# ca/0Ri6knbcAylb.xml.gz
# is/0Ri6knbcAylb.xml.gz
(src)="1"> Quan tens 21 minuts per parlar ,
(src)="2"> Dos milions d' anys semblen molt de temps .
(trg)="1"> Þegar þú hefur bara 21 mínútu til að tala þá virðast 2 milljón ára vera virkilega langur tími .
(src)="3"> Però evolutivament , dos milions d' anys no són res .
(trg)="2"> En í þróunarsögunni eru 2 milljón ár ekkert .
(src)="4"> De fet , en dos milions d' anys la massa del cervell humà gairebé s' ha triplicat
(src)="5"> Anant dels aproximats 600 grams del nostre antecessor , Homo habilis , al gairebé kilogram i mig de carn que tots tenim entre les orelles .
(trg)="3"> Samt , á 2 milljónum ára , tókst mannheilanum að næstum þrefaldast í massa , sem byrjaði sem 600 gramma heili forfeðra okkar , Hæfimönnunum , og er orðinn að næstum 1500 gramma kjöthleifinum sem allir hafa milli eyrna sinna í dag .
(src)="6"> Què li passa a aquest gran cervell perquè la natura insistís en que tots en tinguéssim un ?
(trg)="4"> Hvað er það við stóran heila sem náttúran var svo áköf að láta okkur öll hafa slíkann ?
(src)="7"> Bé , sembla que quan els cervells tripliquen de mida , no es limiten a ser tres cops més grans , sinó que adquireixen noves estructures .
(trg)="5"> Nú , það kemur í ljós að þegar heilinn þrefaldast í stærð , verða þeir ekki bara þrefalt stærri , þeir öðlast nýja byggingu .
(src)="8"> I una de les raons fonamentals de que sigui tant gran és perquè se li va incorporar una nova part , anomenada lòbul frontal .
(trg)="6"> Og ein af aðalástæðum fyrir því að heilinn okkar varð svona stór er að hann fékk nýjann hluta sem kallast ennisblað .
(src)="9"> I en particular , una part anomenada còrtex pre- frontal .
(trg)="7"> Og sérstaklega , hluti heilans sem kallast heilabörkur .
(src)="10"> I què fa el cortex pre- frontal per tu que justifiqui
(src)="11"> la reestructuració sencera del crani humà en un instant de l' evolució ?
(trg)="8"> Hvað gerir heilabörkurinn eiginlega fyrir þig sem ætti að réttlæta algjöra hönnunarbreytingu á mennsku höfuðkúpunni á augnabliki í þróunarsögunni ?
(src)="12"> Bé , sembla que el còrtex pre- frontal fa un munt de coses , i una de les més importants es que és un simulador de l' experiència .
(trg)="9"> Jú , það leiðir í ljós að heilabörkurinn gerir helling af hlutum , en einn af mikilvægustu hlutunum sem hann gerir er að hann er reynslu hermir
(src)="13"> Pilots d' avió practiquen en simuladors aeris per tal de no cometre errors reals als avions .
(trg)="10"> Flughermar æfa í flughermum svo að þeir þurfi ekki að gera raunveruleg mistök í flugvélum .
(src)="14"> Els essers humans tenen aquesta meravellosa adaptació mitjançant la qual poden tenir experiències en el interior dels seus caps abans de provar- les en la vida real .
(trg)="11"> Manneskjur hafa þessa stórkostlegu aðlögun að þeir geta raunverulega upplifað reynslu í hausnum á sér áður en þær reyna þær í alvöru heiminum .
(src)="15"> Aquest és un truc que cap dels nostres avantpassats podia fer i que cap altre animal pot fer igual que nosaltres .
(trg)="12"> Þetta er bragð sem engir forfeður okkar gátu gert , og ekkert annað dýr getur gert í líkingu við það sem við getum .
(src)="16"> És una adaptació meravellosa .
(trg)="13"> Þetta er stórkostleg aðlögun .
(src)="17"> Està allà , junt als polzes oposats i caminar dret i el llenguatge com una de les coses que va fer baixar la nostra espècie dels arbres i la va portar als centres comercials .
(trg)="14"> Þetta er alveg í líkingu við griptæka þumalinn og að standa upprétt og tungumál sem einn af hlutunum sem kom okkar tegund úr trjánum og inn í verslunarkjarnana .
(src)="18"> Ara ... ( Rialles ) , tots vostès ho han fet .
(trg)="15"> Nú - ( hlátur ) - þið hafið öll gert þetta .
(src)="19"> Em refereixo a , vostès saben ,
(trg)="16"> Ég meina , þið vitið ,
(src)="20"> Ben & amp ; Jerry 's no té un gelat de fetge i ceba .
(trg)="17"> Ben og Jerry hafa aldrei búið til lifur og lauk ís .
(src)="21"> No perquè en provessin una mica i diguessin " ecs " .
(trg)="18"> Það er ekki af því að þeir hrærðu það saman , smökkuðu og sögðu :
(trg)="19"> " Ojj . "
(src)="22"> És perquè , sense deixar els seus seients , poden simular el sabor i dir " ecs " abans de fer- ho .
(trg)="20"> Það er vegna þess , að án þess að fara úr sætinu ykkar , hafið þig hermt eftir bragðinu sem kæmi og sagt ojj áður en þið búið ísinn til .
(src)="23"> Anem a veure com estan funcionant els seus simuladors d' experiència .
(trg)="21"> Látum nú sjá hversu vel reynslu hermirinn ykkar virkar .
(src)="24"> Anem a fer un ràpid diagnòstic abans de continuar amb la xerrada .
(trg)="22"> Gerum bara stutta greiningu áður en ég held áfram með restina af fyrirlestrinum .
(src)="25"> Aquí hi ha dos futurs que vull que contempleu , poden tractar de simular- los i dir- me quin d' ells prefereixen .
(trg)="23"> Hér eru tvær mismunandi framtíðir sem ég býð ykkur að íhuga , og þið getið reynt að herma þær sagt mér hvora þið mynduð frekar kjósa .
(src)="26"> Un és guanyar la loteria .
(trg)="24"> Ein er að vinna í lottóinu .
(src)="27"> Uns 314 milions de dòlars .
(trg)="25"> Það er um 314 milljón dollarar .
(src)="28"> I l' altre és quedar- se paraplègic .
(trg)="26"> Hin framtíðin er að lamast fyrir neðan mitti .
(src)="29"> Penseu- vos- ho amb calma .
(trg)="27"> Nú , hugsið ykkur um í smástund .
(src)="30"> Probablement sentin que no necessiten ni un instant per decidir- se .
(trg)="28"> Ykkur finnst trúlega að þið þurfið ekki smástund til að hugsa ykkur um .
(src)="31"> Curiosament , hi ha dades sobre aquests dos grups de persones , dades sobre com són de feliços .
(trg)="29"> Merkilegt nokk , þá eru til gögn um þessa tvo hópa , gögn um hve hamingjusamir þeir eru .
(src)="32"> I això és exactament el que esperàveu , no ?
(trg)="30"> Og það er nákvæmlega eins og þið bjuggust við , er það ekki ?
(src)="33"> Però aquestes no són les dades .
(trg)="31"> En þetta eru ekki gögning .
(src)="34"> Les he inventat .
(trg)="32"> Ég bjó þessi til !
(src)="35"> Aquestes són les dades .
(trg)="33"> Þetta eru gögnin .
(src)="36"> Han fallat la prova , i no han passat ni 5 minuts de xerrada .
(trg)="34"> Þið félluð í skyndiprófinu , og þið eru vart komin fimm mínútur inn í fyrirlesturinn .
(src)="37"> De fet , un any després de perdre la mobilitat a les cames , i un any després de guanyar la loteria , els guanyadors i els paraplègics són igualment feliços en les seves vides .
(trg)="35"> Af því að staðreyndin er sú að ári eftir að hafa misst máttinn í fótunum , og ári eftir að hafa unnið í lottóinu , eru lottóvinningshafar og fólk sem er lamað fyrir neðan mitti , jafn hamingjusöm með líf sitt .
(src)="38"> Bé , no se sentin malament per haver fallat la primera prova , perquè tothom falla totes les proves sorpresa , passa sempre .
(trg)="36"> Nú , ekki líða of illa yfir því að hafa fallið í fyrsta skyndiprófinu , af því að allir falla á öllum skyndiprófunum alltaf .
(src)="39"> La recerca que el meu laboratori ha estat fent , que els economistes i psicòlegs d' arreu del país han estat fent , han revelat quelcom veritablement asombrós .
(trg)="37"> Rannsóknin sem að rannsóknarstofan mín hefur verið að gera , sem hagfræðingar og sálfræðingar í kringum hnöttinn hafa verið að gera , hefur sýnt okkur eitthvað sem að okkur brá við að vita .
(src)="40"> Ho anomenem l' esbiaix d´impacte que es la tendència del simulador a treballar malament .
(trg)="38"> Eitthvað sem að við köllum árekstrar hlutdrægni , sem að er tilhneigingin fyrir herminn að vinna illa .
(src)="41"> El simulador et fa creure que resultats diferents són més diferents del que ho són en realitat .
(trg)="39"> Til að hermirinn geti látið þig trúa að mismunandi niðurstöður eru meira mismunandi en þær eru í raun og veru .
(src)="42"> Des d' estudis de camp a estudis de laboratori veiem que guanyar o perdre unes eleccions , guanyar o perdre una parella , aconseguir o no un ascens , passar o suspendre un examen etcètera .. té molt menys impacte , menys intensitat i molta menys durada que el que la gent espera que tinguin .
(trg)="40"> Frá vettvangs rannsóknum til rannsókna á tilraunastofum , sjáum við að vinna eða tapa kosningum , eignast að tapa rómantískum maka , að fá eða ekki fá stöðuhækkun , ná eða falla á framhaldsskóla prófunum , þegar allt kemur til alls , hafa þessi atriði minni áhrif , minni ákafa og miklu minni endingu en fólk hefði haldið að þau hefðu .
(src)="43"> De fet , en un estudi recent ... això va deixar- me gelat ... un estudi recent de com experiències traumàtiques afecten a la gent suggereix que si va succeir fa més de 3 mesos , amb molt poques excepcions , no té gens d' impacte en la vostra felicitat .
(trg)="41"> I raun , hefur nýleg rannsókn - þetta sló mig næstum í gólfið - nýleg rannsókn sýnir hvernig stór lífs áföll hafa áhrif á fólk gefur til kynna að if það hefði gerst fyrir þrem mánuðum síðan , aðeins með örfáum undantekningum , höfðu þau engin áhrif nokkrunvegin á hamingju þína .
(src)="44"> Per què ?
(trg)="42"> Af hverju ?
(src)="45"> Perquè la felicitat pot ser sintetitzada .
(trg)="43"> Af því að hamingja getur verið mynduð ( búin til )
(src)="46"> Sir Thomas Brown va escriure el 1642 , " Soc l' home més feliç que hi ha .
(trg)="44"> Sir Thomas Brown skrifaði árið 1642 , " Ég er hamingjusamasti núlifandi maður .
(src)="47"> Dintre meu tinc el que converteix pobresa en riquesa , adversitat en prosperitat .
(trg)="45"> Ég hef það í mér sem að getur breytt fátækt í ríkidóm , mótlæti í farsæld
(src)="48"> Soc més invulnerable que Aquiles ; el destí no té on colpejar- me . "
(trg)="46"> Ég er meira ósærandi en Akkíles ; örlög hafa engan stað til að slá mig . "
(src)="49"> Quina notable maquinaria té aquest senyor al cap ?
(trg)="47"> Hverskonar stórmerkilega vélbúnað hefur þessi maður í hausnum á sér ?
(src)="50"> Bé , de fet és la mateixa notable maquinaria que tots tenim .
(trg)="48"> Jú , það kemur í ljós að það er nákvæmlega sami stórmerkilegi vélbúnaðurinn sem við höfum öll .
(src)="51"> Els humans tenim quelcom que podríem entendre com un sistema immunològic psicològic .
(trg)="49"> Mannskepnan hefur eitthvað sem að við gætum litið á sem sálrænt ónæmiskerfi .
(src)="52"> Un sistema de processos cognitius , principalment no conscients , que els ajuden a canviar els seus punts de vista sobre el món , per així sentir- se millor sobre els mons on es troben .
(trg)="50"> Kerfi af hugsana ferlum , aðallega ómeðvituðum hugsanaferlum , sem hjálpa þeim að breyta því hvernig þau sjá heiminn , svo að þeim líði betur með heiminn sem að þau finna sig í.
(src)="53"> Com Sir Thomas , vostès tenen aquesta màquina .
(trg)="51"> Eins og Sir Thomas , þá hafið þið þessa vél .
(src)="54"> A diferència de Sir Thomas , vostès no semblen adonar- se .
(trg)="52"> Ólíkt Sir Thomas , þá virðist sem þið ekki vita af því .
(src)="55"> Sintetitzem felicitat , però pensem que la felicitat és quelcom que ha de ser trobat .
(trg)="53"> Við búum til hamingju , en við höldum að hamingja sé eitthvað sem að maður finnur .
(src)="56"> Sospito que no em necessiteu per que us doni molts exemples de gent sintetitzant felicitat .
(trg)="54"> Nú , þú þarft ekki mig til að gefa ykkur of mörg dæmi um fólk sem að býr til hamingju , grunar mig .
(src)="57"> De tota manera us ensenyaré algunes evidències experimentals .
(src)="58"> No heu d' anar molt lluny per trobar evidència .
(trg)="55"> Ég ætla samt að sýna ykkur nokkrar reynslysögur sem sönnun , maður þarf ekki að líta langt til að finna sannanir .
(src)="59"> De tant en tant i com a repte en les xerrades , agafo un exemplar del New York Times i provo de trobar exemples de gent sintetitzant felicitat .
(trg)="56"> Til að skora á sjálfan mig , úr því ég segi þetta annað slagið í fyrirlestrum , tók ég afrit af New York Times og reyndi að finna nokkru tilvik af fólki sem að býr til hamingju .
(src)="60"> I aquí hi ha tres tipus sintetitzant felicitat .
(trg)="57"> Og hér eru þrír náungar sem búa til hamingju .
(src)="61"> " Estic molt millor físicament , financerament , emocionalment , mentalment i en gairebé qualsevol altre aspecte . " " No me 'n penedeixo ni d' un instant .
(trg)="58"> " Ég er miklu betur settur líkamlega , fjárhagslega , tifinningalega , andlega og á næstum allann annan máta . " " Ég sé ekki eftir neinu eina einustu mínútu .
(src)="62"> Va ser una experiència gloriosa . " " Crec que va anar el millor possible "
(trg)="59"> Þetta var stórfengleg lífreynsla . " " Ég trúi því að allt hafi farið á besta veg . "
(src)="63"> Qui són aquestes persones tan condemnadament felices ?
(trg)="60"> Hverjar eru þessar persónur sem eru svona svakalega ánægðar ?
(src)="64"> El primer es Jim Wright .
(trg)="61"> Jú , fyrsti var Jim Wright .
(src)="65"> Alguns de vostès són suficientment vells per recordar que era el president de la cambra de representants i va dimitir deshonrosament quant aquest jove republicà , en Newt Gingrich descobrí un negoci turbulent que havia fet .
(trg)="62"> Sum ykkar ery nógu gömul til að muna : hann var formaður Hús Fulltrúanna og hann sagði af sér með ósóma þegar þessi ungi repúblíkani sem heitir Newt Gingrich uppgvötaði skuggalega bóka útgáfusamning sem hann hafði gert .
(src)="66"> Ho va perdre tot .
(trg)="63"> Hann tapaði öllu .
(src)="67"> El demòcrata més famós del país , ho va perdre tot .
(src)="68"> Va perdre els estalvis , va perdre el poder .
(trg)="64"> Valdamesti demókratinn í landinu , hann tapaði öllu . hann tapaði peningunum sínum , hann tapaði völdunum sínum ,
(src)="69"> Que té a dir després de tots aquests anys ?
(trg)="65"> Hvað getur hann sagt öllum þessum árum seinna um þetta allt saman ?
(src)="70"> " Estic molt millor físicament , financerament , mentalment i en gairebé qualsevol altre aspecte . "
(trg)="66"> " Ég er betur settur líkamlega , fjárhagslega , andlega og á næstum allann annan máta . "
(src)="71"> En quin altre aspecte podria estar millor ?
(trg)="67"> Hvern annan máta getur hann verið betur settur sem ?
(src)="72"> Vegetalment ?
(trg)="68"> Grænmetislega ?
(src)="73"> Mineralment ?
(trg)="69"> Steinefnalega ?
(trg)="70"> Dýralega ?
(src)="74"> Animalment ?
(src)="75"> Ja ho té tot cobert .
(trg)="71"> Hann náði flestum mátum nokkuð vel þarna .
(src)="76"> Moreese Bickham és algú del que mai han sentit a parlar .
(trg)="72"> Moresse Bickham er einhver sem þú hefur aldrei heyrt um .
(src)="77"> Moreese Bickham va pronunciar aquestes paraules desprès de ser alliberat .
(trg)="73"> Moreese Bickham sagði þessi orð þegar honum var sleppt .
(src)="78"> Tenia 78 anys .
(trg)="74"> Hann var 78 ára gamall .
(src)="79"> Va passar 37 anys en una presó de Lousiana per un crim que no havia comès .
(trg)="75"> Hann var 37 ár í Louisiana ríkisfangelsinu fyrir glæp sem hann framdi ekki .
(src)="80"> Al final el van exonerar , a l' edat de 78 gràcies a una prova d' ADN .
(trg)="76"> Hann var fyrir rest sýknaður , þegar hann var 78 ára , með hjálp DNA sönnunargagna .
(src)="81"> I que té a dir de la seva experiència ?
(trg)="77"> Og hvað hafði hann að segja um þessa lífsreynslu ?
(src)="82"> " No me 'n penedeixo ni d' un instant .
(trg)="78"> " Ég sé ekki eftir einni einustu mínútu .
(src)="83"> Va ser una experiència gloriosa "
(trg)="79"> Þetta var stórfengleg lífsreynsla . "
(src)="84"> Gloriosa !
(trg)="80"> Stórfengleg !
(src)="85"> Aquest tipus no diu ,
(trg)="81"> Þessi náungi er ekki að segja ,
(src)="86"> " Bé , ja saps , allà hi havia bona gent .
(trg)="82"> " Nú , æ þú veist , það voru nokkrir fínir gaurar .
(src)="87"> Tenien un gimnàs . "
(trg)="83"> Þeir höfðu líkamræktarsal . "
(src)="88"> Diu " gloriosa " , una paraula que generalment es reserva per coses com ara una experiència religiosa .
(trg)="84"> Þetta var " stórfenglegt , " orð sem við spörum vanalega fyrir eitthvað eins og trúarlega lífsreynslu .
(src)="90"> Langerman va pronunciar aquestes paraules , i és algú que podrien haver conegut però no , perquè al 1949 va llegir un petit article al diari que parlava d' una parada d' hamburgueses dels germans McDonalds .
(trg)="85"> Harry S. Langerman sagði þessi orð , eins og þið gætuð hafa vitað en ég ekki , vegna þess að árið 1949 las hann litla grein í blaði um hamborgarastað sem var í eigu þessarra bræðra sem hétu McDonalds .
(src)="91"> I va pensar , " Això és realment una bona idea "
(trg)="86"> Og hann hugsaði , " Þetta er mjög sniðug hugmynd ! "
(src)="92"> Així que els va a buscar .
(trg)="87"> Þannig að hann fór og fann þá .
(src)="93"> Li diuen
(trg)="88"> Þeir sögðu ,
(src)="94"> " Et podem donar la franquícia per 3000 dòlars . "
(trg)="89"> " Við getum gefið þér leyfi fyrir þessu fyrir 3000 dali . "
(src)="95"> Harry va tornar a Nova York , va preguntar al seu germà que era un inversor si li podia prestar els 3000 dòlars , i les immortals paraules del germà van ser :
(trg)="90"> Harry fór aftur til New York , spurði bróður sinn sem var fjárfestingamaður í banka hvort hann gæti lánað sér 3000 dollara , og bróðir hans sagði þessi ódauðlegur orð ,
(src)="96"> " Què idiota , ningú menja hamburgueses . "
(trg)="91"> " Asninn þinn , enginn borðar hamborgara . "
(src)="97"> No li va prestar els diners , i sis mesos més tard
(trg)="92"> Hann vildi ekki lána honum peningana , og að sjálfsögðu sex mánuðum síðar
(src)="98"> Ray Croc va tenir exactament la mateixa idea .
(trg)="93"> Ray Croc fékk nákvæmlega sömu hugmynd .
(src)="99"> Sembla ser que la gent sí menja hamburgueses , i Ray Croc , per un temps , es va convertir en l' home més ric d' Amèrica .
(trg)="94"> Það kom víst í ljós að fólk borðar jú hamborgara , og Ray Croc , í smá tíma , varð ríkasti maður Ameríku .
(src)="100"> I al final ... ja sabeu , el millor de tots els mons possibles ...
(src)="101"> Alguns de vostès reconeixen aquesta foto d' un jove Pete Best , el bateria original dels Beatles , fins que , ja sabeu , el van enviar a un encàrrec i es va escapolir i van agafar a Ringo en una gira .
(trg)="95"> Og í síðasta lagi -- þú veist , það besta af öllum mögulegum heimum -- sum af ykkur þekkja þessa ungu mynd af Pete Best , sem var upprunalegi trommarinn í Bítlunum , þangað til að þeir , þið vitið , sendu hann út í sendiferð og laumuðust í burtu og tóku Ringo með á tónleikaferð .
(src)="102"> Doncs , al 1994 quan entrevistaren a Pete Best ...
(trg)="96"> Jæja , árið 1994 þegar Pete Best var tekinn viðtali
(src)="103"> Sí , encare és bateria : sí , es un músic d' estudi ...
(src)="104"> Diu això :
(trg)="97"> -- já hann er ennþá trommari ; já , hann er stúdíó tónleikamaður -- hann hafði þetta að segja :
(src)="105"> " Soc més feliç del que hagués sigut amb els Beatles . "
(trg)="98"> " Ég er ánægðari en ég hefði orðið með Bítlunum . "
(src)="107"> Hi ha quelcom d' important per aprendre d' aquesta gent , i és el secret de la felicitat . aquí ho teniu , finalment serà revelat .
(trg)="100"> Það er eitthvað mikilvægt sem er hægt að læra af þessu fólki , og það er leyndardómur hamingjunnar .
(src)="108"> Primer : acumula riquesa , poder , i prestigi , i llavors perd- ho .
(trg)="102"> Fyrst : safnið að ykkur miklum auð , völdum , og virðingu , og tapið því öllu .