# OpenSubtitles2011/fi/2009/47684/3532599_1of1.xml.gz
# OpenSubtitles2011/tl/2009/47684/3979137_1of1.xml.gz


(src)="1"> More my Movies : www . thepiratebay . org/ user/ Movie4All /

(src)="2"> Kuuntele minua .
(trg)="1"> Dinggin mo ako , please

(src)="3"> Olemme molemmat Homo sapienseja , - viisaita ihmisiä .
(trg)="2"> Tulad mo ako , tao rin , matalino

(src)="4"> Maailmankaikkeuden ihme eli elämä , syntyi noin neljä miljardia vuotta sitten .
(trg)="3"> Buhay , isang mirakulo ng mundo , lumabas apat na bilyong taong nakaraan .

(src)="5"> Me ihmiset olemme eläneet maapallolla vain 200 000 vuotta .
(trg)="4"> At tayong tao 200, 000 taong nakaraan .

(src)="6"> Silti olemme onnistuneet sotkemaan elämän välttämättömyyden tasapainoa .
(trg)="5"> Pero nagtagumpay tayo sa pagsira ng balanseng kailangan sa buhay .

(src)="7"> Kuuntele tarkasti tätä ilmiömäistä tarinaa , joka sinulle on omistettu .
(src)="8"> Ja päätä , mitä haluat tehdä sillä .
(trg)="6"> Dinggin mong mabuti ang di pangkaraniwang kwento na sa iyo rin . at mag- isip kung ano ang gagawin mo para dito .

(src)="9"> Tässä on alkumme .
(trg)="7"> Ito ang mga labi ng ating pinagmulan .

(src)="10"> Aluksi planeettamme oli pelkkä hehkuva tulipallo , - jossa oli yhteen kiinnittyneitä pölyhiukkaspilviä , - kuten muissakin universumin samanlaisissa planeetoissa .
(trg)="8"> Sa simula , ang ating planeta parang isang nagbabagang apoy , isang panganurin ng mga namuong alikabok lamang .
(trg)="9"> Tulad rin ng mga namumuong bagay sa kalawakan .

(src)="11"> Täällä kuitenkin syntyi elämä .
(trg)="10"> At dito lumabas ang isang kababalaghan ng buhay .

(src)="12"> Nykyinen elämämme - on seurausta katkeamattomasta elämänmuotojen ketjusta , - jonka jäsenet ovat selviytyneet maapallolla noin neljä miljardia vuotta .
(trg)="11"> Ngayon , ang buhay , ang ating buhay , ay tulad ng isang dugtong ng kadena ng di matatawarang buhay na nagdugtong dugtong na halos 4 na bilyong taon na .

(src)="13"> Uusia tulivuoria syntyy nykypäivänäkin .
(trg)="12"> At kahit ngayon , mga bagong bulkan ay tuloy tuloy na naghuhubog sa ating kapatagan .

(src)="14"> Ne tarjoavat mahdollisuuden katsella maapalloa sellaisena kuin se oli syntyessään .
(src)="15"> Maan syvyyksistä kohoavaa sulanutta kivimassaa , - joka jähmettyi , halkeili , kohosi ja levisi ohuen maankuoren päällä , - kunnes tulivuori vaipui taas horrokseen .
(trg)="13"> At nagbibigay ito ng sulyap sa ating mundo at kanyang pinagmulan , mga nagbabagang bato na pumapaibabaw mula sa kailaliman , namumuo , pumuputok at kumakalat sa ibabaw ng lupa , bago ito manahimik sa isang panahon .

(src)="16"> Nämä maan syvyyksistä kohoavat savukiehkurat - muistuttavat , millainen Maan ilmakehä oli alun perin .
(src)="17"> Se oli hapeton ilmakehä .
(src)="18"> Ilmakehään oli tiivistynyt vesihöyryä , - joka oli täynnä hiilidioksidia .
(trg)="14"> Itong mga kumpol ng usok na umaalimbukay mula sa kailaliman ng mundo at maging saksi sa dati nitong kapaligiran ang dating walang hangin na oxygen ang makapal na hangin puno ng usok na tubig puno ng cardon dioxide isang pugon

(src)="19"> Se oli Maan keskuslämmitys .

(src)="20"> Maa viilentyi .
(src)="21"> Vesihöyry tiivistyi ja satoi maanpinnalle vuolaiksi virroiksi .
(trg)="15"> puno ng carbon dioxide at ang mundo' y lumamig at ang usok tubig at naging ulan bumagsak , walang humpay

(src)="22"> Maan ja auringon täsmälleen oikean välimatkan ansiosta , -
(trg)="16"> Sa tamang agwat mula sa araw di malayo , di malapit ,

(src)="23"> Maa pystyi säilömään pinnallaan veden nestemäisessä muodossa .
(trg)="17"> Ang mundo may tamang balanse kaya nitong mag- imbak ng tubig sa likidong uri .

(src)="24"> Vesi uursi väyliä .
(trg)="18"> Ang tubig ay gumawa ng kanyang daluyan .

(src)="25"> Ne olivat kuin kehon verisuonia tai puiden oksia .
(src)="26"> Veden maalle antaman elämännesteen tiehyeitä .
(trg)="19"> Itoy parang mga ugat ng isang puno , mga sanga ng isang kahoy , ang mga daluyan ng dagta na ang tubig na ibinigay sa mundo .

(src)="27"> Joet irrottivat ja kuljettivat kivien mineraaleja merten makeisiin vesiin .
(trg)="20"> mga mineral mula sa mga bato , ginutay ng mga ilog , gawing maalat , ang karagatan

(src)="28"> Meret muuttuivat suolaisiksi .
(trg)="21"> At ang karagatan naging napakaalat .

(src)="29"> Mistä me tulemme ?
(trg)="22"> Saan ba tayo nagmula ?

(src)="30"> Missä ensimmäinen elämänkipinä syntyi ?
(trg)="23"> Saan ba ang buhay unang umusbong ?

(src)="31"> Ajan ihme - eli alkukantainen elämänmuoto , elää yhä kuumissa lähteissä .
(trg)="24"> Isang kababalaghan ng panahon ,
(trg)="25"> Sinaunang uri na buhay andyan pa rin sa mga hot springs ng mundo

(src)="32"> Ne antavat niille värinsä .
(src)="33"> Niitä kutsutaan arkkieliöiksi .
(trg)="26"> Nagbibigay kulay sa mga ito tawag ditoy Archeobacteria

(src)="34"> Ne saavat ravintonsa maan kuumuudesta - syanobakteeria eli sinilevää lukuun ottamatta .
(trg)="27"> Ito sila' y kumakain sa init ng mundo .
(trg)="28"> Lahat , liban sa cyanobacteria ,
(trg)="29"> O asul- berdeng lumot

(src)="35"> Ainoastaan niillä on kyky varastoida auringon energiaa .
(trg)="30"> Sila ito , kayang gamitin sikat ng araw kayang kumuha ng enerhiya dito

(src)="36"> Ne ovat kaikkien menneiden ja nykyisten kasvilajien esi- isiä .
(trg)="31"> Sila ang magandang ninuno ng ating kahapon at mga uri ng halaman ngayon .

(src)="37"> Ne hyvin pienet bakteerit ja niiden miljardit jälkeläiset - muuttivat planeettamme kohtalon .
(trg)="32"> Itong maliliit na bacteria at ang million nitong pinanggalingan nagbago ng patutunguhan ng mundo .

(src)="38"> Ne muuttivat Maan ilmakehää .
(trg)="33"> Bumuo ng ating kapaligiran .

(src)="39"> Mitä ilmakehää saastuttavalle hiilelle tapahtui ?
(trg)="34"> Ano nga ba ang nangyari sa carbon na lumason sa ating kapaligiran ?

(src)="40"> Se on yhä täällä vangittuna maankuoreen .
(trg)="35"> Andito pa ito nakakulong , sa balat ng lupa .

(src)="41"> Tässä oli muinoin pieneliöitä täynnä oleva meri .
(trg)="36"> Heto , dati mayrong dagat na pinamumugaran ng micro- organism .

(src)="42"> Ne kasvattivat kuorensa ilmakehän hiilellä , - joka liukeni lopulta meriin .
(trg)="37"> Pinatubo ang mga sigay na kinuha mula sa carbon ng atmosphere
(trg)="38"> Ngayon natunaw sa karagatan .

(src)="43"> Nämä maakerrokset ovat syntyneet - useiden miljardien pieneliöiden kuorista .
(trg)="39"> Itong latag ay mga namuong mga sigay nitong mga bilyun bilyong napakaliliit na organismo

(src)="44"> Niiden ansiosta hiilen määrä laski ilmakehässä , - jolloin pystyi kehittymään muita elämänmuotoja .
(trg)="40"> Salamat sa kanila, carbon ay nahugasan sa kapaligiran . at ang mga ibang buhay ay umusbong .

(src)="45"> Elämä muuttaa maapalloa .
(trg)="41"> Ito ang buhay na nagpabago sa kapaligiran .

(src)="46"> Kasvit varastoivat auringon energiaa , - mikä mahdollisti erottamaan hapen vesimolekyyleistä .
(src)="47"> Ilma täyttyi hapesta .
(src)="48"> Vedenkierto maanpinnalla perustuu sen jatkuvaan uusiutumiseen .
(trg)="42"> halamang buhay , kumakain mula sa araw , upang matunaw nito ang mga molecule ng tubig at kunin dito ang mga oxygen , at ang oxygen ay pinuno ang hangin ang ikot ng tubig ng mundo isang proseso sa tamang palipalit ,

(src)="49"> Vesiputoukset , vesihöyry , - pilvet , sade , lähteet , joet , - meret , valtameret , jäätiköt ...
(trg)="43"> Tubig talon, tubig usok , panganurin , ulan , mga batis , ilog , mga dagat , karagatan , yelo ...

(src)="50"> Ketju ei koskaan katkea .
(trg)="44"> Ang pagpalipalit ay di nabali .

(src)="51"> Maan pinnalla on aina yhtä paljon vettä .
(trg)="45"> Na laging tama ang dami ng ng tubig sa mundo .

(src)="52"> Kaikki maapallon lajit ovat juoneet samaa vettä .
(trg)="46"> Ang lahat ng sumunod na nilalang sa mundo , nakainom ng tubig .

(src)="53"> Vesi on ihmeellinen asia .
(trg)="47"> Isang kahangahangang bagay , ang tubig .

(src)="54"> Vesi vaihtaa muotoaan helposti .
(trg)="48"> Isa sa pinaka hindi estable sa lahat .

(src)="55"> Se on nestemäistä juoksevana , - kaasumaista vesihöyrynä ja kiinteää jäänä .
(trg)="49"> Magiging likido muna para itoy dumaloy na tubig , gas na usok , o isang solidong yelo .

(src)="56"> Siperiassa järvien jäätyneet pinnat - sisältävät jälkiä voimista , joita vesi käyttää jäätyessään .
(trg)="50"> Sa Siberia, ang mga yelo sa ibabaw ng lawa sa taglamig mayron itong hibla ng pwersa na dinadala habang itong tubig nagyeyelo .

(src)="57"> Vettä kevyempänä jää kelluu .
(trg)="51"> Magaan kaysa tubig, yelo ay lumulutang .

(src)="58"> Se muodostaa suojaavan kuoren kylmää vastaan , - jonka avulla elämä voi jatkua sen alla .
(trg)="52"> Gumagawa ito ng pananggalang laban sa lamig , para ang buhay ay magpatuloy .

(src)="59"> Elämän moottori on sidos .
(trg)="53"> Ang makina ng buhay ay may ugnayan .

(src)="60"> Kaikki on sidoksissa kaikkeen .
(trg)="54"> Lahat ay magkadugtong .

(src)="61"> Mikään ei ole omavaraista .
(trg)="55"> Walang may sapat .

(src)="62"> Vesi ja ilma ovat erottamattomia .
(src)="63"> Yhdistyneet elämää , ja maapallolla eloamme varten .
(trg)="56"> Ang tubig at hangin di mapaghihiwalay , magkasama sa buhay at para sa ikabubuhay sa mundo .

(src)="64"> Jakaminen on tärkeintä .
(trg)="57"> Pagbibigayan ay ang lahat .

(src)="65"> Pilvien takaa pilkottava vihreys on hapen lähde .
(trg)="58"> Ang luntian lumalaganap sa ulap ay ang pinaggagalingan ng oxygen sa hangin .

(src)="66"> 70 prosenttia tästä kaasusta , mitä ilman keuhkomme eivät toimi , - tulee levistä , jotka värittävät merien pintoja .
(trg)="59"> 70 % ng gas na ito , na kung wala ang ating baga ay hindi gagana , nanggagaling sa mga algae na nagkukulay ng karagatan .

(src)="67"> Planeettamme on riippuvainen tasapainosta , jossa jokaisella eliöllä on osansa - ja joiden olemassaolo riippuu täysin muiden olemassaolosta .
(trg)="60"> Ating mundo , umaasa sa isang balanse , dito ang lahat ng tao ay may ginagampanan nabubuhay lamang sa buhay ng ibang nilalang .

(src)="68"> Hento , hauras tasapaino , joka saattaa särkyä helposti .
(trg)="61"> Ang malambot , babasaging pagsasama na madaling masira .

(src)="69"> Korallit muodostuvat levien ja kotiloiden liitosta .
(trg)="62"> Kaya naman , ang mga koral ay ipinanganak na kasama ang mga algae at sigay .

(src)="70"> Koralliriutat kattavat alle prosentin merien pohjista , - mutta ne luovat elinympäristön tuhansille kalalajeille , kotiloille ja leville .
(trg)="63"> Mga coral reefs na bumububong mababa sa 1 % ng paanan ng karagatan , pero nagbigay kanlungan sa libo libong species ng isda , mollusks at algae .

(src)="71"> Merien tasapaino riippuu niistä .
(trg)="64"> Ang tamang balanse ng karagatan ay nakasalalay sa kanila .

(src)="72"> Maa on miljardeja vuosia vanha .
(trg)="65"> Ang mundo ay bumibilang ng panahon sa bilyon bilyong taon .

(src)="73"> Sillä meni yli neljä miljardia vuotta puiden synnyttämiseen .
(trg)="66"> Nangyayari ito higit sa bilyong taon para gumawa ng mga puno .

(src)="74"> Lajien ketjussa puut ovat huippukohta , - täydellinen elävä veistos .
(trg)="67"> Sa kadena ng mga buhay ang kahoy ang pinakasukdulan , isang huwaran at buhay na iskulptura .

(src)="75"> Ne uhmaavat painovoimaa .
(trg)="68"> Ang mga kahoy di alintana ang gravity .

(src)="76"> Vain ne kasvavat loputtomasti taivasta kohti .
(trg)="69"> Sila lamang ang isang natural na elemento na walang humpay gumagalaw tungo sa langit .

(src)="77"> Ne kasvavat rauhaisesti kohti niiden lehdistöä ravitsevaa aurinkoa .
(trg)="70"> Sila ay umuusbong , di nagmamadali tungo sa araw na nagyayabong sa kanyang dahon .

(src)="78"> Ne ovat perineet pieniltä syanobakteereilta - voiman hyödyntää valon energiaa .
(trg)="71"> Minana nila ito sa mga miniscule cyanobacteria may pwersang kumuha ng enerhiya sa sikat .

(src)="79"> Ne varastoivat ja käyttävät sitä ravintonaan .
(src)="80"> Muodostavat siitä puuta ja lehtiä , - jotka sitten hajoavat veden , mineraalien , - kasvisten ja elävän aineen seokseksi .
(trg)="72"> Iniimbak nila ito at kinakain , para maging kahoy at dahon , na mabubulok , magiging sama- sama tubig , mineral , gulayin at bagay na may buhay .

(src)="81"> Näin muodostuu asteittain maaperää .
(trg)="73"> Dahil dito , dahan dahan , ang lupa ay nabuo .

(src)="82"> Maaperä yhdistyy aina aktiivisten mikro- organismien kanssa , - raviten , kaivaen , hapettaen ja muuttaen .
(trg)="74"> Mga lupa , binabahayan ng mga walang humpay na aktibidad ng mga micro- organism kumakain , humuhukay , nagbibigay - hangin at bumubuo .

(src)="83"> Ne valmistavat humusta , hedelmällistä kerrosta , johon kaikki maaelämä on sidoksissa .
(trg)="75"> Gumagawa sila ng humus , matabang patong kung saan ang buhay sa lupa nakatanikala .

(src)="84"> Mitä tiedämme elämästä maapallolla ?
(trg)="76"> Ano ang nalalaman natin sa mundo ?

(src)="85"> Kuinka monta lajia tunnemme ?
(trg)="77"> Ilang mga bagay na may buhay ang nalalaman natin ?

(src)="86"> Kymmenyksen ?
(trg)="78"> Sampu sa mga ito ?

(src)="87"> Sadasosan ?
(trg)="79"> Siguro isandaan ?

(src)="88"> Mitä tiedämme niiden sidoksista ?
(trg)="80"> Ano ang nalalaman sa mga ugnayan na nagdudugtong sa kanila ?

(src)="89"> Maa on ihme .
(trg)="81"> Ang mundo ay kababalaghan .

(src)="90"> Elämä säilyy mysteerinä .
(trg)="82"> Ang buhay ay laging misteryo .

(src)="91"> Eläinperheitä muodostuu sukupolvien takaa periytyneiden - rituaalien ja tapojen yhdistämänä .
(trg)="83"> Pamilya ng mga hayop ay pinagsama - sama ng customs at rituals na nagpasalin salin sa mga henerasyon .

(src)="92"> Jotkut sopeutuvat laiduntensa luonteeseen , - ja laidun niihin .
(trg)="84"> Ang iba' y nakasabay sa kanilang kinakain at ang kinakainang ito' y nakasabay sa kanila .

(src)="93"> Molemmat hyötyvät .
(trg)="85"> At parehas nakikinabang .

(src)="94"> Eläin tyydyttää nälkänsä , ja puu voi jälleen kukkia .
(trg)="86"> Ang mga hayop , pinupuno kanilang gutom at mga kahoy, yumayabong muli .

(src)="95"> Maapallon elämän seikkailussa jokaisella lajilla on roolinsa , - jokaisella on paikkansa .
(trg)="87"> Sa isang pakikibaka ng buhay sa mundo , bawat species ay may ginagampanan , bawat species may kanya kanyang lugar .

(src)="96"> Yksikään ei ole turha tai haitallinen .
(trg)="88"> Walang mahina walang mapaminsala .

(src)="97"> Kaikki on tasapainossa .
(trg)="89"> Sila' y nagbabalanseng lahat .

(src)="98"> Siinä kohtaa sinä , Homo sapiens , viisas ihminen , - tulet tarinaan mukaan .
(trg)="90"> At andyan ka homo sapien , matalinong tao , pumasok sa kwento .

(src)="99"> Sinä hyödyt mahtavasta -
(src)="100"> Maan neljän miljardin vuoden ikäisestä perinnöstä .
(trg)="91"> nakinabang ka sa napakagandang bilyong taong pamana na ibinigay ng mundo .

(src)="101"> Olet ainoastaan 200 000 vuotta vanha , - mutta olet muuttanut maapallon ilmeen .
(trg)="92"> Ikaw ay may 200, 000 taong gulang lamang , pero ipinagbago mo ang mukha ng mundo .

(src)="102"> Haavoittuvaisuudestasi huolimatta olet ottanut hallintaan kaikki asuinalueet - ja valloittanut enemmän alueita kuin mikään muu laji .
(trg)="93"> Kahit sa iyong kahinaan , nasakupan mo ang ibang may buhay .
(trg)="94"> At sinakop ang teritoryo , na tulad mo rain nauna sayo .

(src)="103"> 180 000 : n paimentolaisvuoden jälkeen , - kiitos lauhkeamman ilmaston , ihmiset asettuivat aloilleen .
(trg)="95"> Paglipas ng 180, 000 taong pagalagala , at salamat sa isang magandang klima , ang mga tao' y nanirahaan .

(src)="104"> Selviytyminen ei riippunut enää metsästyksestä .
(trg)="96"> At sila' y di na umaasa sa kanilang ikabubuhay .

(src)="105"> Asuinpaikoiksi tuli kosteampi ympäristö , joissa oli runsaasti kalaa , - riistaa ja kasvillisuutta .
(trg)="97"> Pinili nila na tumira sa mga wet environments na sagana sa isda , game at ligaw na mga halaman .

(src)="106"> Siellä maa , vesi ja elämä yhdistyvät .
(trg)="98"> May mga lupain , tubig at buhay pinagsama .

(src)="107"> Vielä nykyäänkin suurin osa ihmisistä asuu mannerten rannikoilla - tai jokien ja järvien rannoilla .
(trg)="99"> Kahit ngayon , ang karamihan ay naninirahan sa mga kontinente ng baybay dagat o sa mga tabing ilog at lawa .

(src)="108"> Kaikkialla maapallolla yksi ihminen neljästä - elää kuten ihmiset elivät 6 000 vuotta sitten , - käyttäen ravintonaan vain luonnon antimia satokausi toisensa jälkeen .
(trg)="100"> Sa ating planeta , isang tao sa apat ay naninirahan gaya ng mga tao naninirahan me 6, 000 taon nakakaraan , na ang enerhiya na ibinigay ng kalikasan sa bamat panahon .

(src)="109"> Niin elää puolitoista miljardia ihmistä .
(src)="110"> Enemmän kuin hyvinvointivaltioiden yhteisasukasmäärä .
(trg)="101"> Ito ang bagong pamumuhay ng 1 . 5 bilyong mga tao , mahigit sa pinagsama samang tao ng lahat ng mayayamang bansa .

(src)="111"> Elinajanodote on lyhyt , ja kova työ vaatii osansa .
(trg)="102"> Ngunit ang mga buhay ay umiikli dahil sa mahirap na hanapbuhay .

(src)="112"> Samoin luonnon epävarmuus päivittäisessä elämässä .
(trg)="103"> Ang walang katiyakan na kalikasan ang nagpapahirap sa araw- araw na buhay .

(src)="113"> Koulutus on harvojen etuoikeus .
(trg)="104"> Ang edukasyon ay pambihirang tsansa .