# amh/BxmR4RDROuLr.xml.gz
# my/BxmR4RDROuLr.xml.gz
(src)="1"> የሚያደርጉት ነገር አሁን እየገደሎት ነው ከመኪና ወይም ከበየነ- መረብ በላይ ወይም ሁሌ ከምናወሳቸው ከተንቀሳቃሽ መሳሪያዎቻችንም በላይ በየቀኑ የሚጠቀሙበት ቴክኖሎጂ የይሄ ነው ፤ መቀመጫዎ ! አሁን በቀን ለ9 . 3 ሰዓታት ሰዎች በቀመጥ ያሳልፋሉ ለእንቅልፍ ከምንሰጠው 7 . 7 ሰዓታት ባላይ ነው መቀመጥ በሚያስገርም መልኩ የተለመደ ነው ምንያህል እያዘወተርነው እንደሆነ አልተገነዘብነውም ሰው ሁላ ስለሚያደርገው ትክክል አለመሆኑ አይመጣልንም በዚህ የተነሳ መቀመጥ ምን እየመሰለ መጣ የዘመኑ ሲጋራ ሱስ በእርግጥ ጤናን ይጎዳል ከወገብ ህመም በተለየ መልኩ የጡት ካንሰር ወይም ኮሎን ካንሰር እንቅስቃሴ ከባለማድረጋችን ጋር ቀጥተኛ ተዛማጅነት አላቸው ሁለቱም አስር በመቶ ያህል ለልብ ህመም ስድሰት በመቶ ለሁለተኛው ዓይነት ስኳር ብሽታ ሰባት በመቶ አባቴን በዚህ ነው ያጣሁት አሁን እነዚህ ቁጥሮች እያንዳንዳችንን ሊያሳምን ይገባል መቀመጫችንን ዘና ማድረግ ይኖርብናል ግን እንደ እኔ ከሆናችሁ ፤ አይሳካም እንድንቀሳቀስ የረዳኝ ማህበረሰባዊ ግንኙነቴ ነው አንድ ሰው ለስብሰባ ጋበዘኝ ግን ተሳትፎዬን ማረጋገጥ አልቻለም በቋሚ የአዳራሽ ስብሰባ ውስጥ ፤ እና ምን አለ ‹ ውሾቼን ነገ ስለማዝናና ፤ የዛኔ ብንገናኝስ ? › ለማድረግ ትንሽ ግራ ያጋባ ነበር የመጀመሪያው ስብሰባ ትዝ ይለኝ ነበር የመጀመሪያውን ጥያቄ ማንሳት ያለብኝ እኔ ነበርኩ ምክንያቱም ልማረር እንደምችል አቃለሁ በውይይቱ ጊዜ እናም ይሄን ሀሳብ በመውሰድ የራሴ ለማድረግ ችያለሁ ስለዚህ ቡና እየተጠጣ ከመሰብሰብ ወይም በመብራት ቦግ ያለ የስብሰባ አዳራሽ ውስጥ ከመሆን ሰዎች እግረመንገዳቸውን እንዲሰበሰቡ እመክራለሁ በሳምንት ከ30 እስከ 50 ኪ . ሜ በመጓዝ ህይወቴን ቀይሮታል ከዚህ በፊት የነበረው እንዲ አርጌ ነበር የማስበው ጤናዎን መጠበቅ ይችላሉ ወይም ግዴታዎን መጠበቅ ይችላሉ እናም አንዱን ስንመርጥ ሁሌም አንዱን እንተወው ነበር ከመቶዎች የእግረመንገድ ስብሰባ በኋላ የተወሰኑ ነገሮች ተማርኩኝ መጀመሪያ የሆነ ደስሚል ነገር አለ ከተለምዶ ሁኔታ መውጣትን በተመለከተ ወደ ያልተለመደ አስተሳሰብ ይመራል ተፈጥሮም ቢሆን ልምምድ ፤ መስራቱ አይቀርም ሁለተኛውና አወያዩ ጉዳይ እያንዳንዳችን ስለምናረገው ነው በተቃራኒው ችግሮችን እንይዛለን እንደዛም ባይሆኑ እንኳን ችግር የምንቀርፍ ከሆነ እና ዓለምን በተለየ መልኩ ለመመልከት በአስተዳደር ወይንም ቢዝነስ ውስጥም ወይም የአካባቢ ጉዳዮችና ስራ ፈጠራ ምንአልባት እነዚህን ችግሮች ለማስተካከል እናስብ ይሆናል ሁለቱንም ማረጋገጥ ትክክል እንደሆነ ምክንያቱም ይሄ የሆነው ንግግርን እናንቀሳቅስ ሀሳብ በሚለው ነበር ነገሮች መፈፀም ፣ ዘላቂና አዋጭ እንዲሆኑ አስቻለ እናም ይህን ንግግር ስለመቀመጫ በማውጋት ጀመርኩኝ ለማጠናቀቅ ያህል ንግግሮን ያንቀሳቅሱ ንፁህ አየር እንዴት አዲስ ሀሳብ እንደሚያመጣ በማወቅ ይደነቃሉ በቀንተቀን አሰራሮ ላይ ወደ ህይወትዎ አይተውት በማያቁ መልኩ አዳዲስ ሀሳቦችን ይጋብዛሉ አመሰግናለሁ !
(trg)="1"> သင်အခုလောလောဆယ်မှာ ဒီအချိန်မှာကို ၊ လုပ်နေတဲ့အရာက သင့်ကို စိတ်ပင်ပန်းစေနေတာပါ ။ ကားတွေ ဒါမှမဟုတ် အင်တာနက်ဆိုတာတွေထက် ကျွန်မတို့ တရစပ် ပြောဆိုနေတဲ့ မိုဘိုင်းကိရိယာကလေးက တောင်မှပဲပေါ့ ။ သင်နေ့စဉ်လိုလို အများဆုံး အသုံးပြုနေတဲ့ နည်းပညာက ဒါပဲလေ ၊ သွားစမ်းပါ ။ အခုခေတ်မှာ လူတွေဟာ တစ်နေ့ကို ၉ . ၃ နာရီလောက် ထိုင်နေတတ်ကြတယ် ။ ဆိုလိုတာက ကျွန်မတို့အိပ်စက်နေတဲ့ အချိန် ၇ . ၇ နာရီထက်ကို ပိုများနေတာပေါ့ ။ ထိုင်နေခြင်းဆိုတာက အရမ်းကို မယုံနိုင်အောင်ကို ကျယ်ပြန့်နေတာမျိုးပါ ၊ ကျွန်မတို့တွေဟာ ဘယ်လောက်တောင်များ ထိုင်နေမိကြသလဲ ဆိုတာကိုတောင် မေးခွန်း မထုတ်မိကြဘူးလေ ။ နောက်ပြီး ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လူတိုင်း ဒါကိုလုပ်နေမိကြတာကိုး ။ ကျွန်မတို့အတွက် အဆင်မပြေဘူးလို့ ဆိုတာမျိုးတောင် မဖြစ်မိပါဘူး ။ ဒီလိုနဲ့ ထိုင်နေခြင်းဟာ ကျွန်မတို့ မျိုးဆက်ရဲ့ ။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း ဖြစ်နေတော့တာပေါ့ ။ တကယ်တမ်းမှာတော့ ဒါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်တွေကတော ့ရှိနေပါတယ် ။ ခါးအပြင် ထိတ်လန့်စရာကောင်းတာတွေပေါ့ ။ ရင်သားကင်ဆာနဲ့ အူမကြီးကင်ဆာတို့လိုမျိုး ရောဂါတွေဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား ကင်းမဲ့ခြင်းတွေနဲ့ တိုက်ရိုက် ဆက်နွှဲယ်နေပါတယ် ။ တကယ်တော့ ဒီရောဂါနှစ်ခုလုံးအတွက် ( ၁၀ ) ရာခိုင်နှုန်း ၊ နှလုံးရောဂါနဲ့က ( ၆ ) ရာခိုင်နှုန်း ၊ ပြီးတော့ ကျွန်မ အဖေက ဒီရောဂါနဲ့ ဆုံးသွားခဲ့ရတဲ့ ဆီးချိုရောဂါ ပုံစံ ( ၂ ) နဲ့က ( ၇ ) ရာခိုင်နှုန်းပါ ။ ကဲဒီတော့ ဒီစာရင်းဇယားတွေက ကျွန်မတို့အားလုံးကို ထိုင်နေရာကပိုပြီး တင်ပါးကြွသွားစေဖို့အတွက် တွန်းပေးကောင်းပါရဲ့ ။ ဒါပေမဲ့ သင်တို့ဟာ ကျွန်မလိုမျိုးဆိုရင်တော့ ဒါက ဖြစ်မှာ မဟုတ်ပါဘူး ။ ကျွန်မကို လှုပ်ရှားမှုဖြစ်စေခဲ့တာကတော့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်တုံ့လှယ်မှု တစ်ခုမှာပေါ့ ။ တစ်ယောက်ယောက်က ကျွန်မကို အစည်းအဝေးတစ်ခု ဖိတ်ကြားလိုက်ပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ ပုံမှန် အစည်းအဝေးခန်းမထဲက အစည်းအဝေးတစ်ခုလိုမျိုးမှာ ဆိုရင်တော့ ကျွန်မအနေနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ဖို့ မစွမ်းသာတော့ ကျွန်မပြောလိုက်မိတာက
(trg)="2"> " မနက်ဖြန် ကျွန်မခွေးတွေကို လမ်းလျှောက်ထွက်ပေးစရာရှိတယ် ၊ " အဲဒီကို လာနိူင်မလား " လို့ပေါ့ ။ ဒီလိုလုပ်ဖို့ဆိုတာ ကြောင်တောင်တောင် နိူင်ပုံတော့ရတာပေါ့ ။ ပြီးတော့ တကယ်ဆိုရင် အဲဒီ ပထမတွေ့ဆုံမှုမှာ ကျွန်မစဉ်းစားမိတာလေး အမှတ်ရမိသေးတယ် ၊
(trg)="3"> " နောက်ထပ် မေးခွန်း တစ်ခုကို မေးမယ့်သူ ငါဖြစ်ဖို့လိုတာပေါ့ " လို့လေ ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီအာလာပသလ္လာပ ပြောဆိုနေစဉ်အတွင်းမှာ ကျွန်မ ဟောဟဲလိုက်တော့မယ်ဆိုတာ သိနေတာကိုး ။ ပြီးတော့ ရှိသေးတာက ဒီစိတ်ကူးကိုယူပြီး ကျွန်မကိုယ်ပိုင် လုပ်ပစ်လိုက်တယ်လေ ။ ဒီလိုနဲ့ ကော်ဖီသောက်ရင်း တွေ့ဆုံမှုတွေ ဒါမှမဟုတ် မီးရောင်ထိန်လင်းနေတဲ့ အစည်းအဝေးတွေကို တက်မယ့်အစား လူတွေကို လမ်းလျှောက်ရင်း တွေ့ဆုံမှုတွေကို တစ်ပတ်ကို မိုင်( ၂၀) ကနေ ( ၃၀) လောက်ထိ ဆက်လုပ်ဖို့ ဖိတ်ကြားတော့တာပေါ့ ။ ဒါက ကျွန်မဘဝကို ပြောင်းလဲလိုက်ပါပြီ ။ ဒါပေမယ့် အဲဒါမတိုင်ခင်က တကယ်တမ်းဖြစ်ခဲ့တာက ကျွန်မစဉ်းစားခဲ့ဖူးသလိုပဲပေါ့ ၊ သင့်ကျန်းမာရေးကို သင်ဂရုစိုက်နိုင်ပါတယ် ၊ ဒါမှမဟုတ် သင့်ရဲ့ တာဝန် ဝတ္တရားတွေကို သင်ဂရုစိုက်နိူင်ပါတယ် ဆိုတာရယ် နောက်ပြီးတော့ တစ်ခုခု ရဖို့အတွက် နောက်တစ်ခု ကုန်ကျခံရတာ ရှိရမယ် ဆိုတာပေါ့ ။ ဒီလိုနဲ့ပဲ ဒီလမ်းလျှောက်တွေ့ဆုံမှုတွေ ရာနဲ့ချီပြီးနောက်မှာတော့ အကြောင်းအရပ် အနည်းငယ်ကို သင်ယူမိလိုက်ပါပြီ ။ ပထမဆုံးကတော့ ပိတ်လှောင်နေ အခန်းထဲက ဖောက်ထွက်လာတာက တွေခေါ်စဉ်းစားခြင်းကို ဦးတည်နေတဲ့ အခန်းရဲ့ပြင်ပ တွေးခေါ်မှုကြီးပါပဲ ။ ပကတိ သဘာဝလား ၊ လေ့ကျင့်မှုကြောင့်လား မသိပေမဲ့ ၊ ဒီအံ့ဩစရာကောင်းတဲ့အရာ ရှိနေတယ်ဆိုတာပါ ။ တကယ်ကို လက်တွေ့မှာကို အလုပ်ဖြစ်ပါတယ် ။ နောက် ဒုတိယတစ်ခု ဒါကပိုပြီးလေးနက်တဲ့ သဘောဆောင်တယ်ဆိုတာ သေချာသလောက်ရှိပါတယ် ၊ ဒါကတော့ သူတို့သဘောအတိုင်း တကယ်မဟုတ်ပဲ ဆန့်ကျင်နေတဲ့ အခက်အခဲတွေကို ကျွန်မတို့တွေ ဘယ်လောက် ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်သလဲဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ ။ ပြီးတော့ ကျွန်မတို့ဟာ ဒီပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းတော့မယ်ဆိုရင် ၊ ကမ္ဘာကြီးကို တကယ့်ကို ကွဲပြားစွာ ကြည့်တော့မယ်ဆိုရင် အုပ်ချုပ်ရေးလား ၊ စီပွားရေးလား ၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေလား ၊ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးခြင်းလား ၊ ဒါမှမဟုတ် ဘယ်အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့ ၊ ကျွန်မတို့တွေဟာ နှစ်ခုစလုံး မှန်တယ်လို့ ခံယူပြီးတော့ ဒီပြဿနာတွေကို ဘယ်လိုများ ပုံစံတစ်တမျိုး ပြောင်းပြီး ဖြေရှင်းကြမယ်ဆိုတာကို စဉ်းစားကောင်းစဉ်းစားမိပါလိမ့်မလားပဲ ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အကြောင်းရပ်တွေဟာ လက်တွေ့လုပ်ကိုင်လာနိူင်တယ် ၊ ခံနိူင်ရည်ရှိလာတယ် ၊ ပြီးတော့ အလားအလာရှိလာတယ်ဆိုတာဟာ ဒီ လမ်းလျှောက်- ဆွေးနွေးခြင်းဆိုတဲ့ စိတ်ကူးမှုနဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တာပါ ။ ကဲ ဒီတော့ ဒီဆွေးနွေးပွဲတွေ အသုံးမကျတဲ့ အကြောင်းကနေ စတင်ခဲ့ပါတယ် ၊ ဒါကြောင့် ကျွန်မ အပိတ်စကားလေးနဲ့ နိဂုံးချုပ်ပါ့မယ် ။ ဒါကတော့ " လျှောက်လိုက် ၊ ပြောလိုက် "
(src)="2"> ( ጭብጨባ )
(trg)="4"> " လျှောက်လိုက် ၊ ပြောလိုက် " ပေါ့ ။ လတ်ဆတ်တဲ့လေထုက လန်းဆန်းတဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်ခြင်းကို ဘယ်လို စေ့ဆော်ပေးတယ်ဆိုတာကို သင်တို့အံ့ဩမိကြမှာပါ ။ ပြီးတော့ သင်တို့လုပ်ဆောင်တဲ့ နည်းလမ်းဟာ သင်တို့ဘဝထဲကို လုံးဝအသစ်စက်စက် စိတ်ကူးတစ်စုံကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလာလိမ့်မယ်ဆိုတာပါ ။ ငျေးဇူးတင်ပါတယ် ။ ( လက်ခုပ်သံများ )
# amh/HbPIeKfdJtA7.xml.gz
# my/HbPIeKfdJtA7.xml.gz
(src)="1"> ዲዛይነር እና አስተማሪ ነኝ በአንዴ ብዙ አከናውናለው እና ተማሪዎቼንም እገፋፋለሁ ጥልቅ የፈጠራና በአንዴ ብዙ የማረግ የዲዛይን ሂደት ውስጥ በአንዴ ብዙ ነገር መስራት ግን ምን ያህል ያዋጣል ? ለአሁኑ ተራ በተራ ስለማስኬድ እናውራ ለምሳሌ ይሄን ተመልከቱ በአንዴ ብዙ ላርግ ስል የፈጠርኩት ነው ( ሳቅ ) ስልክ ይዤ ሳበስል እና የፅሁፍ መልክት ሳዘጋጅ ፎቶዎች ስሰቅል ስለዚ ባርቢኪው አንድ ሰው ስለ ድርጊተ ብዙ ሰዎች ታሪክ ነበረው እነዚ ሁለት ከመቶ የሚሆኑት በአንዴ ብዙ መስራትን መቆጣጠር ይችላሉ እኛስ ግን ? እውነታችንስ ? መቼ ነው ከልብ ያጣጣማችሁት ? የጓደኛችሁን ድምጽ ብቻ ? እኔ የምሰራው ፕሮጀክት ይሄ ነው ተከታታይ የፊትለፊት ሽፋን ነው ከልክ ያለፈውን ለማክሸፍ ( ሳቅ ) ( ጭብጨባ ) ከልክ ያለፈውን ተንቀሳቃሽ ስልካችንን ለማክሸፍ ወደ መሠረታዊ ጥቅሙ ለመመለስ ሌላ ምሳሌ ፤ ቬኒስ ሄዳቹ ታቃላችሁ ? በነዚ ትናንሽ መንገዶች ስንጠፋ እንዴት ደስ ይላል በደሴቱ ላይ የሚገኙት በአንዴ ብዙ እናርግ የምንለው ነገር ግን የተለየ ያረገዋል እልፍ አእላፍ መረጃዎች መፈጠርን ጨምሮ እንደዚ ቢሆንስ አሳደን የማግኘት ስሜታችንን መልሰን መጎናፀፍ ተራ በተራ እንስራ ስል ትንሽ ግራ ሊመስል ይችላል በተለይ ብዙ አማራጮች ሲኖሩን ግን አንድ አማራጭ ላይ ልውሰዳቹ አንድ ስራ ላይ ብቻ ማተኮር ምንአልባትም የድረ ገጽ መረጃን በሙሉ መቀነስ በአሁኑ ሰዓት ሁሉም አንድ ወጥ ምርት ማምረት ይችላል ለምን አይሆንም ? ትኩረት ሊሰጡት የሚችሉትን ቦታ ይፈልጉ በዚህ አማራጭ በበዛበት ዓለም አመሰግናለሁ !
(src)="2"> ( ጭብጨባ )
(trg)="1"> ကျွန်တော်က ဒီဇိုင်းနာနဲ့ ကျောင်းဆရာတစ်ယောက်ပါ ။ ကျွန်တော်က ပြိုင်တူလုပ်ဆောင်တဲ့ သူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး ကျောင်းသားတွေကို အရမ်းဆန်းသစ်တဲ့ မျိုးစုံလုပ်ဆောင်တဲ့ ဒီဇိုင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို တစ်ဟုန် ထိုးဖောက်ဖို့ တွန်းအားပေးပါတယ် ။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်း မျိုးစုံလုပ်ဆောင်ခြင်းက ဘယ်လောက်များခရီးရောက်လို့လဲဗျာ ။ တစ်မျိုးတည်းလုပ်ဆောင်ခြင်းရဲ့ ရွေးချယ်စရာကို ခဏလောက်စဉ်းစားကြည့်ရအောင်ဗျာ ။ နနူနာတစ်ခု၊ နှစ်ခုလောက်ပေါ့ ။ ဒါကိုကြည့်လိုက်ပါဦး ။ ဒါက ကျွန်တော့ရဲ့ပြိုင်တူလုပ်ဆောင်တဲ့မှုရဲ့ အကျိုးဆက်ပေါ့ဗျာ ။ ( ရယ်သံများ ) ဒီတော့ ချက်ပြုတ်ဖို့လုံးပမ်းရင်း ၊ ဖုန်းလည်းဖြေရင်း ၊ SMS လည်းရေးရင်းပေါ့ဗျာ ။ နောက်ပြီး ဒီထူးကဲတဲ့ အသားကင်အကြောင်း ဓာတ်ပုံတွေကိုလည်း တင်နေရင်းဖြစ်ချင်ဖြစ်မှာပေါ့ ။ ဒီလိုနဲ့ တစ်ယောက်က ထိပ်တန်းလုပ်ဆောင်သူတွေရဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ကျွန်တော်တို့ကိုပြောပြတယ် ။ ဒီတော့ ဒါ မျိုးစုံလုပ်ဆောင်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းချုပ်နိူင်စွမ်းရှိတဲ့လူတွေရဲ့ ၂ရာခိုင်နှုန်းပေါ့ ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့တွေကျတော့ရော ၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒိဋ္ဌဖြစ်တည်မှုကျတော့ရော ။ ခင်ဗျားသူငယ်ချင်းရဲ့အသံကိုပဲ ခင်ဗျား တကယ်ကိုနှစ်ခြိုက်မိတဲ့ နောက်ဆုံးအကြိမ်က ဘယ်တုန်းကလဲ ။ ဒီတော့ ဒါက ကျွန်တော်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ ပရောဂျက်တစ်ခုပါ ။ ပြီးတော့ ဒီရှေ့အဖုံးအစဉ်တန်းကတော့ ကွန်တော်တို့ရဲ့ မဟာ့မဟာကြီးကို အဆင့်လျှော့ချဖို့ပါ ။ ( ရယ်သံများ ) ( လက်ခုပ်သံများ ) ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မဟာ့မဟာ မိုဘိုင်းဖုန်းတွေကို သူတို့ရဲ့ အသုံးဝင်မှု အနှစ်ချုပ်ထိ အဆင့်လျှော့ချပစ်ဖို့ပါ ။ နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခုဗျာ ။ ခင်ဗျားတို့ ဗင်းနစ်ကိုရောက်ဖူးလား ။ ကျွန်းပေါ်က ဒီလမ်းသေးသေးလေးတွေထဲ ကိုယ့်ကိုကိုယ်နှစ်မြှပ်လိုက်ရတာ ဘယ်လောက်များ သာယာလိုက်သလဲဗျာ ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ပြိုင်တူလုပ်ဆောင် တဲ့ဖြစ်ရပ်ကတော့ဗျာ တစ်ခြားစီပါ ။ ပြီးတော့ သတင်းအချက်အလက် သောင်းခြောက်ထောင်နဲ့ ပြည့်သိပ်လို့ ။ ဒီတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စွန့်စားတဲ့ သဘောကို ပြန်ရှာဖွေဖို့ ဒီလိုမျိုးလေးဆိုရင်ရောဗျာ ။ ဖြစ်နိူင်ခြေတွေ တစ်ပုံတစ်ခေါင်းကြီး ရှိနေပါလျက်နဲ့ တစ်ခုတည်း အကြောင်းကိုပြောရတာ ခပ်ကြောင်ကြောင်နိုင်နေမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်သိပါတယ်ဗျာ ။ ဒါပေမဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခုတည်းကိုပဲ အာရုံစိုက်တဲ့ ရွေးချယ်မှုကို ထည့်စဉ်းစားဖို့ ခင်ဗျားတို့ကို တိုက်တွန်းပါတယ် ။ ဒါမှမဟုတ် ခင်ဗျားတို့ရဲ့ ဒီဂျစ်တယ်အာရုံတွေကို လုံးဝပိတ်ပစ်လိုက်ခြင်းလည်း ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ်ပေါ့ ။ ဒီတော့ဗျာ ဒီနေ့ခေတ်မှာ လူတိုင်းဟာ သူ့ရဲ့ တစ်မျိုးတည်းထုတ်ကုန်ကို ထုတ်နိုင်ပါတယ် ။ ဘာလို့ မဖြစ်နိူင်ရမှာလဲဗျာ ။ ဒီတော့ မျိုးစုံလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးထဲမှာ ခင်ဗျားရဲ့ တစ်မျိုးတည်းလုပ်ဆောင်စရာ အပိုင်းကို ရှာလိုက်ပေတော့ဗျာ ။ ( ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ) ( လက်ခုပ်သံများ )
# amh/OpwgB77Ev4JM.xml.gz
# my/OpwgB77Ev4JM.xml.gz
(src)="1"> ኬንያ ውስጥ ነው የምኖረው ከናይሮቢ ብሄራዊ ፓርክ አጠገብ በደቡብ በኩል ከበስተጀርባ ያሉት የአባቴ ላሞች ናቸው ከላሞቹ በስተጀርባ ... ይሄ የናይሮቢ ብሄራዊ ፓርክ ነው የናይሮቢ ብሄራዊ ፓርክ በደቡብ በኩል አጥር የለውም ያ ማለት ልክ እንደ የሜዳ አህያ ያሉ እስስሳቶች ከፓርኩ በነጻነት ወጥተው ይመላለሳሉ ስለዚህ እንደ አንበሳ ያሉ አዳኝ እንስሳቶች ይከተሏቸዋል እናም እንደዚህ ነው የሚያደርጉት ከብቶቻችንን ይገድሉብናል ! ማታ ላይ ከተገደሉት ላሞች መካከል ይቺ አንዷ ናት በጠዋት ስነሳ ሞቶ አገኘሁት መጥፎ ስሜት ነበር የተሰማኝ ! ምክንያቱም ያለን ብቸኛ በሬ እሱ ነበር ! በማህበረሰባችን በማሳይዎች ዘንድ የሚታመን ነገር አለ ከእንስሳቶቻችን ከመሬቱ ጋር ነው ከገነት የወረድነው እነሱን ለማገድ ነው ! ለዛም ነው ከፍ ያለ ስፍራ የምንሰጣቸው ! አንበሶቹን እየጠላሁ ነበር ያደግኩት ሞራንኖች ጦረኞች ናቸው ! ማህበረሰባችንንና ከብቶቻችንን የሚጠብቁ እነሱ ናቸው ይሄ ችግር እነሱንም አበሳጭቷቸው ነበር ስለሆነ አንበሶችን ገደሏቸው ! ይሄ ከተገደሉት ስድስት አንበሶች አንዱ ነው ለዛም ይመስለኛል በናይሮቢ ብሄራዊ ፓርክ የአንበሶች ቁጥር ያነሰው በማህበረሰባችን ከ6 እስከ 9 አመት የሆነ ልጅ የቤተሰቡን ከብቶች የመጠበቅ ሀላፊነት አለበት የኔም ስራ ይሄው ነበር ! ችግሩን መቅረፊያ መንገድ መፈለግ ነበረብኝ መጀመሪያ የታየኝ ሀሳብ እሳት መጠቀም ነበር ምክንያቱም ሳስበው አንበሶቹ እሳት ይፈራሉ ግን ቆይቶ ስገነዘብ አዋጪ አልነበረም ለምን ? ጭራሽ ! አንበሶቹ ... ከአጥሩ አልፈው እንዲያዩ ያግዛቸዋል ግን ተስፋ አልቆረጥኩም ጥረት ማድረግ ቀጠልኩ ! ሁለተኛ የመጣልኝ ሀሳብ ... ማስፈራሪያ ማቆም ነበር አንበሶቹን ለመሸወድ ነበር ጥረቴ ከከብቶቹ አጥር አጠገብ የቆምኩ እንዲመስላቸው ግን አንበሶቹ ብልጥ ነበሩ !
(src)="2"> ( ሳቅ ) በመጀመሪያው ቀን ማስፈራሪያውን አይተው ተመለሱ በሁለተኛው ቀን መተው ...
(src)="3"> " ይሄ ነገር አይንቀሳቀስም ሁሌ እንደቆመነው " ይባባላሉ ( ሳቅ ) ስለዚህ ይዘሉና ከብቶቹን ይድላሉ አንድ ምሽት ላይ በከብቶቹ አጥር ዙሪያ ባትሪ ይዤ እየተራመድኩ ነበር በእለቱ አንበሶቹ ሳይመጡ ቀሩ እናም አንበሶች የሚንቀሳቀስ ብርሀን እንደሚፈሩ ተገለጸልኝ እንድ ሀሳብ መጣልኝ ! ከልጅነቴ ጀምሮ ... ቀኑን ሙሉ ክፍሌ ውስጥ ሆኜ እሰራ ነበር ከእናቴ አዲስ ሬድዮ ላይ ሳይቀር እቃ እወስድ ነበር ! ያን ቀን ልትገለኝ ነበር ! ግን ያው ስለ ኤሌክትሮኒክስ ብዙ ነገር ተማርኩ ( ሳቅ ) ያረጀ የመኪና ባትሪ አገኘው ጠቋሚ ሳጥን ፣ ሞተር ሳይክል ላይ የሚገኝ ትንሽ መሳሪያ ነው ሞተር ነጂው ወደ ቀኝና ወደ ግራ መታጠፍ ሲፈልግ የሚረዳው ነው ብልጭ ድርግም ይላል ሌላ ማብሪና ማጥፊያ ነበረኝ ይሀ ደግሞ ከተሰበረ የእጅ ባትሪ የተገኘ ትንሽ አንፖል ነው ስለዚህ ሁሉን ነገር አስተካከልኩ እንደምታዩት የጸሀይ ብርሀን መሰብሰቢያው ባትሪውን ሀይል ይሞላዋል ባትሪው ደግሞ ለሳጥኗ ሀይል ይሰጣል ትራንስፎርመር ብዬ ነው ምጠራው ጠቋሚዋ ሳጥን ደግሞ መብራቱ ብልጭ ድርግም እንዲል ያደርጋል እንደምታዩት አንፖሎቹ ወደ ውጪ ነው የተሰቀሉት ምክንቱም አንበሶቹ በዛ በኩል ነው የሚመጡት በምሽት አንበሶቹ ሲመጡ የሚታያቸው እንደዚህ ነው መብራቱ ብልጭ ድርግም እያለ ይሸውዳቸዋል አንበሶቹ የሚያስቡት በላሞቹ አጥር ዙሪያ እየተራመድኩ እንደሆነ ነው እኔ ግን አልጋዬ ላይ ተኝቻለሁ !
(trg)="1"> ဒါကျွန်တော်နေတဲ့နေရာ ။ ကင်ညာမှာနေတာပါ နိုင်ရိုဘီ အမျိုးသားဥယျာဉ်ရဲ့ တောင်ပိုင်းမှာပေါ့ အနောက်က နွားတွေကတော့ အဖေ့နွားတွေပါ အဲ့နွားတွေရဲ့အနောက်ကတော့ နိုင်ရိုဘီ အမျိုးသားဥယျာဉ်ပါ ။ နိုင်ရိုဘီ အမျိုးသားဥယျာဉ် တောင်ပိုင်းမှာ စည်းရိုးခတ်မထားတာ အကျယ်ကြီးပဲ ။ အဲ့တော့ မြင်းကျားလို တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ် ထွက်သွားနိုင်တာပေါ့ ။ ခြင်္သေ့လို အသားစားတိရစ္ဆာန်တွေက သူတို့နောက်လိုက်လာပါတယ် ပြီးတော့သူတို့ လုပ်ကြသေးတာက ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေကိုပါ သတ်တော့တာပဲ ။ ဒါကတော့ ညဘက်မှာ အသတ်ခံရတဲ့ နွားတစ်ကောင်ပါ မိုးလင်း ကျွန်တော်နိုးတော့ အသေပဲတွေ့ရတော့တယ် ၊ ကျွန်တော် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိတယ် ၊ အဲ့ဒါကျွန်တော်တို့မှာရှိတဲ့ တစ်ကောင်တည်းသော နွားထီးမို့လို့ပါ ။ ကျွန်တော်တို့ မာဆိုင်း အသိုင်းအဝိုင်းမှာ ယုံကြည်တာက ၊ ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ တိရစ္ဆာန်တွေနဲ့အတူ မြေနေရာနဲ့အတူ နတ်ပြည်ကနေလာခဲ့ကြတယ် ၊ သူတို့ကို မွေးရ ၊ ကျောင်းရတာကို အရမ်းတန်ဖိုးထားပါတယ် ကျွန်တော် ကြီးပြင်းလာတော့ ခြင်္သေ့တွေကို တစ်လျှောက်လုံး မုန်းခဲ့တယ် ။ မိုရမ်တွေကတော့ သူရဲကောင်းတွေပေါ့ ၊ သူတို့က ကျွန်တော်တို့အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေကို ကာကွယ်ပေးတယ် ၊ သူတို့ကလည်း ဒီပြဿနာကို စိတ်ပျက်နေကြတာပေါ့ အဲ့တော့ သူတို့က ခြင်္သေ့တွကို သတ်ကြပါတယ် ။ နိုင်ရိုဘီမှာရှိတဲ့ ခြင်္သေ့ ၆ ကောင်မှာ ၁ ကောင်က အသတ်ခံရပါတယ် ။ နိုင်ရိုဘီအမျိုးသားဥယျာဉ်ထဲက ခြင်္သေ့တွေ နည်းလာ အဲဒါကြောင့်လို့ ကျွန်တော်ထင်တယ် ။ အဲ့တော့ ကျွန်တော့် အသိုင်းအဝိုင်းထဲက ခြောက်နှစ် - ကိုးနှစ်ကြား ကောင်လေး ... သူ့အဖေရဲ့ နွားတွေအတွက် တာဝန်ယူရတယ် ။ အဲဒီအချက်က ကျွန်တော့်အတွက်လည်း မှန်ပါတယ် ။ အဲ့တော့ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် ကျွန်တော် အဖြေကို စရှာပါတယ် ပထမဆုံးရတဲ့ အကြံကတော့ မီးကိုအသုံးပြုဖို့ ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ခြင်္သေ့တွေဟာ မီးကိုကြောက်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်လို့ပါ ။ ဒါပေမယ့် အဲဒါ အလုပ်မဖြစ်ဘူးဆိုတာ ကျွန်တော်သိလာတယ် ၊ ခြင်္သေ့တွေကို ကူပေးသလိုတောင် ဖြစ်နေသေးတယ် ၊ နွားတင်းကုတ်ထဲကို လှမ်းမြင်ရအောင် လုပ်ပေးနေသလိုမို့လို့ပါ ။ အဲ့ဒါနဲ့ ကျွန်တော် ဇွဲမလျှော့ဘဲ ဆက်ကြိုးစားတယ် ။ ဒုတိယရတဲ့ အကြံဉာဏ်ကတော့ စာခြောက်ရုပ်လုပ်ဖို့ပဲ ။ ခြင်္သေ့တွေကိုလှည့်စားမယ်ပေါ့ နွားတင်းကုတ်နား ကျွန်တော်ရပ်နေသလိုလိုပေါ့ ။ ဒါပေမယ့်ခြင်္သေ့တွေက မခေဘူးဗျာ ။ ( ရယ်မောသံ ) ပထမရက်လာကြည့်တယ် ။ စာခြောက်ရုပ်တွေ့တော့ ပြန်သွားတယ် ။ ဒါပေမယ့် ဒုတိယနေ့လာကြည့်တော့ သူတို့ကပြောကြလိမ့်မယ် ၊ ဒီဟာကြီးက လှုပ်တာလည်းမတွေ့ဘူး ။ အမြဲတနေရာမှာပဲပေါ့ ။ ( ရယ်မောသံ ) ပြီးတော့ခုန်အုပ်ပြီး တိရစ္ဆာန်တွေကို သတ်တော့တာပဲ ။ တစ်ညတော့ ကျွန်တော်ဟာ နွားတင်းကုတ်နားမှာ ဓါတ်မီးနဲ့ လမ်းလျှောက်ဖြစ်တယ် ။ အဲ့ညမှာ ခြင်္သေ့တွေမလာဘူး ။ အဲ့တော့ လှုပ်နေတဲ့ မီးတွေ့ရင် ခြင်္သေ့တွေ ကြောက်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်သိလိုက်ရတယ် ။ အဲ့မှာအကြံရတာပဲ ။ ကျွန်တော် ငယ်ငယ်လေးလည်းက ၊ ကျွန်တော့် အခန်းထဲမှာ တစ်နေကုန် အလုပ်လုပ်လေ့ရှိတယ် ။ အမေ့ရေဒီယို အသစ်စက်စက်ကို ယူပြီး တစ်စစီဖြုတ်တာပါ ပါတာပေါ့ ၊ အဲ့နေ့က အမေကျွန်တော့်ကို သတ်မယ်တောင်လုပ်တာ ဒါပေမယ့် လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေအကြောင်း အသေးစိတ်လေ့လာခွင့် ရလိုက်တယ် ။ ( ရယ်မောသံ ) အဲ့ဒါနဲ့ပဲ ကားအဟောင်းက ဘက်ထရီကိုထုတ် ၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်က အချက်ပြမီးကိုယူ ယာဉ်မောင်းတွေဘယ်ညာကွေ့မယ်ဆိုရင် မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ် အချက်ပြတဲ့မီး ပြီးတော့ မီးအဖွင့်အပိတ်လုပ်လို့ရမယ့် ခလုတ်တစ်ခုရှာ ၊ ပြီးတော့ ဓါတ်မီးအပျက်က မီးသီးကိုဖြုတ် ၊ အကုန်လုံးကို ဆင်လိုက်တယ် ။ တွေ့တဲ့အတိုင်းပဲ ဆိုလာပြားက ဘက်ထရီကိုအားသွင်း ၊ ဘက်ထရီက အချက်ပြမီးဘူးကို ဓါတ်အားထုတ်ပေး ။ ကျွန်တော်ကတော့ ထရန်စဖော်မာလို့ခေါ်တယ် ။ ဓါတ်အားထုတ်ပေးလို့ပါ ။ အချက်ပြဘူးက မီးကိုလင်းစေတယ် ။ မီးလုံးကတော့ တွေ့တဲ့အတိုင်း အပြင်ကို လှည့်ထားတယ် အဲ့ဘက်က ခြင်္သေ့တွေလာလေ့ရှိတာကိုး ။ ဒါကတော့ ခြင်္သေ့တွေညအချိန်လာရင် သူတို့တွေ့ရတဲ့ပုံစံပေါ့ မှိတ်တုတ်မှိတ်တုတ်မီးနဲ့ လှည့်ကွက်လေးက ခြင်္သေ့တွေအတွက် ကျွန်တော်က နွားတင်းကုတ်ထဲ လမ်းလျှောက်နေသလို ထင်ဖို့ ၊ အမှန်က ကျွန်တော်က အိပ်ယာထဲမှာ ( ရယ်မောသံ ) ( လက်ခုပ်တီးအားပေးသံ ) ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ။ ဒါကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၂နှစ်က အိမ်မှာတပ်ခဲ့တာပါ ၊ အဲ့အချိန်ကနေစပြီး ခြင်္သေ့ ပြဿနာမကြုံရတော့ပါဘူး ။ ဘေးအိမ်တွေကလည်း ဒီအကြံဉာဏ်ကို ကြားသွားကြတယ် သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ကတော့ အဖွားအိုတစ်ယောက်ပေါ့ သူ့တိရစ္ဆာန်အများအပြားဟာလည်း ခြင်္သေ့တွေသတ်လို့ သေကုန်လို့ ၊ သူ့အတွက်လည်း တပ်ပေးဖို့ ပြောလာတယ် ။ ကျွန်တော်က ဟုတ်ကဲ့ ပေါ့ ။ ကျွန်တော် မီးတွေ လိုက်တပ်ပေးတယ် ။ အနောက်မှာ မြင်နေရတာတွေကတော့ ခြင်္သေ့အတွက်မီးတွေပေါ့ အခုထိ ကျွန်တော့်အသိုင်းအဝိုင်းထဲက ၇ အိမ်ကို ကျွန်တော်လိုက်တပ်ပြီးပြီ ၊ တကယ်အလုပ်လုပ်တယ်ဗျ ။ ဒီအကြံဉာဏ်ကို အခုဆိုရင် ကင်ညာ တနိုင်လုံးမှာ သုံးလာကြပြီ ။ အသားစားသတ္တဝါတွေ တောခွေး ၊ ကျားသစ် စတဲ့အကောင်တွေကို ခြောက်ဖို့ပေါ့ ၊ ဒါတင်မဟုတ်သေးဘူး ၊ ဆင်တွေကိုလည်း လယ်ယာတွေထဲမဝင်အောင် ဒါသုံးပြီးခြောက်ကြတယ် ။ ဒီတီထွင်မှုကြောင့် ကျွန်တော် ပညာတော်သင်ဆုကို ရရှိခဲ့တယ် ၊ ကင်ညာနိုင်ငံရဲ့ အကောင်းဆုံး ကျောင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့
(src)="4"> ( ሳቅ ) ( ጭብጨባ ) አመሰግናለሁ ይሄን የሰራሁት ከሁለት አመት በፊት ነበር ከዛን ጊዜ አንስቶ ከአንበሶቹ ጥቃት ደርሶብን አያውቅም ጎረቤቶቼ ስለ ሀሳቡ ሰምተው ነበር አንዷ አያታችን ነበረች አንበሶቹ ብዙ ከብቶች ገለውባት ነበር መብራቶቹን እንድ ገጥምላት ጠየቀችን እሺ አልኳት መብራቱን ሰቀልኩላት ! እነዛ ከጀርባ የምታዩት የአንበሶቹ ብራት ነው እስካሁን ድረስ በአካባቢዬ ላሉ ሰባት ቤቶች ሰርቼላቸዋለሁ እናም በደንብ እየሰሩ ነው አሁን በመላው ኬንያ ሀሳቤን እየተጠቀሙበት ነው ሌሎችንም እንደ ጅብ አቦሸማኔ ለመሰሉ አውሬዎች ማስፈራሪያነት እየዋለ ነው በተጨማሪ ዝሆኖችን ከእርሻ ለማራቅ እየተጠቀሙበት ነው በዚህ ፈጠራ ምክንያት ነጻ የትምህርት እድል ለማግኘት ችያለሁ በኬንያ ምርጥ ከሚባሉት ትምህርት ቤቶች አንዱ ብሩክሀውስ አለማቀፍ ትምህርት ቤት በዚህ በጣም ከፍተኛ ጉጉት አድሮብኛል በአዲሱ ትምህርት ቤቴ በኩል እርዳታ እያደረጉ ነው ገቢ በማሰባሰብና ግንዛቤ በመፍጠር ጓደኞቼን ሳይቀር ወደ ቤት ይዣቸው መጣሁ በየቤቱ መብራቱን እየተከልን ነው እንዴት እንደሚሰራ እያስተማርኳቸው ነው እንግዲህ ከአመት በፊት በሳቫና ግራስ ላንድ የሚኖር ተራ ልጅ ነበርኩ የአባቴን ላሞች እያገድኩ ያኔ አውሮፕላን ሲያልፍ አይነበር እናም ለራሴ አንድ ነገር እል ነበር አንድ ቀን ውስጡ ገባለሁ ይሄው ዛሬ ለመጀመሪ ጊዜ ወደ ቴድ በአውሮፕላን መጣሁ አሁን ትልቁ ህልሜ ሳድግ የበረራ ኢንጅነርና ፓይለት መሆን ነው አንበሶቹን እጠላቸው ነበር ግን አሁን በፈጠራዬ ሰበብ የአባቶቼ ላሞችና አንበሶቹን ማትረፍ ችያለሁ ያለምንም ችግር ከአንበሶቹ ጋር መኖር ችለናል አሼዎ ኦሌኦን ! በቋንቋዬ አመሰግናለሁ ማለት ነው ( ጭብጨባ )
(trg)="2"> Brookhouse International School မှာပေါ့ ၊ ဒီ့အတွက် ကျွန်တော် အရမ်းကို စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ရတယ် ။ ကျွန်တော့်ကျောင်းအသစ်က အခုဆိုရင် အများသိစေဖို့ ရံပုံငွေရှာပြီး အကူအညီတွေပေးနေပါတယ် ။ သူငယ်ချင်းတစ်ချို့ကိုတောင် ကျွန်တော့် အသိုင်းအဝိုင်းဆီခေါ်သွားပြီး ၊ မီးမရှိသေးတဲ့ အိမ်တွေမှာ မီးလိုက်ဆင်ပေးကြတယ် ။ ပြီးတော့ သူတို့ကို တပ်ဆင်နည်းကို သင်ပေးတယ်လေ ။ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်က ကျွန်တော်ဟာ ဆာဗားနား မြက်ခင်းပြင်က အဖေ့နွားတွေကို ကျောင်းပေးတဲ့ ကောင်လေးတစ်ယောက် ၊ ကောင်းကင်ကနေ လေယာဉ်ပျံတွေပျံတာ ကိုကြည့်ပြီး တစ်နေ့တွင် ငါအဲဒါစီးနိုင်ရမယ်လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြောခဲ့ဖူးတယ် ။ ကဲ ... အခု ကျွန်တော်ဒီမှာ ... ကျွန်တော့် ပထမဦးဆုံး TED ပွဲကိုတက်ဖို့ လေယာဉ်ပျံနဲ့ လာခွင့်ရခဲ့တယ် ။ ကျွန်တော့်အိပ်မက်က ကြီးလာရင် လေယာဉ်မောင်း ၊ လေကြောင်း အင်ဂျင်နီယာဖြစ်ဖို့ပဲ ။ ကျွန်တော်အရင်က ခြင်္သေ့တွေမုန်းခဲ့ပေမဲ့ ကျွန်တော့် ကြံဆမှုကြောင့် အခုဆိုရင် အဖေ့ နွားရော ခြင်္သေ့တွေပါ ကယ်နိုင်ခဲ့တယ် ။ ခြင်္သေ့တွေနဲ့ ထိပ်တိုက်မတွေ့အောင် နေနိုင်ကြပြီ ။
(trg)="3"> " အစ်ရှဲအိုလန်း " ကျွန်တော့်ဘာသာစကားအရ ကျေးဇူးအထူးတင်ပါတယ် ( လက်ခုပ်ဩဘာပေးသံများ )
(src)="5"> " ምን ያህል አስደናቂ እንደሆነብን አታውቀውም ያንተን መሰል ታሪክ መስማት " ክሪስ አንደርሰን የትምህርት እድል አገኘሀ ? ታዲያ ! ሌላ የኤሌክተሪካል ፈጠራዎች እየሰራህ ነው ቀጣይ ነገር ምንድነው ? ቀጣዩ ፈጠራዬ የኤሌክትሪክ አጥር መስራት ነው የኤሌክትሪክ አጥር ? የኤሌክትሪክ አጥር እንደ ተፈጠረ አውቃለሁ የራሴን የተለየ መፍጠር ነው ምፈልገው ( ሳቅ ) እስካሁን መቼም አንዴ ሞክረኀል አይደል ! በፊት ሞክሬ ነበር ግን ስለነዘረኝ ተውኩት ( ሳቅ ) ሪቻርድ ቱሬሬ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የተገኘህ ምርጥ ነገር ነህ በያንዳንዱ እርምጃህ ጎንህ ሆነን እናበረታታሀለን ጎደኛዬ በጣም አመሰግናለሁ ! አመሰግናለሁ ( ጭብጨባ )
(trg)="4"> Chris Anderson - ခင်ဗျား အဖြစ်ကြားရတာ ဘယ်လောက် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းလဲ သိလားဗျာ ။ အဲ့တော့ ခင်ဗျားအခု ပညာတော်သင်ဆုရပြီပေါ့ ။ Richard Turere - ဟုတ် ။
(trg)="5"> CA - လျှပ်စစ်ပိုင်း အခြားတီထွင်မှုတွေ လုပ်နေတယ်ပေါ့ စာရင်းထဲက နောက်တစ်ခုကဘာဖြစ်မလဲဗျ
(trg)="6"> RT - နောက်ထပ်လုပ်ချင်တာဆိုရင်တော့ ၊ လျှပ်စစ်စည်းရိုး လုပ်ချင်တယ် ။ စီအေ - လျှပ်စစ်စည်းရိုး
# amh/PGqBxjf24r1A.xml.gz
# my/PGqBxjf24r1A.xml.gz
(src)="1"> ኣሁን መልሱን ማቅለልና መቀነስ ይጠበቅብናል ኣሑን 5/ 18 ከ 8/ 18 ለመቀነስ እንዘጋጃለን ክፍልፋዮችን ወይም ፍራክሽኖችን መቀነስ ከ ፍራክሽን ድምር ጋራ በጣም ተቀራራቢ ነው
(trg)="1"> ႏႈတ္ပါ ၊ အေျဖကိုအရွင္းလင္းဆံုးပံုစံနဲ႕ ေဖာ္ျပပါလို႕ေမးထားတယ္ ကၽြ်န္ေတာ္တုိ႕ တြက္ရမွာက ၈/ ၁၈ - ၅/ ၁၈ ပါ အပိုင္းကိန္းေတြကို ႏႈတ္တဲ့ပံုစံက အပိုင္းကိန္းေတြကုိ ေပါင္းတဲ့ပံုစံနဲ႕ ဆင္ပါတယ္ အကယ္ ၍ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ပိုင္းေျခကိန္း ေတြတူရင္ ပိုင္းေျခမွာ အဲ့ကိန္းတစ္ခုတည္းေရးတာက ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ႏႈတ္ေနတဲ့ကိန္းႏွစ္ခုရဲ႕ ပုိင္းေျခႏွစ္ခုကို ေပါင္းေရးလိုက္တာပဲ ။ ဒီေတာ့ ၁၈ ပါ ပိုင္းေဝမွာေတာ့ ပိုင္းေဝအခ်င္းခ်င္း ႏႈတ္ပါမယ္ ဒီအပုဒ္မွာေတာ့ ၈ - ၅ ျဖစ္တယ္ ။ ၃ က်န္တယ္ ၃/ ၁၈ ရပါတယ္ ။ ဒါကအေျဖပါ ။ ဒါေပမယ့္ ဒါက အရွင္းဆံုးပံုစံ မဟုတ္ပါဘူး ။ ဘာလို႕လဲဆုိေတာ့ ၃ ေကာ ၁၈ ေကာကို ၃ နဲ႕စားလို႕ျပတ္လုိ႕ပါ ဒီေတာ့ အခု ၃ နဲ႕စားရေအာင္ ၃ ကို ၃ နဲ႕စား ၊ ၁၈ ကို ၃ နဲ႕စား ေတာ့ ၃ ကို ၃ နဲ႕စားတာက ၁ ရတယ္ ၁၈ ကို ၃ နဲ႕စားတာက ၆ ရတယ္ ။ ဒီေတာ့ ၁/ ၆ ရတယ္ မ်က္စိထဲ ျမင္လာေအာင္ ၁၈ ပိုင္းဆြဲပါမယ္ ဒီေနရာမွာ ဆြဲပါမယ္ ပံုက သိပ္ေတာ့မသပ္ရပ္ပါဘူး ကၽြန္ေတာ္ ႀကိဳ းစားၿပီး အေကာင္းဆံုးဆြဲပါမယ္ အလ်ားလိုက္ ၆ ပိုင္းပိုင္းပါမယ္ ဟိုဘက္မွာ ၃ ပိုင္း ဒီဘက္ ၃ ပိုင္း ဆုိေတာ့ ၆ ပို္င္းရၿပီ ေကာ္လံ ၃ခုခြဲပါမယ္ ဟုတ္ၿပီ အခု ကၽြန္ေတာ္တို႕မွာ ၁၈ ပိုင္းျဖစ္သြားပါၿပီ ၈/ ၁၈ ပိုင္းက ၁ ပံု ၊ ၂ ပံု ၊ ၃ပံု ၊ ၄ပံု ၊ ၅ပံု ၊ ၆ပံု ၊ ၇ပံု ၊ ၈ပံု ဒါက ၈/ ၁၈ ပါ အခု ကၽြန္ေတာ္တုိ႕ ၁၈ပံုထဲက ၅ပံု ( ၅/ ၁၈) ကို ႏႈတ္ခ်င္ပါတယ္ ဒီေတာ့ ၁ ၊ ၂ ၊ ၃ ၊ ၄ ၊ ၅ ႏႈတ္ပါမယ္ အခု ဘယ္ေလာက္က်န္ေသးလဲ ကၽြန္ေတာ္တုိ႕မွာ ၁၈ပံုထဲက ၃ပံု ( ၃/ ၁၈ ) က်န္တယ္ ဒီမွာပါ သင္တုိ႕မွာ ၁၈ ပံုပံုရင္ ၃ပံု က်န္ပါတယ္ အခု သင္တုိ႕ ၁၈ပံု ၃ပံု ကို တစ္ပံုတည္းျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္ဆိုရင္ သင္တုိ႕မွာ အပံုႀကီးဘယ္ႏွစ္ခုရွိမလဲ ဒါက အပံုႀကီးထဲက တစ္ပံုျဖစ္တယ္ က်န္တဲ့ဟာေတြက ဘယ္မွာလဲ ဒါကေတာ့ ေနာက္ထပ္အပံုႀကီးျဖစ္ပါတယ္ ေနာက္တစ္ခု ၊ ေနာက္တစ္ခု ေနာက္တစ္ခု ၊ ေနာက္တစ္ခု အကယ္ ၍ သင္တုိ႕မွာ ၁၈ပံုရွိခဲ့မယ္ဆုိရင္ ၃ပံုကိုတစ္ပံု ျဖစ္ေအာင္ေပါင္းေတာ့ သင္တုိ႕မွာ၆ ပံုရွိပါမယ္ ၆ပံုရွိလိမ့္မယ္ သင္တုိ႕ေတြ႕မွာပါ တစ္တန္းက အပံုတစ္ပံုျဖစ္ၿပီး အျပာေရာင္ကြက္က ၆ပံုထဲက တစ္ပံုပါ ဒီေတာ့ ၃/ ၁၈ က ၁/ ၆ နဲ႕တူပါတယ္
# amh/QMQ9aRqoNH4s.xml.gz
# my/QMQ9aRqoNH4s.xml.gz
(src)="1"> Bemejemeriaw samint ye Stewart yegenzeb meten yeneberew , negative asra amist dollar ke simint santim .
(trg)="1"> တစ္ပတ္ရဲ႕အစမွာ စတူေဝါ့ရဲ႕ ဘဏ္စာရင္းထဲမွာ
(src)="2"> Segno tewat yasgebaw check arat meto haya sidist dollar ke zetena santim neber .
(src)="3"> Maksegno tewat lela check asgeba ye meto dollar .
(src)="4"> Stewart ye hisab mezgeb wist sint genzeb neber ke huletegnawin kasgeba ena huletum ezih gar kegebu behuala ?
(trg)="2"> - ၁၅ . ၀၈ဒၚလာ ရွိပါတယ္ တနလၤာမနက္မွာ သူ႔ဘဏ္စာရင္းမွာ ၄၂၆ . ၉၀ ေဒၚလာထည့္ပါတယ္ အဂၤါေန႔ မနက္မွာေတာ့ ေဒၚလာ၁၀၀ထည့္ပါတယ္ ဒုတိယအႀကိမ္ ေငြထည့္ၿပီးေနာက္ စတူေဝါ့ ဘဏ္စာရင္းမွာ ပိုက္ဆံဘယ္ေလာက္ ရွိမလဲ ? ဒီေတာ့ သူက အႏုတ္၁၅ . ၀၈နဲ႔စပါတယ္ အႏုတ္ရဲ႕သေဘာက သူပိုက္ဆံထုတ္ထားတာ ပိုေနေၾကာင္းျပပါတယ္ သူအခု ဘဏ္ကိုအေႂကြးတင္ေနပါတယ္ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ သူ႔ဘဏ္စာရင္းမွာ ပိုက္ဆံထည့္ေတာ့မွာပါ ဒီေတာ့ သူ႔စာရင္းထဲမွာ အေပါင္းေငြစာရင္း ရွိေတာ့မယ္ သူက - ၁၅ . ၀၈ေဒၚလာနဲ႔စတာပါ အဲဒီထဲကို ၄၂၆ . ၉၀ေဒၚလာထည့္လိုက္ပါတယ္ ေနာက္ေတာ့ ေနာက္ထပ္ ေဒၚလာ၁၀၀ထည့္တယ္ ဒီေတာ့ သူ- ၁၅ . ၀၈ေဒၚလာနဲ႔စၿပီး အဲဒီထဲကို ၄၂၆ . ၉၀ေဒၚလာနဲ႔ ၁၀၀ေဒၚလာ ေပါင္းထည့္ပါတယ္ ဒီေတာ့ ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာျဖစ္သြားပါၿပီ သူ႔ဘဏ္စာရင္းမွာ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲ ?
(src)="12"> Tadiya , sint genzeb hisabu wist yinoral malet new ? ye 15 birr ke 08 santim bale 'ida hono neber yejemerew enam mechemer jemere $526 . 90 .
(src)="13"> Silezih , be' and melku sinimeleketew , be kutir mesmer lay bitimeleketut enam zero ezih gar benor ezih negative asra- amist netib zero simint lay yijemiral gin genzeb yichemiribetal malet new . $526 . 90 yezih $15 . 08 wede gira yalebet eda malet new silezih yichemiribetal 526 . 90 yimetal .
(src)="14"> Yihenin be mizan lisilew aydelem gin , yemichemirew genzeb 526 . 90 yihonal .
(trg)="3"> ၁၅ . ၀၈ေဒၚလာ အေႂကြးနဲ႔ သူစတာပါ ၿပီးေတာ့ ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာကို ေပါင္းထည့္မွာျဖစ္ပါတယ္ ဒါကိုျမင္ေယာင္ဖို႔ တနည္းက နံပါတ္မ်ည္းကို ၾကည့္ဖို႔ပါ သံုညက ဒီနားမွာပါ သူက - ၁၅ . ၀၈ကစတာပါ ဒါေပမဲ့ ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာ ထပ္ထည့္မွာျဖစ္ပါတယ္ ဒါက ဘယ္ဖက္က ၁၅ . ၀၈ပါ အဲဒါက သူအေႂကြးတင္တာပါ အဲဒီထဲကို ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာ ထပ္ထည့္မွာပါ ဒါေၾကာင့္ ဒါကိုစေကးခ်မေနပါဘူး ဒါေပမဲ့ သူထပ္ထည့္မွာက ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာပါ ဒီေတာ့ သူအေပါင္းဖက္ကို သြားမွာကေတာ့ ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာ အႏုတ္ ၁၅ . ၀၈ေဒၚလာျဖစ္ပါတယ္ အေျခခံအားျဖင့္ ဒီနားမွာရွိမွာပါ အဲဒါက သူအေပါင္းဖက္မွာ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲဆိုတာပါ ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာ အႏုတ္ ၁၅ . ၈၀ေဒၚလာျဖစ္ပါတယ္ ဒီေတာ့ ဒါက ... ဒါကို ျပန္ေရးလို႔ရပါတယ္ ဒါမွ ဒီလိုျဖစ္သြားမွာ ဒါက ၅၂၆ . ၉၀ေဒၚလာနဲ႔ တထပ္တည္း တူသြားပါၿပီ အႏုတ္ ... အႏုတ္ ... အႏုတ္ကိုေပါင္းတာက
# amh/WIy88RZuKbdZ.xml.gz
# my/WIy88RZuKbdZ.xml.gz
(src)="1"> ዜና ርዕዮተ- ዓለማችንን እንዴት አርጎ ነው ሚቀርፀው ? ይሄ የዓለምን አህጉራዊ አቀማመጥ ያሳየናል ይሄ ደሞ ዜና በአሜሪካውያን እይታ ላይ ያለውን ተጽኖ ያሳየናል ይሄ ካርታ -- ( ጭብጨባ ) -- ይህ ካርታ የሚያሳየው በየሴኮንዱ የአሜሪካውያን የዜና አውታሮች ለዜና የሚሰጡት ቦታ ነው በሀገር ሲከፋፈል በ2007 እ . ኤ . አ ፤ ከአንድ ዓመት በፊት ይህ ሰሜን ኮሪያ የኒኩሌር ስራዋን ለማቋረጥ የተስማማችበት ወር ነበር በኢንዶኔስያ ከባድ ጎርፍ ነበር በፓሪስ የዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ድርጅት የሰው ልጅ በአካባቢው ላይ የሚፈጥረውን ተጽኖ የሚያሳይ ጥናት አወጣ አሜሪካ 79 በመቶ የሚሆነውን የዜና ሸፋን ትይዛለች አሜሪካን ብናወጣት ፤ የተቀሩት 21 በመቶዎቹን ስናያቸው ኢራቅን በብዛት እናያታለን ፤ ያ ትልቁ አረንጓዴ ነገር ነው እና ሌሎች ትናንሾቹ የሩስያ ፣ ቻይና እና ህንድ ጥምር ሽፋን ሊደርስ የቻለው አንደ በመቶ የሁሉንም ዜናዎች ብናጤናቸው እና አንድ ዜናን ብናወጣ ዓለም ይህን ትመስላለች ያዜና ምንድን ነው ? የአና ኒኮል ህልፈተ ህይወት ይህ ዜና ከኢራቅ በቀር ሁሉንም አገር አዳርሷል ከዓለም አቀፍ የአየር ንብረት ድርጅት ጥናት በአስር እጥፍ ሽፋን አግኝቷል እናም ሁኔታው እየቀጠለ ነው እንደምናውቀው ብሪትኒ በጣም እየጨመረች መታለች ታድያ ስለዓለም በብዛት ለምን አንሰማም ? አንደኛው ምክንያት የዜና ድርጅቶች በሌላ አገር ያሏቸውን ቢሮዎች በግማሽ ቀንሰዋል በአንድ ግለሰብ ከሚመራው በናይሮቢ ፣ ኒው ዴልሂ እና ሙምባይ ከሚገኘው የኤ . ቢ . ሲ አነስተኛ ቢሮ በስተቀር በአፍሪካ ፣ ህንድ እና ደቡብ አሜሪካ ምንም ዓይነት የዜና ቢሮዎች አይገኙም ምንም እነኳን ቦታዎቹ ከሁለት ቢልዮን ህዝብ በላይ ቢገኝባቸውም እውነታው ግን ለብሪትኒ ሽፋን መስጠት ወጪ አይጠይቅም ይህ የዓለም ሽፋን ደሞ የባሰ የሚረብሸው ሰዎች ለዜና ብለው የሚሄዱበትን ቦታ ስናይ ነው የአገር ውስጥ ዜና ሰፊ ነው በሚያሳዝን መልኩ ለዓለም ዜና የሚሰጠው ሽፋን 12 በመቶ ብቻ ነው ድረ- ገጾችስ ? ዝነኛ የተባሉት የዜና ድረ- ገጾች ምንም የተሻሉ አይደሉም ባለፈው ዓመት ፒው እና የኮሎምቢያ ጄ ት/ ቤት 14000 ዜናዎችን አጥንተዋል የተገኙትም ከጉግል ዜና የፊት ገጽ ነበር እነሱም ሽፋን የሰጡት ለነዛው 24 ዜናዎች ነበር በተመሳሳይ መልኩ በድረ- ገጾች ይዘት ላይ የተካሄደ ጥናት እንዳሳይው ፤ በአሜሪካውያን ዘጋቢዎች ስለዓለም የሚሰሩት ዜናዎች ከአጃንስ ፕሬስ እና ከሮይተርስ የሚለቀሙ ናቸው እናም ሰዉ ሊረዳው በሚችል መንገድ እንኳን አያስቀምጡትም እና ሁሉንም ስታገናኙት ፤ ለምን የኮሌጅ ተመራቂዎች ብዙ ትምህርት ያላገኙ አሜሪካውያንን ጨምሮ ከሌሎች ተመሳሳይ ሀገራት ከ20 ዓመታት በፊት ሊያቁ የቻሉትን እነሱ ማወቅ የተሳናቸው ፍላጎት ሳይኖረን ቀርቶ መስሏችሁ ከሆነ ተሳስታችኋል ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የዓለም ዜና እንከታተላለን የሚሉ አሜሪካውያን ቁጥር 50 በመቶ ደርሷል ዋናው ጥያቄ ግን ይሄን የተሳሳተ ርዕዮተ- ዓለም ለአሜሪካውያን እንመኛለን የዓለም አቀፍ ትስስር እየጨመረ በመጣበት ዘመን ? የተሻለ ማድረግ እንደምንችል አቃለሁ አለማድረጉስ ያዋጣናል ? አመሰግናለሁ !
(trg)="1"> သတင်းတွေဟာ ကျွန်မတို့ လောကကြီးကို ရှုမြင်ပုံကို ဘယ်လို ပုံသွင်းပေးကြပါသလဲ ။ ဟောဒီမှာကတော့ မြေထုကြီးကို အခြေခံထားတဲ့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ပါ နောက်ပြီး ဒီမှာကတော့ သတင်းတွေက ပုံသွင်းပေးလိုက်လို့ အမေရိကန်တွေ မြင်ကြရပုံပါ ။ ဒီမြေပုံကို ကြည့်ကြပါ ။ ( လက်ခုပ်တီးသံများ ) အမေရိကန် သတင်းဌာနကွန်ရက်နဲ့ အခပေး ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းတွေကနေ နိုင်ငံအလိုက် သတင်းဆောင်းပါးတွေအတွက် ၂၀၀၇ ဖေဖေါ်ဝါရီတုန်းက ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်နှစ်က ၊ သတ်မှတ်ပေးခဲ့ကြတဲ့ စက္ကန့် အရေအတွက်တွေပေါ့ ။ ဒါကတော့ မြောက်ကိုရီးယားက ၎ င်းရဲ့ အဏုမြူစွမ်းအင် ကိရိယာတွေ ဖြိုဖျက်ပေးမယ်လို့ သဘောတူတဲ့ လတုန်းကပေါ့ ။ အင်ဒိုနီးရှားမှာ ထူးထူးကဲကဲ ရေကြီးခဲ့တုန်းကပါ နောက်ပြီး ပဲရစ်မှာ IPCC ကနေပြီး ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုအပေါ် လူသားတွေရဲ့ သက်ရောက်မှုကို အတည်ပြုတဲ့လေ့လာချက်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ် ။ သတင်းဖော်ပြချက် စုစုပေါင်းရဲ့ ( ၇၉ ) ရာခိုင်နှုန်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အကြောင်းပါ အမေရိကန် သတင်းတွေကို ဖယ်ထုတ်ပြီးတော့ ကျန်တဲ့ သတင်း ( ၂၁ ) ရာခိုင်နှုန်းကို ကြည့်လိုက်တော့ အီရတ်သတင်း တော်တော်များများကို တွေ့ရတာပေါ့ ။ ဟိုနား အစိမ်းရောင်အကွက်ကြီးပါ ။ ဒီ့အပြင်ကတော့ မဆိုစလောက်ကလေးပါ ။ ရုရှား ၊ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယနိုင်ငံတွေအကြောင်း သတင်းဖော်ပြချက် စုစုပေါင်းကတော့ တစ်ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိပါတယ် သတင်းဆောင်းပါးတွေအားလုံးကို စိစစ်ပိုင်းခြားပြီး သတင်းဆောင်းပါး တစ်ခုတည်းကို ဖယ်ရှားလိုက်တော့ ဒီမှာ ကမ္ဘာကြီးက ဒီပုံပေါက်သွားပါတော့တယ် ဘာ သတင်းဆောင်းပါး ပါလိမ့် ။ Anna Nicole Smith သေဆုံးတဲ့ သတင်းပါ ။ ဒီသတင်းဆောင်းပါးက နိုင်ငံတိုင်းရဲ့သတင်းတွေကိုကို ညှိုးမှိန်သွားစေခဲ့ပါတယ် ၊ အီရတ် သတင်းက လွဲလို့ပေါ့ ။
(trg)="2"> IPCC ရဲ့ အစီရင်ခံစာ အကြောင်းဖော်ပြချက်ရဲ့ ( ၁၀) ဆ ရှိခဲ့ပါတယ် ပြီးတော့ ဒီအတိုင်းသံသရာ လည်နေပါတယ် အားလုံး သိတဲ့အတိုင်းပဲလေ ၊ မကြာသေးခင်ကပဲ Britney သတင်းက ဘွားကနဲ ကြီးလာတယ်လေ ဒီတော့ ဘာဖြစ်လို့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အကြောင်းကို ကျွန်မတို့ ပိုပြီး မကြားရတာပါလိမ့် ။ အကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ သတင်းကွန်ရက်တွေဟာ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံခြား သတင်းဌာနတွေကို တစ်ဝက်အထိ လျှော့ချလိုက်တဲ့ အတွက်ကြောင့်ပါ ။ နိုင်ရိုးဘီ ၊ နယူးဒေလီ ၊ မွန်ဘိုင်း စတာတွေမှာရှိတဲ့ တစ်ဦးတည်း လုပ်ကိုင်တဲ့ ABC အသေးစား သတင်းဌာနငယ်တွေကလွဲလို့ လူသန်းပေါင်း ( ၂၀၀၀) ကျော်နေထိုင်တဲ့နေရာတွေဖြစ်တဲ့ အာဖရိက ၊ အိန္ဒိယ ဒါမှမဟုတ် တောင်အမေရိက နိုင်ငံတွေမှာ သတင်းဌာနတွေ မရှိပါဘူး ။ အမှန်တကယ်ကတော့ Britney သတင်းကို ဖော်ပြလိုက်တာက ပိုပြီးသက်သာတယ်လေ ပြီးတော့ လူတွေက သတင်းကို စိတ်ဝင်စားတဲ့အခါမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးနဲ့ဆိုင်တဲ့ သတင်းပေးပို့ချက်တွေ ကင်းမဲ့နေခြင်းဟာ ပိုပို စိတ်ပျက်စရာ ကောင်းလာနေပါတယ် ။ ပြည်တွင်း ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းတွေရဲ့ လွှမ်းခြုံမှုဟာ ကျယ်ပြန့်လှပါတယ် ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတကာသတင်းဖော်ပြချက်က ( ၁၂ ) ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိနေခြင်းဟာ စိတ်မကောင်းစရာပါပဲ နောက်ပြီးတော့ အင်တာနက် သတင်းကျတော့ရော ။ လူကြိုက်အများဆုံး သတင်းဆိုက်တွေကလည်း ထူးမခြားနားပါပဲ မနှစ်တုန်းက Pew နဲ့ Colombia J- School သင်တန်းကျောင်းက Google သတင်းစာမျက်နှာရဲ့ ရှေ့မျက်နှာစာမှာပါတဲ့ သတင်းဆောင်းပါး ( ၁၄၀၀၀) ကို ဆန်းစစ်ခဲ့ပါတယ် ။ ၎ င်းတို့ကလည်း တကယ်တမ်းမှာကျတော့ အလားတူ သတင်း ( ၂၄) ပုဒ်ကိုပဲ ဖေါ်ပြခဲ့ကြပါတယ် အလားတူပဲ e- content ( အင်တာနက်သတင်း) အား လေ့လာချက်တစ်ခုက အမေရိကန် သတင်း တင်ဆက်သူတွေရဲ့ ကမ္ဘာ့သတင်းဆိုတာတွေက
(trg)="3"> AP ကြေးနန်း သတင်းဌာနတွေနဲ့ Reuters ကလာတဲ့ သတင်းဆောင်းပါးတွေကို ပြန်သုံးထားတာကို ညွှန်ပြနေပါတယ် ပြီးတော့ လူတွေက သူတို့နဲ့ သတင်းဖြစ်စဉ်တွေ ဘယ်လို ချိတ်ဆက် ဆက်နွှယ်နေကြောင်း နားလည်လာအောင် ဆက်စပ် မရေးသားကြပါဘူး ဒီတော့ အခုပြောတာတွေကို ပေါင်းစပ်ကြည့်လိုက်ရင် ဘာဖြစ်လို့ ယနေ့ခေတ် တက္ကသိုလ်ဘွဲ့ရတွေရော သိပ်ပြီးပညာမတတ်တဲ့ အမေရိကန်တွေပါ လွန်ခဲ့တဲ့ အနှစ်( ၂၀) တုန်းက သူတို့ရဲ့ ခေတ်ပြိုင် လူတွေလောက် ကမ္ဘာကြီးအကြောင်း မသိကြတာကို ရှင်းပြလို့ ရနိုင်ကောင်းပါတယ် ။ နောက်ပြီး ကျွန်မတို့ကိုယ်တိုင်က စိတ်မဝင်စားလို့ပါဆိုပြီး တွေးမိတယ်ဆိုရင်တော့ ရှင်တို့ မှားသွားပါလိမ့်မယ် ။ မကြာသေးခင်နှစ်များမှာ ကမ္ဘာ့သတင်းတွေကို အများအားဖြင့် နီးနီးစပ်စပ်ကို လေ့လာကြည့်နေပါတယ်ဆိုတဲ့ အမေရိကန်တွေဟာ ( ၅၀ ) ရာခိုင်နှုန်း ထက်ကို ပိုများလာခဲ့ပါတယ် ။ တကယ့် မေးခွန်းက " ကျွန်မတို့ရဲ့ တိုးတိုး အပြန်အလှန် ဆက်နွှယ်လာနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို အဲဒီလို ပုံပျက်ပန်းပျက် ကမ္ဘာ့ကြီးမျိုးကို အမေရိကန်တွေကို ကျွန်မတို့ ပြလိုကြတာလား" ဆိုတာပါ ။ ကျွန်မတို့တွေ ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်တာ ကျွန်မသိပါတယ် ။ နောက်ပြီး အဲဒီလို မလုပ်ဘဲနေလို့ကော ရနိုင်ပါ့မလားရှင် ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ။
# amh/Z2dAW7pnRSsl.xml.gz
# my/Z2dAW7pnRSsl.xml.gz
(src)="10"> - ለምሳሌ በጭንቅላት ውስጥ ። ሌሎችን ነገሮች በማነሳሳት ስለሚራዱ እንነጋገራለን መንገር ከሆነ ። ምናልባትም በቀጣይ ጥቂት ጊዜ ። ርዝማኔ በአክሰኑ ዙሪያ የምናየው ፤ ይህ ሶማ ማለት ( የሰውነት ) አካል ማለት ነው ። በራሱ የሚያጓጓ ስለሆነ አይደለም ። በስነሕይወት ( biology ) ምንም ነገር የለም ። አክሰን ( axon ) ተብሎ ይጠራል ። እንደ የነርቭ ኅዋሱ ጅራት ልታዩት ትችላላችሁ ። እንደሚመስል ማሳየትና ፤ ከሌሎች ዴንድራይትስ ( dendrites ) ወይም ጡንቻወች ጋር ተያይዞ ሊሆን ይችላል የሆነ አይነት ስሜት ተቀባይ ሊሆን ይችላል ። የመገናኛ ምልክቶች ( signals ) ታገኛላችሁ ። የመገናኛ ምልክቶችን ( signals ) የሚቀበለው ። የሚጓዝበት ስፍራ ነው ። የተሻለ ከለር ልምረጥ ጫፍ ( መዳረሻ ) ( axon terminal ) አለላችሁ ። በሰው ሰውነት ከሁሉም ይበልጥ ማራኪ የሆነው ኅዋስ ( ሴል ) የቱ ነው በሚል መከራከር እንችላለን ። ሆኖም እኔ እንደማስበው የነርብ ኅዋስ በቀላሉ ከላይ ከአንደኛ እስከአምስተኛ ከሚመደቡት አንዱ ይሆናል ፤ ይህም ኅዋሱ ( ሴሉ ) ከመሠረቱ አዕምሮአችን ( ጭንቅላታችን ) እና አጠቃላይ የሰውነታችን የነርቭ አውታር ( ነርቨስ ሲስተም ) የተሰሩበት ኅዋስ የመሆኑ እውነታና ለእሳቤና ለስሜቶቻችን ምናልባትም ለመላው ግንዛቤያችን በጠቅላላ ድርሻውን የሚወስደው እሱ ነው ፣ ። እንደማስበው ፣ በቀላሉ በደረጃ ከምርጦቹ አንደኛ ወይም ሁለተኛ ኅዋሳት አንዱ ይሆናል ። የሆነው ሆኖ ማድረግ የፈለኩት በመጀመሪያ የነርቭ ኅዋስ ( neuron ) ማለት ምን በርግጥ ይህ የተዋጣለት ምሳሌ ሊሆን የሚችል አይነት ነው ። ሆኖም ይህ በጠቅላላ ሁሉም የነርቭ ኅዋሳት የሚመስሉትን አያሳይም ። ክዚያም በመሠረቱ የመገናኛ አይነት ( communication ) የሆነውን ሥራውን እንዴት እንደሚያከናውን ፤ ሥራው በመሠረቱ የመገናኛ ምልክቶችን ( signals ) በመላ ቁመቱ ማስተላለፍ ነው ። እንደተቀበላቸው መገናኛ ምልክቶች አይነት ማለት ነው ። የነርቭ ኅዋስን መሳል ይገባኝ እንደሆነ -- እስቲ እና የነርቭ ኅዋስ አለ እንበል ይህንንም የመስላል ። እና ከመካከል ያለው ሶማ ( soma ) ይባላል ። ከዚያም ከሶማው ኒውክሊየስን ( nucleus ) ልሳለው ። ይህ ኒውክሊየስ ነው ፣ እንደማንኛውም ሌላ የሰውነት ኅዋስ ኒውክሊየስ ሁሉ ማለት ነው ። እናም ሶማ ለነርቭ ኅዋሱ ዋና የሰውነት አካሉ ( body ) ሆኖ ነው የሚቆጥረው ። ከዚያም የነርቭ ኅዋስ እኒዚህ ጥቃቅን ወደውጭ የተቀሰሩ ፤ ከሱ እንደቅርንጫፍ እየበዙ የሚሄዱ ነገሮች አሉ ። ምናልባት እንደዚህ ይመስላሉ ። የነርቭ ኅዋስን በመሳል ብዙ ጊዜ ማጥፋት አልፈልግም ። ሆኖም እንዲህ አይነት ስእል ምናልባትም ከዚህ በፊት ተመልክታችኋል ። እነዚህ የነርቭ ኅዋሱ የሰውነት አካል ከሆነው ሶማ ( soma ) የሚገነጠሉ ቅርንጫፎች ዴንድራይትስ ( dendrites ) ይባላሉ ። እንደዚያ እየተከፋፈሉ ( እየተገነጣጠሉ ) ሊቀጥሉ ይችላሉ ። በአግባቡ ምክንያታዊ የሆነ ስእል መሳል እፈልጋለሁ ። እናም ያንን በማድረግ ትንሽ ጊዜ እወስዳለሁ ።
(trg)="3"> Soma ကိုတော့ အာရုံခံဆဲလ်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထည်လို့ သတ်မှတ်ကြတယ် ပြီးတော့ အာရုံခံဆဲလ်မှာက သူ့ကိုယ်ကနေပြီး ဒါမျိုးသေးသေးလေးတွေ ထွက်နေတာရှိတယ် ၊ အကိုင်းလေးလို ဖြာထွက်နေတယ် ။ သူတို့က ဒါမျိုးပုံလေးတွေပေါ့ ။ ဒီဆဲလ်တလုံးကို အသေးစိတ်ဆွဲပြီး အချိန်ကုန်သိပ်မခံချင်ဘူး ဒါပေမယ့် မင်းတို့ ဒါမျိုးပုံတွေ အရင်ကလည်း တွေ့ဖူးပြီးသားနေမှာပါလေ ။ ဆဲလ်ကိုယ်ပေါ်က ထွက်လာတဲ့ ဒီအကိုင်းအခက်လို အရာလေးတွေကို ဒန်းဒရိုက် ( Dendrites ) လို့ခေါ်တယ် ။ သူတို့က ထပ်ထပ်ပြီးဒီလိုပဲ ခွဲဖြာထွက်နေကြဦးမှာပဲ ။ ငါ အနည်းဆုံးတော့ ပုံစံကျအောင်တော့ ဆွဲချင်တယ် ။ အဲတော့ အချိန်တော့ နည်းနည်းယူလိုက်ဦးမယ် ။
(src)="11"> እነዚህ እዚህ ጋ ፣ እነዚህ ዴንድራይትስ ( dendrites ) ናቸው ። እናም እነዚህ ናቸው --- አንድ ወጥ ሁሌም እንዲህ ነው የሚባል አንዳንዴ የተለያዩ የሴል አይነቶች የተለያዩ ክፍሎች ሌላ ሥራ ያከናውናሉ ፤ ይሁን እንጂ ከነዚህ ነው የነርቭ ሴል እና የመገናኛ ምልክትን መቀበልና ማስተላልፍ ሲባል ምን ማለት እንደሆነ በተጨማሪ በዚህ ቪዲዮ እንነጋገራለን ። እና ከዚህ ነው የመገናኛ ምልክቱን የሚቀበለው ። እና ይህ ዴንድራይት ( dendrite ) ነው ። ይህ እዚህ ጋ ሶማ ( soma ) ነው ። ይህ የነርቭ ኅዋሱ ( የሰውነት ) አካል ነው ። ከዚያም የሆነ --
(trg)="4"> ဒီမှာ ဟောဒီ အခက်လေးတွေက ဒန်းဒရိုက် ( dendrites ) . ဒီ dendrites တွေက ... biology မှာက ဘာမှမဟုတ်တာတွေကိုက သူ့အကျိုးသူ့အကြောင်းနဲ့သူ အမြဲရှိတတ်လေတော့ တခါတလေ မတူတဲ့ဆဲလ်တွေရဲ့ ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာတော့ dendrites ဆိုတာ အာရုံခံဆဲလ်က အချက်ပြချက် ( signals) တွေကို လက်ခံရရှိတဲ့နေရာ ။ အချက်ပြချက်ကို လက်ခံတယ် ထုတ်လွှတ်တယ်ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုတာကို ဒီ ဗီဒီယိုမှာပြောသွားမယ် ၊ နောက်ဗီယိုတွေမှာလည်း ထည့်ပြောပေးသွားမှာပေါ့ ။ ဒီနေရာက အချက်ပြချက် signals ကိုလက်ခံတဲ့နေရာ ။ ဒီတော့ ဒါက dendrite . ဟောဒါလေးက ဆိုမာ ( soma ) .
(src)="12"> የነርቭ ኅዋስ ባብዛኛው የተለመደ አማካኝ መጠን ( size ) ያለው ነው ፤ ሆኖም በጣም ሰፊ የልዩነት አለ ፣ ይሁን እንጂ አክሰኖች ( axons ) በጣም ረጅም ሊሆኑ ይችላሉ ። አጭር ሊሆኑ ይችላሉ ። አንዳንዴ በጭንቅላት ውስጥ እጅግ ትንሽ አክሰኖች ሊኖሯችሁ ይችላል ። ሆኖም በህብለሰረሰር ቁልቁል የሚወርዱ አክሰኖች ሊኖራችሁ ይችላል ወይም በአንዱ የእጅ ወይም የእግር አንጓ መሳ ለመሳ የሚሄድ -- ወይም የምንነጋገረው ስለ አንድ የዳይናሶር ( dinosaur ) እግርና እጅ ሊሆን ይችላል ። ስለዚህ አክሰን በትክክል የበርካታ ጫማዎች ያህል ርዝማኔ የተዘረጋ ሊሆን ይችላል ። የሁሉም የነርቭ ኅዋሳት አክሰኖች በርካታ ጫማ ርዝማኔ የላቸውም ። ሆኖም ሊሆኑም ይችላሉ ። እናም ይህ በእውነቱ የመገናኛ ምልክቱ ( signal ) አብዛኛውን ርቀት አክሰንን ( axon ) ልሳለው ። እናም አክሰን ይህንን ይመስላል ። በመጨረሻው ከሌሎች ዴንድራይቶች ( dendrites ) ወይም ከሌሎች ብልቶች ( tissue ) በሚያያዝበት በአክሰኑ ጫፍ ( terminal ) ላይ ያበቃል ። ወይም በጡንቻ ላይ ፤ የነርቭ ኅዋሱ ዓላማ ጡንቻውን የሆነ ተግባር እንዲያከናውን እና በአክሰኑ መጨረሻ ላይ ፤ በዚያ የአክሰን የምችለውን ሁሉ አደርጋለሁ እንደዚያ አድርጌ ለመሳል ። ስም ልስጣቸው ። እና ይህ አክሰን ነው ። ይህ የአክሰን መዳረሻው ነው ። አና አንዳንዴ ይህን ቃል ትሰማላችሁ -- የነርቭ ኅዋሱ ሶማ ከአክሰኑ የሚገናኝበት ነጥብ ዘወትር የሚጠቀሰው የአክሰን ሂሏክ ( axon hillock ) በመባል ነው -- ምናልባት አንደ እበጥ ( የተቋጠረ ) ነገር ልታዩት ትችላላችሁ ። አክሰኑን በመሥራት ይጀምራል ። ከዚያም የኮረንቲ ንዝረቶች ( impulses ) እንዴት እንደሚጓጓዙ እንነጋገራለን ። እናም የተዋጣለት ጉዞ እንዲያደርጉ የሚፈቅድላቸው ዋናው ክፍል እነኝህ ዙሪያቸውን የተከለሉባቸው ኅዋሳት ( insulating cells ) ናቸው ። ስለዚህና እንዴት ሥራቸውን እንደሚያከናውኑ በዝርዝር እንነጋገራለን ። ሆኖም በመጀመሪያ የአካል ክፍሎችን ማዎቅ ጥሩ ነው ። እናም እነዚህ ሽዋን ኅዋሳት ( Schwann cells ) ይባላሉ ። እና ይሸፍናሉ -- ማይሊን ሽፋን ( myelin sheath ) የተባለውን ይሰራሉ ። እና ይህ ሽፋን ፣ ይህ ከለላ ፤ በተለያየ የማይሊን ሽፋን ( myelin sheath ) ይባላል ። ስለዚህ የሽዋን ኅዋሳት የማይሊን ሽፋንን ይሰራሉ ። ልክ እንደዚያ አንድ ሌላ አደርጋለሁ ።
(trg)="5"> Soma ဆိုတာ ခန ္ဓာကိုယ်လို့အဓိ ပ္ပါယ်ရတယ် ဒီတော့ ဒါက ဆဲလ်ရဲ့ ခန ္ဓာကိုယ် ။ နောက်ပြီး အာရုံခံဆဲလ်ရဲ့ အမြီးလိုမျိုး မြင်လို့ရတာလေးရှိတယ် ။ ဒါကိုတော့ အက်ဇွန် ( axon ) လို့ခေါ်တယ် ။ အာရုံခံဆဲလ်တလုံးက အတော်အသင့် ပုံမှန်အရွယ်အစားရှိတဲ့ ဆဲလ်မျိုးလို့ဆိုနိုင်ပေမယ့်လည်း သူတို့ အရွယ်အစားကလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ရှိပါတယ် ။ အက်ဇွန် axon တွေကတော့ တော်တော့ကို ရှည်တာလည်း ရှိနိုင်သလို တိုတာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ် ။ တခါတရံ ဦးနှာက်လို အင်္ဂါတွင်းမှာတော့ တော်တော်ကိုသေးတဲ့ axon တွေရှိနိုင်ပြီး အာရုံခံကြောမကြီး spinal cord တလျောက် နဲ့ မင်း ခြေထောက် ၊ လက် များတလျောက် ရှည်ရှည်လျားလျား သွယ်တန်းနေတဲ့ axon များလညး်ရှိနိုင်တယ် ။ ... မင်း ပြောနေတာက ဒိုင်နိုဆော ခြေလက်တွေဆိုရင်တော့ အရွယ်အစားတမျိုး ထပ်ဖြစ်ဦးမှာပေါ့ကွာ ။ ဒီတော့ axon က ပေတော်တော်များများထိ တကယ်ကို ဆန့်နေနိုင်ကြတယ် ။ အာရုံခံဆဲလ်တိုင်းရဲ့ axon တိုင်းက ဒီလောက်ကြီး ရှည်ကြတယ်တော့မဟုတ်ဘူး ။ ဒါပေမယ့် ရှည်နိုင်တာတွေလည်း ရှိတယ် ။ ရှည်ရင်ရှည်သလောက် အချက်ပြချက် signal တွေ အသွားအပြန်လုပ်တာ ဒီတလျောက်ပဲ ။
(trg)="6"> Axon ပုံလေး ငါဆွဲပြမယ် ။ ဒီတော့ axon ဆိုတာ ဒါမျိုးပုံ ရှိတယ် ။ ပြီး အဆုံးမှာတော့ axon အဆုံး မှာ အဆုံးသတ်ပါတယ် ။ axon ရဲ့ အဆုံးက နောက် axon ရဲ့ dendrites ကို ဆက်သွယ်တာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အဲဒီ အာရုံခံဆဲလ်က ကြွက်သားတွေ လှုပ်ရှားဖို့ သတင်းပို့ရတယ်ဆိုရင် axon ရဲ့ အဆုံးဟာ ကြွက်သားနဲ့ တစ်ရှုး ကို ဆက်သွယ်တာမျိုးဖြစ်နိုင်ပါတယ် ။ ဒီတော့ axon ရဲ့ အဆုံးစွန်း မှာ axon terminal လို့ခေါ်တယ် axon အဆုံးရှိတယ် ။ ဒါမျိုး အကောင်းဆုံးဖြစ်အောင် ဆွဲပါ့မယ် ။ နာမည်တပ်လိုက်မယ် ။ ဒီတော့ ဒါက အက်ဇွန် axon ။ ဒါက axon ရဲ့ အဆုံး axon terminal ။ မင်းတို့ တခါတလေတော့ ဒီစကားလုံးကြားဖူးမယ်ထင်တယ် ... အာရုံခံဆဲလ် ကိ်ုယ် soma နဲ့ axon ကို ဆက်တဲ့ ဒီအမှတ် နေရာလေးကို အက်ဇွန် ဟေးလော့ခ် ( axon hillock ( ကုန်းငယ် )) လို့ ခေါ်လေ့ရှိကြတယ် ။ ဖုလုံးလေးလို့လည်း မြင်ချင်မြင်လို့ရတယ် ။ ဒီနေရာလေးက စပြီး axon ဖြစ်လာတာ ။ ဒါကြောင့် ဒါလေးကaxon hillock ဖြစ်တယ် ။ နောက်ပြီးတော့ ငါတို့ အချက်ပြလှုံ့ဆော်မှုတွေ ဘယ်လိုသွားလာသလဲဆိုတာကို ပြောမယ် ။ ဒီလှုံ့ဆော်မှုတွေ ထိထိရောက်ရောက် အလျန်အမြန်သွားလာနိုင်တဲ့ အဓိက နေရာက
(src)="13"> ከዚያም በየማይሊን ሽፋኑ መካከል የሚታዩት እነዚህ ትናንሽ ክፍተቶች የሁሉም መጠሪያ እንዲኖረን -- መላውን የነርቭ ኅዋስ ክፍሎች እንድናውቅ -- እነዚህ ኖድስ ኦፍ ራንቪር ( nodes of Ranvier ) ይባላሉ ። እንደምገምተው ራንቪር በሚባል ሰው ስም ነው የተሰየሙት ። ምናልባት ይህ ሰው ይሆናል የተመለከተውና የማይሊን ሽፋን በሌለበት እነዚህ ትናንሽ ክፍተቶች እንዳሉ ያየው እና እነዚህ ኖድስ ኦፍ ራንቪር ናቸው ። እናም አጠቃላይ ሃሳቡ ፣ ጠቀስ እንዳደረኩት ፣ እዚህ ጋ ይህ የመገናኛ ምልክት ( signal ) ማለት ምን ማለት እንደሆነ በተጨማሪ እንነጋገራለን -- ከዚያም ያ የመገናኛ ምልክት -- በእውነቱ የመገናኛ ምልክቶች ሊደመሩ ይችላሉ ፤ እናም እዚያ ጋ አንድ ትንሽ የመገናኛ ምልክት ሊኖራችሁ ይችላል ሌላ የመገናኛ ምልክት ደግሞ እዚያ ጋ ። ከዚያም ምናልባት ትልቅ የመገናኛ ምልክት እዚያና እዚያ -- እና የእነዚህ የመገናኛ ምልክቶች የመቀላቀል ውጤቶች ይደመሩና ወደሂሏኩ ( hillock ) ተጉዘው በበቂ ሁኔታ ግዙፍ ከሆኑ ፤ በአክሰኑ ላይ አክሽን ፐቴንሸል ( action potential ) እንዲጀመር ቃታ ይስባሉ ። ይህ የመገናኛ ምልክቱ ቁልቁል በአክሰኑ ሚዛን እንዲጓዝ ፣ ከዚያም እዚህ ጋ በሲናፕስስ ( synapses ) አማካኝነት እና ስለ ሲናፕሶች ( synapses ) እና በተጨማሪ ስለነዚያ እና እንዲህ ልትሉ ትችላላችሁ ፣ እነዚህን ነገሮች እዚህ ጋ የሚያስጀምረው ( የሚያነሳሳው ) ማነው ? ደህና ፤ ይህ የሌሎች የነርቭ ኅዋሳት አክሰኖች ( axons ) መዳረሻ ጫፍ ሊሆን ይችላል የሆነ አይነት ስሜት ተቀባይ የነርቭ ኅዋስ ( sensory neuron ) ሊሆንም ይችላል ። ይህ በምላስ መቅመሻ ጉብታ ( taste bud ) ላይ የሆነ ቦታ ሊሆን ይችላል ፤ እና የጨው ወይም የስኳር ሞልኪዩል ( molecule ) በሆነ ሁኔታ ሊያነሳሳው ይችላል -- ወይም ይህ ምናልባትም የተለያዩ በርካታ ነገሮች ጥርቅም ሊሆን ይችላል ። እና ስለተለያዩ አይነት የነርቭ ኅዋሳት በተጨማሪ እንነጋገራለን ።
(trg)="7"> Axon ပတ်ပတ်လည်တလျောက် ကာရံပတ်ထားတဲ့ ဆဲလ်တွေမှာပဲဖြစ်တယ် ။ ဒီဆဲလ်တွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး အသေးစိတ်ကို ပြောတော့မယ် ။ နောက် ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို ပြောမယ် ။ ဒါပေမယ့် အရင် သူတို့ကို ဘယ်လိုတည်ဆောက်ထားလဲဆိုတာကို သိထားတော့ ကောင်းတာပေါ့ ။ ဒီတော့ ဒီဆဲလ်တွေကို ရွန်းဆဲလ် ( Schwann cell ) တွေလို့ ခေါ်တယ် ။ သူတို့တွေ ဝိုင်းပြီးပတ်ပတ်လည်ကာရံလိုက်တော့ .... မိုင်ရယ်လင် အဖုံး ( Myelin Sheath ) ဆိုတာဖြစ်လာတယ် ။ ဒီ axon တလျောက် အပိုင်းတပိုင်းချင်းဆီမှာ ကာပေးထားတဲ့ အပတ်အကာကို myelin sheath လို့ခေါ်ဝေါ်တာ ။ နောက် ရွှန်းဆဲလ် Schwann cell တွေက ဒီ myelin အပတ်ကို ဖွဲ့စည်းပေးထားတာ ။ ဒါမျိုးနောက်တခုထပ်ဆွဲမယ် ။ ငါဆိုရရင် Schwann ဆဲလ် သို့မဟုတ် myelin အပတ်က နောက် myelin အပတ်တခုချင်းဆီကြားက သေးငယ်တဲ့ ကြားနေရာလေးတွေကို ... ငါတို့ဆီမှာ အခေါ်အဝေါ်အစုံအလင်ရှိလေတော့ ... .. ဒီတော့ အာရုံခံဆဲလ်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတခုလုံးကို သိတယ် .. ဒီကြားနေရာလေးတွေကို nodes ( နုတ် ) of Ranvier ( ရန်ဗီးယား ) ၊ ရန်ဗီးယား အဆစ်များ လို့ခေါ်တယ် ။ ငါထင်တာကတော့ ရန်ဗီးယားအမည်ရှိတဲ့ ပညာရှင်ကို မှီပြီးပေးထားတာနေပါလိမ့်မယ် ။ ကြည့်ရတာ ဒီ Ranvier ဆိုတဲ့ သူက ရှာရင်းဖွေရင်း myelin အပတ်မရှိတဲ့ လပ်နေတဲ့ နေရာလေးတွေကို တွေ့သွားပါလိမ့်မယ် ။ ဒီတော့ ဒါတွေက nodes of Ranvier ( ရန်းဗီးယားရဲ့ အဆစ် ) တွေပေါ့ ။ ယေဘူယျအားဖြင့် ငါပြောခဲ့သလိုပဲ ဒီနေရာက အချက်ပြချက်တွေကို ရတဲ့နေရာ ။ အချက်ပြချက်ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုသလဲဆိုတာ ငါတို့ပြောမယ် ... နောက် ရရှိလာတဲ့အချက်ပြချက်က .. တကယ်တော့ အချက်ပြချက် signals တွေက စုစည်းလိုက်လို့ရတယ် ။ ဒါကြောင် ဟောဒီမှာ signal တခုရှိမယ် ။ နောက် ဒီနေရာမှာ နောက် signal တခုရမယ် ။ နောက် ဟိုမှာ ဒီမှာ ပိုပြီး အားကောင်းတဲ့ signal တခုရမယ်ပေါ့ ။ ဒီ ဟိုဟိုဒီဒီက signal တွေ စုစည်းပြီး ရလာတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုက ဒီ ကုန်းကို ရောက်ရှိလာမယ် ၊ နောက် သူတို့ အားကောင်းရင် သူတို့က axon ပေါ်မှာလှုပ်ရှာုး တုန့်ပြန်မှု ( action potential ) ဖြစ်လာအောင် ဖန်တီးလှုံ့ဆော်ပေးလိုက်တယ် ။ လှုပ်ရှာုးတုန့်ပြန်မှုက အချက်ပြ signal ကို axon တလျောက် စီးဆင်းသွားစေတယ် ။ ဒီနောက် အချက်ပြ signal လက်ခံထုတ်လွှတ်ပေးသည့် synapses ခေါ် နေရာများမှတဆင့် အခြား dendrite များ သို့မဟုတ် ကြွက်သားများဆီသို့ ချိတ်ဆက်ရောက်ရှိတယ် ။ ငါတို့ synapses တွေအကြောင်းထပ်ပြောကြဦးမယ် ။ ဒီ Synapses တွေက အခြားအရာတွေကို တဖန်လှုံ့ဆော် အစပျိုးပေးဦးမယ် ။ ဒီတော့ မင်းတို့ကပြောမယ် ဘာတွေက ဒီဟာတွေ ( Signal တွေ) ကို အစပျိုးပေးနေတာလဲ ။ ကောင်းပြီ ၊ ဒီနေရာလေးက ဦးနှောက်ထဲမှာဆို အခြား အာရုံခံဆဲလ် axon ရဲ့ အဆုံးထိပ်လေးလည်း ဖြစ်နိုင်တယ် ။ ဒါက အာရုံလက်ခံ အာရုံခံဆဲလ်များ ဖြစ်နိုင်တယ် ။ လျှာပေါ်က ရသာဖုတဖုပေါ်မှာ ဖြစ်ချင်ဖြစ်မယ် ၊ ဒီလိုဆိုတော့ အာရုံဖြစ်လာအောင်ဖန်တီးနိုင်တဲ့ ဆားရဲ့မော်လီကျူး ဒါမှမဟုတ် သကြားမော်လီကျူး ဒါမှမဟုတ် ပြင်ပဖိစီးမှုကို အာရုံခံအစိတ်အပိုင်းလည်း ဖြစ်နိုင်တယ် ။ ဖြစ်နိုင်တာတွေက အမျိုးမျိုး အများကြီးရှိတယ် ။ နောက်တော့မှ အာရုံခံဆဲလ်အမျိုးမျိုးအကြောင်း ငါတို့ ထပ်ပြော ကြမယ် ။
# amh/bEttLxcwbmx6.xml.gz
# my/bEttLxcwbmx6.xml.gz
(src)="1"> በአሜሪካ የትኛውም መንገድ ላይ ቆማችሁ ራሳችሁን አስቡት እና ጃፓናዊ ሰውዬ መጥቶ እንዲ ቢላቹ ‹ ይቅርታ ! ይሄ ብሎክ ምን ይባላል › እርሶ ሲመልሱ ‹ ይሄ ! ኦክ መንገድ ይባላል ያ ደሞ ኤልም መንገድ ይባላል ይሄ 26ኛ ያ ደሞ 27ኛ ነው › እሱም እሺ በማለት ‹ እሺ ! ያኛው ብሎክስ ምን ይባላል ? › እርሶም ‹ እንግዲ ! ብሎኮች ስም የላቸውም ፡፡ መንገዶች ናቸው ስም ያላቸው ፤ ብሎኮች በመንገዶች መሀከል ስም አልባ የሆኑ ቦታዎች ናቸው › እሱም ትንሽ ግራ በመጋባት አዝኖ ይሄዳል አሁን ደሞ በጃፓን የትኛውም መንገድ ላይ ቆመው እንዳሉ ያስቡ ከጎን ወደላው ሰው ይዞራሉ እና ምን ይላሉ ይቅርታ ! ይሄ መንገድ ምን ተብሎ ነው ሚጠራው ? እነሱም ‹ እንግዲ ያ ብሎክ 17 ፤ ይሄ ደሞ ብሎክ 16 › እርሶም ‹ እሺ ግን የመንገዱ ስም ምንድን ነው ? › እነሱም ምን ብለው ይመልሳሉ ‹ መንገዶች ስም የላቸውም ብሎኮች ስም አላቸው ጎግል ካርታ ላይ ይመልከቱ ፡፡ ያሉት ብሎኮች 14 ፣ 15 ፣ 16 ፣ 17 ፣ 18 ፣ 19 እነዚ ብሎኮች በሙላ ስም አላቸው መንገዶች በብሎኮች መሀከል የሚገኙ ስም አልባ የሆኑ ቦታዎች ናቸው › እርሶም ምን ይላሉ ‹ እሺ ! የቤትዎን አድራሻ እንዴት ያውቃሉ ? › እሱም ምን ይመልሳል ‹ ቀላል ነው ! ይሄ ቀጠና ስምንት ፤ ያ ! ብሎክ 17 ፤ የቤት ቁጥር አንድ › እርሶም ሲመልሱ ‹ እሺ ! በሰፈር ውስጥ ስንቀሳቀስ የቤት ቁጥሮቹ በተርታ ይደለም የተቀመጡት › እሱም ሲመልስ ‹ በተርታ ይሄዳሉ ፡፡ ተገንብተው ባለቁበት ጊዜ ነው የሚሰየሙት ፡፡ በብሎክ ውስጥ መጀመሪያ የተገነባው ቤት ቁጥር አንድ ነው ፡፡ ሁለተኛ የተገነባው የቤት ቁጥሩ ሁለት ነው ሶስተኛ የተገነባው ቁጥር ሶስት ነው ፡፡ ቀላል እናም ግልፅ ነው ፡፡ ስለዚ አንዳንዴ ደስ ይለኛል የዓለምን ተቃራኒ ቦታ መሄድ የራሳችን አመለካከት እንዳለን ለማወቅ እናም ከኛ ተቃራኒ አመለካከት እንዳለ ለመረዳት ለምሳሌ በቻይና ሐኪሞች አሉ ስራቸው የናንተን ጤና መጠበቅ እንደሆነ የሚያምኑ እናም ጤነኛ ሆነው ባሳለፉት ወራት ይከፍሏቸዋል ሲታመሙ ደሞ አይከፍሏቸውም ምክንያቱም ስራቸውን በአግባብ ስላልተወጡ ሀብታም የሚሆኑት እርስዎ ጤናኛ ሲሆኑ ነው እንጂ እርስዎ ሲታመሙ አይደለም ( ጭብጨባ ) በብዙ ሙዚቃ ውስጥ ፤ ‹ አንድን › እናስባለን የሙዚቃ አጀማመርን ስናይ አንድ ፣ ሁለት ፣ ሶስተ ፣ አራት ግን በምዕራብ አፍሪካ ሙዚቃ ፤ ‹ አንድ › የመጨረሻ እንደሆነ ነው ሚታሰበው ለልክ ከአረፍተ ነገር መጨረሻ አራት ነጥብ እንደሚገባው በሙዚቃው አሰራር ብቻ ሳይሆን የምትሰሙት ፤ ሙዚቃውንም የሚጨርሱበት አካሄድ ነው ሁለት ፣ ሶስት ፣ አራት ፣ አንድ እና ይሄ ካርታ እራሱ ልክ ነው ( ሳቅ ) የሆነ አባባል አለ ስለህንድ የሚያነሱት ማንኛውም እውነታ ተቃራኒውም እውነት ነው ስለዚ እንዳንረሳ በቴድም ሆነ ሌላ ቦታ ማንኛውም ምርጥ ሀሳብ ቢያነሱም ወይም ቢሰሙም ተቃራኒውም እውነት ሊሆን ይችላል ( ጃፓንኛ ) በጣም ነው ማመሰግነው !
(trg)="1"> ကဲ ၊ ခင်ဗျားဟာ အမေရိကမှာရှိတဲ့ တစ်နေရာရာက လမ်းတစ်ခုပေါ်မှာ ရပ်နေပြီး ဂျပန်လူမျိုးတစ်ယောက်က ခင်ဗျားကို " တစ်ဆိတ်လောက်ဗျာ ၊ ဒီအဆောက်အဦကြီးရဲ့ နာမည်က ဘာလဲဗျ " လို့မေးလိုက်တယ်လို့ ဆိုပါစို့ဗျာ ။ နောက်ပြီး ခင်ဗျားဖြေလိုက်တာက " စိတ်တော့မကောင်းဘူးဗျာ ။ ဒါက အုတ်( က်) လမ်း ၊ ဟိုဟာက အန်းလ်( မ်) လမ်း ။ ဒါက( ၂၆) လမ်း ၊ ဟိုဟာက ) ၂၇) လမ်းပါ " လို့လေ ။ သူပြောတာက " ကောင်းပါပြီဗျာ ။ ဟို အဆောက်အဦကြီးရဲ့ နာမည်ကဘာလဲဗျ" တဲ့ ။ ခင်ဗျားက " ဟုတ်ပါပြီဗျာ ၊ အဆောက်အဦးတွေမှာ နာမည်တွေ မရှိဘူးဗျ ။ အဆောက်အဦတွေဆိုတာဟာ လမ်းတွေကြားမှာရှိတဲ့ အမည်ပေးမထားတဲ့ နေရာလွတ်တွေပါဗျာ " လို့ပြောလိုက်တယ် ။ သူထွက်သွားတယ် ၊ နည်းနည်း စိတ်ရှုပ်ထွေးသွားပြီး စိတ်ပျက်လက်ပျက်နဲ့ပေါ့ဗျာ ။ ကဲ အခုတော့ ခင်ဗျားဟာ ဂျပန်မှာရှိတဲ့ တစ်နေရာရာက လမ်းတစ်ခုပေါ်မှာ ရပ်နေပြီး ခင်ဗျားဘေးနားမှာရပ်နေသူဘက်ကို လှည့်ပြီး
(trg)="2"> " တစ်ဆိတ်လောက်ဗျာ ၊ ဒီလမ်းရဲ့ နာမည်က ဘာလဲဗျ " လို့မေးလိုက်တယ် ဆိုပါတော့ဗျာ ။ သူတို့ပြောတာက " အိုး ၊ ကောင်းပါပြီ ၊ ဟိုအဆောက်အဦက နံပါတ်( ၁၇ ) ၊ ဒီအဆောက်ဦက နံပါတ်( ၁၆) ပါ" တဲ့ ။ ဒီတော့ ခင်ဗျားက " ကောင်းပါပြီ ၊ ဒီလမ်းရဲ့ နာမည်က ဘာလဲဗျ " လို့ပြောလိုက်တယ် ။ နောက်ပြီး သူတို့ပြောလိုက်တာက " ဟုတ်ပါပြီဗျ ၊ လမ်းတွေမှာ နာမည်တွေမရှိကြဘူးဗျ ၊ ဒီမှာ ဂူးဂဲ( လ်) မြေပုံကို ကြည့်လိုက်ပါဦး ။ အဆောက်အဦ နံပါတ် ( ၁၄ ) ၊ ( ၁၅ ) ၊ ( ၁၆ ) ၊ ( ၁၇ ) ၊ ( ၁၈ ) ( ၁၉ ) ။ ဒီအဆောက်အဦတွေ အကုန်လုံးမှာ နာမည်တွေရှိတယ်ဗျ ။ လမ်းတွေဆိုတာကတော့ အဆောက်အဦတွေကြားက အမည်ပေးမထားတဲ့ နေရာလပ်တွေပဲဗျို့" လို့လေ ။ ဒီအချိန်မှာ ခင်ဗျားပြောလိုက်တာက " ကောင်းပြီလေ ၊ ဒီလိုဆိုရင် ခင်ဗျားရဲ့ အိမ်လိပ်စာကို ခင်ဗျား ဘယ်လိုသိနိူင်မလဲဗျ" လို့ပေါ့ ။ သူပြောတာကတော့ " ကောင်းပြီဗျာ ၊ ဒါက အလွယ်လေးပါ၊ ဒါက အမှတ်( ၈) ခရိုင် ၊ တိုက်အမှတ်( ၁၇ ) ၊ အိမ်အမှတ် ( ၁) လေဗျာ" တဲ့ ။ ခင်ဗျားပြောလိုက်တာက " ကောင်းပါပြီ ၊ ဒါပေမဲ့ အနီးပတ်ဝန်းကျင်တစ်ဝိုက် လမ်းလျှောက်သွားတုန်း ကျွန်တော် သတိထားမိခဲ့တာကတော့ဗျာ အိမ်နံပါတ်တွေက အစဉ်လိုက်မဟုတ်ဘူးဗျ" လို့ပေါ့ ။ သူပြောတာက ဟာဗျာ အစဉ်လိုက်ပါဗျ ။ သူတို့ဆောက်ခဲ့တဲ့ အစဉ်အတိုင်းသွားပါတယ်ဗျာ ။ အဆောက်ဦအကွက်တစ်ခုပေါ်မှာ အရင်ဆောက်ခဲ့တဲ့ အိမ်က အိမ်နံပါတ်( ၁) ပေါ့ဗျ ။ ဒုတိယဆောက်ခဲ့တဲ့ အိမ်က အိမ်နံပါတ်( ၂) လေဗျာ ။ တတိယကတော့ နံပါတ် ( ၃) ပေါ့ဗျာ ။ လွယ်ပါတယ်ဗျာ ။ အရှင်းကြီးပဲဟာကို ။ ဒီတော့ဗျာ ၊ ကျွန်တော်နှစ်သက်မိတာက တစ်ခါတစ်လေကျတော့ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်အခြမ်းကို သွားဖို့လိုအပ်တယ်ဆိုတာကိုပါ ။ ကျွန်တော်တို့မှာရှိနေခဲ့တယ်ဆိုတာကိုတောင် မသိခဲ့တဲ့ ယူဆချက်တွေကို နားလည်သဘောပေါက်ဖို့အတွက် ပြီးတော့ ဒါတွေရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်တွေဟာလည်း မှန်ကန်ကောင်း မှန်ကန်နိုင်တယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်ဖို့အတွက်ပေါ့ဗျာ ။ ဒီတော့ ဥပမာအနေနဲ့ပေါ့ဗျာ ၊ တရုတ်ပြည်မှာ သူတို့ရဲအလုပ်ဟာ ခင်ဗျားတို့ကို ကျန်းမာစေဖို့ လို့ ယုံကြည်ကြတဲ့ ဆရာဝန်တွေရှိပါတယ် ။ ခင်ဗျားအနေနဲ့ ကျန်းကျန်းမာမာနဲ့ရှိတဲ့ လတွေမှာ သူတို့ကို ငွေပေးကြပြီး ၊ ခင်ဗျား နေမကောင်းဖြစ်တဲ့အခါမှာ သူတို့ကို ခင်ဗျား ပေးဖို့မလိုဘူးလေ ။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ သူတို့ပျက်ကွက်လို့လေ ။ ခင်ဗျား ကျန်းမာတဲ့အချိန်မှာ သူတို့ ချမ်းသာနေကြပါတယ် ၊ နေမကောင်းတဲ့ အချိန်မှာ မဟုတ်ဘူးနော် ။ ( လက်ခုပ်သံများ ) ဂီတအများစုမှာ ပထမ စည်းချက်ကို အကျစည်းချက်အဖြစ် ကျွန်တော်တို့မှတ်ယူကြပါတယ် ။ တေးသွားရဲ့ အစမှာ ၁၊ ၂၊ ၃၊ ၄ ။ ဒါပေမဲ့ အနောက်အာဖရိက ဂီတမှာကျတော့ " တစ် " ဆိုတာကို တေးသွားရဲ့ အဆုံးသတ်အဖြစ် ယူမှတ်ကြပါတယ် ။ ဝါကျတစ်ကြောင်းအဆုံးက ပုဒ်မလိုပဲပေါ့ ။ ဒီတော့ ဒါကို ခင်ဗျားတို့ တေးသွားထဲမှာတင် ကြားတာမဟုတ်ပဲ သူတို့ ဂီတစည်းချက်ရေတွက်ပုံလည်းပါပါတယ် ။ နှစ် ၊ သုံး ၊ လေး ၊ တစ် ။ နောက်ပြီး ဒီမြေပုံလည်းပဲ တိကျပါတယ်ဗျာ ။ ( ရယ်သံများ ) ဆိုရိုးလေးတစ်ခုရှိတာကတော့ " အိန္ဒိယနိူင်ငံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ၏ သင်ပြောနိူင်သမျှ ဖြစ်ရပ်မှန်ဟာ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့လည်းမှန်ပါတယ်" တဲ့ ။ ဒါကြောင့်မို့လို့ TED မှာပဲဖြစ်ဖြစ် ၊ တခြားဘယ်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ခင်ဗျားမှာ ရှိသမျှ ၊ ကြားသမျှ ထူးခြားပြောင်မြောက်တဲ့ ဘယ်စိတ်ကူးတွေမဆိုပေါ့ဗျာ ၊ ဆန့်ကျင်ဖက်အနေနဲ့လည်း မှန်နေနိူင်တယ်ဆိုတာကို မမေ့ကြပါနဲ့ဗျာ ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ် ။
# amh/muXBGQivutS0.xml.gz
# my/muXBGQivutS0.xml.gz
(src)="1"> ይሄ ለሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች የሰጠሁት ገለጻ ነው በሶስት ደቂቃ አሳጥሬው ነው ነገሩ የተጀመረው አንድ ቀን አውሮፕላን ላይ ሆኜ ወደ ቴድ እያመራሁ ሳለ ነበር ከሰባት አመት በፊት ከጎኔ ካለው መቀመጫ የሁለተኛ ደረጃ ተማሪ ልጅ ተቀምጣ ነበር በጣም ደሀ ከሆኑ ቤተሰቦች የተገኘች ናት እናም በህይወቷ የላቀ ነገር ለማድረግ ትፈልጋለች ቀላል ጥያቄ ጠየቀችኝ ወደ ስኬት የሚያደርሰው ምንድ ነው ? አለችኝ በራሴ በጣም አዘንኩ ! ምክንያቱም ጥሩ የሆነ መልስ ልሰጣት ስላልቻልኩ ነበር ስለዚህ ከአውሮፕላን ወርጄ ወደ ቴድ መጣሁ ሳስበው ስኬታማ የሆኑ ሰዎች የሞሉበት ክፍል መሀል ነው ያለሁት ስለዚህ ምን ለስኬት እንዳበቃቸው ! ለምን አልጠይቃቸውም ? እና ያንን ለልጆች ለምን አላስተላልፍም ? አልኩ ይኀው ከሰባት አመታት ፣ ከ500 ቃለ መጠይቆች በኋላ በትክክል ወደ ስኬት ምን አንደሚመራቹ እነግራቹሀለው እናም ቴድ ተናጋሪዎችን የሚነካ ነው የመጀመሪያው ጽኑ ፍላጎት ነው ! ፍሪማን ቶማስ እንዳለው " የሚገፋኝ ጽኑ ፍላጎቴ ነው " ቴድ ተናጋሪዎችን ወደውት ነው የሚሰሩት ለገንዝብ ብለው አይደለም ካሮል ኮሌታአ እንዳለችው " እኔ የምሰራውን ለሚሰራ ሰው እከፍላለሁ " ደስ የሚለው ነገር ! ወዳችሁት የምታደርጉት ከሆነ ገንዘቡም መምጣቱ አይቀርም መስራት ! ሩፐርት ሙትዶች ያለኝ " ተግቶ መስራት ነው ፣ ምንም ነገር በቀላሉ አይገኝም ፣ ግን በመስራት ብዙ ደስታ አገኛለሁ " ደስታ ነው ያለው ? ሩፐርት ! ? አዎ !
(trg)="1"> ကျွန်တော် အထက်တန်းကျောင်းသူကျောင်းသားတွေအတွက် ၂နာရီ လောက်ဟောပြောတာကို အခု ၃ မိနစ်တည်းနဲ့ပဲ တင်ပြမှာပါ ။ ကျွန်တော် TED ကို တစ်နေ့လေယာဉ်နဲ့အလာမှာ ဒါစတင်ခဲ့ပါတယ် လွန်ခဲ့တဲ့ ရနှစ်ကပါ ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ ဘေးထိုင်ခုံမှာ ဆယ်ကျော်သက် အထက်တန်းကျောင်းသူတစ်ယောက် ထိုင်ပါလာပါတယ် ။ ဆင်းရဲတဲ့မိသားစုမှ ဆင်းသက်လာခဲ့သူပါ ။ သူမဟာ သူမဘဝအတွက် တခုခုလုပ်ချင်လို့ မေးခွန်းရှင်းရှင်းလေးတစ်ခု ကျွန်တော့်ကိုမေးခဲ့တယ် ။ သူမမေးတာက " အောင်မြင်မှုဆီကို ဘယ်လိုသွားနိုင်မလဲ ? " ကျွန်တော် တကယ့်ကို စိတ်မကောင်းဖြစ်သွားတယ် ။ သူမအတွက် အဖြေကောင်းကို ကျွန်တော်မပေးနိုင်ခဲ့ဘူး ။ ဒါနဲ့ကျွန်တော် လေယာဉ်ပေါ်ကဆင်းပြီး TED ကိုလာခဲ့တယ် ။ ပြီးတော့ " အင်း ၊ ဒီအခန်းထဲမှာ အောင်မြင်တဲ့လူတွေနဲ့ ပြည့်နေပါကလား ။ ဒါဆိုရင် သူတို့အောင်မြင် ] ရေးကို ကူပေးခဲ့တာကို သူတို့ကိုပဲ မေးပြီး လူငယ်တွေကို လက်ဆင့်ကမ်းလိုက်ရင် မကောင်းဘူးလား ? အခု ရနှစ် နဲ့ အင်တာဗျူး ၅၀၀ ပြီးတဲ့ အချိန်မှာတော့ ကျွန်တော်ဟာ ဘာလုပ်ရင် အောင်မြင်မှု့ ကို သေချာပေါက် ရရှိမယ်ဆိုတာ နဲ့
(trg)="2"> TED ဝိုင်းတော်သားများရဲ့ ခံယူချက်များ ကိုတင်ပြမှာပါ ။ ပထမဆုံး အချက်ကတော့ ဝါသနာပဲ ။
(trg)="3"> Freeman Thomas ကပြောတယ် " ကျွန်တော်ကတော့ ဝါသနာပါ မှ စိတ်ပါတယ် ။ "
(src)="2"> ( ሳቅ ) ቴድ ተናጋሪዎችን በስራቸው ደስታ ያገኛሉ እናም ተግተው ይሰራሉ ሲገባኝ ! የስራ ሱስኞች አይደሉም ! ስራ ወዳድ ናቸው !
(trg)="8"> TED ဝိုင်းတော်သားတွေ အလုပ်လုပ်ရတာကို ပျော်ကြတယ် ။ အလုပ်ကို ကြိုးစားလုပ်ကြတယ် ။ ကျွန်တော်နားလည်လိုက်တာက သူတို့ဟာ အလုပ်စွဲနေကြသူတွေ မဟုတ်ပဲ အလုပ်ကို ပျော်စရာ လုပ်ပစ်လိုက်ကြသူတွေဖြစ်ကြပါတယ် ။ ကောင်းပါပြီ !
(src)="4"> ( ጭብጨባ ) አሌክስ ጋርደን እንዳለው " ስኬታማ ለመሆን አንድ ነገር ውስጥ አነፍንፉና በነገሩ የተዋጣላቹ ሁኑ ! ምንም ተአምር የለውም ፣ መለማመድ ፣ መለማመድ ፣ መለማመድ ነው " ሌላው ትኩረት ነው ! ኖርማን ጄዊሰን እንዳለኝ ሳስበው ! ራስን በአንድ ነገር ላይ ትኩረት ማድረግ ነው እና መግፋት ! ዴቪድ ጋሎ እንዳለው " እራስህን ግፋው ! በአካል ፣ በአምሮ ፣ እራስህ መግፋት አለብህ ! መግፋት ! መግፋት ! መግፋት ! " ማፈርህን ፣ በራስ መጠራጠርን መግፋት አለብህ ! ጎልዲ ሃውን አንዳለው " ሁሌም በራሴ ላይ ጥርጣሬ ነበረኝ ብቁ አይደለሁም ፣ ጎበዝ አይደለሁም ፣ የሚሳካልኝ አይመስለኝም ነበር " እራስን መግፋት ሁሌም ቀላል አይሆንም ! ለዛም ነው እናቶች የተፈጠሩት !
(trg)="9"> Alex Garden ကပြောပါတယ် " အောင်မြင်ချင်ရင် တစ်ခုခုကို စူးစူးစိုက်စိုက်လေ့လာပါ ၊ ပြီးတော့ အဲဒါကို အရမ်းကောင်းအောင် လုပ်ပြပါ ။ ဥုံဖွဆိုပြီး ဆိုရုံနဲ့ ရတာမရှိပါဘူး ၊ လေ့ကျင့် ၊ လေ့ကျင့် ၊ လေ့ကျင့်ပါ ။ နောက်ပြီးတော့ အာရုံစွဲမြဲမှု !
(trg)="10"> Norman Jewison က ကျွန်တော့်ကိုပြောဖူးတယ် ၊
(trg)="11"> " ကျွန်တော်ကတော့ အလုပ်တစ်ခုမှာ အာရုံစိုက်လုပ်ဖို့ အရေးအကြီးဆုံး လို့ထင်ပါတယ် ။ " တွန်းပေးပါ !
(src)="5"> ( ሳቅ ) ( ጭብጨባ ) ፍሬንክ ጌሪይ ምን አለኝ እናቴነች ስትገፋኝ የነበረው ( ሳቅ ) ማገልገል ! ሸርዋይን ኑላንድ እንዳለው " ሀኪም ሆኖ ማገልግል መታደል ነው " ብዙ ልጆች ሚሊየነር መሆን እንደሚፈልጉ ይነግሩኛል መጀመሪያ የምላቸው ነገር
(trg)="13"> Goldie Hawn ကတော့ " ကျွန်မ တချိန်လုံး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ယုံကြည်မှု မရှိခဲ့ဘူး ။ " ကျွမ်းကျင်မှု နည်းသေးတယ် ၊ သိပ်မတော်ဘူးလို့ထင်ခဲ့တယ် ။ ကျမအောင်မြင်မယ်လို့လဲ ဘယ်တုန်းကမှ မထင်ခဲ့ပါဘူး ။ " တကယ်တော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တချိန်လုံး တွန်းပေးရေးဟာ မလွယ်တာကို ပြောချင်ပါတယ် အဲဒါကြောင့်မို့လို့ မိခင်များဆိုတာကို တီထွင်ပေးခဲ့ရပါတယ် ။ ( ရယ်သံများ )
(trg)="14"> Frank Gehry -- Frank Gehry ကျွန်တော့်ကိုပြောဖူး တာကတော့
(trg)="15"> " ကျွန်တော့်အမေက ကျွန်တော့်ကို တွန်းပေးလာခဲ့ပါတယ် ။ " အကျိုးဆောင်ရမယ် !
(src)="6"> " እሺ ፣ እራሳችሁን ማገልገል አትችሉም በሆነ ዋጋ ባለው ነገር ሌላውን መጥቀም አለባችሁ ምክንያቱም ሰዎች ሀብታም የሚሆኑት በዚህ መንገድ ነው " ሀሳብ ! ቴድ ተናጋሪ ቢል ጌትስ እንዳለው " አንድ ሀሳብ ነበረኝ ፣ የመጀመሪያውን የማይክሮ ኮምፒውተር ሶፍትዌር ካምፓኒ የማቋቋም ሀሳብ በጣም ምርጥ ሀሳብ ነበር ሀሳብ ማፍለቅ ተአምር የለውም ቀላል ነገር እንደማድረግ ነው ለዚህም ብዙ ማስረጃ ማቅረብ እችላለሁ " መጽናት ! ጆይ ክራውስ እንዳለው መጽናት ለስኬታችን ቁጥር አንድ ምክንያት ነው በውድቀት መሀል መጽናት አለባቹ በችግር ውስጥ መጽናት አለባቹ ያ ማለት ትችት ፤ ተቃውሞ ፣ አይረቤ ሰዎችና ግፊት ( ሳቅ ) የዚህ ትልቅ ጥያቄ መልስ ቀላል ነው 4 ሺ ክፍሎ ወደ ቴድ መምጣት ( ሳቅ ) ያ ካልሆነላቹ ! እነዚህን ስምንት ነገሮች አድርጉ ደግሞም እመኑኝ ! እነዚህ ስምንት ታላቅ ነገሮች ናቸው ወደ ስኬት የሚመሩት ቴድ ተናጋሪዎችን ለሰጣችሁን ቃለመጠይቅ ሁሉ አመሰግናለሁ !
(trg)="17"> " ကောင်းပြီ ၊ မင်းတို့ ကိုယ့်အကျိုးကို မဆောင်နိုင်ကြဘူး ဆိုတော့ ၊ သူများအတွက် တန်ဖိုးရှိတာ တစ်ခုခု အကျိုးဆောင်ပေးရမယ် ။ လူတွေ ချမ်းသာလာကြတာ အဲဒီလိုနည်းနဲ့မို့လို့ ဖြစ်ပါတယ် ။ " စိတ်ကူးအကြံများ ။ TED အဖွဲ့ဝင် Bill Gates ပြောတဲ့စကားအရ " ကျွန်တော် အကြံတစ်ခု ရှိခဲ့ပါတယ် ပထမဦးဆုံး micro- computer software ကုမ္ပဏီ ကို တည်ထောင်ဖို့ပါ ။ " အတော့်ကိုကောင်းတဲ့ အကြံတစ်ခုဘဲလို့ ကျွန်တော်ပြောချင်ပါတယ် ။ ပြီးတော့ အကြံဉာဏ်ကောင်း ရှာကြံရာမှာ ဖြတ်လမ်း မရှိပါဘူး ။ ရိုးရိုးလေးအချက်များကို ကြိုးပမ်းအားထုတ်သွားရန်သာ လိုတာပါ ။ ပြီးတော့ ကျွန်တော်ဆီမှာ သာဓကတွေ အများကြီးကို ပေးပါတယ် ။ ဇွဲနဘဲရှိရမယ် ။ Joe Kraus ပြောတာကတော့
(trg)="18"> " မရမနေ ဇွဲနဲ့ လုပ်ကိုင်ခြင်းဟာ ကျွန်တော်တို့အောင်မြင်မှု့များရဲ့ အဓိက အချက်တစ်ခုပါ " ။ မအောင်မြင်မှုတွွေ ၊ စိတ်ညစ်စရာတွေကို အံတုပြီး ဇွဲနဲ့ ကျော်ဖြတ်ရမယ် ! ™ အဲဒါကတော့ ရှုံ့ချမှုတွေ ၊ ပယ်ချခံရမှုတွေ ၊ စိတ်အနှောင့်အယှက်ပေးတဲ့လူတွေ နဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ပါဘဲ ။ ( ရယ်သံများ ) ဒီတော့ကား အရေးကြီးဆုံး အဖြေက သိပ်လွယ်ပါတယ် - ဒေါ်လာ ၄၀၀၀ ပေးပြီး TED ကိုလာခဲ့ ။ အဲဒီလို မလုပ်နိုင်ရင် ကျွန်တော်ပြောတဲ့ အချက်ရှစ်ချက်ကိုလုပ်ပါ ၊ ကျနော်ပြေတာကို ယုံပါ ၊ ဒါတွေဟာ အောင်မြင်မှု့ဆီကို အရောက်ပို့ပေးကြမဲ့ အရေးကြီးဆုံး ရှစ်ချက်ပါပဲ ။ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခံခဲ့ကြတဲ့ TED ဝိုင်းတော်သားများအားလုံးကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ် ။