# fi/0Ri6knbcAylb.xml.gz
# mk/0Ri6knbcAylb.xml.gz
(src)="1"> Kun on 21 minuuttia aikaa puhua , kaksi miljoonaa vuotta tuntuu tosi pitkältä ajalta .
(trg)="1"> Кога имате 21 минута за говор , тогаш две милиони години ви се чинат како многу долго време .
(src)="2"> Evoluutiossa kaksi miljoonaa vuotta ei ole mitään .
(trg)="2"> Но еволуциски , две милиони години се ништо .
(src)="3"> Kuitenkin tässä ajassa ihmisaivojen massa on miltei kolminkertaistunut , tämän esi- isämme , Homo habiliksen , puolikiloisista aivoista
(src)="4"> lähes puolentoista kilon lihakimpaleeksi kaikkien meidän korvien väliin .
(trg)="3"> Сепак во текот на две милиони години , човечкиот мозок за трипати ја зголемил својата маса , почнувајќи од мозокот на нашиот предок Хабилис , кој тежел пола килограм , па до речиси килограм и половина парче месо кое секој од вас го има меѓу ушите .
(src)="5"> Miksi ihmeessä luonto oli niin kärkäs antamaan meille kaikille isot aivot ?
(trg)="4"> Зошто големиот мозок е толку важен , па природата запнала сите да имаме по еден таков ?
(src)="6"> Kun aivojen koko kolminkertaistuu , ne eivät pelkästään suurene ; niihin kehittyy uusia rakenteita .
(trg)="5"> Епа , кога мозоците трипати ќе се зголемат , тие не само што стануваат три пати поголеми ; тие добиваат нови структури .
(src)="7"> Tärkeimpiä syitä aivojemme suuruuteen on se , että aivot saivat uuden osan , otsalohkon .
(src)="8"> Erityisesti sen osa nimeltä etuotsalohkon kuori .
(trg)="6"> И една од главните причина за големината на нашиот мозок е тоа што си добил нов дел , наречен " фронтален лобус . " И особено , еден дел наречен " пре- фронтален кортекс . "
(src)="9"> Mitä sellaista etuotsalohkon kuori tekee , että se oikeuttaisi panemaan uusiksi koko ihmiskallon rakenteen evolutiivisessa silmänräpäyksessä ?
(trg)="7"> Е сега , што добро ви носи пре- фронталниот кортекс за да може да го оправда целиот архитектонски ремонт на човековиот череп во текот на еден краток еволуциски период ?
(src)="10"> Etuotsalohkon kuorella on monia tehtäviä , mutta yksi tärkeimmistä on toimia kokemussimulaattorina .
(trg)="8"> Епа , се испоставува дека пре- фронталниот кортекс врши многу работи , но една од најважните работи е дека служи како симулатор за искуствата .
(src)="11"> Lentäjät harjoittelevat lentosimulaattoreissa , välttääkseen virheitä oikeilla lennoilla .
(trg)="9"> Пилотите вежбаат во симулатори за лет за да не направат вистински грешки во авионите .
(src)="12"> Ihmisillä on suurenmoinen sovellutus , joka mahdollistaa kokemukset pään sisässä ennen niiden kokeilua tosielämässä .
(trg)="10"> Луѓето ја имаат оваа неверојатна адаптација со која можат да имаат искуства во нивните глави , пред истите да ги испробаат во вистинскиот живот .
(src)="13"> Tähän temppuun ei pystynyt yksikään esi- isistämme , eikä pysty mikään muu eläin ihan niin kuin me .
(trg)="11"> Оваа финта не можел да ја прави ниту еден наш предок , и ниту едно животно .
(src)="14"> Mahtava sovellus .
(trg)="12"> Тоа е неверојатна адаптација .
(src)="15"> Peukalo- etusormiotteen , pystyasennon ja kielen lisäksi se sai lajimme alas puista ja ostoskeskuksiin .
(trg)="13"> Заедно со палците , исправениот од и јазикот , тоа е една од работите што им помогна на нашиот предци да се симнат од дрвјата и да се залетаат во трговските центри .
(src)="16"> Niin - [ Naurua ] - tämä on kaikille tuttua .
(trg)="14"> Сега -- ( Смеа ) -- сите сте го направиле ова .
(src)="17"> Tarkoitan , ettei Ben and Jerry 's tarjoa maksa- sipulijäätelöä , eikä se johdu siitä , että he kyllä ensin kokeilivat sitä ja yökkäsivät .
(trg)="15"> Мислам , знаете ,
(trg)="16"> Бен и Џери не јадат сладолед од џигер и кромид а тоа не е така бидејќи пробале , па рекле , " Бљак . "
(src)="18"> Vaan siksi , että nojatuolistaan nousematta ihminen voi simuloida yököttävän makuelämyksen jo ennen sekoituksen valmistamista .
(trg)="17"> Туку бидејќи , без да станувате од вашата столица , вие можете да го симулирате тој вкус и да речете " бљак " уште пред да го пробате .
(src)="19"> Katsotaanpa , kuinka simulaattorinne toimivat .
(trg)="18"> Да видиме како работат вашите симулатори за искуството .
(src)="20"> Tehdään pikadiagnoosi , ennen kuin jatkan puhettani .
(trg)="19"> Да направиме една мала проверка пред да продолжам со говорот .
(src)="21"> Tässä kaksi erilaista tulevaisuutta pohdittavaksenne , voitte yrittää simuloida ne ja kertoa , kumpaa pitäisitte parempana .
(trg)="20"> Еве ви две различни иднини за кои ве повикувам да размислите малку , можете да се обидете да ги симулирате , и да ми кажете која од нив би ја преферирале .
(src)="22"> Toinen on 240 miljoonan euron lottovoitto .
(trg)="21"> Една од нив е добивање на лото .
(trg)="22"> Тоа се околу 314 милиони долари .
(src)="23"> Toinen on alaraajahalvaus .
(trg)="23"> А другата е да станете параплегичар .
(src)="24"> Miettikää asiaa hetki .
(trg)="24"> Значи , размислете само за момент .
(src)="25"> Luultavasti ette usko tarvitsevanne miettimisaikaa .
(trg)="25"> Веројатно и не мора да размислувате .
(src)="26"> Kiinnostavaa kyllä , sattuu olemaan tietoa näiden kahden ihmisryhmän onnellisuudesta
(trg)="26"> Интересно , постојат податоци за овие две групи на луѓе , податоци за тоа колку се среќни .
(src)="27"> Juuri tätähän odotitte ?
(trg)="27"> И токму ова очекувате да го видите , така ?
(src)="28"> Mutta ne eivät ole tässä .
(trg)="28"> Но , ова не се вистинските податоци .
(src)="29"> Nämä tiedot vetäisin hatustani !
(trg)="29"> Јас ги измислив !
(src)="30"> Tässä ovat oikeat tiedot .
(trg)="30"> Еве ги податоците .
(src)="31"> Vastasitte väärin tähän visailukysymykseen heti kättelyssä .
(trg)="31"> Го паднавте квизот , а поминаа одвај пет минути од предавањето .
(src)="32"> Tosiasia on , että vuoden kuluttua tapahtumasta sekä lottovoittajat että likuntakykynsä menettäneet ovat yhtä tyytyväisiä elämäänsä .
(trg)="32"> Бидејќи факт е дека година после парализата на нивните нозе , и една година после добивањето на лото , добитниците на лото и параплегичарите се еднакво среќни .
(src)="33"> Ei kannata jäädä murehtimaan väärää vastausta , koska kaikki vastailevat kaikkiin kysymyksiini aina väärin .
(trg)="33"> Е сега , нека не ви биде криво што го паднавте првиот квиз , бидејќи сите луѓе паѓаат на сите квизови цело време .
(src)="34"> Laboratoriotutkimuksemme ja taloustieteilijöiden sekä psykologien tutkimukset kautta maan ovat paljastaneet jotain varsin hätkähdyttävää , ns . " vaikutusvääristymän " , joka kuvaa simulaattorin taipumusta toimia huonosti .
(trg)="34"> Истражувањето што го спроведуваше мојата лабораторија , што економистите и психолозите од целата земја го спроведуваа , покажа нешто навистина запрепастувачко за нас , нешто што го нарекуваме " преценето влијание , " односно симулаторот е склон кон лошо функционирање .
(src)="35"> Sen taipumusta uskotella ihmiselle , että eri vaihtoehdot ovat erilaisempia kuin ne todellisuudessa ovat .
(trg)="35"> Симулаторот те тера да веруваш дека различните исходи се поразлични од она што навистина е случајот .
(src)="36"> Niin kenttä - kuin laboratoriotutkimukset kertovat , että vaalivoitto tai - häviö , rakastetun löytäminen tai menettäminen , ylennys tai ei , tentistä selviytyminen tai reput tms . vaikuttavat vähemmän , heikommin ja lyhytaikaisemmin kuin ihmiset luulevat .
(trg)="36"> Од теренските истражувања до лабораториските студии , увидовме дека добивањето или губењето на избори , добивањето или губењето на интимен партнер , добивањето или недобивањето унапредување , положувањето или паѓањето на испит , и така натаму , имаат далеку помало влијание , помал интензитет и помала трајност одошто луѓето очекуваат да имаат .
(src)="37"> Tuore tutkimus osoittaa -- miltei tyrmäävästi -- kuinka elämän suuret traumat vaikuttavat , ja kertoo , että yli kolme kuukautta vanhoilla tapauksilla , vain muutamin poikkeuksin , ei ole minkäänlaista vaikutusta onnellisuuteen .
(trg)="37"> Всушност , неодамнешна студија -- ова речиси ќе ме онесвестеше -- едно неодамнешно истражување покажа како тешките животни трауми влијаат врз луѓето т . е . ако се случила траума пред три месеци , со некои мали исклучоци , таа не би имала , ама баш никаков ефект врз вашата среќа .
(src)="38"> Miksi ?
(trg)="38"> Зошто ?
(src)="39"> Koska onnellisuutta voi valmistaa keinotekoisesti .
(trg)="39"> Бидејќи среќата може вештачки да се создаде .
(src)="40"> Sir Thomas Brown kirjoitti vuonna 1642 :
(src)="41"> " Olen maailman onnellisin mies .
(trg)="40"> Сер Томас Браум во 1642 напишал , " Јас сум најсреќниот жив човек .
(src)="42"> Minussa on se , mikä muuttaa velat saataviksi ja vastoinkäymiset menestykseksi .
(trg)="41"> Во мене го имам она што може да ја претвори сиромаштијата во богатство , несреќата во просперитет .
(src)="43"> Olen Akillesta haavoittumattomampi ; kohtalon iskut eivät pysty minuun . "
(trg)="42"> Јас сум понеранлив од Ахил ; на ниту едно место не може да ме удри судбината . "
(src)="44"> Mikä merkillinen koneisto tällä kaverilla on päässään ?
(trg)="43"> Каква неверојатна машинерија има овој дечко во неговата глава ?
(src)="45"> Täsmälleen sama kuin meillä kaikilla .
(trg)="44"> Епа , се испоставува дека тоа е онаа иста неверојатна машинерија што секој од нас ја има .
(src)="46"> Ihmisillä on jokin , mitä voi pitää " psykologisena immuunijärjestelmänä " .
(trg)="45"> Човечките битија имаат нешто кое можеме да го наречеме " психолошки имун систем . "
(src)="47"> Suurelta osin tiedostamattomien kognitiivisten prosessien järjestelmä , joka auttaa heitä muuttamaan näkemyksiään ja tuntemaan olonsa paremmaksi kokemissaan elämäntilanteissa .
(trg)="46"> Систем од сознајни процеси , воглавно не- свесни сознајни процеси , кои им помагаат да го променат погледот кон светот , со цел да се чувствуваат подобро во врска со светот во кој се наоѓаат во тој момент .
(src)="48"> Kuten sir Thomasilla , teillä on tämä koneisto .
(trg)="47"> Како и Сер Томас , вие ја имате оваа машина .
(src)="49"> Toisin kuin sir Thomas , te ette tunnu tietävän sitä .
(src)="50"> [ Naurua ]
(trg)="48"> За разлика пак од Сер Томас , се чини дека вие не знаете дека ја имате ( Смеа )
(src)="51"> Tuotamme onnea keinotekoisesti , mutta meidän mielestämme onni on löydettävä .
(trg)="49"> Ние вештачки ја создаваме среќата , а си мислиме дека среќата е нешто што треба да се најде .
(src)="52"> Minun ei tarvinne antaa monta esimerkkiä ihmisistä , jotka syntetisoivat onnellisuutta .
(trg)="50"> Не ви требам јас за да ви давам примери за луѓе како ја создаваат среќата , претпоставувам .
(src)="53"> Aion näyttää teille koetuloksia , mutta todisteita on helppo löytää lähempääkin .
(trg)="51"> Иако ќе ви прикажам неколку експериментални докази , сепак не мора да одите толку далеку за да дојдете до докази .
(src)="54"> Haasteena itselleni , kun kerran mainitsen asian silloin tällöin luonnoillani , otin New York Times - lehden ja yritin löytää esimerkkejä onnen valmistajista .
(trg)="52"> Како предизвик , од време на време го кажувам ова во предавањата , зедов една копија од Њујорк Тајмс и се обидов да најдам некои примери за луѓе кои вештачки ја создале среќата .
(src)="55"> Tässä kolme .
(trg)="53"> И еве ви тројца дечки како ја создаваат среќата .
(src)="56"> " Tulen paljon paremmin toimeen fyysisesti , taloudellisesti , emotionaalisesti , henkisesti ja miltei kaikin muin tavoin . " " En kadu pätkääkään .
(trg)="54"> " Многу ми е подобро на физички , финансиски , емоционален , ментален и речиси на било кој друг план . " " Не се каам ниту за момент .
(src)="57"> Autuaallinen kokemus . " " Uskon , että kaikki kääntyi parhain päin . "
(trg)="55"> Беше велелепно доживување . " Верувам дека излезе супер . "
(src)="58"> Keitä nämä riivatun onnelliset tyypit ovat ?
(trg)="56"> Кои се овие ликови што се толку проклето среќни ?
(src)="59"> Ensimmäinen on Jim Wright .
(trg)="57"> Првиот е Џим Рајт .
(src)="60"> Vanhimmat teistä muistavat : hän oli edustajainhuoneen puhemies ja erosi virastaan epäsuosiossa , kun muuan nuori republikaani Newt Gingrich sai selville hänen hämärät kirjabisneksensä .
(trg)="58"> Некои од вас сте доволно возрасни и се сеќавате : тој беше претседател на Претставничкиот Дом и даде оставка поради срам кога овој млад Републиканец по има Њут Гингрич дозна за дубарата што ја имаше направено .
(src)="61"> Maan vaikutusvaltaisin demokraattipuolueen jäsen menetti kaiken .
(trg)="60"> Најмоќниот Демократ во земјата , изгуби сè .
(src)="62"> Hän menetti rahansa ja valtansa .
(trg)="61"> Ги изгуби парите ; ја изгуби моќта .
(src)="63"> Mitä sanottavaa hänellä on asiasta kaikkien näiden vuosien kuluttua ?
(trg)="62"> И што има да каже за ова после сите овие години ?
(src)="64"> " Pärjään paljon paremmin fyysisesti , taloudellisesti , henkisesti ja miltei kaikin muin tavoin . "
(trg)="63"> " Многу ми е подобро на физички , финансиски , ментален и на речиси било кој друг план . "
(src)="65"> Millä muulla tavalla voisi pärjätä paremmin ?
(trg)="64"> На каков друг план може да ви биде подобро ?
(src)="66"> Vihanneksellisesti ?
(trg)="65"> Зеленчуков ?
(src)="67"> Mineraalisesti ?
(trg)="66"> Минерален ?
(trg)="67"> Животински ?
(src)="68"> Eläimellisesti ?
(src)="69"> Siinä tuli jo kaikki .
(trg)="68"> Сè му оди како подмачкано .
(src)="70"> Moreese Bickhamista ette ole kuulleet .
(trg)="69"> Морис Бикам е некој за кого никогаш не сте слушнале .
(src)="71"> Hän lausui nämä sanat vapautuessaan .
(trg)="70"> Морис Бикам ги користел овие зборови откако бил ослободен .
(src)="72"> Hän oli 78- vuotias ja istunut 37 vuotta
(trg)="71"> Имал 78 години .
(src)="73"> Lousianan osavaltion vankilassa rikoksesta , jota ei ollut tehnyt .
(trg)="72"> Поминал 37 години во Државниот Казнен Дом на Луизијана за злосторство што не го сторил .
(src)="74"> Lopulta hänet vapautettiin syytteestä 78- vuotiaana DNA- todisteiden perusteella .
(trg)="73"> На крај беше амнестиран , на 78 години , со помош на ДНК докази .
(src)="75"> Mitä kerrottavaa hänellä oli kokemuksestaan ?
(trg)="74"> И што имал тој да каже за ова искуство ?
(src)="76"> " En kadu hetkeäkään .
(trg)="75"> " Не се каам ниту за момент .
(src)="77"> Se oli autuaallinen kokemus . "
(trg)="76"> Ова беше велелепно искуство . "
(src)="78"> Autuaallinen !
(trg)="77"> Велелепно !
(src)="79"> Kaveri ei siis sano , että
(trg)="78"> Дечково не вели ,
(src)="80"> " No joo , siellä oli ihan kivoja tyyppejä .
(trg)="79"> " Добро , знаете , имаше некои фини дечки .
(src)="81"> Kuntosalikin . "
(trg)="80"> Имаа фискултурна сала . "
(src)="82"> Vaan " autuaallinen " , sana , jota tavallisesti käytetään uskonnollisesta kokemuksesta
(trg)="81"> Туку вели " велелепно , " збор кој вообичаено го чуваме за нешто како што е религиозното доживување .
(src)="83"> Harry S .
(trg)="82"> Хари С .
(src)="84"> Langerman , jonka olisitte saattaneet tuntea , mutta ette tunteneet , koska hän luki v .
(src)="85"> 1949 pikku lehtijutun
(src)="86"> McDonalds- nimisen veljesparin omistamasta hampurilaiskojusta .
(trg)="83"> Лангерман ги користеше овие зборови , а тој е некој кој сте можеле да го знаете но не го знаете , бидејќи во 1949 тој прочитал една мала статија во весник за еден штанд со хамбургери во сопственост на некои браќа МекДоналдс .
(src)="87"> Hän ajatteli :
(src)="88"> " Tosi näppärä idea ! "
(trg)="84"> И тој си помислил , " Ова е навистина прекрасна идеја ! "
(src)="89"> Hän etsi heidät käsiinsä .
(trg)="85"> Па така тргнал да ги бара .
(src)="90"> He sanoivat :
(trg)="86"> Тие му рекле ,
(src)="91"> " Saat tästä franchising- sopimuksen 3000 taalalla . "
(trg)="87"> " Можеме да ти дадеме една франшиза за 3 . 000 долари . "
(src)="92"> Harry palasi New Yorkiin ja pyysi investointipankkiiriveljeltään 3000 dollarin lainaa , ja veljen kuolemattomat sanat olivat :
(trg)="88"> Хари се вратил во Њујорк , побарал од брат му кој е инвестициски банкар да му позајми 3 . 000 долари , а бесмртните зборови на брат му биле ,
(src)="93"> " Ääliö , ei kukaan syö hampurilaisia . "
(trg)="89"> " Абе идиот , кој ќе ти јаде хамбургери . "
(src)="94"> Hän ei suostunut lainaan , ja tietysti puoli vuotta myöhemmin
(trg)="90"> Не сакал да му позајми пари , и се разбира шест месеци подоцна
(src)="95"> Ray Croc sai juuri saman idean .
(trg)="91"> Реј Крок ја имал истата идеја .
(src)="96"> Kävi ilmi , että hampurilaisia kyllä syödään , ja Ray Crocista tuli hetkeksi Amerikan rikkain mies .
(trg)="92"> Се покажало дека луѓето навистина јадат хамбургери , а Реј Крок , за кратко , станал најбогатиот човек во Америка .
(src)="97"> Lopulta - mahdollisuuksista parhain - jotkut tunnistavat kuvasta nuoren Pete Bestin , joka oli Beatlesien alkuperäinen rumpali , kunnes bändi lähetti hänet asialle ja itse häippäisi ja nappasi kiertueelta Ringon mukaansa .
(trg)="93"> И најпосле -- знаете , најинтересниот пример -- некои од вас ја препознаваат оваа млада фотографија од Пит Бест , првобитниот тапанар на Битлси , се додека тие , знаете , не го испратиле на мисија , му се сокриле и си го зеле со нив Ринго на турнеја .
(src)="98"> Kun Pete Bestiä haasteteltiin vuonna 1994
(trg)="94"> И во 1994 , кога Пит Бест бил интервјуиран
(src)="99"> - vieläkin rumpali ja studiomuusikko - hänen sanomansa oli :
(trg)="95"> -- да , тој се уште е тапанар ; да , си има свое музичко студио -- тој го кажал следново :
(src)="100"> " Olen onnellisempi kuin olisin ollut Beatleseissä . "
(trg)="96"> " Посреќен сум за разлика од она што би бил ако останев со Битлси . "
(src)="101"> OK .
(trg)="97"> Во ред .
(src)="102"> Näiltä ihmisiltä voi oppia jotain tärkeää : se on onnellisuuden salaisuus .
(trg)="98"> Има нешто важно да се научи од овие луѓе , а тоа е пак тајната за среќата .
(src)="103"> Tässä se lopulta paljastetaan .
(trg)="99"> Еве ја , конечно ќе ја откриеме .
(src)="104"> Ensiksi : hanki vaurautta , vaikutus - ja arvovaltaa ja sitten menetä ne .
(trg)="100"> Прво : стекнете богатство , моќ и углед , а потоа изгубете ги .
(src)="105"> [ Naurua ]
(trg)="101"> ( Смеа )
(src)="106"> Toiseksi : istu vankilassa niin suuri osa elämästäsi kuin suinkin voit .
(trg)="102"> Второ : поминете колку што е можно подолго време во затвор .
(src)="107"> [ Naurua ]
(src)="108"> Kolmanneksi :
(src)="109"> Tee jostain toisesta sikarikas .
(trg)="103"> ( Смеа ) Трето : направете го некого друг ептен , ептен богат .