# bg/101993123.xml.gz
# hi/101993123.xml.gz


(src)="1"> Планиране на семейството — християнският възглед
(trg)="1"> परिवार नियोजन — मसीही दृष्टिकोण

(src)="2"> СТО и четиридесетте страни , които участвуваха в първата Световна конференция по въпросите на населението , проведена през 1974 г . , решиха , че всяко семейство „ има основното право да решава свободно и отговорно относно броя на децата си , а също и разликата помежду им , и да има информацията , образованието и средствата да прави това “ .
(trg)="2"> पहले विश्‍व जनसंख्या सम्मेलन , १९७४ में , जो १४० देश वहाँ मिले उन्होंने यह प्रस्ताव पार किया कि सभी दंपतियों “ को यह मूल अधिकार है कि वे मुक्‍त रूप से और ज़िम्मेदारी को समझते हुए अपने बच्चों की संख्या और अंतराल का फ़ैसला कर सकें और ऐसा करने के लिए उनके पास जानकारी , शिक्षा , और साधन हों । ”

(src)="3"> Много хора смятат , че това решение е добро .
(trg)="3"> अनेक लोग उस निर्णय को एक अच्छा निर्णय मानते हैं ।

(src)="4"> Вярно , Бог казал на Адам и Ева , а по – късно и на семейството на Ной , да ‘ се плодят и да се размножават ’ , но на християните не била дадена такава заповед .
(trg)="4"> सच है , परमेश्‍वर ने आदम और हव्वा से , और बाद में नूह के परिवार से कहा कि “ फूलो - फलो , और पृथ्वी में भर जाओ , ” लेकिन ऐसी कोई आज्ञा मसीहियों को नहीं दी गई थी ।

(src)="5"> Писанията нито насърчават християнските семейства да имат деца , нито им казват да нямат .
(trg)="5"> शास्त्रवचन मसीही दंपतियों को बच्चे पैदा करने के लिए न तो प्रोत्साहित करते हैं और न ही उन्हें मना करते हैं ।

(src)="6"> Семейните партньори могат да решат сами дали да имат деца , или не , и ако планират да имат деца , колко и кога да имат .
(trg)="6"> उन्हें बच्चे चाहिए या नहीं और , यदि वे बच्चे पैदा करने की योजना बनाते हैं , तो वे कितने बच्चे पैदा करेंगे और वे उन्हें कब पैदा करेंगे , यह फ़ैसला विवाहित दंपति स्वयं अपने लिए कर सकते हैं ।

(src)="7"> Дадена от Бога отговорност
(trg)="7"> एक परमेश्‍वर - प्रदत्त ज़िम्मेदारी

(src)="8"> Но дали забеляза , че декларацията на Световната конференция по въпросите на населението казва , че семейните партньори трябва да решават „ отговорно относно броя на децата си , а също и разликата помежду им “ ?
(trg)="8"> फिर भी , क्या आपने ध्यान दिया कि विश्‍व जनसंख्या सम्मेलन वक्‍तव्य में कहा गया कि दंपतियों को “ ज़िम्मेदारी को समझते हुए अपने बच्चों की संख्या और अंतराल का फ़ैसला ” करना चाहिए ?

(src)="9"> Този принцип за отговорността е в съгласие и с Библията .
(trg)="9"> ज़िम्मेदारी का यह सिद्धान्त बाइबल के भी सामन्जस्य में है ।

(src)="10"> Родителите християни съзнават , че макар и децата да са скъпоценен дар от Бога , заедно с този дар идва и значителна отговорност .
(trg)="10"> मसीही माता - पिता यह स्वीकार करते हैं कि जबकि बच्चे परमेश्‍वर की ओर से अमूल्य देन हैं , इस देन के साथ काफ़ी जिम्मेदारी आती है ।

(src)="11"> Първо , налице е отговорността за материалните грижи за децата .
(trg)="11"> सबसे पहले , बच्चों की भौतिक ज़रूरतों को पूरा करने की ज़िम्मेदारी है ।

(src)="12"> Библията казва : „ Наистина , ако някой не осигурява онези , които му принадлежат , и особено онези , които са членове на семейството му , той се е отрекъл от вярата и е по – лош от човек , който няма вяра . “ — 1 Тимотей 5 : 8 , NW .
(trg)="12"> बाइबल कहती है : “ यदि कोई अपनों की और निज करके अपने घराने की चिन्ता न करे , तो वह विश्‍वास से मुकर गया है , और अविश्‍वासी से भी बुरा बन गया है । ” — १ तीमुथियुस ५ : ८ .

(src)="13"> Да осигуряваш семейството си означава нещо повече от това да слагаш храна на масата и да плащаш сметките , макар че често това само по себе си е сериозна работа .
(trg)="13"> अपने घराने की चिन्ता करना सिर्फ़ मेज़ पर भोजन रखना और बिल चुकाना ही नहीं होता , जबकि अक़सर यह ख़ुद में ही एक बड़ा काम है , इसमें और भी बातें सम्मिलित होती हैं ।

(src)="14"> При планирането на размера на своето семейство християните с чувство за отговорност вземат предвид и физическото благополучие на майката , както и нейното емоционално , умствено и духовно добруване .
(trg)="14"> यह योजना बनाते समय कि उन्हें कितना बड़ा परिवार चाहिए , ज़िम्मेदार मसीही दंपति , माँ के शारीरिक स्वास्थ्य , साथ ही उसके भावात्मक , मानसिक , और आध्यात्मिक हित का भी ध्यान रखते हैं ।

(src)="15"> Грижите за едно дете отнемат много време и когато бебетата се раждат едно след друго , майките често жертвуват не само своята почивка , отдих , лично развитие и участието в християнските дейности , но също така и своето физическо и духовно здраве .
(trg)="15"> एक बच्चे की देखभाल करने में काफ़ी समय लगता है , और जब बच्चे पर बच्चे होते जाते हैं , तब माताएँ अक़सर न सिर्फ़ अपने आराम , मनोरंजन , व्यक्‍तिगत विकास , और मसीही क्रियाकलापों में भाग लेने को त्याग देती हैं , बल्कि अपने शारीरिक और आध्यात्मिक स्वास्थ्य को भी त्याग देती हैं ।

(src)="16"> Родителите християни с чувство за отговорност имат предвид също и потребностите на своите деца .
(trg)="16"> ज़िम्मेदार मसीही माता - पिता अपने बच्चों की ज़रूरतों पर भी विचार करते हैं ।

(src)="17"> В изданието The State of the World’s Population 1991 [ „ Състоянието на населението на света през 1991 г . “ ] се казва : „ Децата , родени едно след друго в големи семейства , трябва да се състезават с братята и сестрите си за храна , дрехи и родителско внимание .
(trg)="17"> संसार की जनसंख्या की स्थिति १९९१ ( The State of the World’s Population 1991 ) कहती है : “ जो बच्चे बड़े और कम - अंतराल परिवारों में जन्म लेते हैं , उन्हें भोजन , कपड़ों और माता - पिता के स्नेह के लिए अपने भाई - बहनों से मुक़ाबला करना पड़ता है ।

(src)="18"> Освен това те са по – податливи на инфекции .
(trg)="18"> उन्हें संदूषण का भी ज़्यादा ख़तरा रहता है ।

(src)="19"> Ако тези деца преживеят уязвимите години на детството , вероятно растежът им ще бъде потиснат и интелектуалното им развитие — накърнено .
(trg)="19"> यदि ये बच्चे अपने बचपन के नाज्प्ताक सालों से बच भी जाते हैं , तो यह ज़्यादा सम्भावना है कि उनका विकास अवरुद्ध होगा और उनके बौद्धिक विकास को क्षति पहुँचेगी ।

(src)="20"> Перспективите на тези деца в живота като възрастни са силно ограничени . “
(trg)="20"> प्रौढ़ जीवन में इन बच्चों के अवसर काफ़ी हद तक कम हो जाते हैं । ”

(src)="21"> Това , разбира се , не е така във всички големи семейства , но е нещо , което партньорите християни трябва да имат предвид , когато планират броя на децата си .
(trg)="21"> निःसंदेह , हर बड़े परिवार में ऐसा नहीं होता , लेकिन यह एक ऐसी बात है जिस पर मसीही दंपतियों को विचार करना चाहिए जब वे यह योजना बना रहे हों कि उन्हें कितने बच्चे चाहिए ।

(src)="22"> Родителите християни са задължени да се грижат духовно за своите деца , както нарежда Библията : „ Вие , бащи , не дразнете децата си , но продължавайте да ги възпитавате с дисциплинирането и умственото ръководство на Йехова . “ — Ефесяни 6 : 4 , NW .
(trg)="22"> मसीही माता - पिताओं की यह बाध्यता है कि वे अपने बच्चों का आध्यात्मिक रूप से ध्यान रखें , जैसे बाइबल आज्ञा देती है : “ हे बच्चेवालो अपने बच्चों को रिस न दिलाओ परन्तु प्रभु की शिक्षा , और चितावनी देते हुए , उन का पालन - पोषण करो । ” — इफिसियों ६ : ४ .

(src)="23"> Емека , християнин , който преподава право в Нигерия , е женен от една година и не бърза да става баща на голямо семейство .
(trg)="23"> एमेका , एक मसीही जो नाइजीरिया में क़ानून पढ़ाता है , एक साल से विवाहित है और उसे एक बड़े परिवार का पिता बनने की कोई जल्दबाज़ी नहीं है ।

(src)="24"> „ Заедно със съпругата ми обсъдихме въпроса за това колко деца ще имаме .
(trg)="24"> “ मेरी पत्नी ने और मैंने इस बात पर चर्चा की है कि हम कितने बच्चे पैदा करेंगे ।

(src)="25"> Мислехме да имаме пет , но се спряхме на три .
(trg)="25"> हमने पाँच का विचार किया था लेकिन यह फ़ैसला किया कि तीन पैदा करेंगे ।

(src)="26"> По – късно стигнахме до извода , че две е по – добре .
(trg)="26"> बाद में हमने यह निष्कर्ष निकाला कि दो ही बेहतर होंगे ।

(src)="27"> Трудно е да се възпитават деца в съгласие с библейските принципи .
(trg)="27"> बाइबल सिद्धान्तों के अनुसार बच्चों का पालन करना मुश्‍किल है ।

(src)="28"> Това е голяма отговорност . “
(trg)="28"> यह एक बड़ी ज़िम्मेदारी है । ”

(src)="29"> Някои християнски семейства са решили да нямат деца , за да посветят цялото си време на служба на Бога .
(trg)="29"> कुछ मसीही दंपतियों ने एक भी बच्चा न पैदा करने का फ़ैसला किया है ताकि वे अपना सारा समय परमेश्‍वर की सेवा में लगा सकें ।

(src)="30"> Една мисионерка в Африка , решила заедно със съпруга си да нямат деца , казва : „ Не смятам , че съм изпуснала нещо , като не съм родила дете .
(trg)="30"> अफ्रीका में एक मिशनरी ने कहा , जो निःसंतान रहने के लिए अपने पति के साथ सहमत थी : “ मैं नहीं महसूस करती कि बच्चे न पैदा करने से मैं ने कुछ खोया है ।

(src)="31"> Макар че съпругът ми и аз не сме изпитали радостта на родителството , животът ни е пълен с друга радост .
(trg)="31"> जबकि मेरे पति और मैं ने जनकता की ख्प्ताशियों का अनुभव नहीं किया है , हमारा जीवन दूसरी ख्प्ताशियों से भरा हुआ है ।

(src)="32"> Тъй като помагаме на другите да научават библейската истина , ние имаме духовни деца в много краища на света .
(trg)="32"> बाइबल सत्य सीखने में दूसरों की मदद करने में अन्तर्ग्रस्त रहने के द्वारा , संसार के अनेक भागों में हमारे आध्यात्मिक बच्चे हैं ।

(src)="33"> Ние ги обичаме и те ни обичат .
(trg)="33"> हम उनसे प्रेम करते हैं , और वे हमसे प्रेम करते हैं ।

(src)="34"> Между нас съществува специална връзка .
(trg)="34"> हमारे बीच एक ख़ास बन्धन है ।

(src)="35"> С основание апостол Павел се сравнил с кърмеща майка поради своята нежна обич към онези , на които помогнал в духовно отношение . “ — 1 Солунци 2 : 7 , 8 , NW .
(trg)="35"> क्योंकि प्रेरित पौलुस को उन लोगों से कोमल स्नेह था जिनकी उसने आध्यात्मिक रूप से मदद की थी , अच्छे कारणों से उसने अपनी समानता एक माता से की जो अपने बच्चों का पालन - पोषण करती है । ” — १ थिस्सलुनीकियों २ : ७ , ८ .

(src)="36"> Контрол върху раждаемостта
(trg)="36"> संतति - निरोध

(src)="37"> Дали Библията осъжда контрола върху раждаемостта ?
(trg)="37"> क्या बाइबल संतति - निरोध की निन्दा करती है ?

(src)="38"> Не , не го осъжда .
(trg)="38"> नहीं , वह नहीं करती है ।

(src)="39"> Решението е оставено на семейните партньори .
(trg)="39"> यह चुनाव दंपति के हाथ छोड़ा गया है ।

(src)="40"> Ако двама брачни партньори решат да контролират раждаемостта в семейството , изборът на противозачатъчно средство е техен личен въпрос .
(trg)="40"> यदि एक विवाहित दंपति संतति - निरोध करना चाहते हैं , वे कौन - से गर्भनिरोधक का चुनाव करते हैं यह एक निजी मामला है ।

(src)="41"> Но методът на контрол , избран от християнското семейство , трябва да бъде ръководен от уважение към светостта на живота .
(trg)="41"> फिर भी , संतति - निरोध का जो भी तरीक़ा एक मसीही दंपति चुनते हैं इस चुनाव को जीवन की पवित्रता के लिए आदर द्वारा नियंत्रित होना चाहिए ।

(src)="42"> Тъй като Библията показва , че животът на една личност започва при зачатието , християните трябва да избягват противозачатъчни методи , които абортират , или прекратяват , живота на развиващото се дете . — Псалм 139 : 16 ; сравни Изход 21 : 22 , 23 ; Йеремия 1 : 5 .
(trg)="42"> क्योंकि बाइबल इस बात का संकेत देती है कि एक व्यक्‍ति का जीवन गर्भधारण के समय शुरू होता है , मसीही ऐसे गर्भनिरोधक तरीक़ों का प्रयोग नहीं करेंगे जो विकसित होते बच्चे का गर्भपात कर दे या उसका जीवन अन्त कर दे । — भजन १३९ : १६ ; साथ ही निर्गमन २१ : २२ , २३ ; यिर्मयाह १ : ५ से तुलना कीजिए .

(src)="43"> Така че е възможно семействата да вземат различни решения относно планирането на децата .
(trg)="43"> अतः दंपति उचित रूप से परिवार नियोजन के बारे में विभिन्‍न चुनाव कर सकते हैं ।

(src)="44"> Някои може да искат да ограничат броя на децата , които ще имат .
(trg)="44"> कुछ शायद अपने बच्चों की संख्या को सीमित रखना चाहेंगे ।

(src)="45"> Други , които използуват някакво противозачатъчно средство , могат да решат изобщо да нямат деца .
(trg)="45"> दूसरे , गर्भनिरोध के किसी तरीक़े का प्रयोग करके , शायद फ़ैसला करें कि उन्हें बच्चे चाहिए ही नहीं ।

(src)="46"> На разположение са много методи за контрол на раждаемостта и всеки от тях има предимства и недостатъци .
(trg)="46"> संतति - निरोध के अनेक तरीक़े उपलब्ध हैं , प्रत्येक के अपने फ़ायदे और नुक़सान हैं ।

(src)="47"> При решаването на това кой метод е най – подходящ за тях , брачните партньори трябва да имат предвид , че някои методи са далеч по – резултатни от други .
(trg)="47"> इस बात का फ़ैसला करने के लिए कि कौन - सा तरीक़ा उनके लिए सर्वोत्तम है , दंपतियों को यह याद रखना चाहिए कि कुछ तरीक़े अन्य तरीक़ों से कहीं ज़्यादा प्रभावी हैं ।

(src)="48"> Те трябва също така да се поинтересуват и от възможните странични въздействия .
(trg)="48"> उन्हें संभव गौण प्रभावों के विषय में भी पता लगाना चाहिए ।

(src)="49"> Лекарите и клиниките по семейно планиране са подготвени да дадат съвет относно средствата за контрол върху раждаемостта и да помогнат на семейните партньори да изберат този метод , който отговаря на техните нужди .
(trg)="49"> डॉक्टर और परिवार - नियोजन चिकित्सालय संतति - निरोध के तरीक़ों के विषय में सलाह देने और दंपतियों को उनकी ज़रूरतों के अनुसार सर्वोत्तम तरीक़ा चुनने में मदद करने के लिए समर्थ हैं ।

(src)="50"> Решението да имат много или малко деца , или изобщо да нямат деца е лично решение за всяко семейство .
(trg)="50"> ज़्यादा , कम या एक भी बच्चा न पैदा करने का फ़ैसला एक दंपति का निजी फ़ैसला है ।

(src)="51"> То е важно решение с дълготрайни последствия .
(trg)="51"> यह एक महत्त्वपूर्ण फ़ैसला भी है जिसके परिणाम व्यापक हैं ।

(src)="52"> Семейните партньори ще постъпят разумно , ако преценят въпроса внимателно и молитвено .
(trg)="52"> इस मामले को सावधानीपूर्वक और प्रार्थनापूर्वक तौलना विवाहित दंपतियों के लिए बुद्धिमत्ता की बात होगी ।

(src)="53"> [ Блок на страници 16 — 17 ]
(trg)="53"> [ पेज 8 , 9 पर बक्स ]

(src)="54"> Разпространени методи за контрол на раждаемостта
(trg)="54"> संतति - निरोध के प्रचलित तरीक़े

(src)="55"> Стерилизация
(trg)="55"> बन्ध्यीकरण ( Sterilization )

(src)="56"> При мъжете : Несложна хирургическа процедура , при която се прави малък разрез в скротума , и тръбичките , които пренасят спермата , биват прекъснати .
(trg)="56"> पुरुषों में : एक सरल शल्यक प्रक्रिया जिससे वृषण कोष में एक छोटा सा चीरा लगाया जाता है और शुक्राणु ले जानेवाली नलियों को काट दिया जाता है ।

(src)="57"> При жените : Хирургическа процедура , при която фалопиевите тръби се връзват или прерязват , за да се попречи на яйцеклетката да премине в матката .
(trg)="57"> स्त्रियों में : एक शल्यक प्रक्रिया जिसमें डिम्बवाही नलियों को बाँध दिया जाता है या काट दिया जाता है ताकि डिम्ब को गर्भाशय में जाने से रोका जा सके ।

(src)="58"> Предимства : От всички методи за контрол на раждаемостта стерилизацията е най – резултатна .
(trg)="58"> फ़ायदे : संतति - निरोध के सभी तरीक़ों में से यह सबसे प्रभावी तरीक़ा है ।

(src)="59"> Недостатъци : Може да бъде необратима .
(trg)="59"> नुक़सान : स्थायी हो सकता है ।

(src)="60"> Както при мъжете , така и при жените плодовитостта е била възстановявана чрез операция , но това не може да бъде гарантирано .
(trg)="60"> पुरुषों और स्त्रियों दोनों में ही , ऑपरेशनों के द्वारा जनन - क्षमता लौटाई गई है , लेकिन इसकी गारंटी नहीं दी जा सकती ।

(src)="61"> *
(trg)="61"> *

(src)="62"> Противозачатъчни хапчета
(trg)="62"> संतति - निरोध गोलियाँ ( Birth - Control Pills )

(src)="63"> Едно от тях е минихапчето само с прогестин .
(trg)="63"> इनमें मात्र - प्रोजेस्टिन मिनीपिल सम्मिलित है ।

(src)="64"> Те влияят върху нормалното хормонално равнище у жената , така че да попречат на яйцеклетката да узрее и да бъде отделена .
(trg)="64"> ये एक स्त्री के प्राकृतिक हार्मोन स्तरों में बाधा डालने के लिए कार्य करती हैं ताकि डिम्ब को पूरी तरह विकसित होने और निकलने से रोक सकें ।

(src)="65"> *
(trg)="65"> *

(src)="66"> Предимства : Много резултатно при предпазването от бременност .
(trg)="66"> फ़ायदे : गर्भावस्था से बचने में अत्यन्त प्रभावी ।

(src)="67"> Недостатъци : Има някои физиологични странични въздействия , но те са по – слаби при здрави непушачки под 40 години .
(trg)="67"> नुक़सान : कुछ शारीरिक गौण प्रभाव , लेकिन ये धूम्रपान न करनेवाली स्वस्थ ४० साल से कम उम्र की स्त्रियों में कम होते हैं ।

(src)="68"> Диафрагма и спермицид
(trg)="68"> डायाफ्राम और स्पर्मिसाइड ( Diaphragm and Spermicide )

(src)="69"> Диафрагмата е куполообразна гумена чашка , опъната върху еластична рамка .
(trg)="69"> डायाफ्राम एक गुम्बद - आकार का रबड़ का कप होता है जो एक लचीले घेरे पर खिंचा होता है ।

(src)="70"> След намазването на чашката с убиващо спермата желе или крем ( спермицид ) , тя се поставя във влагалището около маточната шийка .
(trg)="70"> कप में शुक्राणु - मारनेवाले अवलेह या क्रीम ( स्पर्मिसाइड ) को लगाने के बाद , कप को योनि के अन्दर डाला जाता है कि ग्रीवा के चारों ओर ठीक से बैठ जाए ।

(src)="71"> Предимства : Сигурен , доста надежден метод за контрол на раждаемостта , когато се прилага правилно .
(trg)="71"> फ़ायदे : ठीक प्रकार से प्रयोग किया जाए तो संतति - निरोध का एक सुरक्षित , काफ़ी विश्‍वसनीय ढंग ।

(src)="72"> Недостатъци : Трябва да се прилага всеки път , когато брачните партньори имат сексуално сношение .
(trg)="72"> नुक़सान : जब भी दंपति मैथुन करते हैं इसका प्रयोग करना ज़रूरी होता है ।

(src)="73"> За да се постави добре , е необходимо умение , трябва да бъде поставена преди сношението и да остане на място шест – осем часа след това .
(trg)="73"> यन्त्र को ठीक प्रकार से अन्दर डालने के लिए कौशल की ज़रूरत होती है , और इसे मैथुन से पहले अन्दर डालना चाहिए और उसके बाद छः से आठ घंटे तक वहीं छोड़ देना चाहिए ।

(src)="74"> Цервикална шапчица
(trg)="74"> ग्रीवा कैप ( Cervical Cap )

(src)="75"> Пластмасова или гумена чашка , която е по – малка от диафрагмата .
(trg)="75"> प्लास्टिक या रबड़ का कप - समान यन्त्र जो कि डायाफ्राम से छोटा होता है ।

(src)="76"> Подобно на диафрагмата , тя се поставя върху шийката на матката , но е по – стегната и при нея е необходимо по – малко желе или крем .
(trg)="76"> डायाफ्राम की तरह , इसे अन्दर ग्रीवा के ऊपर डाला जाता है लेकिन यह ज़्यादा बेहतर ढंग से बैठता है और इसमें स्पर्मिसाइड वाली क्रीम या अवलेह कम लगता है ।

(src)="77"> Предимства : Може да се сравни с диафрагмата по ефикасност и може да остане на място 48 часа .
(trg)="77"> फ़ायदे : प्रभावकारिता में कैप डायाफ्राम के तुल्य है , और यह ग्रीवा पर ४८ घंटे रह सकता है ।

(src)="78"> При повторно сношение не е необходимо ново използуване на спермицид .
(trg)="78"> बार - बार मैथुन करने पर स्पर्मिसाइड लगाने की ज़रूरत नहीं होती ।

(src)="79"> Недостатъци : По – трудна е за поставяне от диафрагмата и точното поставяне върху шийката на матката трябва да бъде проверявано преди и след всяко полово сношение .
(trg)="79"> नुक़सान : इसको अन्दर डालना डायाफ्राम से ज़्यादा मुश्‍किल होता है , और मैथुन की हर क्रिया से पहले और बाद में देखा जाना चाहिए कि यह ठीक जगह पर है या नहीं ।

(src)="80"> Съществува риск от маточни или цервикални възпаления .
(trg)="80"> गर्भाशय या ग्रीवा के संदूषण संभव जोखिम हैं ।

(src)="81"> Шапчицата може да бъде прилагана само от жени с нормална цервикална намазка .
(trg)="81"> कैप सिर्फ़ उन्हीं स्त्रियों को पहनना चाहिए जिनका पैप टेस्ट सामान्य होता है ।

(src)="82"> Гъбичка
(trg)="82"> स्पंज ( Sponge )

(src)="83"> Съдържаща спермицид полиуретанова гъбичка , която се поставя във влагалището , за да покрие маточната шийка , като така образува механична и химична преграда за спермата .
(trg)="83"> स्पर्मिसाइड - वाला पॉलियूरिथेन स्पंज जो ग्रीवा को ढांकने के लिए योनि के अन्दर डाला जाता है , इस प्रकार यह शुक्राणु के लिए भौतिक और रासायनिक बाधा बनता है ।

(src)="84"> Изхвърля се след употреба .
(trg)="84"> प्रयोग के बाद इसे फेंक दिया जाता है ।

(src)="85"> Предимства : Гъбичката може да остане на място до 24 часа и е ефикасна , ако сношението се повтори през това време .
(trg)="85"> फ़ायदे : स्पंज को जगह पर २४ घंटे तक छोड़ा जा सकता है और यदि उस समय के दौरान मैथुन दोबारा किया जाए तो यह प्रभावी रहता है ।

(src)="86"> Недостатъци : Има сведения за някои алергични реакции и за няколко случая на синдром на токсичния шок .
(trg)="86"> नुक़सान : कुछ एलर्जी की अभिक्रियाएँ और टॉक्सिक शॉक सिन्ड्रोम के कुछ मामले रिपोर्ट किए गए हैं ।

(src)="87"> Вътрематочна спирала
(trg)="87"> अंतगर्भाशयी यन्त्र ( The Intrauterine Device )
(trg)="88"> आई .

(src)="88"> Наричана още вътрематочно средство , пръстен , примка , тази метална или пластмасова спирала се поставя в матката .
(trg)="89"> यू .
(trg)="90"> डी . , लूप , या कॉयल भी कहलानेवाले इस धातु या प्लास्टिक यन्त्र को गर्भाशय में डाला जाता है ।

(src)="89"> Макар че не е сигурно как точно действува , лекарите смятат , че тя предпазва от забременяване по няколко начина .
(trg)="91"> जबकि इस बात की अनिश्‍चितता है कि असल में यह कैसे काम करता है , डॉक्टरों का विश्‍वास है कि यह अनेक ढंगों से जनन - क्षमता को रोकता है ।

(src)="90"> Един от тях вероятно е възпрепятствуването на оплодената вече яйцеклетка да се закрепи за стената на матката .
(trg)="92"> इनमें से एक ढंग शायद निषेचित डिम्ब को गर्भाशय की भीत्ति से चिपकने से रोकना है ।

(src)="91"> Предимства : Надеждно средство за контрол на раждаемостта .
(trg)="93"> फ़ायदे : संतति - निरोध का एक विश्‍वसनीय साधन ।

(src)="92"> Недостатъци : Понякога води до кървене или болка , и понякога може да предизвика аборт при своето действие .
(trg)="94"> नुक़सान : इसके कारण कभी - कभी रक्‍तस्रवण या दर्द हो सकता है , और जिस प्रकार यह काम करता है कभी - कभी गर्भपात के बराबर हो सकता है ।

(src)="93"> *
(trg)="95"> *

(src)="94"> Презервативи
(trg)="96"> कंडोम ( Condoms )

(src)="95"> Предпазител , който покрива пениса , за да попречи на семенната течност да попадне във влагалището .
(trg)="97"> शुक्र को योनि में जाने से रोकने के लिए शिश्‍न के ऊपर पहना जानेवाला आच्छद ।

(src)="96"> Предимства : Сигурно , ефикасно средство за контрол върху раждаемостта .
(trg)="98"> फ़ायदे : संतति - निरोध का एक सुरक्षित , प्रभावी साधन ।

(src)="97"> Намалява вероятността от заразяване с предавани по полов път заболявания , включително и СПИН .
(trg)="99"> लैंगिक रूप से फैलनेवाली बीमारियों , जिसमें एडस्‌ सम्मिलित है , के फैलने की सम्भावना को कम करता है ।

(src)="98"> Недостатъци : Не се харесва на някои хора , защото за поставянето му е необходимо прекъсване на половия акт .
(trg)="100"> नुक़सान : कुछ लोग नापसंद करते हैं क्योंकि इसके प्रयोग से काम - क्रिया में रुकावट आती है ।

(src)="99"> Оттегляне
(trg)="101"> निवर्तन ( Withdrawal )

(src)="100"> Оттегляне на пениса от влагалището точно преди еякулацията .
(trg)="102"> अपसारण के ज़रा - सा पहले शिश्‍न का योनि में से निवर्तन ।