# es/01UYb3f763Ul.xml.gz
# nl/01UYb3f763Ul.xml.gz
(src)="1"> Quizá piensen que saben mucho de los aborígenes de EE . UU . por las películas populares ,
(src)="2"> los libros , y las clases de la escuela , pero resulta que mucho de lo que creemos saber sobre los personajes aborígenes de EE . UU . no es tan cierto .
(trg)="1"> Je denkt dat je veel weet over inheemse Amerikanen door populaire films , boeken en lessen op school , maar het blijkt dat veel van wat we denken te weten over inheemse Amerikaanse figuren niet helemaal juist is .
(src)="3"> Por ejemplo , Sacajawea .
(trg)="2"> Neem bijvoorbeeld Sacajewea .
(src)="4"> Quizá la recuerden como una hermosa mujer aborigen que vivió una vida exótica e hizo de guía sabelotodo en la famosa expedición de Lewis y Clark , ¿ verdad ?
(trg)="3"> Je herinnert je waarschijnlijk een mooie Indiaanse vrouw die een exotisch leven leidde en diende als de alwetende gids voor de expeditie van Lewis en Clark , toch ?
(src)="5"> Bueno , eso no es exactamente lo que ocurrió .
(trg)="4"> Maar , dat is niet helemaal hoe het gebeurde .
(src)="6"> No se sabe mucho de la infancia temprana de Sacajawea , pero sabemos que nació en 1788 en la tribu agaidika del Lemhi Soshone en lo que hoy es Idaho .
(trg)="5"> Er is niet veel bekend over Sacajawea 's jeugd , maar we weten wel dat ze geboren is in 1788 , in de Agaidika- stam in Lemhi Shoshone , wat nu Idaho is .
(src)="7"> En 1800 , a los 12 años ,
(src)="8"> Sacajawea y otras chicas fueron secuestradas por un grupo de indígenas hidatsa .
(trg)="6"> In 1800 , toen ze ongeveer 12 jaar was , werden Sacajewea en enkele andere meisjes ontvoerd door een groep Hidatsa- Indianen .
(src)="9"> La llevaron cautiva a una aldea hidatsa en la actual Dakota del Norte .
(trg)="7"> Ze werd als gevangene meegenomen naar een Hidatsa- dorp , tegenwoordig Noord- Dakota .
(src)="10"> Luego se la vendieron a un cazador de pieles franco- canadiense
(trg)="8"> Toen werd ze verkocht aan een Frans- Canadese pelsjager ,
(src)="11"> llamado Toussaint Charbonneau .
(trg)="9"> Toussaint Charbonneau .
(src)="12"> Más o menos al año , estaba embarazada de su primer hijo .
(trg)="10"> Binnen ongeveer een jaar werd ze zwanger van haar eerste kind .
(src)="13"> Poco después de quedar embarazada , el Cuerpo de Descubrimiento llegó cerca de la aldea hidatsa .
(trg)="11"> Spoedig nadat ze zwanger werd , arriveerde het ontdekkingskorps vlakbij de Hidatsa- dorpen .
(src)="14"> Los capitanes Meriwether Lewis y William Clark construyeron allí el Fuerte Mandan , y luego empezaron a entrevistar a personas para que les ayudasen en su peligrosa expedición .
(trg)="12"> De leiders Meriwether Lewis en William Clark bouwden daar het Fort Mandan en begonnen mensen te interviewen die hen zouden kunnen helpen op hun gevaarlijke expeditie .
(src)="15"> Acordaron contratar al marido de Sacajawea , Charbonneau , entendiendo que su encantadora esposa también iría como intérprete .
(trg)="13"> Ze kwamen overeen om Sacajewea 's man , Charbonneau , in te huren met dien verstande dat zijn lieflijke vrouw mee zou gaan als tolk .
(src)="16"> Pensaron que su sola presencia ayudaría en cualquier encuentro con las tribus nativas a lo largo del camino .
(trg)="14"> Ze bedachten dat haar aanwezigheid onderweg zou kunnen helpen bij ontmoetingen met inheemse stammen .
(src)="17"> Como Clark anotó en su diario :
(trg)="15"> Zoals Clark in zijn dagboek vermeldde :
(src)="18"> " Una mujer con un grupo de hombres es un símbolo de paz " .
(trg)="16"> " Een vrouw in gezelschap van mannen is een teken van vrede . "
(src)="19"> Poco después Sacajawea dio a luz a un niñito llamado Jean Baptiste Charbonneau .
(trg)="17"> Niet lang daarna gaf Sacajewea het leven aan een jongetje :
(trg)="18"> Jean Baptiste Charbonneau .
(src)="20"> Clark lo llamó Pompy .
(trg)="19"> Clark noemde hem Pompy .
(src)="21"> Ella llevaba a Pompy en una tabla atada a la espalda mientas el Cuerpo de Descubrimiento seguía adelante .
(trg)="20"> Ze droeg Pompy met een band vastgebonden op haar rug terwijl de expeditie doorging .
(src)="22"> Además de interpretar el idioma cuando Lewins y Clark encontraban indígenas ,
(src)="23"> las actividades de Sacajawea como miembro del Cuerpo incluían buscar raíces , recolectar plantas comestibles y bayas .
(trg)="21"> Naast het interpreteren van de taal , bij ontmoetingen met Indianen , had Sacajewea meer taken als lid van de expeditie : graven naar wortels , eetbare planten verzamelen en bessen plukken .
(src)="24"> En 1805 , el barco en que viajaban volcó .
(trg)="22"> In 1805 kapseisde de boot waar ze op voeren .
(src)="25"> Ella se zambulló en el agua , recuperando documentos y materiales importantes que de otro modo se habrían perdido , incluyendo los diarios y actas de Lewis y Clark .
(trg)="23"> Ze dook het water in en redde alle belangrijke papieren en benodigdheden die anders verloren waren gegaan , inclusief de dagboeken en opnames van Lewis en Clark .
(src)="26"> Más tarde ese año , el capitán Lewis y 3 hombres explorado 120 km por delante de la expedición , cruzando la división continental .
(trg)="24"> Later dat jaar gingen kapitein Lewis en drie mannen 100 kilometer verder dan de hoofdgroep op verkenning en ze staken de ´Contintental Divide´ over .
(src)="27"> Al día siguiente se encontraron con un grupo de shishones .
(trg)="25"> De volgende dag kwamen ze een groep Shoshonen tegen .
(src)="28"> No solo eran del clan de Sacajawea , sino que su líder , el cacique Cameahwait , resultó ser el propio hermano de Sacajawea .
(trg)="26"> Ze bleken niet alleen van dezelfde stam te zijn als Sacajewea , maar hun leider , Chief Cameahwait , bleek haar bloedeigen broer te zijn .
(src)="29"> Luego de 5 años de separación por el secuestro cuando era niña ,
(src)="30"> Sacajawea y Cameahwait tuvieron una reunión emotiva .
(trg)="27"> Na een scheiding van vijf jaar , sinds haar ontvoering als jong meisje , was de reünie van Sacajewea en Cameahwait emotioneel .
(src)="31"> Por desgracia , pronto tuvo que despedirse de su querido hermano y seguir camino .
(trg)="28"> Helaas moest ze haar geliefde broer al snel vaarwel zeggen en haar reis voortzetten .
(src)="32"> En un momento , la expedición se hizo tan difícil y hacía tanto frío , que el grupo tuvo que comer velas para sobrevivir .
(trg)="29"> Op een gegeven moment werd de expeditie zo moeilijk en ijskoud dat de groep kaarsen at om te overleven .
(src)="33"> Cuando las temperaturas por fin se hicieron más soportables ,
(src)="34"> Sacajawea buscó , desenterró y cocinó raíces para ayudar al grupo a recuperar sus fuerzas .
(trg)="30"> Toen de temperatuur eindelijk wat dragelijker werd , vond , graafde en kookte Sacajewea wortels om de groep weer op krachten te laten komen .
(src)="35"> En el viaje de regreso , encontraron un indígena vestido con un manto de piel hermoso .
(trg)="31"> Op de terugreis kwamen ze een Indiaan tegen die een prachtig bontgewaad droeg .
(src)="36"> Lewis y Clark querían llevarle el manto a Thomas Jefferson como regalo pero no tenían nada para intercambiar .
(trg)="32"> Lewis en Clark wilde het gewaad als cadeau aan Thomas Jefferson geven , maar ze hadden niets om tegen te ruilen .
(src)="37"> Así que Sacajawea acordó intercambiar su bien más preciado , su cinturón de cuentas , por esa piel .
(trg)="33"> Sacajewea was bereid om haar kostbaarste bezit te ruilen voor het bont : haar kralen gordel .
(src)="38"> Poco más de 2 años después del inicio de la expedición , esta había concluido , terminando en St .
(trg)="34"> Iets meer dan 2 jaar na het begin van de expeditie was het eindelijk voorbij en eindigde in St .
(src)="39"> Louis .
(trg)="35"> Louis .
(src)="40"> Hoy , vemos a Sacajawea en la escuela como una guía heroica , pero su vida , como la de casi todos , fue mucho más complicada de lo que a veces cuentan los libros de historia .
(trg)="36"> Vandaag leren we op school dat Sacajewea een heldin was , maar haar leven was zoals het leven van bijna iedereen veel ingewikkelder dan de meeste geschiedenisboeken soms beweren .
# es/01fktUkl0vx8.xml.gz
# nl/01fktUkl0vx8.xml.gz
(src)="1"> Se nos pide que multipliquemos 65 por 1 .
(trg)="1"> we willen 65 met 1 vermenigvuldigen .
(src)="2"> Así que , literalmente , sólo tenemos que multiplicar 65 , y podemos escribir el signo con x o con un punto así , pero los dos significan 65 por 1 .
(src)="3"> Y hay dos maneras de interpretar esto .
(trg)="2"> Dus we moet 65 vermenigvuldigen , en we zouden het kunnen schrijven als een " keer " teken , of we zouden het kunnen schrijven als een punt maar het betekent 65 keer 1 en er zijn twee manieren om dit te intepreteren . je zou kunnen zeggen :
(src)="4"> Puedes decir que es el número 65 una vez o que es la suma del número 1 65 veces .
(trg)="3"> 65 één keer of je zou kunnen zeggen : het nummer één 65 keer , alles bij elkaar opgeteld .
(src)="5"> Pero de cualquier manera , si tienes un 65 , esto es literalmente 65 .
(src)="6"> Cualquier número multiplicado por 1 seguira siendo el mismo número ,
(src)="7"> Sea lo que sea .
(trg)="4"> Maar hoe dan ook , als je één 65 hebt , dan is dit letterlijk gelijk aan 65 iets keer 1 is gelijk aan dat iets . wat het ook is . wat dit ook is , keer 1 is gelijk aan dat zelfde . als je hier één of ander symbool hebt keer 1
(src)="10"> Y lo puedo escribir con x en vez del punto , va a ser igual a la misma cosa .
(src)="11"> Así que si tengo 3 por 1 , me va a dar 3 .
(src)="12"> Si tengo 5 por 1 , me va a dar 5 , porque , literalmente , todo lo que esto indica es 5 una vez .
(trg)="5"> dan is dat gelijk aan dat zelfde symbool dus als ik 3 keer 1 heb dan is dat gelijk aan 3 . als ik 5 keer 1 heb , dan is dat 5 , omdat dit letterlijk zegt :
(src)="13"> Si pongo - No sé - 157 por 1 , va a ser 157 .
(trg)="6"> 5 één keer . als ik dus , laten we zeggen , 157 keer 1 doe , dan is dat 157
(src)="14"> Bien , creo que entiendes la idea .
(trg)="7"> Ik denk dat je het nu wel begrijpt .
# es/02XvxX6b87c8.xml.gz
# nl/02XvxX6b87c8.xml.gz
(src)="1"> Bienvenidos nuevamente .
(trg)="1"> Setup voortzetten .
(src)="2"> No debería intentar apresurarme , porque después voy muy de prisa y así ustedes no aprenderán , y todo se descompone .
(trg)="2"> Ik moet niet proberen te knijpen in video 's , omdat dan ik rush , en dan je zal niet leren , en alles breekt .
(src)="3"> Entonces problema número 7 : a , b , y c son son enteros positivos distintos y 2 elevado a la potencia a multiplicado por 2 a la potencia b multiplicado por 2 a la potencia c es igual a 64 .
(trg)="3"> Dus probleem nummer 7 , a , b en c zijn verschillende positieve gehele getallen en 2 om het een keer 2 b tijden 2 c is gelijk aan 64 .
(src)="4"> Ellos quieren saber que es 2 elevado a la a más 2 elevado a la potencia b más 2 elevado a la potencia c ?
(trg)="4"> Ze willen weten
(trg)="5"> Wat is 2 tot en met het een plus 2 tot de b plus 2 tot de c ?
(src)="5"> Bueno , acá hay dos cosas que podemos usar .
(trg)="6"> Nou , hier twee dingen die we kunnen gebruiken .
(src)="6"> Podemos usar nuestras reglas de exponentes que dicen que si tenemos la misma base y la multiplicamos , basta con solo sumar los exponentes .
(trg)="7"> Kunnen we gebruik maken van onze exponent regels waar als we dezelfde basis hebben en we vermenigvuldigen het we gewoon de exponenten kunt toevoegen .
(src)="7"> Entonces esto es igual a 2 a la potencia de a más b más c.
(trg)="8"> Dus dit gelijk aan 2 tot en met is het een plus b plus c .
(src)="8"> Y , podemos escribir 64 como poder de 2 ?
(trg)="9"> Vervolgens kunnen we schrijven 64 als een macht van 2 ?
(src)="9"> Claro .
(trg)="10"> Zeker .
(src)="10"> Veamos , 2 a la tercera es igual a 8 y 64 es 8 ocho cuadrado .
(trg)="11"> Laten we eens kijken , 2 aan de derde is gelijk aan 8 en 64 is 8 kwadraat .
(src)="11"> Entonces se sacamos el cubo de los dos lados de eso , sería 2 al sexto .
(trg)="12"> Dus als we vierkant beide zijden daarvan , dat is 2 tot en met de zesde .
(src)="12"> Quizás tu ya sabías eso , que 2 al sexto es 64 .
(trg)="13"> Misschien weet u al dat , 2 aan de zesde 64 is .
(src)="13"> Podrías verlo como 2 a la quinta es 32 .
(trg)="14"> U zou kunnen denken aan het als 2 tot en met de vijfde 32 is .
(src)="14"> 2 al sexto es 64 , claro .
(trg)="15"> 2 aan de zesde is 64 , natuurlijk .
(src)="15"> Entonces a más b más c debe ser igual a 6 .
(trg)="16"> Dus moet een plus b plus c gelijk zijn aan 6 .
(src)="16"> ¿ Qué nos dicen ? a , b , y c son enteros positivos distintos .
(trg)="17"> Wat ze ons vertellen ? a , b en c zijn verschillende positieve gehele getallen .
(src)="17"> ¿ Entonces que serían a , b , y c ?
(trg)="18"> Dus wat zijn a , b en c ?
(src)="18"> Bueno , veamos , podrían ser 1 , 2 , y 3 , ¿ no ?
(trg)="19"> Nou laten we eens kijken , ze zouden 1 , 2 en 3 , recht ?
(src)="19"> Porque 1 más 2 más 3 es igual a 6 .
(trg)="20"> Omdat 1 plus 2 plus 3 gelijk aan 6 is .
(src)="20"> Entonces ahí lo tenemos . a , b , y c son 1 , 2 , y 3 .
(trg)="21"> Dus daar hebben we het . a , b en c zijn 1 , 2 en 3 .
(src)="21"> Entonces 2 elevado a la a más 2 a la b más 2 a la c es
(src)="22"> lo mismo que 2 elevado a la primera , más 2 cuadrado , más 2 al cubo .
(trg)="22"> Dus 2 aan de is een plus 2 b plus 2 c het zelfde ding zoals 2 aan de 1 , plus 2 kwadraat , plus 2 in blokjes .
(src)="23"> Eso es igual a 2 más 4 más 8 .
(trg)="23"> Dat is gelijk aan 2 plus 4 plus 8 .
(src)="24"> 6 más 8 es igual a 14 .
(trg)="24"> 6 plus 8 is gelijk aan 14 .
(src)="25"> Esa es la respuesta A. Siguiente problema , cambiaré de colores por variedad .
(trg)="25"> Dat is keuze A. Next probleem , zal ik overschakelen kleuren voor verscheidenheid .
(src)="26"> Problema número 8 : en el plano xy , el centro de un círculo tiene las coordenadas 3 , - 7
(trg)="26"> Probleem nummer 8 , in de xy- oppervlakte , het midden van een cirkel heeft de coördinaten 3 komma min 7 .
(src)="27"> Veamos si lo tengo que dibujar .
(trg)="27"> Laten we eens kijken als ik heb dit te brengen .
(src)="28"> Si un punto final del diámetro del círculo es - 2 , 7 -- entonces este es un punto final del diámetro , este es el centro -- cuales son las coordinadas del otro punto final de este diámetro ?
(trg)="28"> Als een eindpunt van een diameter van de cirkel is minus 2 komma 7 -- dus dit een eindpunt van de diameter is , is dit center --
(trg)="29"> Wat zijn de coördinaten van het andere eindpunt met deze diameter ?
(src)="29"> Bueno , quizás se los dibuje , solo para que puedan apreciar todo lo que está ocurriendo .
(trg)="30"> Nou zeker , dat misschien zal ik het voor u , tekenen net zo krijg je een gevoel van alle deze actie die gaande is er .
(src)="30"> Entonces el centro es 3 , - 7 .
(trg)="31"> Dus het centrum is 3 komma negatieve 7 .
(src)="31"> Entonces esto es 3 -- déjame hacerlo en un distinto color -- 3 , - 7 .
(trg)="32"> Dus dit is laat 3 -- me doen het in een verschillende kleur -- 3 , verminderd met 7 .
(src)="32"> Entonces este es el centro .
(trg)="33"> Dus dit het centrum is .
(src)="33"> Y este diámetro está en el - 2 , 7
(trg)="34"> Deze één diameter is op negatieve 2 , 7 .
(src)="34"> Veo que dibuje esto demasiado grande .
(trg)="35"> Eigenlijk , ik heb dit te groot .
(src)="35"> Entonces este es un punto final .
(trg)="36"> Dit is dus één eindpunt .
(src)="36"> Entonces el círculo va a ser gigante .
(trg)="37"> De cirkel gaat dus eigenlijk enorm .
(src)="37"> Déjame dibujarlo nuevamente , porque este va a ser un círculo gigantesco .
(trg)="38"> Eigenlijk laat mij dit opnieuw tekenen omdat het gaat om een grote cirkel .
(src)="38"> No lo hice correctamente .
(trg)="39"> Ik niet dit op de juiste manier .
(src)="39"> Estos son los ejes de las coordinadas -- lo dibujaré grande así .
(trg)="40"> Dit is de coördinaat assen -- ik het groot zoals dit zal vestigen .
(src)="40"> Entonces el centro -- y lo haré de distinto color -- el centro está en 3 , - 7 .
(trg)="41"> Dus doe de center -- en ik het in een verschillende kleur -- het centrum is op 3 , dan verminderd met 7 .
(src)="41"> ¿ No ?
(trg)="42"> Recht ?
(src)="42"> Y un punto final está en - 2 .
(trg)="43"> En dan één eindpunt is op min 2 .
(src)="43"> Ay no .
(trg)="44"> Oh geen .
(src)="44"> ¿ Saben qué ?
(trg)="45"> Weet je wat ?
(src)="45"> Leí el problema mal .
(trg)="46"> Ik misread naar het probleem .
(src)="46"> El otro punto final es - 2 , - 7 .
(trg)="47"> Het andere eindpunt is op min 2 , verminderd met 7 .
(src)="47"> Entonces el otro punto final está acá , - 2 , - 7 .
(trg)="48"> Het andere eindpunt is dus hier , minus 2 , verminderd met 7 .
(src)="48"> Está acá .
(trg)="49"> Dus het is hier .
(src)="49"> Entonces podría usar este gráfico .
(trg)="50"> Dus kon ik gebruiken deze grafiek .
(src)="50"> Entonces el otro punto final es - 2 , - 7 .
(trg)="51"> Dus is het andere eindpunt minus 2 , verminderd met 7 .
(src)="53"> Entonces si dibujaras el círculo , parecería algo así .
(trg)="52"> Het toont u hoe belangrijk het is om te lezen deze problemen goed .
(trg)="53"> Dus als u de cirkel , trok de cirkel eigenlijk ziet er iets als dit .
(src)="54"> La cosa importante de la cual debemos darnos cuenta -- y ni tenías que dibujar el círculo -- es que este diámetro este es el diámetro del cual hablan .
(trg)="54"> Het belangrijke ding om te beseffen -- en je eigenlijk niet eens hoeft te trekken de cirkel -- is dat deze diameter , het .
(trg)="55"> Dit is de diameter die ze over praten .
(src)="55"> Sé que lo dibujo medio chistoso pero este es el punto acá , 3 , - 7 .
(trg)="56"> Ik weet dat ik ben soort van grappig , tekenen maar dit is het punt hier , 3 , verminderd met 7 .
(src)="56"> Este es - 2 , - 7 .
(trg)="57"> Dit is min 2 , verminderd met 7 .
(src)="57"> Entonces para ir de este punto a este punto no cambiamos nuestra coordinada y .
(trg)="58"> Dus om te gaan vanaf dit punt op dit punt we veranderd niet onze y- coördinaten .