# gu/1GdEKnOk1ujV.xml.gz
# mr/1GdEKnOk1ujV.xml.gz
(src)="1"> ( વાયોલિનની સંગીત )
(trg)="1"> ( सारंगी संगीत )
(src)="2"> ( સંગીત એન્ડમાં )
(trg)="2"> ( संगीत समाप्ति )
# gu/26WoG8tT97tg.xml.gz
# mr/26WoG8tT97tg.xml.gz
(src)="1"> ચીની ભાષામાં આ શબ્દ " ક્ઝિયાંગ " જેનો અર્થ થાય છે સુંદર ખુશ્બુ જે કોઈ ફુલ , ભોજન , વાસ્તવમાં કોઈ વસ્તુનું વર્ણન કરી શકે છે પરંતુ તે હંમેશા વસ્તુનું એક સકારાત્મક વર્ણન હોય છે તેને શિષ્ટ ભાષા સિવાય અન્ય કોઈ વસ્તુમાં ભાષાંતરિત કરવું મુશ્કેલ છે ફિજિ- હિંદીમાં એક શબ્દ છે " તાલાનોઆ " . વાસ્તવમાં આ એવો ભાવ છે જે શુક્રવારની મોડી રાતે મિત્રોની મહેફિલમાં ખુલ્લી હવામાં આવે છે , પરંતુ આ એકદમ તેવો જ નથી , તે હળવી વાતોને વધુ ગર્મજોશી ભરી અને મિત્રભાવે લેવા જેવું છે , એવું કંઈ પણ જે તમારા મગજમાં અચાનક આવી જાય છે યુનાની ભાષાનો એક શબ્દ છે " મિરાકી " , તેનો અર્થ છે પોતાની આત્મા , પોતાનું સર્વસ્વ તેમાં લગાવી દેવું જેને તમે કરી રહ્યાં છો , તે તમારો શોખ હોય કે તમારું કામ , તમે આને તમે જે કરી રહ્યાં છો તેના પ્રત્યે પોતાના પ્રેમને કારણે કરી રહ્યાં છો , પરંતુ આ તે સાંસ્કૃતિક વસ્તુઓમાંથી છે જેના માટે હું ક્યારેય કોઈ સારો અનુવાદ શોધી શક્યો નથી ,
(trg)="1"> चीनीमध्ये " Xiang " एक शब्द आहे त्याचा अर्थ ते सुवासिक आहे ते एक फूल , खाद्यपदार्थ , खरोखर काहीही वर्णन करू शकते परंतु गोष्टींचे ते नेहमी एक सकारात्मक वर्णन करते मंदारीन व्यतिरिक्त कशामध्येही अनुवाद करणे कठीण आहे आमच्याकडे या शब्दास फिजी- हिंदीमध्ये " तलानोआ " म्हणतात खरोखर आपल्याला शुक्रवारी रात्री , ऊशीरा आपल्या मित्रांच्या सान्निध्यात मंद वार्यात शूटिंग करत असल्यासारखे वाटते , परंतु ते तसे नाही , आपण चौकटीबाहेर ज्या सर्व गोष्टींचा विचार करू शकता त्याबद्दल ही गप्पागोष्टींची उबदार आणि मित्रत्वाचे स्वरूप आहे
(trg)="2"> " मेराकी " या ग्रीक शब्दाचा अर्थ खरोखर आपला आत्मा , आपले सर्वस्व आपण जे काही करत आहात त्यामध्ये ठेवणे मग एकतर ती आपली आवड असेल किंवा आपले कार्य असेल आपण ज्यासाठी करता त्यासाठी ते प्रेमाने करता परंतु हे त्या सांस्कृतिक गोष्टींपैकी आहे , ज्यामध्ये मी कधीही चांगल्या अनुवाद करण्यास सक्षम नाही
(src)="2"> " મિરાકી " , પૂરા મનથી , પ્રેમથી તમારા શબ્દો , તમારી ભાષા , ગમે ત્યાં 70 થી વધુ ભાષાઓમાં લખો
(trg)="3"> " मेराकी , " तळमळीने , प्रेमाने
# gu/AynKvwOsKWlm.xml.gz
# mr/AynKvwOsKWlm.xml.gz
# gu/C0arftqsv79h.xml.gz
# mr/C0arftqsv79h.xml.gz
(src)="1"> આપણે સવાલ ક્રમાંક 27 પર છે અને સવાલ છે કે , કયું સમીકરણ એ ઉપરના આલેખનું સારી રીતે વર્ણન કરે છે માટે વિકલ્પ તરફ જોતા જ , જોઈએ કે આપણે શું કરી શકીએ છીએ આલેખ તરફ નજર નાખો માટે જુઓ ક y છેદ કયો છે ? માટે જો સવાલમાં એમ કહ્યું હોય કે આ સમીકરણ રેખાનું છે , માટે તેનો Y છેદ એ mx+b થાય જ્યાં m એ રેખાનો ઢાળ છે અને b તેનો y છેદ છે માટે તેનો y છેદ શું છે ? સારું જયારે x એ 0( શૂન્ય ) હોય ત્યારે , y પણ શૂન્ય થાય છે માટે આ શૂન્ય થવાનું છે y છેદ 0 છે જયારે x એ 0 ( શૂન્ય ) થાય છે ત્યારે y પણ શૂન્ય થાય છે માટે y છેદ એ શૂન્ય છે માટે સમીકરણનું આ સ્વરૂપ y =mx+c થઇ જશે જ્યાં m એ સમીકરણનો ઢાળ છે ચાલો આ ઢાળ વિશે વધુ જાણકારી મેળવીએ ઢાળ એ આપેલા x માટે y નો ફેરફાર છે ( m=y/ x ) અથવા x નો ફેરફાર પર y નો ફેરફાર છે માટે જયારે આપણે x માં 1 ઉમેરીએ , ત્યારે y માં કેટલો વધારો કે ઘટાડો થશે ? હા ત્યારે y માં 2 જેટલો વધારો થશે ( આલેખ જુઓ ) માટે આપણે એમ કહી શકીએ કે y માં 2 નો ફેરફાર થાય છે ત્યારે x માં 1 નો ફેરફાર થાય છે માટે આપણને ઢાળ બરાબર 2 મળશે , માટે આ રેખાનું સમીકરણ y =2x થશે જે વિકલ્પ B છે
(trg)="1"> आपण २७ व्या प्रश्न वर आहोत आणि प्रश्न असा आहे कि कोणते समिकरण योग्य प्रकारे दाखवते कि वरील तक्ता( ग्राफ ) त्याच्या शी( समीकरण ) संबंधित आहे पर्याय पाहण्याआधी पाहूया आपल्याला तक्त्या ( ग्राफ ) संबंधी काय समजते
# gu/DNiNFsT0dVsQ.xml.gz
# mr/DNiNFsT0dVsQ.xml.gz
(src)="1"> માણસજાત નું સપનું છે કે પક્ષીની જેમ ઉડવું પક્ષીઓ ખુબજ ચપળ હોય છે . તેઓ ગોળ ફરતાં ભાગોથી નથી ઉડતા , તેઓ ફક્ત પાંખો વિંજીને ઉડે છે . તો અમે પક્ષીઓ તરફ જોયું અને એક નમુનો બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો કે જે શક્તિશાળી , હલકું , અને મુખ્યત્વે ઉત્તમ વાયુ ગતિશાસ્ત્ર જેવા ગુણવાળા હોય , જે પોતાની જાતે ઉડી શકે અને તે પણ ફક્ત પાંખો વિંજીને . તો હેરિંગ ગલ ( એક જાતનું દરિયાઇ પક્ષી ) , જે સ્વતંત્રતપણે દરિયાની ઉપર ચકરાવા લેતું અને શિકાર કરતુ હોય અને તેનો મૂળભૂત નમુના કરીકે ઉપયોગ કરીએ તેનાથી વધુ સારૂ કઈ હોઈ શકે ? તો અમે એક ટુકડી બનાવી . તેમાં જાણકારો તથા તજજ્ઞો છે , ગતિશાસ્ત્રના ક્ષેત્રનાં અને એન્જીન વિનાના વિમાન બનાવવાના ક્ષેત્રનાં . લક્ષ્ય હતું કે એક ઓછા વજનવાળો ઘરની અંદર ઉડી શકતો નમુનો બનાવવો કે જે તમારા માથા ઉપર ઉડી શકે . તો હવે પછી ધ્યાન રાખજો હો .
(src)="2"> અને એક સવાલ હતો : કે તેને હલકું બનાવવું જેથી જો તે નીચે પડી જાય તો કોઈને ઇજા ના થાય . અમે આ બધું શા માટે કરીએ છીએ ? અમે સ્વયં- સંચાલિત યંત્રોના ક્ષેત્રની કંપની છીએ અને અમને ખુબજ હલકાં માળખા બનાવવા ગમે છે કારણ કે તે ઉર્જા કુશળ છે , અને હવાથી કામ કરતા સાધનો અને વાયુ પ્રવાહની વિલક્ષણ પ્રક્રિયા વિષે અમને વધારે શીખવું ગમે છે . હવે મારી ઈચ્છા છે કે તમે તમારી ખુરશીનાં પટ્ટા બાંધી લો અને તમારી ટોપીઓ પહેરીલો . તો આપણે એક વખત હોશિયાળ- પક્ષીને ઉડાડવાનો પ્રયત્ન કરીશું . આભાર ( તાળીઓ )
(trg)="1"> पक्ष्याप्रमाणे उडणं हे अवघ्या मानवजातीचं स्वप्न आहे पक्षी हे खूप चपळ असतात . ते आसाभोवती फिरणार्या अवयवांशिवाय फक्त पंखांची उघडझाप करून उडतात . म्हणून आम्ही पक्ष्यांचं निरीक्षण केलं आणि एक अशी प्रतिकृती बनवण्याचा प्रयत्न केला जी अतिशय हलकी असेल आणि जिचे वायुगतीशास्त्रीय गुणधर्म इतके उत्तम असतील की ती स्वबळावर नुसती पंखांची उघडझाप करून उडू शकेल . तर ह्यासाठी काय वापरणं उत्तम ठरेल ? हेरिंग नावाचा सागरी पक्षी जो मुक्तपणे समुद्रावर घिरट्या घालत झेपावतो ह्याशिवाय अजून कुठला आदर्श म्हणून वापरता आला असता ? त्यानंतर आम्ही संघाची बांधणी केली ज्यात सामान्य ज्ञान आणि वायुगतीशास्त्र क्षेत्रातील यंत्राविना चालणारी विमाने बनविण्यात तञ्ज्ञ असणाऱ्या व्यक्ती होत्या . आणि आमचं ध्येय होतं एक अतिशय हलकी प्रतिकृती बनविणं जी एका बंदिस्त खोलीत केवळ पंखाची उघडझाप करत तुमच्या डोक्यावरून उडू शकेल नंतर काळजी घ्या आणि हाच एक प्रश्न होता की तो इतका हलका असायला हवा की कोणाला इजा होता कामा नये जर तो ( कधी ) खाली पडला . आम्ही हे सगळं का करतोय ? आम्ही एक स्वयंचलित यंत्र बनवणारी संस्था आहोत आणि आम्हाला अश्या वजनाने अतिशय हलक्या रचना बनवायच्यात कारण त्या ऊर्जा कार्यक्षम असतात . आणि आम्हाला हवेचा दाब आणि प्रवाह याविषयी अधिक जाणून घ्यायची इच्छा आहे . तर मी आता तुम्हाला सतर्क राहण्याची विनंती करतो . आणि जरा डोक्याला चालना द्या . तर आपण हा स्मार्ट बर्ड ( smartBird ) उडविण्याचा एकदा प्रयत्न करूया . धन्यवाद .
(src)="3"> ( તાળીઓ )
(trg)="3"> ( टाळ्यांचा कडकडाट )
(src)="4"> ( તાળીઓ ) હવે આપણે હોશિયાર પક્ષી તરફ જોઈએ . અહિયા આ ત્વચા વગરનું છે . તેની પાંખોનો ફેલાવો બે મીટર નો છે . લંબાઈ છે એક મીટર અને છ ઇંચ , અને તેનું વજન ફક્ત ૪૫૦ ગ્રામ છે . અને તે આખું કાર્બન ફાઈબરનું બનેલું છે . વચ્ચે એક મોટર છે , અને ગીઅર પણ છે , અમે ગીઅર વાપર્યું છે મોટરનું ધરીભ્રમણ આગળ મોકલવા માટે . મોટરની અંદર ત્રણ હોલ સેન્સરો ( માંપક્યંત્ર ) છે , જેથી આપણે જાણી શકીએ કે ખરેખર પાંખો છે ક્યાં . જો હવે આપણે ઉપર અને નીચે કરીએ ......
(trg)="4"> ( टाळ्यांचा कडकडाट ) तर आता आपण स्मार्ट बर्ड ( smartBird ) कडे पाहू शकतो हा एक बाहेरचे आवरण नसलेला आहे त्याच्या पंखांचा विस्तार दोन मीटर आहे . लांबी एक दशांश सहा मीटर आहे आणि वजन फ़क़्त साडे चारशे ग्राम आहे आणि तो पूर्णपणे कार्बन धाग्यापासून पासून बनविलेला आहे . ह्याच्या मध्यभागी एक यंत्र आणि दाते आहेत . दात्यांचा वापर यंत्राच्या परिभ्रमणाचे स्थानांतर करण्यासाठी होतो . यंत्रामध्ये तीन " हॉल सेन्सर " ( Hall sensors ) आहेत जे पंखाची अचूक स्थिती दर्शवितात . आणि जर आता आपण वर खाली हालचाल केली
(src)="5"> તો આપણી પાસે શક્યતા છે કે તે એક પક્ષીની જેમ જ ઉડે . જો તમેં નીચે જાઓ તો , આપણી પાસે નીચે ધક્કો મારવા માટે મોટો ભાગ છે અને જો તમે ઉપર જાઓ તો , પાંખો એટલી બધી મોટી નથી , જેથી ઉપર જવું ખુબજ સહેલું થાય છે બીજી વસ્તુ અમે જે કરી છે , કે પછી જે પડકાર અમે ઝીલ્યા છે , તે છે આ હલન- ચલનને સુસંગત કરવાનાં . અમારે તેને વાળવું હતું , ઉપર લઈ જવું અને નીચે લાવવાનું હતું . અમારી પાસે વિભાજીત પાંખો છે . આ વિભાજીત પાંખોની સાથે અમને ઉપરની દિશામાં બળનો પ્રભાવ મળે , અને નીચેની દિશામાં ધક્કો મળે . આપણે એ પણ જોઈએ કે અમે ગતિ- શાસ્ત્રની ક્કુશળતા કઈ રીતે માપીએ છીએ . અમારી પાસે ઇલેક્ટ્રો- મીકેનીકલ ક્ષમતાનું જ્ઞાન છે અને તેથી અમે ગતિ- શાસ્ત્રની કુશળતા ગણી શકીએ છીએ . અને તેથી તે વિકાસ પામે છે નિષ્ક્રિય અમળાટ થી સક્રિય અમળાટ તરફ , ૩૦ ટકાથી ૮૦ ટકા સુધી . બીજી વસ્તુ આપણે કરવી પડે તે છે , આપણે નિયંત્રણ અને નિયમન કરવું પડે આખા માળખાનું ફક્ત નિયંત્રણ અને નિયમનથી જ તમને ગતિ- શાસ્ત્રની ક્ષમતા મળશે તેથી કુલ ઉર્જા વપરાશ થશે ૨૫ વોટ ઉડાણ ભરતી વખતે અને ૧૬ થી ૧૮ વોટ ઉડ્ડયન દરમ્યાન આભાર ( તાળીઓ ) બ્રુનો ગીઉસાની : માર્કસ , મને લાગે છે કે આપણે તેને હજી એક વાર ઉડાડવું જોઈએ . માર્કસ ફિશર : હા , કેમ નહિ .
(trg)="5"> तर ही शक्यता आहे की हे पक्ष्याप्रमाणे उडेल . जर तुम्ही खाली गेलात तर तुमच्याकडे स्वतःला पुढे ढकलण्यासाठी विस्तृत जागा आहे . आणि जर तुम्ही वर गेलात तर पंख जास्त मोठे नसल्यामुळे वर जाणं सुलभ होतं . ह्यापुढे आम्ही जे केलं किंवा ज्याचं आव्हान होतं आमच्यापुढे ( ते म्हणजे ) ह्या हालचालींमध्ये समन्वय साधणे . आपल्याला हे वळवून वर आणि खाली जायचं आहे . आपल्याकडे एक दुभागलेला पंख आहे . दुभागलेल्या पंखामुळे वरच्या पंखाकडे उचल मिळते आणि खालच्या पंखाकडे पुढे ढकलण्याची शक्ती मिळते . आपण हेसुद्धा बघत आहात की आम्ही वायुगतीशास्त्रीय कार्यक्षमता कशी मोजतो . आपल्याला विद्युतयांत्रिकी कार्यक्षमतेबद्दल ज्ञान आहे आणि त्यावरून आपण वायुगतीशास्त्रीय कार्यक्षमता मोजू शकतो . आणि त्यामुळे ती अकार्यान्वित ऊर्जेतून कार्यान्वित उर्जेत ३० ते ८० टक्के वृद्धिंगत होते . ह्यापुढे आपल्याला ह्या संपूर्ण रचनेवर नियंत्रण मिळवायचे आहे . वायुगतीशास्त्रीय कार्यक्षमता तेव्हाच मिळेल जेव्हा आपण ह्यावर नियंत्रण मिळवू शकू सर्व जमेस धरून , २५ watts ऊर्जा उड्डाण करताना आणि १६ ते १८ watts ऊर्जा उडत असताना खर्च होते . धन्यवाद .
(trg)="6"> ( टाळ्यांचा कडकडाट ) ब्रुनो जि´ सानी : मार्कस , मला वाटतं हे आपण आणखी एकदा उडवायला हवं . मार्कस फिशर : हो , नक्कीच .
(src)="6"> ( હાસ્ય )
(trg)="7"> ( हश्या )
(src)="7"> ( શ્વાસ )
(trg)="8"> ( सगळे श्वास रोखतात )
(src)="8"> ( બૂમો ) ( તાળીઓ )
(trg)="9"> ( हर्षोदगार ) ( टाळ्यांचा कडकडाट )
# gu/HVEddOuc8dYg.xml.gz
# mr/HVEddOuc8dYg.xml.gz
(src)="1"> એક બાળક જન્મ પછી ઘણા લાંબા સમય સુધી આશ્રિત રહે છે તે જાગ્રુતપણે કોઇ યોગદાન નથી આપી શકતુ . એ અસહાય હોય છે . એ જીવનમાં કઈ રીતે ટકી રહેવુ એ પણ નથી જાણતુ . જોકે દરેક બાળક જીવનસંઘર્ષની નૈસર્ગીક વૃત્તિથી સંપન્ન જ હોય છે . તેને જીવવા માટે માતા કે પાલક માતાની મદદની જરુર પડે છે . તે પોતાની સંભાળ રાખનાર પર શંકા નથી રાખતુ . તેણે સંપૂર્ણ સમર્પણ કરવુ પડે છે . જેમ કોઈ ડોક્ટરને સંપૂર્ણ શરણે જાય છે . તેણે સંપૂર્ણ સમર્પણ કરવુ પડે છે . અને તેના માટે પુરતો વિશ્વાસ જોઈએ . અને એ સૂચિત કરે છે કે એ વિશ્વાસપાત્ર વ્યક્તિ વિશ્વાસભંગ નહી કરે . જેમ જેમ બાળક મોટુ થાય છે તેમ તેમ તેને ખ્યાલ આવે છે કે એ વિશ્વાસુ વ્યક્તિ તેનો વિશ્વાસ તોડી રહી છે . એ વિશ્વાસભંગ શબ્દને પણ નથી જાણતુ . અને માટે જ તેણે ખુદને જ દોષીત માનવુ પડે છે . એક મૌન દોષારોપણ જેનો ઉકેલ લાવવો ખુબ જ મુશ્કેલ છે એક મૌન સ્વદોષારોપણ . એક બાળક વિકસીને એક પરિપકવ વ્યક્તિ બને છે અત્યાર સુધી તે બીજાની મદદ પર આશ્રિત રહ્યો છે પરંતુ એક માનવનો ખરો વિકાસ તેની મદદ કરવાની ક્ષમતામાં રહેલો છે એક સહાયકર્તા તરીકે કોઈ વ્યક્તિ ત્યાં સુધી મદદકર્તા ન બની શકે જ્યાં સુધી તે સુરક્ષિતતાન અનુભવે , અખીલાઈ , કે સંતોષ ન અનુભવે . કરુણામય બનવુ એ કાંઈ મજાકનો ખેલ નથી . એ એટલુ સરળ નથી . એ માટે વ્યક્તિએ પોતાની આંતરીક દિવ્યતાને ખોજવી પડે છે . એ દિવ્યતાને પોતાની જાત પર કેન્દ્રિત કરવી પડે છે , પૈસાના સ્વરુપમાં નહી , સત્તાના સ્વરુપમાં નહી , તમારી સામાજિક પ્રતિષ્ઠાના સ્વરુપમાં પણ નહી પરંતુ એ દિવ્યતા પોતાની જાત પર કેન્દ્રિત હોવી જોઈએ . સ્વત્વ, તમે એ સ્વત્વ પ્રત્યે જાગ્રુત હો છો . એ અખીલાઈ , દિવ્યતા સ્વત્વ પર કેન્દ્રિત હોવી જોઈએ . અન્યથા કરુણા ફક્ત નામની છે .
(trg)="1"> मूल जन्माला येते आणि बर्याच काळासाठी ते फक्त एक ग्राहक असते . ते प्रत्यक्ष सहयोगी होऊ शकत नाही . ते असहाय्य असते . त्याला स्वतःचे अस्तित्व स्वतः राखता येत नाही , जगण्याचे सहजज्ञान जन्मतःच मिळूनदेखील . त्याला जगण्यासाठी आईची किंवा पालनकर्त्याची मदत घ्यावी लागते . ते आपल्या पालनकर्त्यावर संशय घेऊ शकत नाही . त्याला पूर्णपणे आत्मसमर्पण करावे लागते . जसे शस्त्रक्रियेपूर्वी आपण स्वतःला भूलतज्ञाच्या हवाली करतो . त्याला संपूर्ण समर्पण करावेच लागते . त्यामधून विश्वासाची भावना सूचित होते . अशी भावना असते की ही विश्वासू व्यक्ती आपला विश्वासघात करणार नाही . जसजसे मूल मोठे होत जाते , त्याच्या लक्षात येऊ लागते की ही विश्वासू व्यक्ती आपल्या विश्वासाला धक्का पोचवत आहे . त्याला विश्वासघात हा शब्ददेखील माहिती नसतो . त्यामुळे , ते स्वतःला दोष देते . हा निःशब्द आत्मदोष असतो . ज्याचे निराकरण करणे अतिशय अवघड असते , असा निःशब्द आत्मदोष . ते मूल आता वयात येऊ लागते . आतापर्यंत ते फक्त एक ग्राहक होते . परंतु मानवाची खरी वाढ त्याच्या सहयोग क्षमतेमध्ये आहे , त्याच्या सहयोगी , सहभागी होण्यामध्ये आहे . त्याचा सहभाग तोपर्यंत शक्य नाही , जोपर्यंत त्याला सुरक्षित वाटत नाही , मुक्त वाटत नाही , किंवा माझ्याकडे देण्यासाठी खूप काही आहे असे वाटत नाही . संवेदनशील होणे म्हणजे चेष्टा नव्हे . वाटते तितके ते सोपे नाही . त्यासाठी स्वतःची विशालता ओळखावी लागते . ही विशालता स्वकेंद्रीत असावी लागते . ना संपत्तीवर , ना सत्तेवर , ना तुमच्या समाजातील प्रतिष्ठेवर , तर ती केंद्रीत असावी लागते स्वतःवर . तुम्ही स्वतः , तुमचा आत्मबोध . या ´स्व´वर ती महानता , ते पूर्णत्व केंद्रीत करावे लागते . अन्यथा , अनुकंपा हा केवळ एक शब्द उरेल , आणि न पूर्ण होणारे स्वप्न .
(src)="2"> તમે પ્રાસંગોપાત કરુણામય બનો છે મોટેભાગે સહાનુભૂતિથી પ્રેરાઈને , નહીકે ખરી કરુણાથી . પ્રભુની કૃપા કે આપણે સહાનુભૂતિ ધરાવીએ છીએ . જ્યારે કોઈ દુ : ખી હોય છે ત્યારે આપણને પણ એ દુઃખ સ્પર્શે છે . ટેનીસની ફાઈનલ મેચમાં બે ખેલાડીઓ રમી રહ્યા છે . દરેક ખેલાડી બે ગેમ જીતી ચુક્યો છે . એ મેચ બંને ખેલાડીમાંથી કોઈ પણ જીતી શકે છે . અત્યાર સુધી તેમણે જે પરસેવો પાડ્યો તેનુ કોઈ મહત્વ નથી . કોઈ એક ખેલાડી જ જીતે છે . ટેનીસની રીતભાત મુજબ બંને ખેલાડીઓ નેટ પાસે પહોચે છે . અને હાથ મીલાવે છે . વિજેતા હવામાં હાથ હલાવે છે , મેદાનને ચુમે છે , અને પોતાનો શર્ટ પ્રેક્ષકો પર ફેંકે છે જાણે કોઈ તેની રાહ જોતુ હોય . હાસ્ય અને વિજેતાને નેટ પાસે જવાનુ હોય છે . જ્યારે તે નેટ પાસે પહોચે છે , તેના ચહેરા પરની રેખાઓ બદલાઈ જાય છે . એવુ લાગે છે કે જાણે એ ઈચ્છતો હોય કે એ જીત્યો ન હોય . કેમ ? સહાનુભૂતિ . એ માનવનુ હ્રદય છે . અને કોઈ માનવ હ્રદય આ સહાનુભૂતિથી બાકાત નથી . કોઈ ધર્મ તેના સિધ્ધાંતોથી તેને ખંડીત નહી કરી શકે . કોઈ પણ સંસ્કૃતિ, રાષ્ટ્ર કે રાષ્ટ્રીયતા કશુ જ તેને સ્પર્શી નહી શકે . કારણકે એ સહાનુભૂતિ છે . અને એ તાદાત્મ્ય સાધવાની ક્ષમતા જ એવી બારી છે જેના થકી તમે લોકો સુધી પહોચો છો . તમે કશુંક એવુ કરો છો જે કોઈના જીવનમાં હકારાત્મક બદલાવ લાવે છે . શબ્દો દ્વારા , સમય દ્વારા કરુણાની વ્યાખ્યા કોઈ એક સ્વરુપમાં મર્યાદિત નથી . અહી કોઈ ભારતીય કરુણા નથી . અહી કોઈ અમેરીકન કરુણા નથી એ રાષ્ટ્ર, જાતી અને ઉંમરને અતિક્રમી જાય છે . શા માટે ? કારણકે કરુણા દરેક વ્યક્તિમાં રહેલી છે જ . લોકો તેને ક્યારેક અનુભવે છે . અને એ પ્રાસંગોપાત કરુણા છે . આપણે તેના વિષે વાત નથી કરતા . એ ક્યારેય પ્રાસંગિક નહી બની રહે . કાયદાથી તમે કોઈને કરુણામય ન બનાવી શકો .
(trg)="2"> तुम्ही कधी कधीच संवेदनशील होऊ शकता , सहानुभूतीने अधिक भावनिक होऊन अनुकंपेपेक्षा . सुदैवाने आपण सारे सहानुभूतीपूर्वक विचार करु शकतो . कुणीतरी दुःखी असेल , तर आपणही त्याच्या दुःखात सहभागी होतो . एखाद्या विम्बल्डनच्या स्पर्धेत , अंतिम सामन्यात , दोन प्रतिस्पर्धी समोरासमोर उभे ठाकतात . प्रत्येकाकडे दोन डाव असतात . तो कोणाचाही डाव असू शकतो . त्यांनी आत्तापर्यंत गाळलेल्या घामाला काही अर्थ उरत नाही . कारण शेवटी एकचजण जिंकतो . टेनिसच्या शिष्टाचारानुसार दोन्ही खेळाडूंनी मधल्या जाळीजवळ येऊन हस्तांदोलन करायचे असते . विजेता हवेमध्ये ठोसा मारतो , आणि टेनिस कोर्टाचे चुंबन घेतो , प्रेक्षकांतील कुणीतरी वाट पाहत असल्यागत आपला शर्ट काढून भिरकावतो .
(trg)="3"> ( हशा ) आता त्याच खेळाडूला मधल्या जाळीकडे जाणे भाग असते . तो जेव्हा त्या जाळीजवळ येतो , तेव्हा त्याच्या चेहर्यावरील भाव पूर्णपणे बदललेले तुम्हाला दिसतील . आपण जिंकायला नको होते असे भाव त्याच्या चेहर्यावर दिसतात . का ? सहानुभूती ! हा मनुष्य स्वभाव आहे . मानवी हृदय वागविणारा कोणीही ही सहानुभूती नाकारु शकत नाही . कोणताही धर्म मतारोपणाने ती उद्ध्वस्त करु शकत नाही . कोणतीही संस्कृती , कोणतेही राष्ट्र आणि राष्ट्रवाद , कोणीही तिला धक्का पोचवू शकत नाही , अशी ही सहानुभूती आहे . आणि हीच सहानुभूतीची क्षमता म्हणजे तुमचा इतर लोकांपर्यंत पोहोचण्याचा मार्ग आहे , ज्यायोगे तुम्ही एखादाच्या आयुष्यामध्ये बदल घडवून आणू शकता . शब्दांच्या माध्यमातून आणि वेळेच्या माध्यमातूनही . करुणा एका चौकटीत बसवता येत नाही . ही भारतीय करुणा , ती अमेरिकन सहानुभूती , असे वर्गीकरण करता येत नाही . ती देश , लिंग , वय या सर्वांच्या पलिकडे आहे . का ? कारण , तिचे अस्तित्व प्रत्येकात आहे . कधी कधी लोकांना तिची जाणीव होते . अशा कधी कधी वाटणार्या करुणेबद्दल आपण बोलत नाही आहोत . ती नेहमीच अशी कधीमधीची असणार नाही . आदेश देऊन तुम्ही एखाद्याला सहानुभूती वाटायला लावू शकत नाही .
(src)="3"> તમે એમ ન કહી શકો કે કૃપયા મને પ્રેમ કરો . પ્રેમ એક એવુ તત્વ છે જેને તમે ખુદ શોધો છો . એ કોઈ ક્રિયા નથી . પરંતુ અંગ્રેજી ભાષા માં એ પણ એક ક્રિયા છે . તેના વિષે હુ પછીથી વાત કરીશ . એટલે વ્યક્તિએ એ પૂર્ણતાને શોધવી રહી . હુ એ પૂર્ણતા- પ્રાપ્તિની સંભાવના વિશે કહુ છુ , જે આપણા માટે , સહુ કોઈ માટે અનુભવવુ સંભવ છે . ખુબ જ દુ : ખદાયક જીંદગી હોવા છતા , ક્યારેક અચાનક ખુશીની એક લહેર આવી જાય છે . અને જે સુખી છે , ભલે ખુબ ઓછા સમય માટે પણ , તે પોતાની જાતને અને આસપાસની પરિસ્થિતીને સ્વીકારે છે . એનો મતલબ સંપૂર્ણ જગત , જાણીતી અને અજાણ બાબતો . બધુ જ સંપૂર્ણ સ્વિકાર્ય બને છે . કારણકે તમે તમારી જાતમાં જ તમારી પૂર્ણતાને પામો છો . વ્યક્તિ - હું અને કર્મ - પરિસ્થિતી , એકમેકમા ઓગળી જાય છે . એક એવો અનુભવ જે કોઈને માટે દુર્લભ નથી . એ અનુભવ સહુ માટે સમાન છે . આ અનુભવ એ સાબીત કરે છે કે તમારી બધી જ નબળાઈઓ , ઈચ્છાઓ, વણસંતોષાએલી આકાંક્ષાઓ, નાણાકીય સમસ્યાઓ , અને બેરોજગારી , અને છેલ્લે ટાલ હોવા છતા , તમે સુખી રહી શકો . પરંતુ આ તર્કનો વિસ્તાર એ છે કે સુખી થવા માટે તમારી ઈચ્છાપૂર્તિ જરુરી નથી . તમે ખુદ જ આનંદનો પર્યાય છો , પુર્ણતાનો વ્યાપ છો , જે તમે બનવા માંગો છો . તેમા કોઈ બીજો વિકલ્પ નથી . એ આ વાસ્તવિકતાનુ સમર્થન કરે છે કે પુર્ણતા તમારાથી ભિન્ન ન હોઈ શકે . તમારા વગર ન હોઈ શકે . એ તમે જ હોઈ શકો . તમે પૂર્ણતાનો એક ભાગ અને પૂર્ણ એમ બંને ન હોઈ શકો . તમારી આનંદની ક્ષણો આ સત્યને પ્રગટ કરે છે . એ સાક્ષાત્કાર, એ આત્મ- ઓળખ , કે કદાચ હુ પૂર્ણ છુ કદાચ સ્વામીજી સાચા છે કદાચ સ્વામીજી સાચા છે . અને તમે તમારુ નવુ જીવન શરુ કરો છો . અને બધુ જ અર્થપૂર્ણ બની જાય છે . મારી જાતને દોષિત ઠેરવવા મારી પાસે કોઈ કારણ બચતુ નથી . પોતાની જાતને દોષિત ઠેરવવા કોઈને અગણિત કારણો મળી શકે . પરંતુ મારુ શરીર મર્યાદિત હોવા છતા , જો તે કાળુ છે તો તે ગોરુ નથી . જો તે ગોરુ છે તો કાળુ નથી . શરીર કોઈ પણ દ્રષ્ટીએ જુઓ, મર્યાદિત છે . મર્યાદિત . તમારુ જ્ઞાન મર્યાદિત છે, સ્વાસ્થ્ય મર્યાદિત છે . અને એટલે શક્તિ પણ મર્યાદિત છે . અને હાસ્યની પળો પણ મર્યાદિત જ હોવાની . કરુણા પણ મર્યાદિત જ હોવાની . બધુ જ મર્યાદિત હોવાનુ . તમે ત્યાં સુધી ( અનંત ) કરુણા ન ધરાવી શકો , જ્યાં સુધી તમે અમર્યાદિત ન બની જાઓ . અને કોઈ અમર્યાદિત ન બની શકે . ક્યાં તો તમે ( મર્યાદિત ) છો કે પછી નથી . બસ એટલુ જ . અને તમે અમર્યાદિત નથી એવુ પણ નથી . તમારો ખુદનો અનુભવ એ પ્રગટ કરે છે કે તમારી બધી મર્યાદાઓ હોવા છતા તમે પૂર્ણ છો . અને એ પૂર્ણતા જ તમારી ખરી વાસ્તવિકતા છે . તમે જ્યારે જગત સાથે જોડાઓ છો . સૌપ્રથમ એ ( અનુભૂતી ) પ્રેમ છે . તમે જ્યારે જગત સાથે જોડાઓ છો . પૂર્ણતાની એ ક્રિયાશીલ અભિવ્યક્તિ , એ જ પ્રેમ છે . અને એ ખુદ જ કરુણા બને છે , જો સામેની વ્યક્તિ એ લાગણીનો ભાવ જગાડે તો . પછી એ ફરી આપવા અને વહેચવાના સ્વરૂપે રૂપાંતર પામે છે . તમે તમારી જાતને અભિવ્યક્ત કરો છો કારણકે તમારામા કરુણા છે . કરુણા શોધવા તમારે કરુણામય થવુ પડે . તમારી આપવાની અને વહેંચવાની ક્ષમતા શોધવા , તમારે આપવાનુ અને વહેંચવાનુ શરુ કરવુ પડે . અહી કોઈ ટૂંકો રસ્તો નથી . એ તરવાનુ શીખવા માટે તરવા જેવુ છે . તમે તરીને જ તરવાનુ શીખો છો . તમે કોઈ શેતરંજી પર તરવાનુ શીખીને પાણીમાં ન ઉતરી શકો .
(trg)="4"> " कृपा करुन माझ्यावर प्रेम करा , " असे तुम्ही म्हणू शकत नाही . प्रेम हे तुम्हाला धुंडाळावे लागते . ती फक्त क्रिया असू शकत नाही . परंतु , इंग्रजी भाषेमध्ये ती एक क्रियादेखील आहे . त्याबद्दल मी नंतर बोलेन . तर आपल्याला अशाप्रकारे पूर्णत्वाचा शोध घ्यायचा आहे . पूर्णत्वाप्रत जाण्याच्या शक्यतेविषयी मी भाष्य करणार आहे , जी आपल्या स्वतःच्या अनुभवांतून निर्माण झालेली आहे , सर्वांच्याच अनुभवातून . अतिशय दुःखीकष्टी आयुष्यातदेखील , खूप थोड्या आणि विरळ क्षणांमध्ये एखाद्याला आनंद वाटतो . आणि जो खूष होऊ शकतो एखाद्या क्षुल्लक विनोदावरसुद्धा तो स्वतःला आणि स्वसमावेशक अशा आजूबाजूच्या परिस्थितीला स्वीकार करत असतो . यामध्ये अखिल विश्वाचा , त्यातील ज्ञात व अज्ञात वस्तूंचा समावेश होतो . या सर्वांचा संपूर्ण स्वीकार केला जातो , याचे कारण तुम्हाला स्वतःमधील पूर्णत्वाचा लागलेला शोध . कर्ता म्हणजे मी व प्रयोजन म्हणजे परिस्थिती , हे एकमेकांत मिसळून जातात , एक असा अनुभव जो " मला कधीच जाणवला नाही , " असे कुणीच म्हणू शकत नाही , एक असा अनुभव जो लहान- थोर सर्वांसाठी समान असतो . हा अनुभव सिद्ध करतो की , तुमच्या सर्व मर्यादांसहित , तुमच्या सर्व इच्छा , आकांक्षा - पूर्ण वा अपूर्ण - सहित , आणि क्रेडीट कार्ड , व टाळेबंदी , तसेच टकलेपणा , या सर्वांसहित , तुम्ही आनंदी राहू शकता . परंतु याचा तर्कसुसंगत विस्तार असा आहे की , आनंदी होण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या इच्छा- आकांक्षा पूर्ण करण्याची गरज नाही . तुम्हाला हवा असणारा आनंद , तुमचे पूर्णत्व , तुम्ही स्वतःच आहात . यामध्ये आवड- निवडीचा पर्याय नाही . हा तर्क अशी वस्तुस्थिती सिद्ध करतो की , तुमचे पूर्णत्व तुमच्यापासून भिन्न असू शकत नाही , तुमच्यामधून ते वेगळे काढता येत नाही . हे पूर्णत्व म्हणजे तुम्ही स्वतःच असले पाहिजे . तुम्ही या पूर्णत्वाचा फक्त एक अंश असू शकत नाही आणि त्याच वेळी तुम्ही पूर्ण आहात , असेही होऊ शकत नाही . तुमचा सुखाचा प्रत्येक क्षण - ही वस्तुस्थिती , ही जाणीव , ही मान्यता अधोरेखित करतो . कदाचित मीच ते पूर्णत्व आहे . कदाचित स्वामीजींचे बरोबर आहे . कदाचित स्वामीजींचे म्हणणे बरोबर आहे . स्वतःचे आयुष्य नव्याने सुरु करा . मग प्रत्येक गोष्टीला अर्थ प्राप्त होईल . आत्मदोषाचे काहीच कारण उरणार नाही . एखाद्याने स्वतःला दोषच द्यायचे ठरवले तर त्याला लक्षावधी कारणे सापडतील . पण मी जर असे म्हटले की , माझे शरीर सीमाबद्ध असून , जर ते कृष्णवर्णीय असेल तर ते श्वेतवर्णीय नसेल , जर गोरे असेल तर काळे नसेल , कसेही बघितले तरी शरीर सीमाबद्धच आहे . मर्यादीत . तुमचे ज्ञान मर्यादीत आहे , आरोग्य सीमाबद्ध आहे , आणि म्हणूनच शक्ती मर्यादीत आहे , आणि उत्साहदेखील मर्यादीतच असणार आहे . करुणा मर्यादीत राहणार आहे . सर्व काही अमर्याद होणार आहे . तुम्ही करुणेवर नियंत्रण मिळवू शकत नाही , जोपर्यंत तुम्ही स्वतःला अमर्याद बनवीत नाही . आणि कोणीही अमर्याद बनू शकत नाही , तुम्ही एकतर आहात किंवा नाहीत . विराम . आणि तुम्ही अमर्याद नसण्याचाही काही मार्ग नाही . तुमचा स्वतःचा अनुभव , कोणत्याही मर्यादेला न जुमानता , तुमचे पूर्णत्व प्रकट करेल . आणि हे पूर्णत्वच तुमचे वास्तव रुप असेल , या विश्वाच्या संबंधात . सर्वात आधी असते प्रेम . जेव्हा तुम्ही या जगाशी जोडले जाता , तेव्हा याच पूर्णत्वाचे प्रेरक प्रकटीकरण असेल , ज्याला आपण म्हणतो , प्रेम . आणि त्याचेच रुपांतर करुणेत होते , जेव्हा तुमच्याशी संबंधित असणारी विषयवस्तू त्या भावनेला आवाहन करते . मग त्याचेच रुपांतर पुढे दातृत्वात व सहभागात होते . तुमची अभिव्यक्ती तुमच्यातील अनुकंपेमुळे येते . अनुकंपा समजून घेण्यासाठी तुम्हाला दयाळू बनावे लागेल . दानाची व सहभागाची क्षमता जाणून घेण्यासाठी तुम्हाला द्यावे लागेल व सहभागी व्हावे लागेल . यासाठी कोणताही आडमार्ग नाही . स्वतः पोहूनच पोहून बघण्यासारखे आहे हे . तुम्ही स्वतः पोहलात तरच तुम्ही पोहायला शिकू शकाल . मऊ गादीवर पोहायला शिकून मग पाण्यात उतरायचे , असे तुम्ही करु शकत नाही .
(src)="4"> ( હાસ્ય ) તમે તરીને તરવાનુ શીખો છો . સાઈકલ ચલાવીને સાઈકલ ચલાવતા શીખો છો . રસોઈ બનાવીને રસોઈ બનાવતા શીખો છો , બસ, સાથે કોઈ સહાનુભૂતિવાળા વ્યક્તિ જોઈએ , જે તમે બનાવેલુ જમી લે .
(trg)="5"> ( हशा ) स्वतः पोहूनच तुम्ही पोहायला शिकता . सायकल चालवूनच तुम्ही सायकलिंग शिकता . स्वतः स्वयंपाक बनवूनच तुम्ही स्वयंपाक करायला शिकता . अर्थात , काही दयाळू माणसे तुमच्या आजूबाजूला असतात म्हणून , जी तुम्ही बनवलेले अन्न खायला तयार असतात .
(src)="5"> ( હાસ્ય )
(trg)="6"> ( हशा )
(src)="6"> અને એટલે જ હું કહુ છુ , નકલી થકી અસલી .
(trg)="7"> आणि म्हणूनच मला हे सांगायचे आहे की , तुम्हाला त्या गोष्टीचे सोंग आणून ती घडवावी लागेल .
(src)="7"> ( હાસ્ય ) તમારે કરવુ જ રહ્યુ . મારા પૂર્વગામીનુ પણ એ જ મંતવ્ય હતો . તમારે એ ( કરુણામય ) ક્રિયા કરવી જ રહી . તમારે કરુણામય કર્મ કરવુ જ જોઈએ . કરુણા માટે કોઈ ક્રિયાપદ નથી . પરંતુ કરુણા માટે ક્રિયાવિશેષણ છે . એ મારા માટે આશ્ચર્યનો વિષય છે . તમે કરૂણામય વ્યવહાર કરો છો . પરંતુ જો તમારામાં કરુણા જ ન હોય તો તમે કરુણામય વ્યવહાર કેવી રીતે કરી શકો ? ત્યારે તમે ઢોંગ કરો છો . તમે ઢોંગ કરીને કરુણામય બનો છો . એ અમેરીકાનો મંત્ર છે .
(trg)="8"> ( हशा ) असेच करणे भाग आहे . माझ्या आधीचे वक्ते असेच म्हणून गेले . तुम्हाला तशी कृती करावी लागेल . तुम्हाला सहानुभूतीपूर्वक कृती करावी लागेल . सहानुभूतीसाठी कोणतेही क्रियापद नाही , पण सहानुभूतीसाठी क्रियाविशेषण आहे . काय गंमत आहे पहा . तुम्ही सहानुभूतीपूर्वक कृती करता . पण दयाळू कृती कशी करता येईल , जर तुमच्या मनात दयाच नसेल ? इथेच तुम्हाला सोंग आणावे लागते . कोणत्याही गोष्टीचे सोंग पांघरुन तुम्हाला ती गोष्ट घडवून आणता येते . अमेरिकन संघराज्यांचा तर हाच मंत्र बनला आहे .
(src)="8"> ( હાસ્ય ) નકલી થકી અસલી . તમે એવો કરુણામય વ્યવહાર કરો જાણેકે તમે કરુણાના સાગર હો . દાંતને સજ્જ્ડ ભીંસો . બનતી મદદ લો . જો તમે પ્રાર્થના કરવાનુ જાણતા હો તો પ્રાર્થના કરો .
(src)="9"> ( ઈશ્વર પાસેથી ) કરુણા માંગો . કે હું કરુણામય વ્યવહાર કરુ . એ કરો જ . તમને કરુણા જડશે . અને ધીરે ધીરે , સાપેક્ષ કરુણા , અને ધીરે ધીરે જો કદાચ તમને સાચુ જ્ઞાન મળે તો , તમે એ જાણશો કે કરુણા એ તમારા ખરા સ્વરુપની જ એક ક્રિયાત્મક અભિવ્યક્તિ છે, જે ઐક્ય અને પૂર્ણતા છે , અને એ જ તો તમે છો . આ શબ્દો સાથે, તમારો ખુબ ખુબ આભાર .
(trg)="9"> ( हशा ) बनाव करुन तुम्ही कोणतीही गोष्ट घडवता . तुम्ही सहानुभूतीपूर्वक कृती करता , जणू तुमच्या मनात अपार करुणा भरली आहे , तुम्ही पराकाष्ठेचे प्रयत्न करता , सर्व बाजूंनी मदत मिळविण्याचा प्रयत्न करता , तुम्हाला प्रार्थना करता येत असेल तर तुम्ही प्रार्थना करता . करुणेचे देणे मागून घ्या . सहानुभूतीपूर्वक कृती करु द्या . असेच करीत रहा . त्यातून तुम्हाला करुणेचा शोध लागेल . आणि हळूहळू सापेक्ष करुणेचीही जाणीव होईल , आणि हळूहळू , योग्य मार्गदर्शन मिळाले तर तुम्हाला शोध लागेल की करुणा हे एक प्रेरक प्रकटीकरण आहे , तुमच्या स्वतःच्या वास्तवाचे , म्हणजेच एकतेचे व पूर्णत्वाचे , आणि हे सर्व म्हणजेच तुम्ही स्वतः आहात . या शब्दांबरोबरच , मी तुम्हा सर्वांचे आभार मानतो .
(src)="10"> ( અભિવાદન )
(trg)="10"> ( टाळ्या )
# gu/NHsVbjsoXIJ1.xml.gz
# mr/NHsVbjsoXIJ1.xml.gz
(src)="1"> પૌરાણીક કથાશાસ્ત્રોનું હાર્દ સમજવા માટે અને મુખ્ય માન્ય્તાધીકારીએ શું કરવું જોઈએ તે માટે , તમારે એક વાર્તા સાંભળવી પડશે ગણેશની , હાથી ના મસ્તક વાળા ભગવાન જે કથાકારોના લહિયા હતા , અને એના ભાઈ , દેવતાઓના પહેલવાન યુદ્ધદેવ , કાર્તિકેયની . એક દીવસ બન્ને ભાઈઓએ હરિફાઈમાં ઉતારવાનું નક્કી કર્યુઁ , પૃથ્વીની ત્રણ પ્રદક્ષિણા ફરવાની . કાર્તિકેયે તેના મોર ઉપર સવાર થયો એ ખંડોની આસપાસ પર્વતોની અને સમુદ્રોની આસપાસ ફર્યો . . તે એક પ્રદક્ષિણા ફર્યો , તે બીજી પ્રદક્ષિણા ફર્યો , તેણે ત્રીજી પ્રદક્ષિણા ફરી . પણ તેનો ભાઈ ગણેશ , માત્ર તેના માતા- પિતાની આસપાસ ફર્યો એક વાર, બે વાર, ત્રણ વાર , અને કહ્યું , " હું જીતી ગયો . " કાર્તિકેયે કહ્યું " કઈ રીતે ? " અને ગણેશે કહ્યું ,
(trg)="1"> पुराणकथांची भानगड जर खरंच समजावून घ्यायची असेल आणि " श्रद्धा- प्रमुखा" ला काय करायचं असतं हे जाणून घ्यायचं असेल तर तुम्ही एक गोष्ट ऐकली पाहिजे गणपतीची , त्या गजमुख देवतेची जो लेखकांचा लेखक आहे आणि त्याच्या भावाची , देवतांचा शूर योद्धा , कार्तिकेयाची . एके दिवशी या दोन भावांनी शर्यत लावली , पृथ्वीभोवती तीन वेळा प्रदक्षिणा पूर्ण करण्याची . भगवान कार्तिकेय आपले वाहन - मोरावर बसले आणि त्यांनी अनेक प्रदेशांवरून , पर्वातांवरून व महासागरांवरून उड्डाण केले . त्यांची एक प्रदक्षिणा पूर्ण झाली , दुसरी पूर्ण झाली आणि तिसरीपण पूर्ण झाली . परंतु , त्यांच्या बंधूंनी म्हणजेच गणरायांनी केवळ आपल्या आई- वडिलांभोवती पहिली , दुसरी आणि तिसरी प्रदक्षिणा पूर्ण केली व ते म्हणाले " मी जिंकलो . " " ते कसे ? " कार्तिकेयाने विचारले . त्यावर गणराय म्हणाले ,
(src)="2"> " તેં ´દુનિયા´ની પ્રદક્ષિણા ફરી મેં ´મારી દુનિયાની " પ્રદક્ષિણા ફરી . કઈ પ્રદક્ષિણા વધારે મહ્ત્વની છે ? " જો તમને ´દુનિયા´ અને ´મારી દુનિયા´ વચ્ચેનો તફાવત સમજાશે તો , તમે તર્ક અને પુરાણી માન્યતા વચ્ચેનો ફર્ક સમજો . ' દુનિયા´ વસ્તુપ્રધાન છે , તર્ક્પ્રધાન છે . વૈશ્વિક છે . હકીકત છે . વિજ્ઞાનમય છે . ' મારી દુનિયા´ વિષયપ્રધાન છે . તે સંવેદનામય છે . તે અંગત છે . તેને દ્રષ્ટિ, વિચારો, લાગણીઓ, સ્વપ્નાઓ છે . તે એક માન્યતા પદ્ધતિ છે , જેને આપણે અનુસરીએ છીએ . તે એક માન્યતા છે જેમાં આપણે જીવીએ છીએ . ' દુનિયા´ આપણને વિશ્વનું સંચાલન કઈ રીતે થાય છે . કઈ રીતે સૂર્ય ઉગે છે , કઈ રીતે આપણો જન્મ થયો તે બતાવે છે . ' મારી દુનિયા´ આપણને સૂર્ય શા માટે ઉગે છે , શા માટે આપણે જન્મ્યા છીએ તે બતાવે છે . દરેક સંસ્કૃતિ પોતાની રીતે સમજવાનો પ્રયત્ન કરે છે ,
(trg)="2"> " तुम्ही ´जगाभोवती´ प्रदक्षिणा पूर्ण केल्या ; मी ´माझ्या जगाभोवती´ प्रदक्षिणा पूर्ण केल्या . " कशाला जास्ती महत्त्व आहे ? जर तुम्हाला ´जग´ आणि ´माझं जग´ यांच्यातील फरक समजला तर तुम्हाला लोगॉस आणि मिथॉस मधील फरक पण समजेल . ' जग´ हे वस्तुनिष्ठ , तर्कशुद्ध , सार्वत्रिक , सत्यस्थितीला धरून , शास्त्रोक्त असतं . ' माझं जग´ हे व्यक्तिनिष्ठ असतं . ते हळवं असतं . ते वैयक्तिक असतं . त्यात जाणिवा , विचार , भावना आणि स्वप्नं असतात . ती आपल्याबरोबर असलेली एक श्रद्धेची यंत्रणा असते . आपण जिच्यात जगत असतो अशी ती एक अशी पुराणकथा असते . ' जग´ आपल्याला सांगतं पृथ्वी कशी चालते , सूर्य कसा उगवतो , आपण कसे जन्माला आलो . ' माझं जग´ आपल्याला सांगतं सूर्य का उगवतो , आपण जन्माला का आलो . प्रत्येक संस्कृती स्वतःला समजून घेण्याचा प्रयत्न करत असते ,
(src)="3"> " શા માટે આપણું અસ્તિત્વ છે . ? " અને દરેક સંસ્કૃતિ જીવન વિશેની પોતાની સમજ સાથે પુરાણશાસ્ત્રોના પોતાના દ્રષ્ટિબિંદુથી કરેલા ભાષાંતર સાથે બહાર ઉભરે છે . સંસ્કૃતિ એ પ્રકૃતિની પ્રતિક્રિયા છે . અને આપણાં પૂર્વજોની આ સમજ એક પેઢીથી બીજી પેઢીમાં પસાર થાય છે વાર્તાઓ, સંકેતો અને વિધીઓના રૂપમાં , જે હંમેશા સમજદારીથી અલિપ્ત છે . અને તેથી તમે જયારે તેને સમજશો ત્યારે જણાશે કે દુનિયાના જુદાજુદા લોકોની દુનિયા વિશેની સમજણ જુદીજુદી હોય છે . જુદાજુદા માણસો દરેક વસ્તુ જુદીજુદી રીતે જોતા હોય છે - જુદાજુદા દ્રષ્ટિકોણથી . એક મારી દુનિયા છે અને એક તમારી દુનિયા છે , અને મારી દુનિયા હમેશા તમારી દુનિયા કરતાં વધુ સુંદર હોય છે . કારણકે મારી દુનિયા, બુદ્ધિગમ્ય છે . અને તમારી અંધશ્રદ્ધાની છે . . તમારી વિશ્વાસની છે . તમારી અતાર્કિક છે . આ જ બંને સંસ્કૃતિઓ વચ્ચેનાં કલહનું મૂળ છે . તે એકવાર, ૩૨૬ બી . સી . માં , થયું હતું . ઇન્ડુસ નામની નદીનાં કાંઠા ઉપર જે હાલ પાકિસ્તાનમાં છે . આ નદી જ ઇન્ડિયાનાં નામનો નિર્દેશ કરે છે . ઇન્ડિયા . ઇન્ડુસ એક યુવાન મેસેડોનિયન, એલેકઝાન્ડર , ત્યાં એક " જીમ્નોસોફીસ્ત" ને મળ્યો , જેનો અર્થ થાય " નગ્ન ડાહ્યો માણસ . " આપણે જાણતા નથી કે એ કોણ હતાં . કદાચ એ એક જૈન સંત હશે . અહિયાં બાહુબલી છે એવા , ગોમતેશ્વર બાહુબલી . જેની મૂર્તિ માયસોરથી બહુ દૂર નથી . અથવા કદાચ એ માત્ર યોગી હશે . જે એક શીલા પર બેસીને આકાશને અને સૂર્યને અને ચંદ્રને તાકી રહ્યાં હતાં . એલેકઝાન્ડરે પૂછ્યું , " તું શું કરી રહ્યો છે . ? " અને જીમ્નોસોફીસ્તે જવાબ આપ્યો ,
(trg)="3"> " आपल्या अस्तित्वाचं कारण काय आहे ? " आणि प्रत्येक संस्कृतीची जीवनाबद्दलच्या समजुतीविषयी स्वत : ची एक वेगळी दंतकथा आहे . संस्कृती म्हणजे निसर्गावरची आपली प्रतिक्रिया असते , आणि आपल्या पूर्वजांचा हा अर्थबोध पिढ्यान्पिढ्यांमार्फत आपल्यापर्यंत पोहोचतो तो कथा , चिन्हे आणि रीतिरिवाजांच्या रूपात ज्यांमध्ये कधीच तर्कचिकित्सेला महत्त्व नसतं . म्हणूनच , याचा अभ्यास केल्यावर असं लक्षात येतं की जगातील निरनिराळ्या भागातील लोकांची जगाविषयी वेगवेगळी समजूत आहे . भिन्न लोकांचे निरनिराळ्या गोष्टींकडे बघण्याचे वेगवेगळे दृष्टिकोन असतात . एकीकडे " तुमचं जग´ असतं आणि दुसरीकडे ´माझं जग´ असतं , आणि ´माझं जग´ कायमच तुमच्या जगापेक्षा श्रेष्ठ असतं . कारण माझ्या जगात तर्कसंगत विचार असतो आणि तुमच्यात अंधश्रद्धा असते , भाबडा भरवसा असतो , तर्कशून्यपणा असतो . हेच मूळ कारण आहे समाजांमध्ये असलेल्या संघर्षाचं . एकदा हे ख्रिस्तपूर्व ३२६ व्या वर्षी घडलं सिंधू नदीच्या किनार्यावर , जी आता पाकिस्तानात आहे . या नदीवरून भारत देशाला अजून एक नाव मिळालं : हिदुस्थान . सिंधू .
(trg)="4"> अॅलेक्झांडर नावाचा मॅसिडोनिया राज्यातला एक युवक , एका " जिम्नॉसॉफ़िस्ट " ला भेटला म्हणजेच एका " नग्न , ज्ञानी पुरुषाला " ला भेटला . तो कोण होता कोणास ठाऊक . कदाचित , एक जैन ऋषी होता इथल्या बाहुबली सारखा , गोमतेश्वर बाहुबली ज्यांची मूर्ती मैसूरपासून फार लांब नाहीये . किंवा कदाचित , तो एक योगी होता , जो एका खडकावर बसून , आकाशाकडे , सूर्य आणि चंद्राकडे एकटक बघत होता . अॅलेक्झांडरने विचारले , " तू काय करतोयस ? " आणि जिम्नॉसॉफ़िस्टने उत्तर दिले
(src)="4"> " હું શૂન્યતાનો અનુભવ કરી રહ્યો છું . " પછી જીમ્નોફીસ્તે પૂછ્યું ,
(trg)="5"> " मी शून्यता अनुभवतोय . " मग जिम्नॉसॉफ़िस्टने विचारले ,
(src)="5"> " તું શું કરી રહ્યો છે ? " અને એલેકઝાન્ડરે કહ્યું , " હું દુનિયા જીતી રહ્યો છું . " અને તેઓ બંને હસી પડયા . બંને એક બીજાને મૂર્ખ સમજતાં હતા . જીમ્નોસોફીસ્તે કહ્યું , " શા માટે તેને દુનિયા જીતવી છે ? તે અર્થ વગરનું છે . " અને એલેકઝાન્ડરે વિચાર્યું ,
(trg)="6"> " तू काय करतोयस ? " आणि अॅलेक्झांडर म्हणाला " मी जग जिंकतोय . " आणि दोघं हसू लागले . प्रत्येकाला वाटत होतं , दुसरा मूर्ख आहे . जिम्नॉसॉफ़िस्टने विचार केला " ह्याला जग का जिंकायचं आहे ? निरर्थकपणा आहे . " आणि अॅलेक्झांडरला वाटले ,
(src)="6"> " કશું પણ કર્યાં વીના , એ શા માટે અહીં બેઠો છે ? જિંદગીનો કેવો વ્યર્થ વ્યય કરે છે . " આ દ્રષ્ટિકોણ વચ્ચેનો ફર્ક સમજવા , આપણે સમજવું પડશે એલેકઝાન્ડરનું વ્યક્તિલક્ષી સત્ય -- તેની માન્યતા, અને એ શાસ્ત્રને જેનાથી તે રચાઈ હતી . એલેકઝાન્ડરની માતા , તેના પિતા, તેના ગુરુ એરિસ્ટોટલે તેને હોમરની " ઈલીયાડ " વાર્તા કહી હતી . તેમણે મહાન નાયક એકીલીક્સની વાત કહી હતી , જે, યુદ્ધમાં ભાગ લેતો તો , જીત નિશ્ચિત રહેતી , પણ જો તે યુદ્ધમાંથી પાછો ફરતો તો , હાર ટાળવી અશક્ય રહેતી . " એકીલીક્સ એ માણસ હતો કે જે ઇતિહાસ ઘડી શકતો , ભાવિનો રચનારો , અને એલેકઝાન્ડર તારે એવા બનવાનું છે . " આ તેણે સાંભળ્યું હતું . " તારે શું નથી બનવાનું ? તારે સિસિફસ નથી બનવાનું , જે એક શીલાને રોજ પર્વત ઉપર ચઢાવે છે માત્ર એ જોવા કે શીલા રાતનાં ગબડીને પાછી નીચે આવી જાય છે . એવી જિંદગી નહીં જીવતો કે જે સામાન્ય હોય, અર્થ વગરની હોય . દેદીપ્યમાન બન ! -- ગ્રીક નાયકોની જેમ , જેસોનની જેમ, જે દરિયાપાર એર્ગોનોટસ સાથે ગયો અને સોનેરી ખાલ લઇ આવ્યો . થેસ્યુસની જેમ દેદીપ્યમાન બન , જેણે ભૂલભૂલામણીમાં દાખલ થઇ આખલાના મસ્તકવાળા મીનોટોરનો વધ કર્યો . જયારે પણ હરીફાઈમાં ઉતરો , જીતો| - કારણકે જયારે તમે જીતો છો , ત્યારે જીતનો ઉલ્લાસ ઈશ્વરનાં અમૃતની એકદમ નજીક તમને લઇ જશે . " કારણકે, તું જાણે છે , ગ્રીક્સના લોકો માને છે કે , તમે માત્ર એક જ વાર જીવો છો , અને જયારે મરી જાવ છો, ત્યારે તમારે સ્ટીક્સ નદીને પાર કરવાની હોય છે . અને જો તમે અસાધારણ જીવન જીવ્યા હોય તો જ , તમારું મૃત્યુ પછીની ભૂમિમાં સ્વાગત થશે . અથવા તો ફ્રેંચ જેને " ચેમ્પસ- એલીસીસ " -- ( હાસ્ય ) --- નાયકોનું સ્વર્ગ .
(trg)="7"> " हा इथे असा का बसला आहे , आणि काहीच का करत नाहीये ? आयुष्य वाया घालवतोय . " या दोन दृष्टिकोनांमधला फरक समजून घेण्यासाठी आपण हे समजावून घेतलं पाहिजे की अॅलेक्झांडरचं व्यक्तिनिष्ठ सत्य काय होतं : त्याला माहिती असलेली मिथकं आणि त्यामागच्या पुराणकथा काय होत्या . अॅलेक्झांडरच्या आईनं , त्याच्या वडिलांनी , त्याचे गुरू ऍरिस्टॉटलनी त्याला होमरच्या " इलियड " मधली गोष्ट सांगितली होती . त्यांनी अॅलेक्झांडरला सांगितलं की , अकिलीस नावाचा एक असा थोर नायक होता , ज्याचे युद्धात आगमन होताच यश निश्चित होत असे , आणि त्याने युद्धातून माघार घेताच पराभव अटळ असे . " अकिलीस इतिहास घडवणारा होता , नियती घडवणारा होता , आणि तू असा झाला पाहिजेस , अॅलेक्झांडर . " त्याने हेच ऐकले होते . " तू कसा नसला पाहिजेस ? " तू सिसिफस बनू नकोस , जो दिवसभर एक धोंडा पर्वतावर ढकलत न्यायचा आणि रात्री तो गडगडत खाली आलेला बघायचा . असं आयुष्य अजिबात जगू नकोस जे निरस आहे , सामान्य आहे , अर्थशून्य आहे . तू नेत्रदीपक हो ! -- ग्रीक नायकांसारखा , जेसन सारखा , ज्याने समुद्र ओलांडला आर्गोनोट्सबरोबर आणि सोन्याची लोकर मिळवली . तू नेत्रदीपक हो , थिसयुस सारखा , जो चक्रव्यूहात शिरला आणि ज्याने बैलमुखी मिनॉटॉरला मारले . तू शर्यत लावलीस , तर यशस्वी हो ! -- कारण जेव्हा तू जिंकतोस , त्यावेळच्या यशाचा आनंद हा तुला दैवी आनंदाच्या सर्वात निकट नेतो . " याचं कारण असं की , ग्रीक लोकांची अशी श्रद्धा आहे की मनुष्य एकदाच जगतो आणि मृत्यूच्या पश्चात , स्टाईक्स नदी पार करतो . आणि जर तुम्ही अलौकिक आयुष्य जगला असाल , तर स्वर्गात स्वागत होईल , किंवा ज्याला फ्रेंच लोक " शॉंज़े लीसे " असं म्हणतात -- ( हशा ) -- वीरांच्या स्वर्गात .
(src)="7"> પણ આ બધી વાર્તાઓ જીમ્નોસોફીસ્તે સાંભળી નહોતી . તેમણે એકદમ જુદી વાર્તા સાંભળી હતી . તેમણે ભરત વિશે સાંભળ્યું હતું , કે જેના નામથી ઇન્ડિયા પછીથી ભારત કહેવાયું . ભરતે પણ આખી દુનિયા જીતી હતી . અને પછી તે વિશ્વનાં કેન્દ્રમાં રહેલા સહુથી ઉંચા પર્વત ઉપર ગયો જે મેરુ નામે જાણીતો છે . અને ત્યાં તે એનો ઝંડો ફરકાવવા ચાહતો હતો ને કહેવા માંગતો હતો ,
(trg)="8"> पण जिम्नॉसॉफ़िस्टने अशा कथा ऐकल्या नव्हत्या . त्याने खूप वेगळी कथा ऐकली होती . त्याने ऐकली होती गोष्ट भरताची , ज्याच्या नावामुळे इंडियाला भारत हे नाव आहे . भरतानेदेखील जग जिंकलं होतं . आणि मग तो जगाच्या मध्यभागी असलेल्या सर्वात उंच , मेरू पर्वताच्या शिखरावर गेला . त्याला तिथे जाऊन झेंडा गाडायाचा होता आणि म्हणायचं होतं ,
(src)="8"> " હું અહિયાં સહુથી પ્રથમ આવ્યો છું . " પણ જયારે તે પર્વતની ટોચ પર પહોંચ્યો , ત્યારે તેણે ટોચને અસંખ્ય ઝંડાઓથી ભરેલી જોઈ એનાથી પહેલાં જેમણે દુનિયા જીતી હતી , અને બધાં જ દાવો કરતાં હતાં ' " હું અહીં પ્રથમ છું ' --- જે મેં પણ અહીં આવતા પહેલાં વિચાર્યું હતું . " અને અચાનક , આ અનંતના ફલક પર , ભરતને તુચ્છતા લાગી . આ જીમ્નોસોફીસ્તનું પુરાણશાસ્ત્ર હતું . તમે જોશો, કે તેની પાસે રામ -- રઘુપતિ રામ કૃષ્ણ, ગોવિંદ હરિ જેવા નાયકો હતાં . પણ તેઓ બે જુદી સાહસકથાનાં બે પાત્રો ન હતાં . તેઓ એક જ નાયકની બે જીવનગાથા હતી . જ્યાં રામાયણનો અંત થાય છે , મહાભારતની શરૂઆત થાય છે . જયારે રામ મૃત્યુ પામે છે , કૃષ્ણનો જન્મ થાય છે . જયારે કૃષ્ણ મૃત્યુ પામે છે , સ્વાભાવિક રીતે તે રામ તરીકે પાછા આવશે . તમે જોશો, ભારત પાસે એક નદી છે જે જીવનભૂમિ અને મૃત્યુભૂમિને અલગ પાડે છે . પણ તમે એને માત્ર એક વાર પસાર નથી કરતાં . તમે અનંત વાર આવ- જા કરો છો . તે વૈતરણી નદી છે . તમે ફરીને ફરી પસાર થાવ છો . કારણકે, તમે જોશો , ભારતમાં કશું પણ કાયમ નથી રહેતું , મૃત્યુ પણ નહીં . અને તેથી, તમારી પાસે આવા કર્મકાંડ છે જ્યાં દેવી માતાની વિરાટ પ્રતિમાઓ બનાવાય છે દસ દિવસ તેની પૂજા થાય છે --- અને દસ દિવસ પછી તેનું તમે શું કરો છો ? તમે તેનું નદીમાં વિસર્જન કરો છો . કારણકે તેનો કોઈ અંત નથી . અને આવતા વર્ષે, તે ફરી પાછા આવશે . જે જાય છે તે ફરીને પાછું આવે જ છે . અને આ નિયમ માત્ર માણસને જ નથી લાગુ પડતો , પણ ભગવાનને ય લાગુ પડે છે . તમે જોશો, ભગવાનને ફરી ફરીને પાછાં આવવું પડે છે રામની જેમ, કૃષ્ણની જેમ . તેઓ માત્ર અસંખ્ય જીવન નથી જીવ્યા , પણ એકની એક જિંદગી યે અસંખ્ય વાર જીવ્યા છે જ્યાં સુધી તેના ચરમબિંદુએ પહોંચ્યા ત્યાં સુધી . " ગ્રાઉન્ડહોગ દિવસ " ( હાસ્ય ) બે અલગ પૌરાણીક કથા છે . કઈ સાચી છે ? બે અલગ પુરાણ કથા છે , દુનિયાને જોવાના બે અલગ રસ્તાઓ છે . એક રેખાંકિત, એક ચક્રીય . એક માને છે કે આ જિંદગી માત્ર એક જ વાર મળે છે . બીજા માને છે કે અનેક જિંદગીમાંની આ એક જિંદગી છે . અને આમ એલેકઝાન્ડરની જિંદગીનો ભાગાંક હંમેશા એક જ હતો . તેથી, તેની જિંદગીનું મૂલ્ય એ સરવાળો હતો તેને પ્રાપ્ત કરેલી સિદ્ધિઓનો . જીમ્નોસોફીસ્તની જિંદગીનો ભાગાંક અનંત હતો . તેથી, તે કઈ પણ કરે , પરિણામ હંમેશા શૂન્ય જ હશે . અને હું માનું છું કે જેણે ભારતના ગણિતશાસ્ત્રીઓને પ્રેરણા આપી હશે શૂન્યના આવિષ્કારની . કોને ખબર છે ? અને તે આપણને ધંધાના પુરાણ તરફ લઇ જાય છે . જો એલેકઝાન્ડરની માન્યતાની તેના વર્તાવ પર અસર થઇ હશે , જો જીમ્નોસોફીસ્તની માન્યતાની તેના વર્તાવ પર અસર થઇ હશે , તો તેઓ જે પણ ધંધામાં હશે , એના પર એની ચોક્કસ છાપ વર્તાશે , તમે જુઓ , ધંધો એ શું છે બીજું કંઈ નહીં પણ બજારની ચાલ કેવી છે અને સંસ્થાઓ તેને કઈ રીતે ચલાવે છે ? અને જો તમે દુનિયાની ચારે બાજુની સંસ્કૃતિને જોશો , તમારે તેની માન્યતાઓને સમજવી પડશે અને તમે જોશો કે તેઓ કઈ રીતે વર્તે છે અને કઈ રીતે ધંધો કરે છે . જરા જુઓ . જો તમે એક જ જીવન જીવવાના છો , તો એક- જીવન સંસ્કૃતિવાળા વિશ્વમાં , તમે ઇચ્છાને બેવડા તર્કથી જોશો , પૂર્ણ સત્ય, સ્થાપિત ધોરણ , સંપૂર્ણ, રેખામય રચનાત્મક ચિત્રઘટના . પણ જો તમે એ સંસ્કૃતિ જોશો કે જે ચક્રીય છે અને અનંત જીવન પર આધારિત છે , તમે ઝાંખા તર્ક સાથે આરામ અનુભવશો , મત સાથે , સંદર્ભીય વિચાર સાથે , દરેક વસ્તુ એક બીજાથી જોડાયેલી છે , જેવી રીતે -- ( હાસ્ય ) લગભગ .
(trg)="9"> " मी इथे पहिल्यांदा पोहोचलो " पण जेव्हा तो शिखरावर पोहोचला , तेव्हा त्याला सर्वत्र असंख्य झेंडे दिसले , त्याच्या आधी आलेल्या जगज्जेत्यांचे , प्रत्येक झेंडा ठासून सांगत होता " ' मी इथे पहिल्यांदा पोहोचलो´ ... .. असं मला इथे येईपर्यंत वाटत होतं . " आणि अचानक , या अमर्यादपणाच्या सागरात , भरताला आपण तुच्छ असल्यासारखे वाटले . जिम्नॉसॉफ़िस्टच्या पुराणकथांच्या मागे असे विचार होते . त्याच्यासाठी नायक होते ते , राम -- रघुपती राम आणि कृष्ण , गोविंद हरी . पण ते दोन वेगळ्या प्रवासातील दोन वेगळी पात्रं नव्हते . ते एकाच नायकाचे दोन अवतार होते . रामायण संपले की महाभारत सुरू होते . रामाचा मृत्यू झाला , की कृष्णजन्म होतो . कृष्णाचा मृत्यू झाला , की तो कधीतरी पुन्हा राम म्हणून परत येईल . भारतीयांमध्ये पण एक नदी होती , जिवंत आणि मृतांच्या जमिनींना विभागणारी . पण तुम्ही ती एकदाच पार करायची नसते . तुम्ही तिच्यात निरंतर इकडून तिकडे ये- जा करत राहता . त्या नदीचे नाव वैतरणी होते . तुम्ही हा प्रवास पुन्हा पुन्हा करत राहता . याचं कारण असं की भारतात कुठलीच गोष्ट शाश्वत नसते , अगदी मृत्यूसुद्धा . आणि म्हणून असे मोठे सण असतात ज्या मध्ये देवीच्या मोठ्या मूर्ती घडवल्या जातात आणि त्यांची दहा दिवस पूजा केली जाते ... आणि दहा दिवसांनंतर त्यांचं काय केलं जातं ? नदीत विसर्जन . कारण या समारंभाचा अंत झाला पाहिजे . आणि पुढच्या वर्षी देवी परत येईलच . ज्याची सुरुवात होते , त्याचा अंत झालाच पाहिजे आणि हा नियम सगळ्यांना लागू असतो , फक्त मनुष्यालाच नव्हे , तर देवतांना सुद्धा . देवतांनी परत यायचं असतं पुन्हा , पुन्हा , राम बनून , कृष्ण बनून . त्यांना फक्त अमर्याद आयुष्यंच नसतात , तर ते प्रत्येक आयुष्य अमर्याद वेळा जगतात जोपर्यंत त्यामधून बोध होत नाही तोपर्यंत . " ग्राउंडहॉग डे . "
(trg)="10"> ( हशा ) दोन वेगळ्या संस्कृती , वेगळ्या पुराणकथा . कोणती बरोबर आहे ? दोन वेगळ्या दंतकथा , जगाकडे बघण्याचे दोन वेगळे दृष्टिकोन . एक सरळ रेषेसारखे आणि एक चक्रीय . एकाची श्रद्धा आहे की हे आयुष्य म्हणजे एकमेव आयुष्य आहे . तर दुसऱ्याची श्रद्धा आहे की हे अनेक आयुष्यांपैकी एक आहे . आणि म्हणूनच अॅलेक्झांडरच्या आयुष्याचा विभाजक एक होता . त्यामुळे , त्याच्या आयुष्याची किंमत त्याच्या पराक्रमांची बेरीज होती . जिम्नॉसॉफ़िस्टच्या आयुष्याचा विभाजक अनंत होता . त्यामुळे त्याने काहीही केलं तरी त्याची किंमत शून्यच होती . आणि मला असं वाटतं की या पुराणकथांतूनच प्रेरणा घेऊन भारतीय गणितज्ञांनी
(trg)="11"> " शून्य " या संख्येचा शोध लावला असावा . कोणाला ठाऊक ? आणि आता आपण बघूयात , ही पुराणकथांची भानगड काय आहे . जर अॅलेक्झांडरची वागणूक त्याच्या श्रद्धेशी निगडित असेल , आणि जिम्नॉसॉफ़िस्टची श्रद्धा त्याची वागणूक स्पष्ट करत असेल , तर त्याचा प्रभाव त्यांच्या व्यवसायावर असणं खूपच स्वाभाविक आहे . व्यापार म्हणजे तरी काय , बाजार कसा वागतो आणि एक व्यावसायिक संघटना कशी वागते हेच ना ? जर तुम्हाला जगातील संस्कृती समजावून घ्यायच्या असतील , तर केवळ त्यांच्या पुराणकथांमागचे विचार समजावून घ्या . मग तुमच्या लक्षात येईल , त्या कशा वागतात आणि कशा चालतात . बारकाईनं बघा . तुम्ही जर एकदाच जगणार असाल , एकेरी- आयुष्य संस्कृतीतल्यासारखे , तर तिथे तुम्हाला या गोष्टींचा ध्यास दिसेल : दुहेरी तर्कशास्त्र , संपूर्ण सत्य , प्रमाणीकरण , विशुद्धपणा , एका रेषेत आखलेल्या योजना . पण चक्रीय विचारसरणीच्या संस्कृतीत , जी अगणित आयुष्यांवर आधारित आहेत , तिथे तुम्हाला या गोष्टी सवयीच्या दिसतील : अंदाजाचे तर्कशास्त्र , वैयक्तिक मते , संदर्भाला धरून विचार , आणि " सगळंच परिस्थितीवर अवलंबून असतं " हा विचार , साधारणपणे -- ( हशा ) बहुधा .
(src)="9"> ( હાસ્ય ) તમે કળા જુઓ . બેલેરીના જુઓ , તેની કળામાં તે કેટલી સુરેખ છે . અને પછી ભારતની શાસ્ત્રીય નર્તકીને જુઓ , કુચીપુડી નૃત્યાંગના, ભરતનાટ્યમ નૃત્યાંગના , મરોડદાર .
(trg)="12"> ( हशा ) आता कलेबद्दलच घ्या . एखाद्या बॅलेरीनाला निरखा . तिचं नृत्य कसं सरळ रेषेसारखं असतं . आणि हेच हिंदुस्तानी शास्त्रीय नर्तिकेकडे बघा , कुचीपुडी किंवा भरतनाट्यम नर्तिकेकडे रेखीव .
(src)="10"> ( હાસ્ય ) અને પછી ધંધાને જુઓ . ધોરણીય ધંધાકીય નમૂનો| : ભાવી દ્રષ્ટિ, કર્તવ્ય, મૂલ્યો, પ્રક્રિયાઓ . જાણે કે પ્રવાસ મેદાનમાંથી પસાર થઇ ખાત્રીમય ભૂમિ તરફનો , ગુરુઓએ આપેલી દૈવી આજ્ઞાઓ સાથે . અને જો તમે તે પુરી કરશો, તો સ્વર્ગમાં જશો . પણ ભારતમાં કોઈ એક ખાત્રીમય ભૂમિ નથી . ઘણી બધી ખાત્રીમય ભુમીઓ છે , સમાજમાં તમારાં સ્થાન પર આધારિત , તમારાં જિંદગીના તબક્કા પર આધારિત . તમે જુઓ, ધંધાઓ સંસ્થાકીય રીતે નથી ચલાવાતા , પોતપોતાની શૈલીઓ દ્વારા . તે હંમેશા રુચિનો વિષય છે . તે હંમેશા મારી રુચિનો વિષય છે . દાખલા તરીકે, તમે ભારતીય સંગીત, જોશો તો , ત્યાં સ્વરસંવાદીતાની કલ્પના નથી . ત્યાં કોઈ સમૂહવાદ્ય- ગીત વાહક નથી હોતો . ત્યાં એક કલાકાર ઉભો હોઈ છે , અને બધાં તેને અનુસરતા હોઈ છે . અને તમે તમારાં કળા પ્રદર્શનની ક્યારેય બીજી વાર નકલ ન કરી શકો . તે દસ્તાવેજીકરણ અને કરાર વિશે નથી . તે સાચવણ અને વિશ્વાસ વિશે છે . તે સંમતી વિશે નથી . તે નક્કી કરેલ રચના વિશે છે . નિયમોને મરોડીને અથવા તોડીને પણ કામ કઢાવી લેવાનું -- અહી રહેલાં તમારાં ભારતીય લોકો તરફ નજર નાખો , , તમને તેઓ હસતા દેખાશે ; તેઓને ખબર છે એ શું છે .
(trg)="13"> ( हशा ) आणि मग व्यापाराकडे बघा . सामान्य व्यापारशास्त्राची सूत्रं : दूरदृष्टीने नियोजन , उद्दिष्ट , मूल्ये आणि प्रक्रिया . हे ऐकायला त्या प्रवासासारखे वाटते , रानावनातून देवाने कबूल केलेल्या जमिनीकडे चाललेला प्रवास , जिथे नेत्याच्या हातात ईश्वरी आज्ञा असतात , आणि जर या आज्ञांचे पालन कराल तर स्वर्गात नक्की जाल . पण भारतात स्वर्गाची अशी एक व्याख्या नाही आहे . अनेक आहेत . समाजातील हुद्द्यानुसार , जीवनातील टप्प्यानुसार . इथले व्यवसाय एखाद्या संस्थेसारखे कुण्या एकाच्या लहरी विचारांवर चालवले जात नाहीत . सगळं कायम आवडीप्रमाणे असतं . माझ्या आवडीप्रमाणे . उदाहरणार्थ हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात
(trg)="14"> " हार्मनी " ( शिस्तबद्ध एकत्र वादन ) ही संकल्पना नाही आहे . वाद्यवृंदाचा मार्गदर्शक असा कोणीच नसतो . तिथे एक मुख्य कलाकार असतो आणि त्याला अनुसरून इतर लोक वाजवतात . एक प्रयोग त्याच प्रकारे पुन्हा कधीच सादर होत नाही . त्यात कुठलीच कागदपत्रे किंवा करार नसतो . सगळं संवादावर आणि विश्वासावर चालतं . त्यात कशाचं पालन नसतं . त्यात असतो माहोल . काम फत्ते करण्याला महत्त्व असतं , येन केन प्रकारेण -- तुमच्या आजूबाजूला बसलेल्या भारतीयांकडे पहा , ते हसताना दिसतील ; त्यांना माहीत आहे मी कशाबद्दल बोलत आहे .
(src)="11"> ( હાસ્ય ) અને પછી જે લોકોએ ભારતમાં ધંધો કર્યો છે, તેઓને જૂઓ . તમને તેમના ચહેરા ઉપર રોષ દેખાશે .
(trg)="15"> ( हशा ) आणि मग त्या लोकांकडे बघा ज्यांनी भारतात धंदा केला आहे , तुम्हाला त्यांच्या चेहऱ्यावर हताश संताप दिसेल .
(src)="12"> ( હાસ્ય ) ( તાળીઓ ) તમે જુઓ, ભારત આજે આ છે . ભૂમિગત સચ્ચાઈ ચક્રીય વૈશ્વિક દ્રષ્ટિકોણ પર આધારિત છે . તેથી તે ઝડપથી બદલાતું, વધારે પડતું ફંટાતું , અસ્તવ્યસ્ત, અસ્પષ્ટ અને ન ભાખી શકાય એવું છે . અને લોકો તેનાથી સંતુષ્ઠ છે . અને પછી વૈશ્વિકરણ થયું . આધુનિક સંસ્થાકીય વિચારધારાની માંગણીઓ આવવા લાગી . જેના મૂળમાં એક જીવનની સંસ્કૃતિ હતી . અને વિખવાદ થવાનો જ છે , જે રીતે ઇન્ડુસ નદીનાં કાંઠે થયો હતો . આ થવાનું જ છે . મેં એનો અંગત અનુભવ કર્યો છે . હું તબીબી ડોક્ટર તરીકે કેળવાયલો છું . મારે શસ્ત્રક્રિયા ભણવી ન હતી . શા માટે તે નહીં પૂછતા . મને પૌરાણિક કથાશાસ્ત્ર બહુ ગમે છે . મારે પૌરાણિક કશાસ્ત્ર ભણવું હતું . પણ તમે તે ભણી શકો એવી કોઈ જગ્યા નથી . તેથી , મારે જ મારી જાતને તે ભણાવવી પડી . અને પૌરાણિક કથાશાસ્ત્રથી કંઈ વળતર મળતું નથી . ખેર : અત્યાર સુધી .
(trg)="16"> ( हशा ) ( टाळ्या ) आज भारत देश असा आहे . सत्य हे चक्रीय दृष्टिकोनावर आधारलेलं आहे . त्यामुळे ते वेगाने बदलणारं , विविधतापूर्ण , गोंधळलेलं , अनेकार्थी , अंदाज लावता न येणारं असं आहे . आणि लोकांना हे चालतं . आता जागतिकीकरण होतंय . संस्थांवर आधारलेल्या आधुनिक विचारसरणीची गरज भासू लागलीय , जिची मुळं एकेरी- आयुष्य संस्कृतीत दडलेली आहेत . आणि संघर्ष होणार आहे , जसा सिंधू नदीच्या किनारी झाला होता . हे होणारच आहे . मी हे स्वतः अनुभवलं आहे . मी एक मेडिकल डॉक्टर आहे . मला शस्त्रक्रिया करायला शिकायचं नव्हतं . का ते विचारू नका . मला पौराणिक कथांचा अभ्यास करायला जरा जास्तच आवडतो . मला पौराणिक कथांच्या मागचा विचार शिकायचा होता . पण त्याचा अभ्यास कुठेच शिकवला जात नाही . त्यामुळे मलाच स्वतःला शिकवायला लागलं . आणि पौराणिक कथांचा अभ्यास करून पोट भरत नाही , अं .. आजवर भरत नव्हतं .
(src)="13"> ( હાસ્ય ) તેથી, મારે નોકરી કરવી પડી . અને મે દવા ઉદ્યોગમાં કામ કર્યું . અને મેં આરોગ્ય સંભાળ કેન્દ્રમાં કામ કર્યું . અને મે પ્રચારક તરીકે અને વેચાણકર્તા તરીકે કામ કર્યું , અને એક જાણકાર તરીકે, અને સંતુષ્ઠ તરીકે અને શિખાઉ તરીકે પણ કામ કર્યું . હું એક ધંધાકીય સલાહકાર પણ હતો , કુનેહ વાપરતો અને વ્યૂહરચના ઘડતો . અને હું એ રોષ જોતો મારા અમેરિકન અને યુરોપિયન સાથીઓ વચ્ચે , જયારે તેઓ ભારતીય સાથે ધંધો કરતાં હતાં . દાખલા તરીકે : અમને રીત બતાઓ કે હોસ્પિટલનું ભરતિયું કઈ રીતે ભરવું . પગથીયું અ . પગથીયું બ . પગથીયું ક . લગભગ .
(trg)="17"> ( हशा ) त्यामुळे मला नोकरी करावी लागली . आणि मी औषधनिर्मिती क्षेत्रात नोकरी केली . मी आरोग्यसेवा- क्षेत्रात पण काम केलं . आणि विक्रेता म्हणून , जाणकार म्हणून , माहितगार आणि शिक्षक म्हणून काम केले . मी एक व्यावसायिक सल्लागार म्हणून पण काम केले . त्यात मी व्यावसायिक नीती आणि उपाय सुचवत असे . आणि मला हतबल संताप दिसत असे . माझ्या अमेरिकन आणि युरोपियन मित्रांच्या चेहऱ्यावरती , जे भारताबरोबर व्यवसाय करत होते . उदाहरणार्थ : कृपया मला रुग्णालयांना यादी कशा प्रकारे द्यावी हे सांगा . कृती अ , कृती ब , कृती क . बहुतेकदा .
(src)="14"> ( હાસ્ય ) તમે " લગભગ" ને કઈ રીતે પરિમાણ આપી શકો ? તમે કઈ રીતે તેને નાનકડાં સુંદર સાધનમાં મૂકી શકો ? તમે ન મૂકી શકો . હું મારાં દ્રષ્ટિકોણ લોકોને બતાવતો હતો . પણ કોઈને એ સાંભળવામાં રસ ન હતો . જ્યાં સુધી હું, ફ્યુચર ગ્રુપનાં કિશોર બિયાનીને મળ્યો ન હતો . તમે જોશો, તેને સહુથી મોટી છુટક વેચાણની શૃંખલા બીગ બજારની સ્થાપના કરી . અને તેના બસોથી વધારે કેન્દ્રો ભારતનાં પચાસ શહેરો અને નગરોમાં છે . અને તે વિવિધ પ્રકારની અને ગતિશીલ બજાર સાથે કામ કરતો હતો . અને તે બહુ જ સહજતાથી જાણતો હતો , કે જે ઉતમ પદ્ધતિઓ , જાપાન અને ચીન અને યુરોપ અને અમેરિકામાં વિકસિત થઇ છે તે ભારતમાં નહીં ચાલે . તે જાણતો હતો કે સંસ્થાકીય વિચારધારા ભારતમાં નહિ ચાલે . વ્યક્તિગત વિચારધારા તેને ભારતના પૌરાણિક બંધારણની આંતરિક સમજ હતી . તેથી, તેણે મને મુખ્ય માન્ય્તાધિકારી બનવા જણાવ્યું, અને કહ્યું ,
(trg)="18"> ( हशा ) या " बहुतेकदा " चा अर्थ काय असतो ? त्याला एका छानशा सॉफ्टवेअर मध्ये कसे घालतात ? ते शक्य नाहीये . मी माझं मत लोकांना सांगायचो . पण कोणाला त्यात रस नव्हता . शेवटी मी " फ्यूचर ग्रुप" च्या किशोर बियाणी यांना भेटलो . त्यांनी बिग बझार नावाची सर्वात मोठी किराणामाल दुकानांची साखळी स्थापन केली आहे . आणि या दुकानांचे २०० हून जास्ती प्रकार आहेत जे भारतातल्या ५० शहरांमध्ये पसरले आहेत . ते वैविध्यपूर्ण आणि गतिमान बाजारात काम करत होते . त्यांना आतून हे कळत होतं की ज्या व्यापारातील युक्त्या जपान , चायना , युरोप आणि अमेरिकेत चालल्या त्या भारतात चालल्या नसत्या . त्यांना हे समजलं होतं की भारतात संस्थात्मक विचारसरणी न चालता , वैयक्तिक विचारसरणी चालते . त्यांना आतूनच भारतातील पौराणिक रचनेची समज होती . त्यामुळे त्यांनी मला प्रमुख श्रद्धा अधिकारी बनायला सांगितलं , आणि म्हणाले ,
(src)="15"> " મારે માત્ર લોકોનો વિશ્વાસ મેળવવો છે " બહુ સહેલું લાગે છે . પણ વિશ્વાસનું કોઈ પ્રમાણ નથી હોતું . તમે તેને માપી નથી શકતાં તમે તેને જાળવી નથી શકતાં . તો, વિશ્વાસ કેવી રીતે બાંધવો ? લોકોની લાગણીને ભારતીયતા તરફ કઈ રીતે વધારશો . તમે ભારતીય હોવ તો પણ, તે એટલું સ્પષ્ટ નથી, તે બહુ સ્વાભાવિક નથી . તેથી મેં સંસ્કૃતિના સ્થાપિત નમુના પર કામ કર્યું , જેમાં ધર્મની ક્રિયા સંબંધી , ચિહ્નો સંબંધી વાર્તાઓ ઘડવાની . હું તમારી સાથે એક ધાર્મિક ક્રિયા વિશે વાત કરીશ . તે હિંદુઓની દર્શન વિધિ પર આધારિત છે . હિંદુઓમાં દૈવી આજ્ઞાઓનો ધારો નથી . તેથી, તમે જિંદગીમાં જે કરો છો તેમાં કંઈ સાચું કે ખોટું નથી . તેથી, તમને ચોક્કસ ખબર નથી કે તમે કઈ રીતે ભગવાન સામે ઉભા છો . તેથી, તમે જયારે મંદિરમાં જાવ છો , તમે ભગવાનને શ્રોતા તરીકે ગણો છો . તમારે ભગવાનને જોવા છે . અને તમે ઈચ્છો છો કે ભગવાન તમને જુએ , અને તેથી ભગવાનને બહુ મોટી આંખો છે , મોટી અપલક આંખો , ક્યારેક ચાંદીની બનેલી , જેથી તે તમને જોઈ શકે . કારણકે તમને ખબર નથી કે તમે સાચા છો કે ખોટા છો, અને તેથી તમે દૈવી કૃપા ચાહો છો . " માત્ર જાણો કે હું ક્યાંથી આવ્યો છું , શા માટે મેં આ ખેલ કર્યો છે .
(trg)="19"> " मला तू लोकांची श्रद्धा एकमुख करायला हवी आहेस " ऐकायला किती सोपं वाटतं . पण श्रद्धा मापता येत नाही . ती मोजता येत नाही . तिचं व्यवस्थापन करता येत नाही . मग श्रद्धा निर्माण कशी करतात ? लोकांची भारतीयपणाबद्दल संवेदनशीलता , कशी वाढवता येईल . जरी तुम्ही भारतीय असाल तरी ते इतकं उघड नाही आहे , स्पष्ट नाही आहे . म्हणून मी एक आदर्श सांस्कृतिक साचा निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला , म्हणजेच कथा , चिन्हं आणि विधी बनवले . आणि मी त्यातल्या एका विधीबद्दल तुम्हाला सांगणार आहे . हा , " दर्शन " या हिंदू विधीवर आधारित आहे . हिंदूंमध्ये ईश्वरी आज्ञांची संकल्पना नाही . त्यामुळे , आपण आयुष्यात जे काही करतो त्यात बरोबर किंवा चूक असं काही नसतं . त्यामुळे तुम्हाला खात्री नसते की तुम्ही देवासमोर कसे उभे राहता आहात . जेव्हा तुम्ही देवळात जाता तेव्हा तुम्हाला , देव एक श्रोता म्हणून हवा असतो . तुम्हाला देवाला बघायचं असतं . आणि देवानी तुम्हाला बघावं असं वाटत असतं आणि म्हणूनच देवाला मोठे डोळे असतात , मोठे टक लावून बघणारे डोळे , कधी चांदीचे , जे तुमच्याकडे बघतात . कारण तुम्हाला माहीत नसतं की तुम्ही बरोबर आहात की चूक , आणि त्यामुळे तुम्हांला हवी असते फक्त देवाची सहवेदना . त्यानं तुम्हांला समजून घेतलंय ही जाणीव . " समजून घे मी कुठून आलो आहे , मी जुगाड का केले . "
(src)="16"> ( હાસ્ય )
(trg)="20"> ( हशा )
(src)="17"> " શા માટે મેં આ ગોઠવણી કરી , શા માટે મેં ક્રિયાની પરવા ન કરી . મને મહેરબાની કરીને સમજવાની કોશિશ કરો . " અને આના પર આધારિત , આપણે નેતાઓ માટે કર્મકાંડ નક્કી કર્યાં . નેતા જયારે તેની તાલીમ પૂરી કરે છે અને તેની દુકાન પર અધિકાર લે છે , આપણે આંધળો વિશ્વાસ મુકીએ છીએ , તેને માનનારાઓથી , ગ્રાહકોથી, તેના કુટુંબથી, તેની ટુકડીથી , તેના શેઠથી તેને ઘેરી વળીએ છીએ . તેના કેઆરએ, તેના કેપિઆય ગણી લઈએ છીએ , તેને ચાવીઓ આપી દઈએ છીએ અને પછી આંધળોપાટો દુર કરીએ છીએ . અને મોટેભાગે આપણે રડવું પડે છે , કારણકે પૈસા પડી ગયા હોઈ છે . તેને સમજાય છે કે, સફળ થવા માટે , તેણે " ધંધાદારી " નથી બનવાનું , તેણે પોતાની લાગણીઓનો છેદ નથી કરવાનો , તેણે બધાં લોકોને સફળતા મેળવવા માટે તેની દુનિયામાં સમાવવાના છે , તેમને સુખી કરવાના છે . શેઠને ખુશ કરવાના છે, બધાંને ખુશ કરવાના છે . ગ્રાહક ખુશ થશે, કારણકે ગ્રાહક એ ભગવાન છે . આ સંવેદના આપણને જોઈએ છે . એક વાર આ વિશ્વાસ પ્રવેશશે , ચલણ પણ થશે, ધંધો પણ થશે . અને થયો છે . તો, આપણે પાછા વળીએ એલેકઝાન્ડર અને જીમ્નોસોફીસ્ત તરફ . અને બધા મને પૂછે છે , " કયો રસ્તો વધારે સારો છે, આ રસ્તો કે પેલો રસ્તો ? " અને આ એક બહુ ખતરનાક પ્રશ્ન છે , કારણકે તે તમને મૂળભુતતા અને હિંસાના માર્ગ ભણી દોરી જાય છે . તેથી, હું પ્રશ્નનો જવાબ નહીં આપું . હું તમને ભારતીય જવાબ આપીશ , ભારતીય રીતે માથું ધુણાવીને .
(trg)="21"> " का मी सेटिंग लावले , का मी प्रक्रिया पाळली नाही , कृपा करून , मला फक्त समजून घे . " आणि यावर आधारित एक विधी आम्ही प्रमुख अधिकाऱ्यांसाठी निर्माण केला . या अधिकाऱ्याचे प्रशिक्षण होऊन तो एका दुकानाचा कारभार हाती घ्यायला तयार झाला की , आम्ही त्याचे डोळे झाकायचो , त्याच्याभोवती ग्राहक , त्याचे कुटुंबीय , त्याचे सहकारी , त्याचे वरिष्ठ जमत . त्याचा के . आर . ए . , के . पी . आय .
(trg)="22"> ( त्याच्या जबाबदार्या , त्याच्या कामाचं मूल्यांकन ) सर्वांसमोर वाचून , त्याला किल्ल्या दिल्या जात आणि मग त्याचे डोळे उघडले जायचे . आणि न चुकता तुम्हाला त्याच्या डोळ्यात अश्रू दिसत असे , कारण त्याला आतून एक जाणीव होत असे . त्याच्या लक्षात येत असे की , यशस्वी होण्यासाठी त्याला औपचारिक होण्याची गरज नव्हती , त्याला त्याच्या भावना सीमित ठेवायची गरज नव्हती . त्याच्या जगातील या सगळ्यांना , त्याने बरोबर घेतलं पाहिजे , ज्यामुळे ते समाधानी राहतील , त्याचे वरिष्ठ खूष राहतील , सगळेच समाधानी राहतील . ग्राहक खूष राहील कारण , ग्राहक हा देव असतो . आपल्याला संवेदनशीलतेची गरज असते . एकदा ही भावना मनात भिनली , की वागणूक बदलते , व्यवसाय आपोआप होतो . आणि असं घडलंय . आणि आता आपण परत अॅलेक्झांडर कडे येऊ , आणि जिम्नॉसॉफ़िस्टकडे . सगळे मला विचारतात , " हे बरोबर का ते ? " आणि हा खूप भयंकर प्रश्न आहे . कारण यामुळे काही मूलभूत वादांना आणि हिंसेला वाचा फुटू शकते . त्यामुळे मी या प्रश्नाचे उत्तर देणार नाही . मी तुम्हाला देणार आहे एक भारतीय उत्तर . भारतीयांची खासियत , मान डोलावणे .
(src)="18"> ( હાસ્ય ) ( તાળીઓ ) સંદર્ભ પ્રમાણે , પરિણામ પ્રમાણે , તમારો નમૂનો નક્કી કરો . તમે જુઓ , કારણ કે બંને કોષ્ટકો માનવ નિર્માણની છે તેઓ સંસ્કૃતિનું સર્જન છે , કુદરતી ઘટના નથી . અને તેથી બીજી વાર તમે જયારે કોઈ અજાણ્યાને મળો ત્યારે , એક વિનંતી : તમે સમજ જો કે તમે વ્યક્તિલક્ષી સત્યમાં જીવો છો , અને તે પણ . તમે સમજો . અને જયારે તમે તે સમજશો ત્યારે તમે કંઈ જોવાલાયક શોધી કાઢશો . તમે શોધી શકશો કે અગણિત માન્યતાઓની વચ્ચે જ શાસ્વત સત્ય રહેલું છે . તે બધું કોણ જોઈ શકે છે ? વરુણને હજારો આંખ છે . ઇન્દ્રને સો આંખ છે . તમને અને મને માત્ર બે આંખ છે . આભાર, નમસ્તે .
(trg)="23"> ( हशा ) ( टाळ्या ) संदर्भ लक्षात घेऊन , परिणाम लक्षात घेऊन , तुमचा मार्ग निवडा . कारण दोन्ही मार्ग शेवटी मनुष्यानेच बनवले आहेत . त्या सांस्कृतिक निर्मिती आहेत , नैसर्गिक रचना नाहीत . आणि म्हणूनच यापुढे जेव्हा एखाद्या अनोळखी व्यक्तीला भेटाल , तेव्हा एक विनंती आहे : हे समजून घ्या की तुम्ही व्यक्तिनिष्ठ सत्यात जगता , आणि ती पण . समजून घ्या . हे जाणून घेतल्यावर तुमच्या लक्षात येईल , काहीतरी अद्वितीय . तुमच्या लक्षात येईल की अगणित पुराणकथांमध्ये दडलेलं आहे , ते परमसत्य . हे सगळं कुणाला दिसतं ? वरुणाला सहस्त्र नेत्र आहेत . इंद्राला शंभर . तुम्हाला आणि मला फक्त दोन . धन्यवाद .
(src)="19"> ( તાળીઓ )
(trg)="24"> ( हशा )
# gu/NcEHxEaB3o7c.xml.gz
# mr/NcEHxEaB3o7c.xml.gz
(src)="1"> આ વિડીયોમાં આપણે નકારાત્મક અટલે કે ઋણ સંખ્યાઓનો પરિચય મેળવીશું . અને તેના સરવાળા અને બાદબાકી કરવા અંગે પણ થોડી માહિતી મેળવીશું .
(trg)="1"> या चित्रफितीत आपण रूण संख्येबददल माहिती करून घेउ . आणि थोडेसे त्यांच्या बेरीज वजाबाकीबाबत ही शिकू .
(src)="2"> હવે , પહેલી નજરે તો આ થોડું અઘરું અને અટપટું લાગે છે . સામાન્ય રીતે , આપણે ગણતરી માટે સકારાત્મક એટલે કે ધન સંખ્યાઓનો ઉપયોગ કરીએ છીએ . આ નકારાત્મક કે ઋણ સંખ્યા એટલે શુ તે જોઈએ .
(trg)="2"> पहिल्यांदा बघितल्यावर ह्या संख्य़ा जरा गूढ वाटतात . आपण जेव्हा पहिल्यांदा मोजायला सुरूवात केली , तेव्हा घन संख्या मोजल्या ऋण संख्येचा अर्थ काय होतो ते बघू .
(src)="3"> હવે , થોડું વિચારશો , તો તમને ખ્યાલ આવશે કે આ નકારાત્મક કે ઋણ સંખ્યાઓને તમે પણ જાણો જ છો .
(trg)="3"> थोडा विचार केला तर असे लक्षात येईल की आपण रोजच्या जीवनात या वापरतो की .
(src)="4"> આ અંગે હું ઉદાહરણ આપું તે પહેલાં જાણી લો કે સામાન્ય રીતે ઋણ સંખ્યા એટલે એવી સંખ્યા કે જે શૂન્ય કરતાં નાની હોય . શૂન્ય કરતાં નાની આ તમને જો થોડું અટપટું અને વિચિત્ર લાગતું હશે . તો આપણે થોડાં ઉદાહરણ જોઈએ .
(trg)="4"> आता मी एक उदाहरण देतो . त्या आधी असे सांगता येईल की , ऋण संख्या ही शून्यापेक्षा लहान असते . शून्यापेक्षा लहान .
(trg)="5"> हे ऐकायला जर थोडे विचित्र वाटले तर आपण थोड्या वेगळ्या पद्धतिने याचा विचार करू म्हणजे समजेल .
(src)="5"> જો આપણે તાપમાનના માપ વિશે વાત કરીએ તો તે સેલ્શીયસ કે ફેરનહીટમાં હોય છે . પણ આપણે અહીં સેલ્શીયસના એકમમાં વાત કરીશું .
(src)="6"> આપણે અહીંયા એક રેખા લઈ તેના આધારે તાપમાન માપીએ .
(trg)="6"> आपण समजा तपमान मोजत असलो ( सेल्सि . किंवा फँरनहाईट ) आपण समजू की सेल्सिअस मध्ये मोजतो आहोत ) मी एक मोजायला पट्टी काढतो ज्यावर तपमान दाखवता येईल . मोजता येईल .
(src)="7"> હવે , અહીંયા આ 0 ડીગ્રી સેલ્શીયસ , આ 1 ડીગ્રી સેલ્શીયસ , 2 ડીગ્રી સેલ્શીયસ , 3 ડીગ્રી સેલ્શીયસ .
(src)="8"> હવે આ ઘણો જ ઠંડો દિવસ છે અને તેનું તાપમાન અત્યારે 3 ડીગ્રી સેલ્શીયસ છે .
(trg)="7"> समजा हे ० सेल्सिअस , हे १ सेल्सिअस , २सेल्सिअस ,, ३सेल्सिअस , असे समजा आज खूप थंडी आहे आणि आत्ता ३ डिग्री सेल्सिअस तपमान आहे .
(src)="9"> અને કોઈ એવી આગાહી કરે કે આવતી કાલે 4 ડીગ્રી સેલ્શીયસ ઠંડી વધશે . તો કેટલી ઠંડી થશે અને આ ઠંડીને તમે કેવી રીતે દર્શાવશો .
(trg)="8"> आणि हवामानाचा अंदाज सांगतोय की उद्या अजून ४ डिग्री गार असणार आहे . आता हे तुम्ही कसे मोजणार या पट्टीवर
(src)="10"> સારુ . હવે જો 1 ડીગ્રી ઠંડી વધે તો તે તાપમાન 2 ડીગ્રી થશે . પરંતુ અહીં 4 ડીગ્રી ઠંડી વધે છે એટલે કે 4 ડીગ્રી તાપમાન ઘટે છે . જો 2 ડીગ્રી ઠંડી વધે તો આપણું તાપમાન 1 ડીગ્રી થશે . જો 3 ડીગ્રી ઠંડી વધે તો આપણું તાપમાન 0 ડીગ્રી થશે .
(trg)="9"> तपमान जर १ डिग्री थंड होणार असेल तर ते २ डिग्री होईल , पण आपल्याला अजून ४ डिग्री गार दाखवायचे आहे . जर २ डिग्री थंड असेल तर ते १ डिग्री होईल .
(trg)="10"> ३ डिग्री थंड असेल तर पट्टीवर ० डिग्री दाखवता येईल .
(src)="11"> પરંતુ અહીંયા તો 3 ડીગ્રી પણ પૂરતી નથી . અહીંયા ઠંડી તો 4 ડીગ્રી વધે છે . માટે આપણે 0 કરતાં પણ 1 ડીગ્રી પાછળ જવું પડે . અને આમ 0 કરતાં 1 પગલું પાછળ આને આપણે ઋણ 1 કહીશું .
(trg)="11"> पण ४ डिग्री कमी दाखवण्यासाठी आपल्याला शून्याखाली एक घर जावे लागणार . आणि यालाच ऋण १ असे म्हणतात .
(src)="12"> હવે , અહીં રેખાને જોતાં જણાય છે કે શૂન્યથી જમણી તરફ જતાં ધન સંખ્યા વધે છે . પરંતુ શૂન્યથી ડાબી તરફ જતાં ઋણ સંખ્યા - 1 , - 2 , - 3 એમ વધે છે .
(trg)="12"> तुम्हाला दिसेल की संख्यारेषेच्या उजवीकडे धन संख्या वाढत जातात . पण शून्याच्या डावीकडे - १ , - २ , - ३ अशा असतात .
# gu/NmkV5cbiCqUU.xml.gz
# mr/NmkV5cbiCqUU.xml.gz
(src)="1"> અમે યુનિવર્સલ સબટાઈટલ શરૂ અમે માને છે કારણ કે વેબ પર દરેક વિડિઓ સબટાઈટલ- રજુ કરવાનો પ્રયત્ન કરીશું . બહેરા લાખો અને હાર્ડ ઓફ સુનાવણી દર્શકો વિડિઓ ઍક્સેસ કરવા માટે સબટાઈટલ જરૂર છે વિડિઓ મેકર્સ અને વેબસાઇટ્સ જોઈએ ખરેખર ખૂબ આ સામગ્રી વિશે કાળજી . સબટાઈટલ તેમને ઍક્સેસ આપવા વિશાળ શ્રોતા સુધી અને તેઓ પણ વિચાર સારી શોધ રેન્કિંગમાં . યુનિવર્સલ સબટાઈટલ બનાવે છે તે અતિ સરળ લગભગ કોઈ પણ વિડિઓ પર સબટાઈટલ ઉમેરવા માટે . વેબ પર હાલના વિડિઓ લો , અમારી વેબસાઇટ પર URL સબમિટ અને પછી સાથે લખો આ સબટાઈટલ બનાવવા માટે સંવાદ કે પછી , તમારા કીબોર્ડ પર ટેપ કરો કલાકાર સાથે સમન્વય કરવા માટે . પછી તમે પૂર્ણ કરી લો - અમે તમને એક એમ્બેડ કોડ આપી કલાકાર તે માટે તમે કોઇ પણ વેબસાઇટ પર મૂકી શકો છો તે સમયે , દર્શકો માટે સક્ષમ છે આ સબટાઈટલ વાપરવા માટે અને એ પણ કરી શકો છો અનુવાદ ફાળો આપે છે . અમે YouTube પર વીડિયો આધાર Blip . TV , જીવંત Ustream , અને ઘણા વધુ પ્લસ આપણે સરવાળો કરીએ બધા સમય વધુ સેવાઓ . યુનિવર્સલ સબટાઈટલ કામ ઘણા લોકપ્રિય વીડિયો બંધારણો સાથે , જેમ કે એમપી 4 , Theora , WebM અને HTML5 પર . અમારો ધ્યેય દરેક વિડિઓ માટે છે વેબ પર Subtitle- સક્ષમ હોય છે કે જેથી ધ્યાન આપતા જે પણ કલાકાર વિશે તે વધુ સુલભ બનાવવા મદદ કરી શકે છે .
(trg)="1"> आम्ही युनिव्हर्सल सबटायटल्स सुरु केली कारण आमचा विश्वास आहे की , वेब वरील प्रत्येक व्हिडिओ हा सबटायटल- करण्यायोग्य आहे . लाखो बहिऱ्या( श्रवणदोष असणाऱ्या ) आणि ऐकू कमी येणाऱ्या लोकांना व्हिडीओ पर्यंत पोचण्यासाठी सबटायटल्स ची आवश्यकता आहे . चित्रफीत( व्हिडीओ) कर्ते आणि संकेतस्थळे( वेबसाईटस् ) यांनी या गोष्टीकडे सुद्धा लक्ष दिले पाहिजे . सबटायटल्स त्यांना विस्तृत प्रेक्षकांपर्यंत पोचवतात आणि शोधांत( search ) सुद्धा त्यांना चांगले अनुक्रमांक( Rankings ) मिळतात . युनिव्हर्सल सबटायटल्स जवळजवळ कोणत्याही व्हिडीओला सबटायटल्स जोडणे अतिशय सोपे करते . वेब वर असलेला एखादा व्हिडीओ घ्या , त्याची URL आमच्या संकेतस्थळावर सादर ( submit ) करा . आणि मग सबटायटल्स तयार करण्यासाठी संवादानुसार टंकलेखित( टाईप ) करा . त्यानंतर ती व्हिडीओला संलग्न करण्यासाठी कीबोर्डवर हलकेच बटन दाबा . झालं- आम्ही तुम्हाला त्या व्हिडीओसाठी एक संलग्न संकेत( कोड ) देतो जो तुम्ही कोणत्याही संकेतस्थळावर टाकू शकता . त्या वेळी , प्रेक्षक ती सबटायटल्स वापरू शकतात आणि भाषांतरात सहयोगही देऊ शकतात . आम्ही यूट्यूब , ब्लीप , टीव्ही , यूस्ट्रीम यांवरच्याआणि इतर अनेक व्हिडिओज् ना सहकार्य करतो . शिवाय आम्ही नेहमीच इतर सेवासुद्धा पुरवत असतो . युनिव्हर्सल सबटायटल्स अनेक प्रसिद्ध व्हिडिओ प्रकारांबरोबर काम करते . जसे की , एमपी- ४ , थिओरा , वेबएम आणि एचटीएमएल - ५ च्या पुढे वेब वरील प्रत्येक व्हिडीओसाठी आमचं ध्येय म्हणजे तो सबटायटल करण्याजोगा असणं त्यामुळे , कोणीही ज्याला त्या व्हिडिओबद्दल काळजी आहे तो , तो व्हिडिओ अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोचवण्यासाठी मदत करू शकेल .
# gu/NuA7AthhiDVk.xml.gz
# mr/NuA7AthhiDVk.xml.gz
(src)="1"> અમે 58 સમસ્યા પર છે આ સમીકરણ વાય ઓફ ગ્રાફ એક્સ સમાન સ્ક્વેર્ડ બાદ 3x છે ઓછા 4 નીચે દર્શાવેલું છે પર્યાપ્ત વાજબી મૂલ્ય અથવા x ની કિંમતો કયા વાય 0 સમાન છે જેથી તેઓ અનિવાર્યપણે , હોય છે જ્યારે કરે છે આ અહીં સમાન 0 ? તેઓ જાણતા જ્યારે વાય સમાન 0 કરે છે કરવા માંગો છો ? તેથી શું x ની કિંમતો કે જે થાય ? અને અમે આ પરિબળ અને મૂળ માટે હલ કરી શકે છે , પરંતુ તેઓ અમને ગ્રાફ દોર્યું હતું , તેથી દે માત્ર નિરીક્ષણ એટલે જ્યારે વાય સમાન 0 કરે છે ? તેથી દો મને વાય ના લીટી દોરે 0 સમાન છે જેથી અહીં છે દો મને તે લીટી તરીકે ડ્રો વાય 0 સમકક્ષ કે વાય 0 અહીં સમકક્ષ તેથી x ની કિંમતો શું વાય સમાન 0 બનાવે છે ? જો હું આ યોગ્ય રીતે જોઈ શકે છે , તે જ્યારે એક્સ સમાન છે 1 નકારાત્મક અને જ્યારે એક્સ 4 સમાન છે
(trg)="1"> आपण पाहतोय प्रश्न क्रमांक ५८ . y बरोबर x२ वजा ३x वजा ४ या समीकरणाचा ग्राफ खाली दिला आहे .
(trg)="2"> आपण अशी रेषा आखु जी y बरोबर ० दर्शवेल .
(trg)="3"> y बरोबर ०
# gu/OaPpfFqs0998.xml.gz
# mr/OaPpfFqs0998.xml.gz
(src)="1"> આ પ્રસ્તુતિ માં સ્વાગત છે જે રેખા ચિત્રણ પર આધારિત છે . ચાલો તો પ્રસ્થાન કરીએ . તો ધારો ક મારી પાસે એક સમીકરણ છે - મને ખાતરી કરવા દો કે આ રેખા બૌ જડી ના બની જાય ધારો કે મારી પાસે એક સમીકરણ છે - કેમ આ બતાવી નથી રહ્યુ ? મને જોવા દો બરાબર છે y બરાબર છે ૨x વતા ૧ ને એટલે આ x અને y વચ્ચે નો સંબંધ છે . એટલે જો x ૧ હોય , તો y હશે ૨ વાર ૧ વતા ૧ અથવા ત્રણ . એટલે અપડે જેટલા x વિચારી શકીએ એના માટે એક y તો રેહવાનો જ . તો ચાલો અપડે એ કરીએ જો મે કહ્યું હોત - અહિયાં એક નાનું એવું ટેબલ મુકવા દો x અને y અને x માટે મને થોડી ગમે તેમ સંખ્યાઓ મુકવા દો ધારો કે જો x - ૧ હોય તો y ૨ વાર નેગતીવ ૧ હસે , જે નેગતીવ ૨ ને બરાબર હસે વતા ૧ , જે એને - ૧ બનાવી દેશે જો x ૦ હોત , તો એ બહુ સહેલું બની જાત એ ૨ વાર ૦ હોત , જે ૦ જ હોત વતા ૧ , જે એને ૧ બનાવી દેશે જો x ૧ હોત , y ૨ વાર ૧ હોત , જે એને ૨ બનાવી દેત અને વતા ૧ , જે એને ૩ બનાવી દેત જો x ૨ હોત , તો મને લાગે છે તમને ખ્યાલ આવી રહ્યો છે y ૫ હોત અને અપડે આ ચાલુ રાખી શકીએ વ્યવહારિક રીતે , એવા અગણિત x હસે જેને અપડે લઇ ને એના માટે એક y મેળવી શકીએ એટલે તમે જોઈ સકો આપડી પાસે અહિયાં એક નાનું એવું ટેબલ છે જે x અને y વચ્ચે નું સંબંધ દર્શાવે છે હવે અપડે શું કરી શકીએ કે અપડે આ બિંદુઓ ને ચીતરી શકીએ સહનિર્દેશક રેખાઓ પર . હવે મને જોવા દો કે હું આને થોડું સારી રીતે દોરી શકું છુ કે નહિ . હું આ રેખા નો ઉપયોગ કરીશ જે થી કરી ને મને સીધી રેખાઓ મળશે .
(src)="2"> આ બરાબર છે . હવે મને થોડા સહનિર્દેશક બિંદુઓ અંકિત કરવા દો . તો હવે ધારો કે , આ ૧ છે , આ ૨ છે , આ ૩ છે . આ નેગતીવ ૧ છે , નેગતીવ ૨ છે , નેગતીવ ૩ છે . હવે આ x- રેખા છે .
(src)="3"> આપડી પાસે છે ૧, ૨, ૩ . ધ્યાન રાખો કે અપડે ચાલ્યા જ રહી શકીએ ૧, ૨, ૩ અને આ y- રેખા છે .
(trg)="1"> रेषा आखण्याच्या ह्या प्रेसेंटेशन मध्ये आपले स्वागत आहे . चला , सुरू करूया . माझ्याकडे हे एक समीकरण आहे - खात्री करून घेतो की ही रेष खूप जाड येणार नाही हं , तर माझ्याकडे हे एक समीकरण आहे - अरे ते दिसत का नाहीये बघूया हं , आता दिसते आहे य बरोबर २क्ष अधिक १ ह्याने आपल्याला य आणि क्ष मधला संबंध कळला जर क्ष बरोबर १ असेल , तर य बरोबर २ गुणिले १ अधिक १ , म्हणजे ३ असेल . तर मग प्रत्येक क्षच्या संबंधित एक य ची किंमत असेल मग तसे करूया एक टेबल बनवूया इथे क्ष आणि इथे य आता क्ष च्या काही किंमती घेऊ क्ष जर ऋण १ असेल तर य २ गुणिले ऋण १ म्हणजे ऋण २ अधिक १ म्हणजे ऋण १ असेल जर क्ष ची किंमत शून्य असेल तर सोप्पे आहे दोन गुणिले शून्य म्हणजे शून्य अधिक १ म्हणजे १ हे उत्तर असेल जर क्ष ची किंमत १ असेल तर य ची किंमत २ गुणिले १ अधिक १ म्हणजे ३ असेल जर क्ष ची किंमत २ असेल तर - कळले न कसे करायचे आता हे य ची किंमत ५ असेल आणि असंच आपण करत राहू शकतो . आपण आता अश्या अनंत क्ष च्या किंमती घेऊन त्यांच्या संबंधित असलेल्या य च्या किंमती काढू शकतो आता ह्या छोट्याश्या टेबलामध्ये क्ष आणि य च्या किंमती आहेत आता हे बिंदू आपण भूमितीय अक्षांवर काढू शकतो मी आता हे नीट काढायचा प्रयत्न करते मी सरळ रेष काढण्यासाठी हे एक tool वापरू शकते बर , छान आता मी अक्षावर्ती काही बिंदू काढून घेते हे १ हे २ आणि हे ३ हे ऋण १ हे ऋण २ आणि हे ऋण ३ हा क्ष अक्ष झाला आपल्याकडे १ २ आणि ३ आहेत आपण असंच पुढे जात राहू शकतो १ , २ , ३ आणि हा य अक्ष झाला हे १ २ ३ इत्यादी हा ऋण १ कळले ना ? आता आपण हे बिंदू आखू जर क्ष ऋण १ असेल तर य सुद्धा ऋण १ असेल तर आपण क्ष अक्षावरून असे गेलो तर इथे क्ष बरोबर ऋण १ हा बिंदू इथे असेल तसेच , य बरोबर ऋण १ हा बिंदू इथे असेल समजले ना ? तो बिंदू इथे आहे त्या बिंदुला मी नाव देईन - ऋण १ , ऋण १ थोडेसे गीचमिडीत लिहिले आहे पण ते ऋण १ , ऋण १ आहे मी त्या बिंदूच्या जागी एक फुली मारली आहे आता दुसरा करूया हा तो बिंदू झाला ह्याला दुसरा रंग देऊया आता ० आणि १ ह्या बिंदू साठी क्ष बरोबर ० इथे आहे आणि य बरोबर १ इथे आहे , म्हणून तो बिंदू इथे आहे अजून एक करूया आता १ आणि ३ ह्या बिंदू साठी क्ष १ आहे आणि य ३ आहे म्हणून तो बिंदू इथे आहे कळले ना ? आपण असेच हे बिंदू आखत गेलो तर आणि मी जर हे थोडे जास्त व्यवस्थित काढले असते तर तुम्हाला हे दिसले असते की , हे सर्व बिंदू जोडून एक रेष काढता येते मी ती रेष काढते ती रेष अशी दिसेल
(src)="5"> આ બરાબર રેખા નથી . મને આના કરતા પણ સારી કરવા દો . આ રેખા કંઇક આવી લાગશે .
(trg)="2"> अरेच्चा इतकी व्यवस्थित नाही आली ती रेष मी जरा अजून चांगली काढते हं , तर ती रेष अशी दिसेल
(src)="6"> તમે જોયું ? હવે , મે જે રેખવા દોરી એ બહુ ખરાબ છે એટલે એ એક રેખા હસે જે જશે - મને સાધનો બદલવા દો એ એક રેખા હસે જે જશે અહિયાં થી અને અહિયાં થી . મને નથી ખબર હું આને બરાબર રીતે બતાવી રહ્યો છુ કે નઈ . મને આ બિંદુઓ ને થોડું સારી રીતે દર્શાવા દો . તમે જોઈ સકો છો એક રેખા જે આ બિંદુઓ વડે જય રહી છે પણ હવે એ બિંદુ ૨ , - ૫ થી પણ જશે જે ક્યાય અહિયાં હશે . તમે કોઈ પણ x વિચારી સકો , જેમ કે જો તમારો x ૧૦, ૩૮૦, ૦૦૦, ૦૦૦ હોત તો પણ તમને એક y મળેત જે આ રેખા પર તમે મૂકી શકેત . એટલે આ ગુલાબી રેખા ચાલ્યા જ કરશે અને જે દર્શાવે છે x અને y ની દરેક મેળવણી જે આ સમીકરણ ને પૂરી પાડી શકવા સક્ષમ છે . અને જરૂરી નથી કે x આખી સંખ્યાઓ અથવા પૂર્ણ સંખ્યા જ હોય . x , pi -- 3 . 14159 . બરાબર પણ હોઈ સકે એ સ્થિતિ માં તે ક્યાયક અહિયાં આવેત અને y હોત ૨pi વતા ૧ એટલે x ની દરેક સંખ્યા માટે આપણ ને y તો મળે જ છે ચાલો હજુ એક નો પ્રયાસ કરીએ
(trg)="3"> बघितले ? अरे बापरे , ही रेष पण मी बरीच वाईट काढली आहे हे रेष अशी इथून जाते - मी जरा एक tool बदलून बघते - इथून जाते आणि इथून पण जाते मी हे नीट समजावून सांगते आहे का ? आता मी हे बिंदू थोडे ठळक काढून घेते तर ही रेष ह्या सगळ्या बिंदुन्मधून जाते आणि ती २, ५ मधून्सुद्धा जाते आणि तो बिंदू इथे कुठेतरी आहे क्ष ची किंमत काहीही असेल , अगदी १०३८००००००० सुद्धा असेल , तरीही त्याच्या संबधित असेलेल्या य ची किंमत घेऊन तो बिंदू काढला तर तो सुद्धा ह्या रेषेवर असेल तर हे गुलाबी रेष अशीच पुढे पुढे जात राहते आणि य=२क्ष+१ ह्या समीकरणात बसणारे सगळे बिंदू ह्या रेषेवर असतील आणि क्ष ही एक पूर्ण संख्याच असली पाहिजे असे काही नाही क्ष ची किंमत pi=३ . १४१५९ सुद्धा असू शकेल आणि तेव्हा तो बिंदू ह्यांच्या मध्ये कुठेतरी असेल आणि य ची किंमत २ गुणिले pi अधिक १ असेल तर प्रत्येक क्ष साठी एक य ची किंमत असेल अजून एक उदाहरण घेऊया
(src)="7"> જો મારે પાસે એક સમીકરણ હોત , y બરાબર છે - આ થોડો કદરૂપો y છે . y બરાબર છે ૩x વતા ૫ ને . હવે હું આ વખતે જલ્દી ને ખરાબ દોરવાનો છુ એટલે આ આપડી x- રેખા છે . અને આ y- રેખા છે . મને અહિયાં થોડી સંખ્યાઓ ઉમેરવા દો . x અને y . ધારો કે અપડે કહીએ , x બરાબર છે નેગતીવ ૧ ને , તો પછી નેગતીવ ૧ વાર નેગતીવ ૩ બરાબર ૩ વતા y બરાબર ૮ .. એટલે જો x શૂન્ય હોય તો y ૫ હોય . આ બહુ સહેલું છે . જો x ૧ હોય તો , નેગતીવ ૩ વાર ૧ બનશે નેગતીવ ૩ . અને y બનશે ૨ . જો x ૨ હોય , તો નેગતીવ ૩ વાર ૨ બરાબર મળશે નેગતીવ ૬ . અને તો y ૧ મળશે . બરાબર ને ? નેગતીવ ૬ - ના ના નેગતીવ ૧ મને લાગ્યું જ કે અહિયાં કશું ખોટું છે તો ચાલો આ બિંદુઓ ને દોરી લઈએ એટલે જો x= - ૧ , હું થોડું અનુમાન લઉં છુ , એટલે જયારે x =- ૧ y =- ૮ અને એ બિંદુ ક્યાય અહિયાં આવશે અને આ એક આખું સંગઠન છે જે હું દોરવાનો છુ જો તમને એક બિંદુ માટે દોરવું થોડું આકરું લાગતું હોય તો . અરે ઉભા રો મેં અહિયાં ભૂલ કરી જયારે x નેગતીવ ૧ હોય ત્યારે y ૯ બનશે નેગતીવ ૮ નહિ બને , એટલે તમે આ બિંદુ ની અવગણના કરી સકો . જયારે x બરાબર ૧ છે , y બરાબર ૮ મળશે . એટલે y ક્યાંક અહિયાં મળશે . જયારે x બરાબર ૦ છે , y બરાબર ૫ મળશે . એટલે એ ક્યાય અહિયાં મળશે . જયારે x બરાબર ૧ છે , y બરાબર ૨ મળશે . એટલે આવું મળશે .
(src)="8"> જયારે x બરાબર ૨ છે , y બરાબર - ૧ મળશે . એટલે તમે જોઈ સકો છે કે મેં અનુમાન લીધું છે . જો મારી પાસે ગ્રાફ પપેર હોત તો હું તમને વધારે સારું દોરી ને બનાવી સાકેત ને તમે જોઈ સાકેત કે એ એ વાસ્તવિક માં ક્યાં આવે છે . મને લાગે છે આ રેખા થી કામ ચાલી જશે . એટલે બધા બિંદુઓ જે આ સમીકરણ ને અનુસરે છે તે આ રેખા પર છે . અને અહિયાં થોડી જાણવા જેવી વસ્તુ જે હું બતાવાનો છુ તમે જોઈ સકો છો કે આ રેખા નીચે ની બાજુ નમેલી છે . એ ઉપર ની ડાબી બાજુ થી નીચે ની જમણી બાજુ પર જાય રહી છે . જયારે કે અપડે જે આની પેહલા રેખા દોરી એ નીચે ની ડાબી બાજુ થી ઉપર ની જમણી બાજુ પર જાય રહી છે . તમને આ સમીકરણ માં કસુ એવું લાગે છે જે અલગ છે આની પેહલા વાળી કરતા ? હું તમને થોડી હિન્ટ આપું . આ સંખ્યા - નેગતીવ ૩ , અથવા તમે કઈ સકો x નો કો- એફ્ફીચેઈન્ત દર્શાવે છે કે રેખા ઉપર ની બાજુ નમશે કે નીચે ની બાજુ નમશે અને એ પણ કહે છે કે રેખા કેટલી નમેલી છે . અને એ નેગતીવ ૩ , એ રેખા નો સ્લોપ અથવા જેને કેવાય ઢાળ છે . અને હું એક આખું અલગ સંગઠન બનવાનો છુ આની પર અને આ સંખ્યા જે અહિયાં છે એને કેહવાય y- ઇન્ટર્સેપ્ટ . અને એ તમને કહેશે કે તમે જાય ક્યાં રહ્યા છો y - રેખા ને છેડવા માટે . અને અહિયાં એવું છે કે , એ છેડે છે રેખા ને ૦ , ૫ પર ચાલો હજુ એક કરીએ બહુ જ જલ્દી .
(src)="9"> y બરાબર છે ૨ ને - અપડે કરી દીધી ૨x . y બરાબર છે ૧/ ૨ x વતા ૨ ને . એક્દમ જલ્દી x અને y . અને તમારે કોઈ પણ રેખા દોરવા માટે બે જ બિંદુઓ ની જરૂર પડે . એટલે તમે કહી સકો કે , x બરાબર છે ૦ ને એ સહેલું છે ને y બરાબર છે ૨ ને .. અને જો x બરાબર છે ૨ ને તો y બરાબર છે ૩ ને . એટલે અપડે પેહલા જયારે ૩ અને ૪ બિંદુઓ કરી રહ્યા હતા એ ખાલી તમને બતાવ માટે હતું બાકી કોઈ પણ રેખા દોરવા માટે તમારે ખાલી બે જ બિંદુઓ જોઈએ . એટલે ૦ , ૧/ ૨ એ અહિયાં છે . એના પછી ૧, ૨ , ૩ . એ અહિયાં છે . એટલે આ રેખા કઈ આવી દેખાશે .
(trg)="4"> जर मी एक समीकरण घेतले , य= -- आई ग , तो य किती वाईट काढला आहे मी य= - ३क्ष+५ आता मी पटकन क्ष अक्ष काढते हा क्ष अक्ष आणि हा य अक्ष आणि आत्ता थोड्याश्या क्ष आणि य च्या किंमती घेऊया क्ष बरोबर ऋण १ असेल तर ऋण १ गुणिले ऋण ३ म्हणजे ३ . अधिक ५ म्हणजे ८ जर क्ष ची किंमत ० असेल तर य ची किंमत ५ असेल ते सोप्पे आहे , नाही का ? क्ष ची किंमत जर १ असेल तर ऋण ३ गुणिले १ म्हणजे ऋण ३ आणि य बरोबर २ असेल जर क्ष ची किंमत २ असेल तर २ गुणिले ऋण ३ म्हणजे ऋण ६ आणि य बरोबर ऋण १ बरोबर की नाही ? ऋण ६ , अरेच्चा नाही नाही ऋण १ मला वाटलेच होते की मी काहीतरी चुकीचे बोलले तर आपण आत्ता हे बिंदू काढूया ढोबळमानाने , क्ष बरोबर ऋण १ आणि य बरोबर ८ हा बिंदू इथे असेल आणि असे हे बिंदू आखण्यासाठी एक मॉड्युल तुम्ही वापरू शकता आई ग , चुकलेच जेव्हा क्ष हा ऋण १ असतो तेव्हा य ची किंमत ८ असते ऋण ८ नव्हे . तर तो बिंदू इथे असेल जेव्हा क्ष ची किंमत ऋण १ असते तेव्हा य ची किंमत ८ असते य इथे वरती कुठेतरी असणार जेव्हा क्ष ० असतो तेव्हा य ५ असतो तर मग तो इथे कुठेतरी असणार जेव्हा क्ष १ असतो तेव्हा य ची किंमत २ असते तर मग तो बिंदू इथे कुठेतरी क्ष ची किंमत २ असते तेव्हा य ची किंमत ऋण १ असते म्हणजे ढोबळमानाने इथे माझ्याकडे जर आलेख कागद असला असता तर मी हे आणखी चांगल्या पद्धतीने काढले असते पण ही रेष तशी बऱ्यापैकी चांगली आहे कारण ह्या समीकरणात बसणारा प्रत्येक बिंदू ह्या रेषेवर आहे आणि इथे एक मजेदार निरीक्षण करता येईल ही रेष डाव्या- वरच्या कोपऱ्यातून उजव्या- खालच्या कोपऱ्यात उतरत जाते पण आधीची रेष डाव्या- खालच्या कोपऱ्यातून उजव्या- वरच्या कोपऱ्यात चढत जाते हे समीकरण आधीच्या समीकरणापेक्षा थोडे वेगळे वाटते आहे का तुम्हाला ? मी तुम्हाला छोटासा इशारा देते ऋण ३ हा आकडा , किंवा समीकरणातला क्ष चा गुणक त्या रेषेचा चढ उतार ठरवतो आणि ती रेष किती प्रमाणात चढेल किंवा उतरेल हेसुद्धा ठरवतो ऋण ३ हा त्या रेषेचा चढ आहे मी ´रेषेचा चढ´ ह्या विषयावर अजून एक मॉड्युल करणार आहे आणि हा रेषेचा अंत : खंड आहे तुम्ही य अक्षाला कधी छेदणार हे तुम्हाला ह्या आकड्यावरून समजते आपल्याला इथे समजते की हे रेष य अक्षाला ०, ५ मध्ये छेदते आपण अजून एक उदाहरण पटकन करूया य बरोबर २ - अरे आपण २ आधीसुद्धा केले आहे - य बरोबर १/ २क्ष+२ असे करूया लवकर लवकर क्ष आणि य आणि एक रेष काढण्यासाठी तुम्हाला खरे तर फक्त दोनच बिंदू लागतात तर मग क्ष जर ० असेल तर य २ असेल क्ष जर २ असेल तर य ३ असेल तुम्हाला फक्त दाखवण्यासाठी मी आधी ३, ४ बिंदू घेऊन रेष आखत होते पण खरे तर त्याच्यासाठी दोनच बिंदू लागतात तर मग ० . १ हा बिंदू तिथे असेल आणि २, ३ हा बिंदू इथे असेल ती रेष अशी दिसेल