# be/VuqYr9NN4uzC.xml.gz
# inh/VuqYr9NN4uzC.xml.gz


(src)="1"> Добры дзень !
(trg)="1"> 1уйре дика хийла шун .

(src)="2"> Як справы ?
(trg)="2"> Х1ама дий вайгахь ?

(src)="3"> Як вам канферэнцыя ?
(trg)="3"> Могаш ма доахкий ?
(trg)="4"> Фу хет шоана укх конференцех ?

(src)="4"> Папярэднія выступы вельмі мяне ўразілі .
(trg)="5"> Сол хьалха къаьмаьл даьча дакъалоацархоша ч1оаг1а догг1оздаьккхача витав со- м .

(src)="5"> Пасля іх мне няма чаго тут рабіць .
(src)="6"> ( Смех )
(trg)="6"> Со укхазара д1авача бакъахьа ва мотт сона ( Белам ) .

(src)="7"> Цягам канфэренцыі вызначыліся тры тэмы , важныя і для майго выступу .
(trg)="7"> Аз укхаза теркам а баь , цхьа кхо х1ама да са х1анз дувца безам болаш волча х1амашта гаргадолаш .

(src)="8"> Па- першае , кожная лекцыя і кожны выступоўца ўяўлялі сабой прыклад чалавечай здольнасці да творчасці — неверагодна шырокай і разнастайнай .
(trg)="8"> Хьалхардар да , х1аране шоай кхайкаралца геттара тамашийна йола адамий креативность яха карматал гучаяккхар .
(trg)="9"> Ше йолчча беса -
(trg)="10"> - к1оргеи чулоацамеи .

(src)="9"> Па- другое , менавіта дзякуючы творчасці мы зусім не можам уявіць сабе , як будзе выглядаць наша будучыня .
(trg)="11"> Шоллаг1дар , укхаза вай дийцачох лаьца да , вай кхоане белгалза хилар .

(src)="10"> Аніякіх абрысаў .
(trg)="12"> Цо ше мишта гучайоаккхаргья вайна ца хар .

(src)="11"> Я цікаўлюся адукацыяй ; шчыра кажучы , я зразумеў , што адукацыя цікавая ўсім .
(trg)="13"> Со- се образованеца чам болаш ва - ма дарра дийцача , сох хьа мел кхетар цу образованеца цхьацца бувзам болаш хул- кх .

(src)="12"> Гэта даволі займальна : вось вы на вечарыне , і вы згадваеце пра тое , што займаецеся педагогікай .
(trg)="14"> Шоана нийслой цу тайпара нах ?
(trg)="15"> Сона ч1оаг1а сакъердам хул цунах -
(trg)="16"> - со нах в1ашаг1кхийттача нийсвелча , ц1аьхха са багара дош ийккхача са образованеца бувзам ба аьнна .

(src)="13"> Насамрэч педагогі не так часта бываюць на вечарынах , іх не запрашаюць .
(trg)="17"> Цхьаькха- м ала доаг1а укхаза , дика хьегача образоване болхлой атта нийса- м лац .
(trg)="18"> ( Белам ) Нийслац хьа ца бехандаь .

(src)="15"> Цікава яшчэ , што і назад не запрашаюць .
(trg)="19"> Цкъа вийхача , шозлаг1а кхы вехац .
(trg)="20"> Тамашийна деций ?

(src)="16"> Але ўсё ж такі на вечарыне , і хто- небудзь зацікавіўся вашай прафесіяй .
(trg)="21"> Вийхача а , цхьа мишта хоатт ца ховш

(src)="17"> Вы адказваеце , што вы педагог , і ў суразмоўца бялее на вачох .
(trg)="22"> " Мича болх беш ва хьо ? " аьнна хаьттача , 1а царга хьай арг1аг1а хье образоване болх беш ва аьнна жоп юхаделча , меллашха цар б1аргаш ц1ийх дузаш зелу- кх .
(trg)="23"> Хеталу хургда- кх царна ,

(src)="18"> " Божа , - думаеце вы , - адзіны выходны за ўвесь тыдзень , а тут патрэбна будзе выратоўваць ад інфаркту ! " ( Смех )
(trg)="24"> " Ва са Даьла- кх , сенна хаьттар аз укхунга из .
(trg)="25"> Сай таккхалча ваьг1авалара со , укхун зурмага ладувг1аш б1арчча ди д1аг1оргда ма дий х1анз ! "

(src)="20"> Гэтае пытанне глыбока кранае людзей , ці не так ? ..
(trg)="26"> Бакъдар аьлча , нагахь санна 1а царга хоаттий цар образовани -
(trg)="27"> - хьай Даьлага ба- кх хьа болх - - хаттанза валар со , укхун вас ца еш 1ийнавалара со аьнна хеталургда хьона .
(trg)="28"> Х1ана аьлча из сага дешар ц1ийца хоттаденна хул из , хилаций ?

(src)="21"> Яно накштал пытанняў пра веравызнанне , заробак і да таго падобных .
(trg)="30"> Сага ди , е алапи , е кхыдола лоарх1аме дола х1ама санна .

(src)="22"> Я вельмі цікаўлюся адукацыяй , як , мяркую , мы ўсе ; гэтая тэма такая блізкая нам збольшага таму , што менавіта адукацыя павінна стаць для нас дзвярыма ў тую будучыню , якую мы не здольныя ўявіць .
(trg)="31"> Из образовани ч1оаг1а гарга я сона , шоана а из ишта йолаш санна хет сона .
(trg)="32"> Х1анаб са из чам цу дешарца , цу хьехарца , даьра ба , из вай кхоаненца хоттаденна хилар бахьан долаш .

(src)="23"> Калі ўдумацца , то дзеці , што ў гэтым годзе пайшлі ў школу , пойдуць на пенсію ў 2065 годзе .
(trg)="33"> Х1анз вай д1а уйла йича , укх шера цхьоалаг1ча классе долхаш дола бераш 2065 шера пенсе г1оргда- кх .

(src)="24"> Нягледзячы на ўсё тое , што мы пачулі за гэтыя чатыры дні , ніхто не мае аніякага ўяўлення пра тое , якім будзе свет хаця б праз пяць год .
(trg)="34"> Вайна- м укх хьат1адоаг1аргдолча пхе шера а т1ехьа укх гергача дуненах фу хургда мича хов .
(trg)="35"> Малаг1ча суртех хургда хац .

(src)="25"> І , тым не менш , мы павінны даваць дзецям адпаведныя для будучыні веды .
(trg)="36"> Из деррига ишта белгалза дале а , воаш цу берашта доаг1ача беса хьехаш санна хеталу вайна .

(src)="26"> Тут жа нічагусенька нельга спрагназаваць .
(trg)="37"> Кхоане белгалза хилар тешаме да шоана .

(src)="27"> І па- трэцяе , мы ўсе , мяркую , пагадзіліся , што дзеці здольныя на абсалютна неверагодныя рэчы — яны здольныя ствараць новае .
(src)="28"> Учора мы бачылі Сірыну - ейныя здольнасці надзвычайныя .
(trg)="38"> Кхоалаг1дар да , вай массане барт цхьа болча санна хеталу сонна цу хьаькъехьа , вай берий кхолламгахьа геттара тамашийна карматал хилар - къаьстта кердалонца цар безам хилар .

(src)="29"> Яна - выключэнне з правілаў , але ў пэўным сэнсе яна звычайная - калі можна так сказаць , у маштабе ўсіх дзяцей свету .
(trg)="40"> Мел хоза х1ама дар из .
(trg)="41"> Из берашта юкъе белгала яле а , аз из хьакъоастаяц кхыдолча берех .
(trg)="42"> Х1ана аьлча , деррига бераш да цхьацца карматал йолаш .

(src)="30"> Мы бачым у ёй спалучэнне рэдкай самаадданасці з прыроджаным талентам .
(trg)="43"> Вайна гуш дар фуд - беро ший нач1ал белгалдаккхар , из гучадаккха г1ерташ цо къахьийгалга .
(trg)="44"> Гуча беса , из цун караг1даьннад .

(src)="31"> Я мяркую , што надзвычайныя таленты ёсць ва ўсіх дзяцей , а мы безадказна марнатравім іх .
(trg)="45"> Аз белгалдер фуд аьлча , вай мел долча берий боарамза нач1ал хилар .
(trg)="46"> Халахетар фуд , вай из ни1мат зехьа доадар , цхьаккха хьурмат ца деш .

(src)="32"> Я хацеў бы пагутарыць пра адукацыю і пра творчасць .
(trg)="47"> Д1ахо сона ала ловш дар ши х1ама да - образовании креативности .

(src)="33"> Мне падаецца , што творчасць зараз настолькі ж важная , наколькі важная пісьменнасць , і мы павінны надаць творчасці адпаведны статус .
(trg)="48"> Аз белгалдоаккх , таханарча дийнахьа креативность дийша хилар лоарх1аш санна ларх1а езалга .
(trg)="49"> Т1аккха цунна боаг1аш бола лоарх1ами терками д1абала беза .

(src)="34"> ( Воплескі ) Дзякуй .
(trg)="50"> ( оваци ) .
(trg)="51"> Баркал шоана .

(src)="35"> Вось і ўсё , дарэчы .
(trg)="52"> Сона хетар ер да- кх .

(src)="36"> Дзякуй за ўвагу .
(trg)="53"> Баркал .

(src)="37"> ( Смех ) .
(src)="38"> Так , засталося яшчэ 15 хвілін .
(trg)="54"> ( белам ) Дика да , са 15 минот чакхьяьлар .

(src)="39"> Ну , я нарадзіўся ... не .
(trg)="55"> Х1анз аз шоана дувцаргда се ваь ди ...
(trg)="56"> Дувца дезаций ?

(src)="40"> ( Смех )
(trg)="57"> ( Белам )

(src)="41"> Я вельмі люблю распавядаць адну гісторыю .
(trg)="58"> Дукха ха йоаццаш цхьа хьехаме дувцар хезад сона - каст- каста дувц аз из

(src)="42"> Шасцігадовая дзяўчынка сядзела за апошняй партай на ўроку малявання і нешта малявала .
(trg)="59"> - сурташ дехкача уроках хиннад из .

(src)="43"> Увогуле дзяўчынка звычайна не звяртала ўвагі на ўроке , але тады яна працавала з вялікім захапленнем .
(trg)="60"> Цхьа ялх шу даьнна йи1иг яьг1ай сурташ дехкаш т1ехьашкарча парта т1а , хьехархочо дувцачун дукха теркам ца беш .

(src)="44"> Настаўніцы гэта спадабалася , яна падышла да дзяўчынкі і спытала :
(trg)="61"> Цо леладечох шекьяьннача хьехархочо меллашха д1ат1аяха хаьттад йи1игага :

(src)="45"> " Што ты малюеш ? "
(trg)="62"> " Ай , ва сен сурт дулаш йоалл хьо ? " .

(src)="46"> Дзяўчынка адказала :
(src)="47"> " Я малюю Бога " .
(trg)="63"> " Даьла сурт дулаш йоалл- кх " , аьнна юхаденнад йи1иго жоп .

(src)="48"> Настаўніца сказала :
(src)="49"> " Ніхто не ведае , як выглядае Бог . "
(trg)="64"> " Ай , сага б1арга мича вайнав Даьла ! " - ийккхад хьехархочунга .

(src)="50"> Дзяўчынка адказала :
(trg)="65"> Йи1иго цигга аьннад :

(src)="51"> " Зараз даведаюцца . "
(trg)="66"> " Даьра , укх цхьан минота б1арга- м гургва шоана ! "

(src)="52"> ( Смех )
(trg)="67"> ( Белам ) .

(src)="53"> Калі мы жылі ў Англіі і майму сыну было чатыры гады ... шчыра кажучы , мы шмат дзе жылі , калі яму было чатыры гады .
(src)="54"> ( Смех )
(trg)="68"> Са к1аьнка Ингалсий мехка диъ шу даьннача хана - вешта из- м массанахьа диъ шу даьнна вар ( белам ) .

(src)="55"> Калі быць дакладным , у тым годзе , дзе б ён ні быў , яму заўжды было чатыры гады .
(trg)="69"> Цу шера тхо миччахьа мара ца дахарах , диъ шу даьнна вар из - из ала г1ертар со .

(src)="56"> Дык вось , ён граў у каляднай пастаноўцы .
(trg)="70"> " Рождество " яха пьеса чу дакъа лоацаш хилар из .

(src)="57"> Вы помятаеце сюжэт ?
(trg)="71"> Дагадоаг1а хургда шоана из ?

(src)="58"> Гэта ж быў блакбастар !
(trg)="72"> Х1анз- м ч1оаг1а д1аьха дувцар хиннад цох .

(src)="59"> Мэл Гібсан зняў працяг , вы напэўна бачылі :
(src)="61"> Джэймс атрымаў ролю Іосіфа , чаму мы былі вельмі радыя .
(trg)="73"> Мел Гибсона геттара 1од1аьхдаьд из , кино а даьккха " Рождество- 2 " яхаш .

(src)="62"> Натуральна , мы лічылі гэтую адной з галоўных роляў .
(src)="63"> Па ўсёй хаце сноўдаліся прадстаўнікі пастаноўкі ў цішотках
(trg)="76"> Из эггара лоарх1аме дакъа да аьнна хеташ тхоаш доландаь , футболкаш т1а сурт дилийтадар оаха ,

(src)="64"> " Джэймс Робінсан на ролю Іосіфа ! " ( Смех )
(trg)="77"> " Джеймс Робинсон - Юсуф " аьнна ( белам ) .

(src)="65"> Роля без словаў , але вы памятаеце частку , дзе з' яўляюцца тры вешчуны .
(trg)="78"> Цу пьеса чу в1алла йистхила везаш вацар из , бакъда , шоана- м дагайоаг1а хургья из меттиг , кхо ц1ув хьачувоалача хана .

(src)="66"> Яны прыходзяць з дарамі , прыносяць золата , ладан і міру .
(trg)="79"> Чуболабелар уж совг1аташ дахьаш : дошои , ладани , мирраи .

(src)="67"> Рэальны выпадак .
(trg)="80"> Бокъонца хинна х1ама да шоана из .

(src)="68"> Мы сядзелі ў актавай зале , і , як здалося , вешчуны папросту пераблыталі парадак дароў ; прынамсі , пасля пастаноўкі мы спыталі ў аднаго з хлопчыкаў , ці ўсё прайшло добра , і яго вельмі здзівіла пытанне .
(trg)="81"> Цига 1охайна ваг1ача хана сона эггара хьалха хьачуена хинна уйла ер : арг1а хувцаенна хургья- кх цар .
(trg)="82"> Бакъда т1ехьаг1а аз цхьан к1аьнкага " Раьза дий шо ? " аьнна хаьттача ,
(trg)="83"> " Да даьр- кх " аьнна , юха жоп делар цо , к1езиг- дукха цецваьнна аз из шийга хаттарах .

(src)="70"> Дык вось , уваходзяць тры хлапчукі , кожнаму па чатыры гады , з ручнікамі на галовах , ставяць на падлогу скрынкі , першы кажа :
(trg)="84"> Лоацца аьлча , тувлабенна хиннабар уж .
(trg)="85"> Мичча беса дале а , цу пьеса чу кхоккхе диъ шу даьнна к1аьнк хьачуваьлар кертах гаташ а хьоарчадаь .
(trg)="86"> Т1аккха шоай к1опилгаш 1оовттаяь , хьалхарча к1аьнко аьлар :

(src)="72"> " Я прынёс табе мірры " , а трэці кажа :
(trg)="87"> " Аз дошув денад хьона " .
(trg)="88"> Д1ахо .
(trg)="89"> Шоллаг1ча к1аьнко аьлар :

(src)="73"> " Дзяцька Ладан даслаў гэта " .
(trg)="90"> " Аз ер миск денад хьона " .
(trg)="91"> Т1еххьарчо т1атехар :
(trg)="92"> " Ай , тоъаргдеций хьона ? " ( Белам )

(src)="75"> У абедзвюх гісторыях ёсць нешта агульнае — дзеці ўмеюць рызыкаваць ; нават калі яны не ўпэўненыя ў нечым , яны ўсё роўна спрабуюць , не баючыся памыліцца .
(trg)="93"> Деррига бераш цхьатарра да- кх , шоашта хетар д1аоалаш .
(trg)="94"> Цу кегийчар шоаш бицбелча дукха г1айг1а яц .
(trg)="95"> Иштта деций из ?

(src)="76"> Ці не так ?
(trg)="96"> Шоаш г1алат дар кхераш бац- кх уж .

(src)="77"> Я , вядома , не сцвярджаю , што ствараць і памыляцца — адно і тое ж , аднак нам вядома , што той , хто не гатовы памыляцца , няздольны ствараць нешта самабытнае .
(trg)="97"> Со- м ала валлац г1алат дари креативни хилари ца1 да .
(trg)="98"> Вайна хаьдда ховш дар фуд - хьо г1алат де кийча ца хуле , башха уйла йоаг1аргьяц хьа керта чу .

(src)="78"> Трэба ўмець памыляцца ; але калі дзеці вырастаюць , большасць губляе гэтую здольнасць , ім становіцца жахліва рабіць памылкі .
(trg)="99"> Г1алат дар кхера везац .
(trg)="100"> Кхийна даьлча , бераша доаду из лоарх1аме куц .
(trg)="101"> Кхераш хул уж г1алат де .

(src)="79"> Таксама ж працуюць нашы кампаніі — памылкі не даруюцца .
(trg)="102"> Иштта компанешта кулгалду вай , харцдалар кхераш .

(src)="80"> Дый нашыя дзяржаўныя сістэмы адукацыі пабудаваны на недапушчальнасці памылак .
(trg)="103"> Кхард- кх вай цу г1алатех . Цул совг1а , вай халкъан образовательни системе г1алатал ч1оаг1аг1а ца могадаь х1ама дац .

(src)="81"> У выніку мы адвучваем людзей ад здольнасці да творчасці .
(trg)="104"> Т1аккха фу хул цунах , - даьра хул адамий кертера креативность яха карматал вай образовательни системе дакъа лоацаш цахилар .

(src)="82"> Аднойчы Пікаса сказаў , што ўсе дзеці нараджаюцца мастакамі ; праблема ў тым , каб застацца мастаком , у працэсе сталення .
(trg)="105"> Цкъа Пикассос аьннад , массадола бер суртанчаш долаш кхолл .
(trg)="106"> Бален дерзашдар фуд - уж ишта д1ахо хьал ца кхебер .
(trg)="107"> Цу креативностах пайда эца йиш йолашшехьа , вай из в1алла теркал ца еш ют берашта хьехача хана .

(src)="85"> Чаму так адбываецца ?
(trg)="108"> Ай , х1анад из ишта ?

(src)="86"> Да таго , як мы пераехалі ў Лас- Анджалес недзе пяць год таму , я жыў у Стрэтфардзе на Эйване ў Брытаніі , і , як вы можаце сабе ўявіць , па пераездзе мы адразу адчулі сябе як дома .
(trg)="109"> Т1еххьарча пхе шерагара д1а мел ийккхача хана Стратфорде ваьхав со .
(trg)="110"> Стратфорд- он- Эйвон яхача шахьарара даьнна Лос- Анджелесе даха д1адахар тхо .
(trg)="111"> Оашош кхетаду ма хургдий оаш из мел лоадам боаца кхeлхар да - цхьан г1айрет1ара ваьнна кхыча г1айрет1а кхачара .

(src)="87"> ( Смех ) Дакладней , мы жылі ў мястэчку з назовам Снітэрфілд , побач са Стрэтфардам .
(trg)="112"> ( Белам )
(trg)="113"> Тхо даьха г1ала Сниттерфилд яхаш яр ,
(trg)="114"> Стратфорда гаьна доаццаш - Шейкспира да ваь моттиг я из .

(src)="88"> Там нарадзіўся бацька Шэкспіра .
(src)="89"> Здзівіліся ?
(trg)="115"> Х1анз аз цхьа х1ама хаьттача цецдаргдар- кх шо .

(src)="90"> Я здзівіўся .
(trg)="116"> Со- м ваьннавар .

(src)="91"> Вы ж ніколі не думалі пра тое , што ў Шэкспіра быў бацька , праўда ?
(trg)="117"> Ц1аккха уйла ена хиннайий шоана - Шекспира да хиннавий- хьог1 , аьнна ?
(trg)="118"> Енаеций ?

(src)="92"> Бо вы ніколі не думалі пра тое , што Шэкспір некалі быў дзіцёнкам , так ?
(trg)="119"> Х1ана енаяц хой шоана ?
(trg)="120"> Х1ана аьлча из Шекспир в1алла бер хиннадий- хьог1 , аьнна вай уйла ца ярах .

(src)="93"> Сямігадовы Шэкспір ?
(src)="94"> Мне ніколі такое не прыходзіла на розум .
(trg)="121"> Е из ворх1 шу даьнна хиннавий- хьог1 аьнна .

(src)="95"> Яму ж было некалі сем гадоў !
(trg)="123"> Ишколе иха хургва- кх из , е берашца цхьана классе ваьг1а хургва , хургвеций ?

(src)="96"> Нехта навучай яго ангельскай мове !
(src)="97"> От некаму давялося !
(trg)="124"> Ма садиа хургда цо хьехархой ( белам ) .

(src)="98"> ( Смех ) " Дрэнна працаваў на ўроку " .
(src)="99"> Бацька прымушаў яго своечасова класціся спаць ,
(trg)="125"> " Кхы ч1оаг1а къахьега деза 1а " яхаш , да а хинна хургва .

(src)="100"> Шэкспіра !
(src)="101"> " Ну- ка хуценька ў ложак ! " — казаў ён Вільяму Шэкспіру .
(trg)="126"> Е дас 1овижа ахийта хургва , т1ехьа т1атохаш , " Волле , 1овижа !

(src)="102"> " Пакладзі аловак і перастань так размаўляць .
(src)="103"> Цябе ніхто не разумее ! "
(src)="104"> ( Смех )
(trg)="127"> Из къоалам а 1обила , из зурма а юхаоза , наьха са ца дуаш " ( Белам ) .

(src)="105"> Такім чынам , мы пераехалі са Стрэтфарду ў Лас- Анджалес , і я трошкі хачу распавесці пра пярэбары .
(trg)="128"> Мичча тайпара дале а , Стратфордера даьнна Лос- Анжелесе кхаьчар тхо .
(trg)="129"> Т1аккха цу хьаькъехьа цхьа х1ама да са дувца безам болаш .

(src)="106"> Мой сын не хацеў ехаць з намі .
(trg)="130"> Са во1 дукха раьза вацар цу г1улакха .

(src)="107"> У мяне двое дзяцей .
(trg)="131"> Ши бер да са .

(src)="108"> Сыну зараз 21 , дачцэ - 16 .
(trg)="132"> Ви1ий х1анз 21 шу даьннад .
(trg)="133"> Йи1ига 16 даьннад .

(src)="109"> Ён не хацеў ехаць у Лас- Анджалес .
(src)="110"> Ему падабалася задума , але ў Англіі ў яго была дзяўчына .
(src)="111"> Каханне ўсяго ягонага жыцця , Сара , ён ведаў яе адзін месяц .
(trg)="134"> Д1адолхаш дика хете а , х1ета а цхьан х1аман раьза вацар- кх из , х1ана аьлча неш яр цун цигача .

(src)="112"> Нагадаю , што яны адзначылі сваю чацвёртую гадавіну , бо месяц - гэта нямала , калі табе 16 год .
(trg)="136"> Шоайла байза цхьа бутт мара ба а бацар .
(trg)="137"> 16 шу даьна бар уж .
(trg)="138"> Шоашта ма хой шоана , " Ялхайта шу , ялхайта шу ... " безама мел т1ера да .

(src)="113"> Усю дарогу ён вельмі перажываў , казаў , што больш ніколі не адшукае сабе такую дзяўчыну , як Сара .
(trg)="139"> Фекема т1а даг1ача хана аьлар к1аьнко :
(trg)="140"> " Из Сара санна йо1 кхы корайоаг1аргьяц сона " .