# en/_g.xml.gz
# pl/_g.xml.gz
(src)="1"> Introduction
(trg)="1"> Wprowadzenie
(src)="2"> The report ‘ Employment in Poland 2009 - Entrepreneurship for Work ' is the fifth edition of the Employment in Poland series , a thorough study of the most significant processes occurring in the Polish and European labour markets .
(trg)="2"> Raport „ Zatrudnienie w Polsce 2009 - przedsiębiorczość dla pracy ” jest kolejnym raportem serii „ Zatrudnienie w Polsce ” .
(src)="3"> The report ‘ Employment in Poland 2009 - Entrepreneurship for Work ' is the fifth edition of the Employment in Poland series , a thorough study of the most significant processes occurring in the Polish and European labour markets .
(trg)="3"> Z wielką przyjemnością już po raz piąty prezentujemy Państwu opracowanie poświęcone najważniejszym procesom zachodzącym na polskim i europejskim rynku pracy .
(src)="4"> We hope that , as with previous editions , it will be an interesting and inspiring read , useful in your work and research .
(trg)="4"> Liczymy , że tak jak w wypadku poprzednich edycji jego lektura będzie dla państwa ciekawa i inspirująca , pomocna w państwa pracy i badaniach .
(src)="5"> Part I is devoted to the analysis of cyclical characteristics of the Polish labour market , presented in comparison with the EU and OECD economies .
(trg)="5"> Część pierwsza jest poświęcona analizie cyklicznych charakterystyk polskiego rynku pracy prezentowanych na tle procesów zachodzących w krajach UE i OECD .
(src)="6"> We examine the reaction of employment , unemployment and economic activity to economic fluctuations , in order to find out to what extent economic changes influence the labour market in Poland and other EU countries , especially New Member States .
(trg)="6"> Badamy w niej reakcję zatrudnienia , bezrobocia , aktywności zawodowej na wahania koniunktury , poszukując odpowiedzi na pytanie , w jakim stopniu zmiany koniunkturalne wpływają na rynek pracy w Polsce i w innych krajach UE , w szczególności tych , które wraz z Polską weszły do UE .
(src)="7"> In this context , it is particularly important to compare the course and impact of the 2008-2009 crisis with the Russian crisis of 1998 and the economic downturn of 2001-2002 .
(trg)="7"> Szczególnie istotne jest w tym kontekście porównanie przebiegu i skutków kryzysu lat 2008-2009 z przebiegiem i skutkami kryzysu rosyjskiego 1998 r. i spowolnienia lat 2001-2002 .
(src)="8"> This analysis serves as the basis for the identification of shocks that have caused the most significant fluctuations in the Polish labour market and for the analysis of the nature of changes induced by these shocks .
(trg)="8"> Analiza ta jest punktem wyjścia do identyfikacji szoków , które wywołują największe fluktuacje na polskim rynku pracy oraz charakteru indukowanych przez nie zmian .
(src)="9"> We outline the dynamics of the labour market fluctuations , followed by the description of the role that labour market and product market institutions play in adaptation to changing economic conditions .
(trg)="9"> W części podejmujemy kwestię dynamiki zmian na rynku pracy oraz roli instytucji rynku pracy i rynku dóbr w adaptacji rynku pracy do zmieniającej się sytuacji gospodarczej , otwierając tym samym pole do analiz kolejnych części raportu .
(src)="10"> This provides the basis for further analyses in the subsequent parts of the report .
(trg)="10"> W części podejmujemy kwestię dynamiki zmian na rynku pracy oraz roli instytucji rynku pracy i rynku dóbr w adaptacji rynku pracy do zmieniającej się sytuacji gospodarczej , otwierając tym samym pole do analiz kolejnych części raportu .
(src)="11"> Part II addresses the issues of the long-term structural transformation of the Polish economy and its consequences for the labour market in its economic , social and institutional dimension .
(trg)="11"> W części drugiej koncentrujemy się na badaniu długookresowych przemian strukturalnych polskiej gospodarki i ich konsekwencji dla rynku pracy w ich ekonomicznym , społecznym i instytucjonalnym wymiarze .
(src)="12"> The starting point is the analysis of the scope and direction of changes in the sectoral structure of employment in Poland between 1996 and 2007 , followed by the comparison with highly developed countries , especially the EU15 , and other countries at a similar level of development ( NMS ) .
(trg)="12"> Punktem wyjścia jest analiza skali i kierunków zmian struktury sektorowej zatrudnienia w Polsce w latach 1996-2007 i odniesienie ich do sytuacji w państwach wysokorozwiniętych , zwłaszcza UE15 , oraz krajach zbliżonych poziomem rozwoju do Polski ( NMS ) .
(src)="13"> The examination of between-sector flows of labour , changes in the productivity of the Polish economy and individual sectors is used to identify areas where productivity differs from other countries .
(trg)="13"> Badanie przepływów międzysektorowych pracowników oraz zmian produktywności poszczególnych sektorów i całej gospodarki służy zdeterminowaniu obszarów , w których występują różnice w produktywności w Polsce względem innych państw .
(src)="14"> This enables deeper reflection on the nature of the convergence of the Polish economy and the Polish labour market , and pinpointing the areas in which results achieved by Poland could be improved , when compared with other countries in the region .
(trg)="14"> Dzięki temu możemy dokonać głębszej refleksji nad naturą konwergencji polskiej gospodarki i polskiego rynku pracy , identyfikując też obszary , w których Polska przegrywa w porównaniu z innymi państwami regionu .
(src)="15"> Finally , in Part II we present an analysis of the impact of structural changes on labour market performance with regard to the adaptability of workers and the quality of working life .
(trg)="15"> Część wieńczy analiza wpływu zmian strukturalnych na funkcjonowaniu rynku pracy w zakresie adaptacyjności pracowników i jakość pracy .
(src)="16"> We present several measures of flows to quantify comprehensively the dynamics of these labour markets .
(trg)="16"> W części trzeciej analizujemy w pierwszej kolejności przepływy na polskim rynku pracy , również w porównaniu międzynarodowym , wykorzystując je do ilustracji ilościowej dynamiki polskiego rynku pracy .
(src)="17"> In Part III , we analyse labour market flows on the Polish labour market and compare them with the situation in other countries .
(trg)="17"> W części trzeciej analizujemy w pierwszej kolejności przepływy na polskim rynku pracy , również w porównaniu międzynarodowym , wykorzystując je do ilustracji ilościowej dynamiki polskiego rynku pracy .
(src)="18"> Particularly important are the decompositions of unemployment fluctuations into contributions of hirings and dismissals , which enable the identification of channels through which shocks affect the labour market in various countries .
(trg)="18"> Szczególną rolę odgrywają dekompozycje zmian bezrobocia na zatrudnianie i zwalnianie , umożliwiające identyfikację kanałów wpływu szoków na rynek pracy w zależności od instytucji .
(src)="19"> We expect these differences to depend on institutions , so in the second chapter we assess the impact of institutions of product and labour markets on the intensity of flows .
(trg)="19"> Następnie dokonujemy oceny wpływu na przepływy rozwiązań instytucjonalnych w zakresie rynku pracy i rynku dóbr , analizując również ich ewolucję w latach 1996-2009 , zarówno w Polsce , jak też w innych krajach OECD .
(src)="20"> We also discuss how the institutions crucial for labour market flows evolved in Poland and other OECD countries in 1996-2009 .
(trg)="20"> Następnie dokonujemy oceny wpływu na przepływy rozwiązań instytucjonalnych w zakresie rynku pracy i rynku dóbr , analizując również ich ewolucję w latach 1996-2009 , zarówno w Polsce , jak też w innych krajach OECD .
(src)="21"> Therefore , the third part of this study brings a more thorough presentation of links between institutions and fluctuations in the labour market mentioned in Parts I and II .
(trg)="21"> Tym samym część trzecia stanowi rozwinięcie wątku powiązań między instytucjami a zmianami na rynku pracy , sygnalizowanego w części pierwszej i drugiej .
(src)="22"> Part IV discusses the crucial element of the institutional system of the labour market , i.e. social dialogue ( collective bargaininbg ) and its significance in the evolving labour market in Poland .
(trg)="22"> Część czwarta podejmuje istotny element systemu instytucjonalnego rynku pracy , omawiając funkcję dialogu społecznego na zmieniającym się rynku pracy w Polsce .
(src)="23"> We present a detailed analysis of issues often discussed in the literature but rarely mentioned in Poland .
(trg)="23"> Szczegółowo analizujemy tu wątki często podejmowane w literaturze światowej , którym w Polsce poświęca się stosunkowo mało uwagi - tym samym część ta jest koniecznym dopełnieniem analiz instytucjonalnych części trzeciej , opisując , jak procesy opisane w poprzednich częściach wpłynęły na dialog społeczny w Polsce .
(src)="24"> This part provides important elaboration of the institutional analysis presented in Part I-III of this study , describing how the previously explained processes have influenced the social dialogue in Poland .
(trg)="24"> Szczegółowo analizujemy tu wątki często podejmowane w literaturze światowej , którym w Polsce poświęca się stosunkowo mało uwagi - tym samym część ta jest koniecznym dopełnieniem analiz instytucjonalnych części trzeciej , opisując , jak procesy opisane w poprzednich częściach wpłynęły na dialog społeczny w Polsce .
(src)="25"> Our analysis begins with description of the interdependences between the parties of social dialogue , both in the light of economic theory and in the international context .
(trg)="25"> Analizę rozpoczynamy od przedstawienia wzajemnych współzależności pomiędzy poszczególnymi uczestnikami dialogu społecznego , zarówno w świetle ustaleń teorii ekonomii , jak też w kontekście międzynarodowym .
(src)="26"> We present and evaluate the model of social dialogue in Poland , with special attention paid to the activities of the Tripartite Commission for Socio-Economic Affairs , but also scrutinising the issues of autonomous dialogue and workers ' representation .
(trg)="26"> Następnie , prezentujemy i oceniamy model dialogu społecznego w Polsce , koncentrując się na działaniach Komisji Trójstronnej do Spraw Społeczno Gospodarczych , podejmując też problematykę dialogu autonomicznego i instytucji reprezentacji pracowniczej .
(src)="27"> The report is completed with conclusions and recommendations how the adaptability of the Polish economy can be improved , especially with regard to the institutional environment of the labour market .
(trg)="27"> Raport zamykają wnioski i rekomendacje , zmierzające do takich zmian w polskiej gospodarce - a w szczególności w otoczeniu instytucjonalnym rynku pracy - które będą budować większą adaptacyjność polskiej gospodarki , z jednej strony zmniejszając negatywne społeczne i gospodarcze skutki wahań koniunkturalnych i zmian strukturalnych , z drugiej zwiększając jej potencjał wzrostu produktywności i konkurencyjności w ujęciu międzynarodowym .
(src)="28"> These policy prescriptions aim at mitigating the adverse social and economic impact of cyclical fluctuations and structural changes and increasing the potential for higher productivity growth and better international competitiveness at the same time .
(trg)="28"> Raport zamykają wnioski i rekomendacje , zmierzające do takich zmian w polskiej gospodarce - a w szczególności w otoczeniu instytucjonalnym rynku pracy - które będą budować większą adaptacyjność polskiej gospodarki , z jednej strony zmniejszając negatywne społeczne i gospodarcze skutki wahań koniunkturalnych i zmian strukturalnych , z drugiej zwiększając jej potencjał wzrostu produktywności i konkurencyjności w ujęciu międzynarodowym .
(src)="29"> Introduction The global recession of 2008-2009 led to the greatest changes on developed countries ' the labour markets since the oil crisis in the mid-1970s .
(trg)="29"> Wprowadzenie Globalna recesja lat 2008-2009 wywołała największe zmiany na rynkach pracy państw rozwiniętych od czasu kryzysu naftowego w połowie lat 1970 .
(src)="30"> Over the last thirty years , several countries have experienced similar fluctuations , but never before has a sudden decline of output and increase of unemployment affected the entire continent .
(trg)="30"> O ile bowiem w ostatnim trzydziestoleciu niektóre państwa incydentalnie doświadczały podobnie głębokich zaburzeń gospodarczych , to gwałtowne spadki produktu i wzrosty bezrobocia nigdy nie obejmowały całego kontynentu .
(src)="31"> The global recession of 2008-2009 was caused by the 2007 subprime mortgage market crisis in the United States .
(trg)="31"> Źródłem światowej recesji w latach 2008-2009 był kryzys finansowy , zainicjowany w 2007 roku na rynku kredytów hipotecznych subprime 1 w Stanach Zjednoczonych .
(src)="32"> In a short period of time the crisis affected almost all developed countries , including Western and Central Europe .
(trg)="32"> W krótkim czasie rozlał się na niemal wszystkie kraje rozwinięte , nie oszczędzając Europy zachodniej i środkowej .
(src)="33"> Poland , however , was largely unaffected .
(trg)="33"> Na tym tle pozytywnie wyróżniała się Polska , która jako jedyne obok Malty państwo europejskie uniknęła recesji , doświadczając zaledwie umiarkowanego spowolnienia gospodarczego .
(src)="34"> Accompanied only by Malta , Poland managed to avoid recession , experiencing only a moderate slowdown .
(trg)="34"> Na tym tle pozytywnie wyróżniała się Polska , która jako jedyne obok Malty państwo europejskie uniknęła recesji , doświadczając zaledwie umiarkowanego spowolnienia gospodarczego .
(src)="35"> Chapter 1 deals with an analysis of the reaction of Polish economy to the 2008-2009 crisis , with reference to the changes in other developed countries , particularly in Europe .
(trg)="35"> Pierwszy rozdział niniejszej części poświęcamy analizie reakcji polskiej gospodarki na kryzys lat 2008-2009 , na tle dostosowań zachodzących w innych krajach rozwiniętych , w szczególności w Europie .
(src)="36"> An emphasis is put on the quantitative aspect of the adjustments on the labour market - employment and unemployment levels , average working time etc .
(trg)="36"> Nacisk kładziemy na dostosowania ilościowe - zatrudnienia , bezrobocia , czasu pracy .
(src)="37"> The comparison of behaviour of the Polish labour market in 2008-2009 with the one in the aftermath of the Russian crisis 10 years earlier is also presented .
(trg)="37"> Dokonujemy również porównania przemian polskiego rynku pracy w latach 2008-2009 z następstwami kryzysu rosyjskiego dekadę wcześniej .
(src)="38"> We also refer to the structural properties of the Polish labour market , studied in the previous edition of Employment in Poland , when we analyse how the inflows to the pension system and economic activity of the elderly were affected by the withdrawal of early retirement in 2008 .
(trg)="38"> Nawiązujemy do strukturalnych właściwości polskiego rynku pracy oraz poprzedniej edycji Zatrudnienia w Polsce , analizując ewolucję odpływów z rynku pracy do systemu emerytalnego oraz aktywność zawodową osób starszych w świetle wygaśnięcia w roku 2008 możliwości nabywania uprawnień do wcześniejszych emerytur .
(src)="39"> The limited impact of the global recession on the Polish labour market in 2008-2010 clearly differed from the employment and unemployment changes recorded in the past , when economic slowdowns of similar depth resulted in a much more potent adjustments on the labour market .
(trg)="39"> Ograniczony wpływ światowej recesji na polski rynek pracy w latach 2008-2010 wyraźnie odróżniał się od rejestrowanych w przeszłości wahań poziomu zatrudnienia i bezrobocia , kiedy to spowolnienie gospodarcze o podobnej głębokości spowodowało znacznie silniejsze dostosowania na rynku pracy .
(src)="40"> The second chapter deals with the analysis of cyclical variability of major macroeconomic aggregates in Poland , in comparison to the other countries in the region .
(trg)="40"> Rozdział drugi poświęcamy analizie cyklicznej zmienności najważniejszych agregatów makroekonomicznych w Polsce na tle innych krajów regionu .
(src)="41"> The elasticity of the labour market in Poland and other EU countries to changes in the economic growth rate is investigated , as well as the elasticity of Polish labour market variables to fluctuations of GDP components such as investment , export or consumption levels .
(trg)="41"> Badamy , jaka była wrażliwość rynku pracy na zmiany tempa wzrostu gospodarczego , zarówno na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej , jak i w ujęciu wewnętrznym , analizując związki pomiędzy kształtowaniem się zmiennych rynku pracy i takich składowych PKB jak inwestycje , eksport , konsumpcja .
(src)="42"> Then , we use a macroeconomic general equilibrium model to determine the sources of fluctuations in the labour market in Poland and remaining New Member States of the EU .
(trg)="42"> Następnie , posługując się makroekonomicznym modelem równowagi ogólnej podejmujemy pytanie o źródła wahań na rynku pracy Polski i pozostałych nowych krajów członkowskich UE .
(src)="43"> This presentation constitutes a basis for further analysis included in the following parts of this study .
(trg)="43"> Ostatecznie , dokonujemy zwięzłej prezentacji ustaleń literatury przedmiotu na temat instytucjonalnych determinant skali i trwałości reakcji gospodarek i rynków pracy na szoki makroekonomiczne , otwierając pole do analiz zawartych w kolejnych częściach opracowania .
(src)="44"> Finally , we briefly discuss the findings presented in the literature regarding institutional determinants of the scale and persistence of the response of various economies and labour markets to macroeconomic shocks .
(trg)="44"> Ostatecznie , dokonujemy zwięzłej prezentacji ustaleń literatury przedmiotu na temat instytucjonalnych determinant skali i trwałości reakcji gospodarek i rynków pracy na szoki makroekonomiczne , otwierając pole do analiz zawartych w kolejnych częściach opracowania .
(src)="45"> 1 .
(src)="46"> Global economic crisis and changes on the Polish labour market
(trg)="45"> 1 .
(trg)="46"> Globalny kryzys gospodarczy a przemiany na polskim rynku pracy
(src)="47"> 1.1 .
(src)="48"> Recent changes on the labour market
(trg)="47"> 1.1 .
(trg)="48"> Najnowsze zmiany na rynku pracy
(src)="49"> It soon affected virtually all developed countries .
(trg)="49"> Na przełomie lat 2007 i 2008 w Stanach Zjednoczonych rozpoczął się kryzys finansowy , który w krótkim czasie rozprzestrzenił się na cały świat rozwinięty .
(src)="50"> The recent financial crisis began in late 2007 in the United States .
(trg)="50"> Na przełomie lat 2007 i 2008 w Stanach Zjednoczonych rozpoczął się kryzys finansowy , który w krótkim czasie rozprzestrzenił się na cały świat rozwinięty .
(src)="51"> Quarterly GDP growth turned negative and unemployment started to grow dramatically , reaching levels that had not been recorded since the oil shock of the mid 1970 's .
(trg)="51"> Kwartalne dynamiki PKB stały się ujemne , a bezrobocie zaczęło gwałtownie rosnąć , do poziomów nie notowanych od szoku naftowego z połowy lat 1970-tych .
(src)="52"> At the height of the recession the unemployment rate in the OECD countries reached approximately 9 percent ( and even one percentage point more in Europe ) .
(trg)="52"> W szczycie recesji stopa bezrobocia w krajach OECD zbliżyła się do 9 proc . , a w Europie osiągnęła nawet o 1 pkt. proc. więcej .
(src)="53"> Despite the exceptional depth of the recession , some recovery in the global economy could be observed as early as mid-2010 .
(trg)="53"> Mimo wyjątkowej głębokości recesji , już w połowie 2010 roku zaobserwować można było pewne ożywienie w gospodarce światowej , które pozwoliło na nieznaczny wzrost zatrudnienia i spadek bezrobocia na przestrzeni kolejnych kwartałów .
(src)="54"> This growth resulted in a slight increase in employment and decrease in unemployment recorded in subsequent quarters .
(trg)="54"> Mimo wyjątkowej głębokości recesji , już w połowie 2010 roku zaobserwować można było pewne ożywienie w gospodarce światowej , które pozwoliło na nieznaczny wzrost zatrudnienia i spadek bezrobocia na przestrzeni kolejnych kwartałów .
(src)="55"> OECD and IMF forecasts indicate , however , that the situation on the labour market in developed countries will remain problematic for at least two years .
(trg)="55"> Prognozy OECD i IMF wskazują jednak , że trudna sytuacja na rynkach pracy krajów rozwiniętych utrzymywać się będzie przez co najmniej dwa lata .
(src)="56"> Moreover , countries were affected by the crisis to varying degrees .
(trg)="56"> Jednocześnie , poszczególne kraje dotknięte zostały skutkami kryzysu w zróżnicowanym stopniu .
(src)="57"> In some markets , the decline in output was accompanied by a proportional decrease in employment ( Spain , Ireland , Baltic States ) .
(trg)="57"> Na niektórych rynkach spadkowi produktu towarzyszyła redukcja zatrudnienia w proporcjonalnej skali ( Hiszpania , Irlandia , kraje bałtyckie ) , w innych natomiast znaczącemu spadkowi PKB towarzyszyły tylko nieznaczne korekty liczby pracujących ( Niemcy , Japonia , Słowacja ) .
(src)="58"> In others , a sharp decline in GDP was accompanied by only a slight adjustment in total employment ( Germany , Japan and Slovakia ) .
(trg)="58"> Na niektórych rynkach spadkowi produktu towarzyszyła redukcja zatrudnienia w proporcjonalnej skali ( Hiszpania , Irlandia , kraje bałtyckie ) , w innych natomiast znaczącemu spadkowi PKB towarzyszyły tylko nieznaczne korekty liczby pracujących ( Niemcy , Japonia , Słowacja ) .
(src)="59"> It is assessed that the most severe labour market downturn was experienced by the economies in which the crisis was closely associated to the liquidity problems in the banking sector and the collapse of the real estate market .
(trg)="59"> Ocenia się , że najdotkliwsze konsekwencje dla rynku pracy wystąpiły w tych gospodarkach , w których kryzys wiązał się z kryzysem płynności w sektorze bankowym i załamaniem na rynku nieruchomości .
(src)="60"> In the countries affected mostly through slump in the international trade , the changes on the labour market were generally of lesser significance .
(trg)="60"> W krajach dotkniętych przede wszystkim przez kanał wymiany międzynarodowej , skutki dla rynku pracy były z reguły mniejsze .
(src)="61"> Changes in the employment levels were also to a different degree accompanied by modifications to working hours .
(trg)="61"> Oprócz natury kryzysu , znaczenie miała jednak również odpowiedź po stronie polityki państwa , zaś zmianom zatrudnienia towarzyszyły modyfikacje liczby przepracowanych godzin .
(src)="62"> In addition to the nature of the crisis , however , the policy response in particular countries also played a role .
(trg)="62"> Oprócz natury kryzysu , znaczenie miała jednak również odpowiedź po stronie polityki państwa , zaś zmianom zatrudnienia towarzyszyły modyfikacje liczby przepracowanych godzin .
(src)="63"> The crisis affecting the developed economies was also a cause of the slowdown recorded in Poland in 2009 .
(trg)="63"> Kryzys w gospodarkach rozwiniętych był także źródłem spowolnienia gospodarczego odnotowanego w Polsce w roku 2009 .
(src)="64"> Since Poland had not experienced the real estate bubble that had grew in many other OECD economies in the period preceding the crisis , the recession in the construction sector was noticeably weaker than that affecting the markets where property was greatly overvalued .
(trg)="64"> Miało ono jednak charakter zewnętrzny , wywołany ograniczeniem popytu zagranicznego , gdyż w odróżnieniu od wielu innych gospodarek OECD w okresie przedkryzysowym w Polsce nie doszło do powstania bańki spekulacyjnej na nieruchomościach .
(src)="65"> The downturn was , however , largely triggered by external factors , most of all by a decline in exports .
(trg)="65"> Miało ono jednak charakter zewnętrzny , wywołany ograniczeniem popytu zagranicznego , gdyż w odróżnieniu od wielu innych gospodarek OECD w okresie przedkryzysowym w Polsce nie doszło do powstania bańki spekulacyjnej na nieruchomościach .
(src)="66"> Since Poland had not experienced the real estate bubble that had grew in many other OECD economies in the period preceding the crisis , the recession in the construction sector was noticeably weaker than that affecting the markets where property was greatly overvalued .
(trg)="66"> Co za tym idzie , także recesja w sektorze budowlanym była znacznie słabsza niż na rynkach , na których doszło wcześniej do znacznego przewartościowania cen .
(src)="67"> The downturn was , however , largely triggered by external factors , most of all by a decline in exports .
(trg)="67"> Co za tym idzie , także recesja w sektorze budowlanym była znacznie słabsza niż na rynkach , na których doszło wcześniej do znacznego przewartościowania cen .
(src)="68"> Furthermore , the Polish banking sector was not as heavily involved in the financing of the construction industry as it was the case with American , British and Irish banks .
(trg)="68"> Ponadto , polski sektor bankowy nie był tak silnie zaangażowany w kredytowanie budownictwa jak banki amerykańskie , brytyjskie czy irlandzkie .
(src)="69"> Therefore the banking sector in Poland was exposed to fluctuations in liquidity only during the initial phase of the crisis and these were quickly dispelled by a coordinated response from the Polish financial supervisory bodies and central bank .
(trg)="69"> Dlatego jedynie w początkowej fazie kryzysu sektor bankowy w Polsce narażony był na wahania płynności , które szybko zostały zażegnane przez skoordynowaną reakcję polskiego nadzoru finansowego i banku centralnego .
(src)="70"> Moreover , the contraction in exports in Poland was shorter-lived than in most EU and OECD countries , the decline in the volume of trade was relatively smaller , and its share in output before the crisis was lower than in the other CEE Member States of the European Union and OECD .
(trg)="70"> Co więcej , ujemna dynamika eksportu utrzymywała się w Polsce nieco krócej niż w większości krajów UE i OECD , skala spadków wolumenu wymiany międzynarodowej była mniejsza , a jej udział w produkcie przed kryzysem niższy niż w pozostałych wschodnioeuropejskich państwach członkowskich Unii Europejskiej i OECD .
(src)="71"> This allowed maintaining positive GDP growth , which distinguished Poland from other European economies .
(trg)="71"> Pozwoliło to na utrzymanie dodatniego wzrostu PKB , wyróżniającego Polskę na tle kontynentu .
(src)="72"> As a result , between the first half of 2008 and 2010employment increased by 1.6 percent ( which is equivalent to the employment rate increase by 0.5 percentage points ) , although the actual number of unemployed increased by 30.7 percent ( about 398 thousand people , the number equivalent to the unemployment rate raising by 2.0 percentage points ) , with more than a half of the unemployment increase being recorded between the 3rd quarter of 2009 and the 2nd quarter of 2010 .
(trg)="72"> W efekcie , między pierwszą połową roku 2008 a 2010 zatrudnienie wzrosło o 1,6 proc . ( co jest równoważne zwiększeniu wskaźnika zatrudnieniao 0,5 pkt. proc . ) , choć liczba bezrobotnych zwiększyła się o 30,7 proc . ( czyli o 398 tysięcy osób , co jest równoważne podniesieniu stopy bezrobocia o 2,0 pkt. proc . ) , przy czym ponad połowa wzrostu bezrobocia przypadła na okres 3 kw .
(trg)="73"> 2009-2 kw .
(trg)="74"> 2010 .
(src)="73"> Given the general decrease in employment after 2008 ( amounting to 2.6 percent in the European Union between the first half of 2008 and 2010 ) and the increase in the number of unemployed ( by 43.0 percent in the EU ) the quantitative adjustment observed in the Polish labour market may be considered moderate .
(trg)="75"> Wobec powszechnego po 2008 roku spadku zatrudnienia ( w Unii Europejskiej ogółem o 2,6 proc. między pierwszą połową roku 2008 a 2010 ) i wzrostu liczby bezrobotnych ( w UE o 43,0 proc . ) , dostosowania ilościowe na polskim rynku pracy należy uznać za łagodne 2 .
(src)="74"> Figures I.2-I.3 show that the deterioration of situation on European labour markets in 2008-2010 affected men to a larger extent than women , although the opposite is usually the case during recessions ( OECD , 2010 ) .
(trg)="76"> Wykresy I.2-I.3 pokazują , że pogorszenie sytuacji na rynku pracy w Europie w latach 2008-2010 w większym stopniu dotknęło mężczyzn niż kobiety , choć z reguły w okresach recesji dzieje się przeciwnie ( OECD , 2010 ) .
(src)="75"> This aspect of the subprime crisis ' consequences relates to its sectoral impact .
(trg)="77"> Ten aspekt skutków kryzysu subprime związany jest z sektorową strukturą jego oddziaływania .
(src)="76"> The most significant employment decrease occurred in industries directly affected by the aforementioned crisis i.e. construction and manufacturing which employ predominantly males ( see CRZL , IBS 2010 ) .
(trg)="78"> Największe spadki zatrudnienia wystąpiły w branżach bezpośrednio nim dotkniętych , czyli w przemyśle i budownictwie , zarazem silnie zmaskulinizowanych ( por. CRZL , IBS 2010 ) .
(src)="77"> However , employment in financial , insurance and real estate services , which were expected to be vulnerable to the financial nature of the crisis , has barely changed .
(trg)="79"> Przy tym , zatrudnienie w usługach finansowych , ubezpieczeniowych i obsłudze nieruchomości , sektorach związanych z finansowym charakterem kryzysu , praktycznie nie zmieniło się .
(src)="78"> In the EU15 and in Poland ( but not in the NMS8 ) , the crisis ' impact was buffered played by the increase in employment in public administration , education , health and social care - and these are female-dominated sectors .
(trg)="80"> W krajach UE15 oraz w Polsce , lecz już nie w NMS9 , rolę buforu odegrał wzrost liczby pracujących w administracji publicznej , edukacji , ochronie zdrowia i opiece społecznej - sektorach sfeminizowanych .
(src)="79"> In Poland this sector of employment experienced the most significant increase , similarly to the situation that was recorded during the downturn of 2001-2002 ( see Ministry of Economy and Labour , 2005 ) .
(trg)="81"> W Polsce ten właśnie sektor najbardziej zwiększył zatrudnienie , podobnie jak miało to miejsce w czasie spowolnienia lat 2001-2002 ( por. MGiP , 2005 ) .
(src)="80"> This time , however , by both high and low-productivity services noticeably contributed to employment growth , by 1.4 percentage points of employment rate , which was not observed during 2001-2002 .
(trg)="82"> Zwraca uwagę , że tym razem kontrybucję rzędu 1,4 pkt. proc. do wzrostu zatrudnienia wniosły zarówno wysoko- jak i niskoproduktywne usługi , czego nie obserwowano wówczas .
(src)="81"> While the decrease in employment in some market sectors can be attributed to lower demand for labour caused directly ( construction ) or indirectly ( manufacturing ) by the financial crisis , its growth in other sectors and the decline in employment in agriculture reflect medium-term trends associated with technological progress , economic restructuring , and evolution of GDP and employment structure associated with the international integration .
(trg)="83"> O ile redukcję zatrudnienia w pewnych sektorach przypisać można , wywołanej przez kryzys finansowy bezpośrednio ( budownictwo ) lub pośrednio ( przemysł ) kompresji popytu na pracę , to jego wzrost w innych sektorach oraz spadek liczby pracujących w rolnictwie odzwierciedlają raczej tendencje średniookresowe , związane z postępem technologicznym , restrukturyzacją gospodarki oraz zmianami struktury produktu i zatrudnienia w miarę integracji międzynarodowej .
(src)="82"> This applies especially to Poland .
(trg)="84"> Dotyczy to zwłaszcza Polski .
(src)="83"> Figure I.4 shows that , during the height of the global crisis in 2009 , Polish companies increased the demand for highly-skilled workers , including in technical professions , although the total demand for labour decreased .
(trg)="85"> Wykres I.4 wskazuje , że w szczycie kryzysu światowego , tj. w roku 2009 , polskie przedsiębiorstwa zwiększyły zapotrzebowanie na pracę osób wysoko-wykwalifikowanych , w tym w zawodach technicznych , mimo że całkowity popyt na pracę w Polsce obniżył się .
(src)="84"> The most significant contraction in the number of jobs was experienced by some professional groups traditionally associated with manufacturing ( machine operators ) and small scale production ( craftsmen ) .
(trg)="86"> Największa redukcja liczby miejsc pracy dotknęła natomiast niektóre grupy zawodowe tradycyjnie związane z przemysłem ( operatorzy maszyn ) i drobną wytwórczością ( rzemieślnicy ) .
(src)="85"> For these professions , the crisis did not constitute the primary cause of changes , but rather accelerated the transformations which naturally occur as the economy modernises .
(trg)="87"> W przypadku tych zawodów kryzys odegrał nie tyle rolę pierwotnego czynnika zmian , co raczej katalizatora przekształceń naturalnie następujących w miarę modernizacji gospodarki .
(src)="86"> Consequently , a great number of jobs lost in 2009 are likely not be re-established once the crisis is finished , and a number of jobs in other professions will be created .
(trg)="88"> Tym samym wiele z miejsc pracy zamkniętych w roku 2009 nie zostanie prawdopodobnie odtworzonych po jego wygaśnięciu , choć jednocześnie powstanie szereg innych stanowisk pracy w innych zawodach .
(src)="87"> Some people who lost jobs will probably need to accumulate new skills and others will be directly affected by an increased risk of long-term unemployment .
(trg)="89"> Część osób zwolnionych stanie więc przed koniecznością zmiany kwalifikacji , a część zostanie bezpośrednio dotknięta podwyższonym ryzykiem bezrobocia długookresowego .
(src)="88"> In the previous editions of Employment in Poland , the authors argued that the scale of unemployment and its severity in Poland in 1998-2005 stemmed largely from the fact that after the initial rise in unemployment in 1998 ( caused by the collapse of exports to Russia ) , the long-term unemployment rate increased quickly , leading to a prolonged exclusion of a large group of people from the labour market .
(trg)="90"> Jak argumentowaliśmy w poprzednich edycjach Zatrudnienia w Polsce , skala bezrobocia w Polsce i jego dotkliwość społeczna w latach 1998-2005 wynikała w dużej mierze z tego , że po początkowym wzroście bezrobocia w roku 1998 , wywołanym załamaniem się eksportu do Rosji , szybko podniosła się stopa bezrobocia długookresowego , co prowadziło do wykluczenia z rynku pracy licznej grupy osób niepracujących .
(src)="89"> This happened despite the fact that the Russian crisis in itself did not cause a sharp fall in the economic growth , as shown in Employment in Poland 2006 ( Ministry of Labour and Social Policy , 2006 ) .
(src)="90"> GDP declined in late 2000 , following a significant weakening of capital productivity , thus probably being a result of earlier overinvestment .
(trg)="91"> Stało się tak mimo tego , że , co pokazano w Zatrudnieniu w Polsce 2006 ( MPIPS , 2006 ) , kryzys rosyjski sam w sobie nie wywołał silnego spadku dynamiki produktu , do czego doszło dopiero pod koniec 2000 roku , w następstwie wyraźnego osłabienia produktywności kapitału , a więc prawdopodobnie w konsekwencji przeinwestowania .
(src)="91"> Recently , the long-term unemployment rate , that had been declining until 2008 , has remained stable around 2 percent , while the increase in total unemployment has been caused by the rise in short-term unemployment .
(trg)="92"> Porównanie trajektorii bezrobocia krótkookresowego i długookresowego w trakcie obecnego kryzysu oraz w następstwie szoku rosyjskiego 3 sugeruje odmienny charakter dostosowań na rynku pracy w obu okresach - bezrobocie długookresowe , obniżające się do 2008 roku , od tego czasu kształtuje się stabilnie na poziomie ok .
(trg)="93"> 2 proc . , zaś wzrost bezrobocia ogółem wynika z rosnącego bezrobocia krótkookresowego .
(src)="92"> Comparison of short-term and long-term unemployment trajectories in the current crisis and the one that was a result of the Russian crisis 3 shows a different nature of labour market adjustments that took place in these situations .
(trg)="94"> Porównanie trajektorii bezrobocia krótkookresowego i długookresowego w trakcie obecnego kryzysu oraz w następstwie szoku rosyjskiego 3 sugeruje odmienny charakter dostosowań na rynku pracy w obu okresach - bezrobocie długookresowe , obniżające się do 2008 roku , od tego czasu kształtuje się stabilnie na poziomie ok .
(trg)="95"> 2 proc . , zaś wzrost bezrobocia ogółem wynika z rosnącego bezrobocia krótkookresowego .
(src)="93"> As argued in the third part of this report , which studies the influence of variability in inflows to and outflows of unemployment on fluctuations in unemployment levels , the rise in unemployment after 1998 mainly resulted from the reductions in recruitment by companies and thus lower chances of the unemployed to find jobs while , in 2008 and 2009 the most a rise in unemployment was rather due to an increase in dismissals .
(trg)="96"> Jak pokazujemy w trzeciej części opracowania , poświęconej m.in. roli , jaką zmienność likwidowania i tworzenia miejsc pracy odgrywa dla wahań zatrudnienia i bezrobocia , wzrost bezrobocia po 1998 roku wynikał w głównej mierze z ograniczenia rekrutacji przez firmy i spadku szans bezrobotnych na znalezienie pracy , zaś w latach 2008-2009 czynnikiem stojącym za wzrostem bezrobocia była intensyfikacja zwolnień .
(src)="94"> Although this was a common feature of the subprime crisis in the developed countries , the different nature of labour market flows in Poland in 1998-1999 and in 2008-2009 may indicate significant structural changes that took place over a decade .
(trg)="97"> Choć była to powszechna w krajach rozwiniętych cecha kryzysu subprime , można sądzić , że odmienna charakterystyka przepływów na rynku pracy w Polsce lat 1998-1999 i 2008-2009 wskazuje na dokonanie się na przestrzeni dekady istotnych zmian strukturalnych zarówno w obrębie przedsiębiorstw ( uniknięcie pułapki przeinwestowania ) jak i instytucjonalnej obudowy polskiego rynku pracy ( łatwiejsze zwalnianie i zatrudnianie zmniejszające ryzyko bezrobocia długookresowego ) .
(src)="95"> These changes may be relate to both business practices ( firms avoiding the over-investment trap ) as well as in the institutional changes on the Polish labour market ( simplified procedures of hiring and dismissal that reduce the risk of long-term unemployment ) .
(trg)="98"> Choć była to powszechna w krajach rozwiniętych cecha kryzysu subprime , można sądzić , że odmienna charakterystyka przepływów na rynku pracy w Polsce lat 1998-1999 i 2008-2009 wskazuje na dokonanie się na przestrzeni dekady istotnych zmian strukturalnych zarówno w obrębie przedsiębiorstw ( uniknięcie pułapki przeinwestowania ) jak i instytucjonalnej obudowy polskiego rynku pracy ( łatwiejsze zwalnianie i zatrudnianie zmniejszające ryzyko bezrobocia długookresowego ) .
(src)="96"> The moderate impact of the crisis on the Polish labour market ( in comparison to other European countries ) meant that the gap between Poland and the EU15 in terms of the employment rate was reduced by half , in comparison to the period between 2002 and 2005 .
(trg)="99"> Umiarkowany w skali kontynentu wpływ kryzysu na rynek pracy w Polsce sprawił , że dystans dzielący nasz kraj od UE15 pod kątem wskaźnika zatrudnienia został , w porównaniu do okresu 2002-2005 , zredukowany o połowę .
(src)="97"> However , it was still significant , exceeding 5 percentage points in 2010 .
(trg)="100"> Nadal jednak był on wyraźny , przekraczając w 2010 roku 5 pkt. proc .
(src)="98"> Following a sharp rise in unemployment that occurred in some countries of the EU15 ( e.g. Spain and the UK ) , the modest increase recorded in Poland meant that the gap in unemployment rates between Poland and the EU15 virtually disappeared .
(trg)="101"> Wobec gwałtownego wzrostu bezrobocia w niektórych państwach UE15 ( np. Hiszpanii , Wielkiej Brytanii ) , jego umiarkowane zwiększenie się w Polsce sprawiło , że luka w stopie bezrobocia między Polską a UE15 praktycznie zniknęła .
(src)="99"> Nevertheless , the growing distance between Poland and EU15 countries in terms of economic activity was not reduced during the crisis - the difference in economic activity rates of people aged 15-64 years in Poland and the EU15 increased significantly over the last decade , reaching 7 percentage points in 2009 .
(trg)="102"> W czasie kryzysu nie doszło natomiast do przełamania trendu rosnącego dystansu Polski względem krajów UE15 pod kątem aktywności zawodowej - różnica wskaźników aktywności zawodowej osób w wieku 15-64 lat w Polsce i UE15 znacząco wzrosła na przestrzeni ostatniej dekady , sięgając w 2009 roku 7 pkt. proc .
(src)="100"> The main reason for this state of affairs was the widening gap between the economic activity of the oldest and youngest productive age groups in Poland as compared to the EU15 .
(trg)="103"> Główną przyczyną tego stanu rzeczy była zwiększająca się luka aktywności najstarszych i najmłodszych grup wiekowych w Polsce i UE15 .
(src)="101"> Figure I.8 shows that in recent years the labour supply of individuals aged over 45 increased slightly , and this process has not been stopped by the economic downturn .
(trg)="104"> Wykres I.8 pokazuje , że w ostatnich kilku latach podaż pracy osób po 45 roku życia nieznacznie wzrosła i spowolnienie gospodarcze nie powstrzymało tego procesu .
(src)="102"> The anticipated and subsequently implemented abolition of the right to early retirement in 2007-2008 resulted in a massive outflow of workers in pre-retirement age into inactivity .
(trg)="105"> Antycypowane , a następnie wdrożone zniesienie możliwości uzyskania emerytury przed ustawowym wiekiem emerytalnym , wiązało się w latach 2007-2008 z masowym odpływem z rynku pracy osób w wieku przedemerytalnym .
(src)="103"> In 2009 , especially in its second half , the number of pensions granted declined significantly and this trend is expected to continue in 2010 and in the following years .
(trg)="106"> W roku 2009 , zwłaszcza w drugiej jego połowie , liczba przyznanych emerytur wyraźnie spadła i należy oczekiwać kontynuacji tej tendencji w roku 2010 i kolejnych .