی زیندوو لەوێدا هەواڵێکی جوانم پێیە بۆ ئێوە . هەواڵێکی باشم پێیە ئەویش ئەوەیە سەرۆکی نوێی بەشی سەرژمێریەکان لە نەتەوە یەکگرتوەکان ، دەڵێت ئەوە شتێکی مەحاڵ نیە تەنها گوتی ئێمە ناتوانین ئەوەبکەین پێکەنین پیاوێکی تەواو لێهاتوە ، وانیە ؟ پێکەنین کەواتە دەتوانین لە داتاکەدا زۆر شت ببینین کە ڕوودەدات لە چەندا ساڵی داهاتودا دەتوانین بەتەواویی دابەشکردنی داهات بەڕێگەیەکی نوێ دابڕێژینەوە ئەمە دابەشكردنی داهاتی ووڵاتی چینە ، ساڵی ١٩٧٠ ئەمە دابەشکردنی داهاتی وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکایە ، ساڵی ١٩٧٠ پێکداچون زۆر نیە ، پێکداچون زۆر نیە . کەواتە چی ڕوویداوە ؟ چی ڕوویداوە لەمەدا : ئەوە گەشەکردنی چینە ، ئەوە یەکسان نیە و چیتر درێژ نەبۆتەوە وەک ئەوەی ئەوەی لێرەدا دەردەکەوێت ، لەسەرەوە سەیری وویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا بکەن . زۆر لە خێو دەچێت ، وانیە ؟ پێکەنین ترسانێکی جوانە . بەڵام واهەستدەکەم زۆر گرنگە هەموو ئەم زانیاریانەمان هەبێت . بەڕاستی پێویستمان بە بینینی ئەمەیە . لەجیاتی ئەوەی سەیری ئەمە بکەین حەزدەکەم کۆتایی بهێنم بە قسەکانم بە نیشاندانی بەکارهێنەرانی ئینتەرنێت بۆ هەر هەزار کەسێک لەم بەرنامەیەدا ، ئێمە ڕێدەدەین بە هاتنە ناوەوەی نزیکەی ٥٠٠ گۆڕاو لە هەموو ووڵاتەکان بەشێوەیەکی ئاسان هەندێک کاتی دەوێت تاکو دەگۆڕێت بۆ ئەمە بەڵام لە تەوەرەکەدا ، ئێوە دەتوانن زۆر بە ئاسانی هەر گۆڕاوێکتان دەست بکەوێت کە حەزتان لێیەتی و پێویستتانە هەروەها ئەو شتەی کە حەزتان لێیەتی دەستتان دەکەوێت بە خۆرایی لە داتا بنچینەییەکان بۆ دەستکەوتنی لێکۆڵینەوەکە دەبێت دووەم کلیک بکەیت ، بۆ بە دەستهێنانی ئەوانە لە ناو هێڵکاریە فۆڕماتیەکان ، تاکو یەکسەر لەوانە تێبگەیت . ئێستا ، ئەوانەی سەرژمێری دەکەن حەزیان لەوە نیە ، لەبەرئەوەی دەڵێن ئەمە ڕاستیەکە نیشان نادات ؛ دەڵێن ئێمە پێویستمان بە سەرژمێریەکی شیکاری هەیە بەڵام ئەمە گریمانەیەکی ناچارییە . من ئێستا کۆتایی بە باسی جیهان دەهێنم . لەوێدا ئینتەرنێت سەرهەڵدەدات . ژمارەی بەکارهێنەرانی ئینتەرنیت بەرەو زیادبوون چووە وەک لەمەدا دیارە . ئەمە ( GDP ) بۆ هەر تاکە کەسێک . تەکنەلۆجیایەکی تازە دێت ، بەڵام دواتر تووشی سەرسامی دەبین کە چۆن بەباشی گونجێنراوە لەگەل ئابوری وڵاتەکاندا . لەبەرئەوەیە کە بە ١٠٠ دۆلار دەتوانیت کۆمپیوتەرێکی زۆر باشت دەستبکەوێت . بەڵام ئەوە خواستێکی زۆر جوانە . ئەمەش هەروەک ئەوەیە کە جیهان تەخت بکەین ، وانیە ؟ ئەم ووڵاتانە ئابورییان زیاتر بەرزبۆتەوە وە زیاتر خۆش دەبن ئەگەر بەردەوام بن لە ساڵانی داهاتودا ، هیوادارم بتوانین ئەمە بکەین لەگەڵ هەموو داتاکانی داهاتی گشتی لە جیهاندا . زۆر سوپاس بۆ ئێوە چەپڵە
# hi/MfI1EAH41bEq.xml.gz
# ku/MfI1EAH41bEq.xml.gz