# gn/rY73qSHwHxse.xml.gz
# ka/rY73qSHwHxse.xml.gz
(src)="1"> Багато людей , у тому числі і я виявляють , що вивчення Першої світової війни часом видається досить заплутаним і , на мою думку , причиною тому є те , що світ напередодні Першої світової був зовсім не таким , яким він є зараз .
(src)="2"> Якось мірою , сучасний світ , в якому ми живемо зараз великою мірою був сформований у час Першої та згодом Другої світових війн .
(src)="3"> Аби отримати уявлення як виглядає сучасний світ -- та в особливості сучасна Європа --
(trg)="1"> ბევრმა ადამიანმა, ჩემი ჩათვლით აღმოაჩინა სწავლისას, რომ პირველი მსოფლიო ომი იყო ცოტათი შემაცბუნებელი . ვფიქრობ მიზეზი ამის არის ის, რომ ომი იყო ძალიან განსხვავებული ერთი შეხედვით პირველი მსოფლიო ომის, ვიდრე ის არის დღეს . და მდგომარეობა, თანამედროვე მსოფლიოში, ცხოვრება, რომელიც განგვესაზღვრა, უდიდესი მდგომარეობა პირველი მსოფლიო ომის მიერ . შემდეგ მოგვიანებით მეორე მსოფლიო ომის მიერ . რომ დავფიქრდეთ როგორ გამოიყურება ჩვენი თანამედროვე მსოფლიო და განსაკუთრებით თანამედროვე ევროპა, ეს არის რუკა თანამედროვე ევროპის . მაგრამ საინტერესო რაღაც ამ რუკის შესახებ , ნაცვლად რომ იყოს ტრადიციული რუკა რასაც ნორმალურად ნახავ, სადაც ნახავ ქვეყნის საზღვრებს სახელმწიფოს საზღვრებს, ეს აქვთ სახელმწიფოებს საზღვრად, ეს აქ არის ნაცრისფერ ფერში . გაჩვენებს რომ, სადაც საფრანგეთი მთავრდება და შვეიცარია ან გერმანია ან იტალია იწყება . მაგრამ დაფარვას ვხედავთ, სადაც ენებზე ლაპარაკობენ . ეს არის ნამდვილად მეტი რაღაც საფოკუსოდ, მაგ : " სად მეტყველებენ ფრანგულად ? " სად მეტყველებენ გერმანულად ? და შეამჩნევ, რომ უდიდეს ნაწილში მტელი ევროპის დღევანდელი საზღვრების- თანამედროვე საზღვრები მჭიდროს ემთხვევა ამ ენაზე მოლაპარაკე ხალხის საზღვრებს . აქ არის რამდნეიმე ტერიტორია, სადაც არის რამდენიმე განცალაკვება . მაგ : კატალონია და ესპანეთი . ეს არის წამყვანი რამდენიმე საკითხის . უდიდესი ნაწილი თანამედროვე ევროპის, ქვეყნების საზღვრები და ენობრივი საზღვრები ან ეროვნული საზღვრები რომელიც შეკვეცილია . თუ უკან გადავახვევთ მსოფლიოს და გადავხედავთ პირველ მსოფლიო ომს, რაღაცები იყო რადიკალურად განსსხვავებული .
(src)="14"> Деякі кордони ми впізнаємо , ми впізнаємо Велику Британію .
(src)="15"> Також Ірландію , що згодом відділилася .
(src)="16"> Але усе ж не надто відрізняється від того як воно є зараз . від того як воно є зараз .
(trg)="2"> ზოგი საზღვარი ვიცანით . ვიცანიტ გაერთიანებული სამეფო( ირლანდია ამ დროს იყო დატანილი ) მაგრამ ვნახეთ, რომ ის არის ისეთი განსხვავებული, როგორც დღეს არის . ესპანეთი არ არის განსხვავებული, არც საფრანგეთი . იტალიაც არ არის განსხვავებული . გერმანია არის ცოტათი განსხვავებული . ფაქტია, თუ აირე გერმანიას, გერმანიის იმპერია, პირველი მსოფლიო ომისტის ან უახლოეს 1900 წლებში, 1914 წლის განმავლობაში მათ შორის და რუსეთის იმპერია, ისინი ნამდვილად იტევს ბევრ ენობრივ ჯგუფს, აქვე ახლა აქვთ საკუტარი დამოუკიდებელი სახელმწიფოები . სხვა რაღაც, რაც უნდა შეამჩნიო არის ეს უდიდესი სახელმწიფო, რასაც ეძახდნენ " ავსტია- უნგრეთი " . ან ხშირად მოიხენიებდენენ " ავსტრო- უნგრეთის იმპერია " ადამინები ამბობენ . " იცით, რომ მე ვარ ახლობელი ზოგი ამ ეროვნბეისთვის ეს სიტყვები ეკუთვნის " ავსტრიას " და " უნგრეთს " . ეს არის ეს ავსტრია- უნგრეთის იმპერია ? რაც საინტერესოა ამის შესახებ არის ის, რომ ნადმვილად იყო იმპერია . ის ნამდვილად ცდილობდა თავი მოეყარა ყველა ამ ხალხისთვის, ვინც კი საბრობდა ამ განსხვავებულ ენაზე ეს მოიცავდა ყველა განსხვავებულ ტიპს ეთნიკურს . ეს არის ერთგვარი დიდი ზომა ავსტრია- უნგრეთის საზღვრის პირველი მსოფლიო ომის დროს . და ავსტრია- უნგრეთის იმპერია არის თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი რაღაც რომ გაიგო თუ ვცდილობთ რომ რაღაცას მივხვდეთ, როგორ დაიწყო პირველი მსოფლიო ომი , რადგან პირველი მსოფლიო ომის თანახმად, 1908 წელს, ავსტრია- უნგრეთის იმპერია ფორმლაურად ანექსირება გაუკეთა ბოსნია და ჰერცოგოვინამ . და ეს არის სხვა შემაცბუნებელი რაღაც ბევრი ჩვენგანისთვის, ეს არის სინადვილეში ერთი ქვეყანა . მას ეძახიან ბოსნია და ჰერცოგოვინა . ან მივხვდი, ამ ავსტრია- ჰერცოგოვინასთვის ეს იყო ერთი რეგიონო, რაც მათ დაიპყრეს . რაც საინტერესო არის ამის შესახებ, რომ თუ გადახედავ ამ ენობრივ რუკას , ნახავ რომ, ეს ნთკიანი რეგიონი აქ ლაპარაკობს ძალიან მსგავსად . ლაპარაკობენ დიალექტურად სერბულად, ხორვატიულად და ბოსნიურად . ისინი ყველა არიან ძალიან ენობრივი და ეთნიკურას დაკავშირებული . ეს მთლიანი რეგიონი აქ არის ენობრივი და ეთნიკურად დაკავშირებული . რასაც ვხედავთ არის, ის რომ ეს შთაგონებით დაკავშირებული ხალხი მსგავსი ეთნიკური ან ენობრივი წარმომავლობით არის ის, რის გამოც მოხდა პირველი მსოფლიო ომი- ან საბოლოოდ იყო ნაპერწკალი ხალხი ზოგჯერ ამბობს- ნაპერწკალი კეგის ეს იყო პირველი მსოფლიო ომი . სხვა რაღაც რაც იყო განსხვავებული - ან სხვა, მივხვდი ქვეყანა ან ეროვნება ან იმპერია, რაც დღეს უკვე არ არის " ოსმალეთის იმპერია " ასე, რომ თუ გადავხედვათ დღევანდელობას- ვხედავთ თურქეთის ქვეყანას, რომელიც ეს არის დღეს თურქეთი აქ . ეს არის თანამედროვე ერა თურქეთის . პირველი მსოფლიო ომის დროს, 1914 წელს თურქეთი, ნამდვილად იყო ნაწილი ოსმალეთის იმპერიის ნაშთების . ასე რომ, აქ ეს ნადმვილად არის ის როგორც ოსმალეთის იმპერია გამოიყურება . ეს აქ ნამდვილად, ეს არის უხეშად მოდერნიზებული თურქეთი . მაგრამ ომალეთის იმპერია მოიცავდა თანამედროვე თურქეთს . და დიდ ნაწილს თანამედროვე შუა აღმოსავლეთის . განსაკუთრებით ბევრი არაბებითის, განსაკუთრებით არაბეთის მსოფლიო მოიცავდა სირიას, ირანს, ლებანონს დიდი ნაწილი მიწის, სადაც თანამედროვე ისრაელი არის- ნაწილი საუდის არაბეთის ეს იყო ნამდვილად მკვდარი სახელმწიფო ოსმალეთის იმპერიის . მისი პიკი, ის აკონტროლებდა უდიდეს მუსლიმთა სამყაროს . ის აკონტროლებდა ჩრდილოეთ აფრიკას, აგრეთვე ყველა ნაწილს რასც ხედავ . და ჯერ კიდევ ცოტას პერსიიდან და ნამდვილად ცოტა ბალკანეთსაც , სამხრეთ- აღმოსავლეთ ევროპა და ჯერ კიდევ საბერძნეთი, პიკი ოსმალეთის იმპერიის . ახლა ვსაუბრობ ათასობით და ათასობით წლის წინადელზე . როდესაც ვეხებით მეორე მსოფლიო ომს, არ გვქონდა მსოფლიო , სადაც ხალხი სადაც სახელმწიფო არის მითითებული ენობრივი საზღვრები ან ეთნიკური საზღვრები . დიდი ხნით არსებობდა ეს იმპერიები , იწურება ვადა არსებობის 18 ათასის . დაე სიმპერიები არ იყო მხოლოდ ევროპაში- მსგავსად ავსტრია- უნგრეთის ან არა მხოლოდ შუა აღმოასვლეთი- მსგავსად ოსმალეთის იმპერიის . აქ ახლა არის იმპერიის რუკა ამ ნაწილის გარშემო . ხედავ ყველაზე დომინანტრუ თვისებას აქ , რაც არის ბრიტანეთის იმპერიაში ის არის ვარდისფერი . ასე რომ ბრიტანეთი - ეს არის გაერთიანებული სამეფო- დიდი ბრიტანეთი აქ თვაისი კუნძულით . ირლანდიის ცათვლი ირებ გაერთიანებულ სამეფოს . დიდი ბრიტანეთი აკონტროლებდა მთელ ინდურ სუბკონტინენტს, ის იყო ნამდვილად ეგვიპტე იყო ნომინალური დამოუკიდებლობით, დიდ ბრიტანეთს ჰქონდა დიდი გავლენა აქ , აშკარად, ადგილი მსგავსად კანადის და ავსტრალიიის და ახალი ზელანდიის , რომელიც კონტროლდებოდა მისით , ან იყო ნაწილი ბრიტანეთის იმპერიის . კარგი, დიდი რაოდნეობა ადამიანების რასავ ვერ აანალიზებენ არის ის, რომ მნიშვნელოვანი რაოდენობა აფრიკის, აგრეთბე მნიშვნელოვანი ნაწილი აფრიკის იყო აგრეთვე ბრიტანეთის კონტროლის ქვეშ , და რასაც ვმართავდიტ შევიდა პირველი მსოფლიო ომის დრის გამალებული შეიარაღება მთვარ ძალებს შორის ევროპაში . განსაკუთრებით, ბრიტანეთის შემთხვევაში ან გაერთიანებული სამეფოს შემთხვევაში ეს აშკარად ჰქონდა თავისუფალ იმპერიას . " მზე ვერასოდეს ჩავა ბრიტანეთის იმპერიისთვის " ეს არ იყო ოდესმე შექმნილი იმპერია, რაც ვნახეთ ჩვენ . გერმანიის იმპერიამ სცადა ძალების მოკრებვა და დაწყება სამხედრო შეიარაღების . და რაც დაინახეს გერმანელებმა, რომ ბრიტანეთი იყო უკვე შეიარაღებული . მეტი რაც გერმანელებს უნდოდათ შეიარაღებისთვის და პირიქით . გქონდა სამხედრო შეიარღება . ყველანი ცდილობდნენ აეშენებინათ თავიანთი იმპერია ასე რომ გერმანელები, რომლებიც იმყოფებოდნენ აფრიკაში . ფრანგები, რომლებიც იმყოფებოდნენ უმეტეს ნაწილში აფრიკის . გახსოვს ალბათ ეს ყველაფერი კონტექსტში . ზოგი ამ იმპერიის აშენებული იყო, გულახდილად . სივრცე ვიღაცის გავლენის- გავრცელების ძალა . უმეტესი ნაწილი იყო დაფუძნებული ეთნიკურ რწმენებზე ცივილიზაციის შესახებ . ეს იყო რაციონლიზაცია რომ აეღო კონტროლო ხალხის რესურსზე . ჩვენ ვიყავით მსოფლიოში, სადაც მისაწვდომი იყო ეს რესურსები განსაკუთრებულ წვდომაზე მატერიალურ მწკრივში და განსაკუთრებით ნავთობი გარკვეულწილად , განსაზღვრავს თუ რა ძალა იყო ხელისუფლებაში . ასე რომ, ვფიქრობ გვაქვს კარგი ბაზისი გაგებისთვის სახელმწიფო საკითხები, როგორც შევეხეთ პირველ მსოფლიო ომს .