# eo/4GBaUQduFsng.xml.gz
# ltg/4GBaUQduFsng.xml.gz
(src)="1"> Antaŭ kelkaj jaroj , mi sentis , ke mi estis rutiniĝinta , kaj decidis sekvi la spurojn de la granda usona filozofo Morgan Spurlock kaj mi provis ion novan dum 30 tagoj .
(trg)="1"> Pyrma dažim godim es sasajutu , kai byutu īsasprīds kasdīnā , deļtuo izdūmuoju sekuot dyžanuo amerikaņu filosofa Morgana Sperloka pāduos i 30 dīnys paraudzeit kū jaunu .
(src)="2"> La ideo estas fakte tre simpla .
(trg)="2"> Ideja ir cīši vīnkuorša .
(src)="3"> Pensu pri io , kion vi ĉiam volis aldoni al via vivo kaj provu ĝin dum la venontaj 30 tagoj .
(trg)="3"> Aizadūmoj par kū taidu , kū sovā dzeivē vysod esi gribiejis padareit i paraugi tū cytys 30 dīnys .
(src)="4"> Okazas , ke 30 tagoj estas la ĝusta kvanto de tempo por aldoni novan kutimon aŭ forigi kutimon -- kiel spekti la televidnovaĵojn -- el via vivo .
(trg)="4"> Izaruoda , kai 30 dīnys ir taišni eistuo laika šaļts , kab dabuotu jaunu īrodumu voi pamastu kaidu vacū , pīvadumam , ziņu vieršonuos nu sovys dzeivis .
(src)="5"> Kelkajn aferojn mi lernis dum tiuj 30- tagaj defioj .
(trg)="5"> Ir koč kas , kū īsavuiceju , dorūt itūs 30 dīnu aizdavumus .
(src)="6"> La unua estis ,
(src)="7"> la tempo estis multe pli memorinda , ol la nura pasado de monatoj , tuj forgesita .
(trg)="6"> Vysu pyrma mieneši naproskrieja garum , aizmiersteibā , i beja daudzi vairuok kū atguoduot .
(src)="8"> Tio estis parto de defio , kiun mi faris al mi mem : preni unu foton ĉiutage dum monato .
(trg)="7"> Daļa izaicynuojuma aizdavuma beja kotru mieneša dīnu sataiseit vīnu fotografeju .
(src)="9"> Kaj mi memoras precize kie mi estis kaj kion mi faris en tiu tago .
(trg)="8"> Es atguodoju , kur taišni beju i kū tymā dīnā dareju .
(src)="10"> Mi ankaŭ rimarkis , ke dum mi komencis fari pliajn kaj pli malfacilajn 30- tagajn defiojn , mia memfido kreskis .
(trg)="9"> Pamaneju , ka kai dareju vaira i gryušuokus 30 dīnu aizdavumus , auga muna ticeiba sev .
(src)="11"> Mi pasis de komputila nerdo vivanta ĉe skribotablo al la tipo de ulo , kiu biciklas ĝis la laborejo -- pro amuziĝo .
(trg)="10"> Nū sātā sādūša datortuorpa es tyku par puiškinu , kurs brauc iz dorbu ar ritini .
(trg)="11"> Prīcys piec !
(trg)="12"> ( Smīklys )
(src)="12"> Eĉ lastjare mi fine grimpis Monton Kilimanĵaron ,
(src)="13"> la plej altan monton en Afriko .
(trg)="13"> Pārnajā godā saguoja izkuopt Kilimandžaro , aukstuokajā kolnā Afrikā .
(src)="14"> Mi neniam estis tiel aventurema antaŭ ol mi startis miajn 30- tagajn defiojn .
(trg)="14"> Pyrma izsuoču sovus 30 dīnu aizdavumus nikod nabyutu tveics piec taidim pīdzeivuojumim
(src)="15"> Mi ankaŭ konstatis , ke se oni vere volas , oni povas fari kion ajn dum 30 tagoj .
(trg)="15"> Es saprotu , ka eistyn koč kū gribi , tod 30 dīnuos var padareit vysa kuo !
(src)="16"> Ĉu vi iam volis verki romanon ?
(trg)="16"> Asat nazkod gribiejuši pīraksteit romanu ?
(src)="17"> Ĉiunovembre , plurdekmiloj da homoj provas verki siajn 50- mil- vortajn romanojn de nulo dum 30 tagoj .
(trg)="17"> Kotru novembri desmitim tyukstūšu cylvāku 30 dīnu laikā rauga pīraksteit sovu 50 000 vuordu romanu nu nullis .
(src)="18"> Nu , sufiĉas , ke vi verku 1 667 vortojn ĉiutage dum unu monato .
(trg)="18"> Izaruoda , kai jiusim tik viņ kai vīnu mienesi kotru dīnu juopīroksta 1 667 vuordi .
(src)="19"> Tiel mi faris .
(trg)="19"> Tai es ari dareju .
(src)="20"> Parenteze , la sekreto estas ne enlitiĝi ĝis atingi la vortkvanton por tiu tago .
(trg)="20"> Cyta vydā , nūslāpums ir naīt gulātu , cikom naasat pīrakstejuši ituos dīnys vuordus .
(src)="21"> Vi povas esti dormo- senigita sed vi finos vian romanon .
(trg)="21"> Jiusim varbyut byus mīga bods , nu dabeigsit sovu romanu .
(src)="22"> Nun , ĉu mia libro estas la venonta granda usona novelo ?
(trg)="22"> Voi muna gruomota ir jauns dyžanais Amerikys romans ?
(src)="24"> Mi verkis ĝin en unu monato .
(trg)="23"> Nā !
(trg)="24"> Es tū pīraksteju par vīnu mienesi !
(src)="25"> Ĝi estas aĉa .
(trg)="25"> Jis ir baimeigs !
(trg)="26"> ( Smīklys )
(src)="26"> Sed por la cetero de mia vivo se iam mi renkontas John Hodgman en TED- festo , mi ne estos devigita diri :
(trg)="27"> Tok vysu tuoļuokuo dzeivi , kod TED večerinkā sasateiku ar Džonu Hodžmenu , maņ nav juosoka :
(src)="27"> " Mi estas komputil- sciencisto " .
(trg)="28"> " Es asu datorzynuotnīks . "
(src)="28"> Ne , ne , se mi volas mi povas diri " Mi estas verkisto " .
(trg)="29"> Nā , nā , ka grybu , varu saceit :
(trg)="30"> " Asu rakstinīks . "
(src)="29"> ( Ridoj )
(trg)="31"> ( Smīklys )
(src)="30"> Do jen lasta afero , kiun mi ŝatus mencii .
(trg)="32"> Vei , pādejais , kū grybu saceit .
(src)="31"> Mi lernis , ke kiam mi faris etajn , daŭripovajn ŝanĝojn , aferojn , kiujn mi povus plu fari poste , estas pli probable , ke ili restu .
(trg)="33"> Es īsavuiceju , ka dorūt mozys i ilgtspiejeigys puormejis , tū , kū es varu dareit ari iz prīšku , tys īrosts palyka .
(src)="32"> Nenio malbona rilate al grandaj , frenezaj defioj .
(trg)="34"> Lelim i trokim izaicynuojumim nav ni vainis .
(src)="33"> Fakte ili estas ege amuzaj .
(trg)="35"> Eistyneibā , tī ir dyžan ļusteigi .
(src)="34"> Sed ili malpli verŝajne restos .
(trg)="36"> Tok tī drūsai viņ nabyus īrodums .
(src)="35"> Kiam mi rezignis sukeron dum 30 tagoj ,
(src)="36"> la tago 31- a aspektis jene .
(trg)="37"> 30 dīnys atsasokūt nu cukra , 31 . dīna izaviere koč kai itai :
(src)="37"> ( Ridoj )
(trg)="38"> ( Smīklys )
(src)="38"> Do jen mia demando al vi :
(trg)="39"> Tai niu es jums vaicoju :
(src)="39"> Kion vi atendas ?
(trg)="40"> Kuo jius vēļ gaidit ?
(src)="40"> Mi garantias al vi , ke la sekvaj 30 tagoj pasos ĉu vi ŝatas tion aŭ ne , do kial ne pensi pri io , kion vi ĉiam volis provi kaj starti ĝin por la venontaj 30 tagoj ?
(trg)="41"> Es varu drūsai saceit , ka cytys 30 dīnys īs iz prīkšu taipat , kai guojušys . pateik jums tys voi nā , tod parkū napadūmuot par kū taidu , kū vysod asat gribiejs paraudzeit , i dareit tū !
(trg)="42"> Cytys 30 dīnys .
(src)="41"> Dankon .
(trg)="43"> Paļdis .
(src)="42"> ( Aplaŭdoj )
(trg)="44"> ( Publika plaukšynoj )
# eo/bEttLxcwbmx6.xml.gz
# ltg/bEttLxcwbmx6.xml.gz
(src)="1"> Do , imagu ke vi staras surstrate ie ajn en Usono kaj japano venas al vi kaj diras ,
(trg)="1"> Tai , īsadūmojat , ka stuovat nazkur Amerikā iz ūļneicys , i pi jums daīt japaņs i prosa :
(src)="2"> " Pardonu min , kiel nomiĝas ĉi tiu kvartalo ? "
(trg)="2"> " Atlaidit , kai sauc itū kvartalu ? "
(src)="3"> Kaj vi diras , " Pardonu .
(trg)="3"> Jius atsokat :
(trg)="4"> " Atlaidit .
(src)="4"> Nu , tio estas Oak Strato , tio Elm Strato .
(trg)="5"> Nu , itei ir Oukstrita , tei ir Elmstrita .
(src)="5"> Tio estas la 26- a , tio la 27- a . "
(trg)="6"> Tei ir 26 . sāta , tei — 27 . "
(src)="6"> Li diras , " Nu , bone .
(src)="7"> Kio estas la nomo de tiu kvartalo ? "
(trg)="7"> " Lobi , " jis atsoka , " nu kai sauc itū kvartalu ? "
(src)="8"> Vi diras , " Nu , kvartaloj ne havas nomojn .
(trg)="8"> Jius sokat :
(trg)="9"> " Nu , kvartalim nav vuordu .
(src)="9"> Stratoj havas nomojn ; kvartaloj simple estas
(src)="10"> la sennomaj spacoj inter stratoj . "
(trg)="10"> Vuordi ir ūļneicom ; kvartali ir tik vītys bez vuordim ūļneicu vydā . "
(src)="11"> Li foriras , iom konfuzita kaj elrevigita .
(trg)="11"> Jis nūīt drupeit apjucs i veilīs .
(src)="12"> Do , nun imagu ke vi staras surstrate , ie ajn en Japanio , vi turnas al persono apud vi kaj diras ,
(trg)="12"> Niu īsadūmojat , ka stuovat iz ūļneicys nazkur Japanā , jius pasagrīžat pret sūpluok cylvāku i vaicojat :
(src)="13"> " Pardonu min , kiel nomiĝas ĉi tiu strato ? "
(trg)="13"> " Atlaidit , kai sauc itū ūļneicu ? "
(src)="14"> Li diras , " Ho , nu tio estas kvartalo 17 kaj tio kvartalo 16 . "
(trg)="14"> Jis atsoka :
(trg)="15"> " Nu , itys ir 17 . kvartals , itys — 16 . kvartals . "
(src)="15"> Kaj vi diras , " Bone , sed kio estas la nomo de ĉi tiu strato ? "
(trg)="16"> I jius atsokat :
(trg)="17"> " Lobi , i kai sauc itū ūļneicu ? "
(src)="16"> Kaj li diras , " Nu , stratoj ne havas nomojn .
(trg)="18"> I jis atsoka :
(trg)="19"> " Nu , ūļneicom nav vuordu .
(src)="17"> Kvartaloj havas nomojn . "
(trg)="20"> Vuordi ir kvartalim .
(src)="18"> Nu simple vidu al Google Maps , ĉi tie .
(trg)="21"> Pasaverit Google Maps .
(src)="19"> Jen kvartalo 14 , 15 , 16 , 17 , 18 , 19 .
(trg)="22"> Vei , 14 . , 15 . , 16 . , 17 . , 18 . , 19 . kvartals .
(src)="20"> Ĉiuj ĉi kvartaloj havas nomojn .
(trg)="23"> Vysim kvartalim ir vuordi .
(src)="21"> La stratoj estas simple la sennomaj spacoj inter la kvartaloj .
(trg)="24"> Ūļneicys ir tik vītys bez vuordu kvartalu vydā .
(src)="22"> Kaj tiam vi diras , " Bone , kiel vi scias vian hejmadreson ? "
(trg)="25"> I tod jius vaicojat :
(trg)="26"> " Lobi , a kai tod jius zinit sovu sātys adresu ? "
(src)="23"> Li diras , " Nu , facile , ĉi tio estas distrikto 8 .
(trg)="27"> " Vīnkuorši , " jis atsoka , " itys ir ostoitais kvartals .
(src)="24"> Jen kvartalo 17 , domo numero 1 . "
(trg)="28"> Es dzeivoju 17 . kvartalā , sātā numer vīns . "
(src)="25"> Vi diras , " Bone .
(src)="26"> Sed ĵus promenante , mi rimarkis ke la domaj numeroj ne estas en ordo . "
(trg)="29"> " Lobi , " jius sokat , " nu , īmūt pa apleicīni , es īvāruoju , ka sātu numeri nav seceigi . "
(src)="27"> Li diras , " Kompreneble ili estas .
(trg)="30"> Jis atsoka :
(trg)="31"> " Skaidrys , ka ir .
(src)="28"> Ili sinsekvas laŭ konstru- dato .
(trg)="32"> Tuos ir numerātys piec tū pastateišonys seceibys .
(src)="29"> La 1- a domo konstruita ĉi- kvartale estas domo numero 1 .
(trg)="33"> Pyrmuo kvartalā pastateituo sāta ir sāta numer vīns .
(src)="30"> La 2- a domo konstruita estas domo numero 2 .
(trg)="34"> Ūtrei pastateituo sāta ir sāta numer div .
(src)="31"> 3- a estas domo numero 3 .
(src)="32"> Facile .
(trg)="35"> Treša ir sāta numer treis .
(src)="33"> Memkompreneble . "
(trg)="36"> Vīgli !
(trg)="37"> Logiski ! "
(src)="34"> Do , mi ŝategas ke kelkfoje ni devas iri al la mala flanko de la mondo por ekkonscii pri niaj kaŝitaj antaŭsupozoj , kaj por ekscii ke ilia malo eble ankaŭ veras .
(trg)="38"> Deļtuo maņ pateik , kai myusim ir reizem juobrauc iz ūtru pasauļa molu , kab saprostu pījāmumus , kurūs mes seņuok nazynuojom i saprostu , ka ari pretejais var byut pareizs .
(src)="35"> Do , ekzemple , estas kuracistoj en Ĉinio kiuj kredas , ke ilia laboro estas teni vin sana .
(trg)="39"> Tai , pīvadumam , Kīnā uorsti tur , ka jū dorbs ir ryupētīs , kab tu byutu vasals .
(src)="36"> Do ĉiumonate , kiam vi sanas , vi pagas al ili , kaj kiam vi malsanas , vi ne devas pagi , ĉar ili malsukcesis ĉe ilia laboro .
(trg)="40"> Deļtuo sevkuru mienesi , kurū asat vasals , jius jim moksuojot , i , kod asat navasals , jums navajag jim moksuot , deļtuo ka jī nav kuorteigi darejuši sovu dorbu .
(src)="37"> Ili riĉiĝas kiam vi sanas , ne malsanas .
(trg)="41"> Jī teik bogotuoki , kod jius asat vasali , a na navasali .
(src)="38"> ( Aplaŭdo )
(trg)="42"> ( Plaukšīni )
(src)="39"> Plej ofte en muziko , ni pensas pri la " unu " kiel la ĉefpulso , la komenco de la muzika frazo .
(trg)="43"> Leluokajā daļā muzykys mes skaitam " vīns " kai pyrmū sitīni , muzykaluos frazys suokys .
(src)="40"> Unu , du , tri , kvar .
(trg)="44"> Vīns , div , treis , četri .
(src)="41"> Sed en okcident- afrika muziko la " unu " estas pripensata kiel la fino de la frazo , kiel la punkto ĉe la fino de frazo .
(trg)="45"> Tok Vokoru Afrikys muzykā " vīns " teik skaiteits par frazys beigom , taipat kai atstarpe pyrma teikuma gola .
(src)="42"> Vi povas aŭdi ĝin , ne nur en la frazado , sed ankaŭ en la muziknombrado .
(trg)="46"> Tū var dzierdēt na tik frazejumā , bet taipat i tymā , kai jī skaita ritmu .
(src)="43"> Du , tri , kvar , unu .
(trg)="47"> Div , treis , četri , vīns .
(src)="44"> Kaj ĉi tiu mapo ankaŭ ĝustas .
(trg)="48"> Taipat i itei karta ir preciza .
(src)="45"> ( Rido )
(trg)="49"> ( Smīklys )
(src)="46"> Estas diraĵo , ke je io ajn vera direbla pri Barato ,
(src)="47"> la malo ankaŭ veras .
(trg)="50"> Ir sokamvuords , ka , vysleidz kaidu patīsu lītu jius pasaceitu par Indeju , taipat i pretejais byus taisneiba .
(src)="48"> Do , ne forgesu , ke ĉe TED , aŭ ie ajn aliloke , kiam vi havas aŭ aŭdas brilajn ideojn , eble la malo ankaŭ veras .
(trg)="51"> Deļtuo naaizmierssim , vysleidza , voi TED voi vysur cytur , kur var dzierdēt kaidys genialys idejis ir jums voi cytim , taipat i preteijais var byut taisneiba .
(src)="49"> Domo arigato gozaimashita .
(trg)="52"> Lels jums paļdis !
# eo/kT4KDcXHcm18.xml.gz
# ltg/kT4KDcXHcm18.xml.gz
(src)="1"> Bone , mi okupiĝas pri aliaj aferoj krom Fiziko .
(trg)="1"> Sūpluok fizikai es asmu īsasaistejs ari cytur .
(src)="2"> Fakte , nun plejparte pri aliaj aferoj .
(trg)="2"> Eisteneibā , itūšaļt vaira taišni cytuos lītuos .
(src)="3"> Unu el ili estas la malproksimaj rilatoj inter homaj lingvoj .
(trg)="3"> Vīna ir attuoluos attīceibys cylvāku volūdu vydā .
(src)="4"> Kaj la profesiaj , tradiciaj lingvistoj en Usono kaj en Okcidenta Eŭropo plejparte provas distanciĝi de kiu ajn prarilatigo , grandaj grupigoj , grupigoj foraj en la tempo , pli longa ol la familiaraj familioj .
(trg)="4"> Profesionali viesturis volūdnīki ASV i Vokoru Eiropā pa lelam rauga turētīs par gobolu nu vyskaidom attuolom attīceibom ; lelim grupiejumim , cīši vacim grupiejumim , vacuokim kai zynomuos volūdu saimis .
(src)="5"> Ili ne ŝatas tion ; ili kredas ĝin strangaĵo .
(trg)="5"> Jim tys napateik ; Jī dūmoj , ka tei ir kaprize .
(src)="6"> Mi ne kredas , ke tio estas strangaĵo .
(trg)="6"> Es nadūmoju , ka tai ir kaprize .
(src)="7"> Kaj estas kelkaj brilaj lingvistoj , ĉefe rusoj , kiuj laboras pri tio ĉe Instituto Santa Fe kaj en Moskvo , kaj mi ŝategus vidi kien tio kondukos .
(trg)="7"> Ir nazcik genialu volūdnīku , puorsvorā krīvu , kurī pi tuo struodoj Santafe Iņstitutā i Moskovā .
(trg)="8"> Es cīši grybātu redzēt , iz kureini tys nūvess .
(src)="8"> Ĉu ĝi vere kondukos al unu sola pralingvo antaŭ ĉirkaŭ 20 aŭ 25 mil jaroj ?
(trg)="9"> Voi tys eistyn nūvess pī vīna prīškguojieja pyrma kaidu 20— 25 tyukstūšu godu ?
(src)="9"> Kaj se oni retroiros antaŭ tiu komuna pralingvo , kiam supozeble estis konkurado inter pluraj lingvoj ?
(trg)="10"> I ka nu mes ītu vēļ tuoļuok pyrma ituo kūpeiguo prīškguojieja , kod , drūsai viņ , beja daudzu volūdu sovstarpeiga konkureņce ?
(src)="10"> Kiom for tio okazis ?
(trg)="11"> Cik tuoli paguotnē tys īt ?
(src)="11"> Kiom for estiĝis la moderna lingvo ?
(trg)="12"> Cik tuoli paguotnē īt myuslaiku volūda ?
(src)="12"> Antaŭ kiom da dekmiloj da jaroj tio okazis ?
(trg)="13"> Cik daudzus dasmytus tyukstūšys godu tuoļā paguotnē tei īt ?
(src)="13"> Chris Anderson :
(trg)="14"> Kriss Aņdersons :
(src)="14"> - Ĉu vi havas supozon aŭ antaŭsenton pri la respondo al tio ?
(trg)="17"> Es pasaceitu miniejumu , kai myuslaiku volūdom juobyut vacuokom kai olu zeimiejumi , olu graviejumi i olu skuļpturom , i daņču sūlim meikstajā muolā Vokoru Eiropys oluos
(src)="15"> Bone , mi vetus , ke la moderna lingvo estas nepre pli antikva ol kavernaj pentraĵoj , kavernaj gravuraĵoj kaj kavernaj skulptaĵoj kaj dancospuroj en la mola argilo de kavernoj en Okcidenta Eŭropo en la Aŭrignacia Periodo , antaŭ ĉ .
(trg)="16"> Marijs Gells- Manns :
(trg)="18"> Oriņakys periodā pyrma kaidu 35 000 godu voi seņuok .