# bem/102000000.xml.gz
# th/102000000.xml.gz


(src)="1"> Ifilimo
(trg)="1"> สารบัญ

(src)="2"> January 8 , 2000
(trg)="2"> 8 มกราคม 2000

(src)="3"> Abalefwaisha Ukundapwa no Kulepulwa Ukwabula Ukubikwamo Umulopa Balefulilako
(src)="4"> Ukundapa no kulepula kwabula ukubikamo umulopa nomba nakuseeka sana .
(trg)="5"> เหตุ ​ ใด ​ ศัลยกรรม ​ โดย ​ ไม่ ​ ใช้ ​ เลือด ​ จึง ​ เป็น ​ ที่ ​ ต้องการ ?

(src)="5"> Mulandu nshi abalefwaya kwene bafulile fi ?
(src)="6"> Bushe nakuwamapo ukucila ukubikwamo umulopa ?
(trg)="6"> นั่น ​ เป็น ​ ทาง ​ เลือก ​ ที่ ​ ปลอด ​ ภัย ​ แทน ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ไหม ?

(src)="7"> 3 Basolwesolwe mu Kundapa Ukwabula Umulopa
(trg)="7"> 3 ผู้ ​ บุกเบิก ​ ใน ​ วงการ ​ แพทย์

(src)="8"> 4 Ukubikwamo Umulopa — Ilyashi Lyalenga Abantu Ukupaashanya pa Myaka Iyingi
(trg)="8"> 4 การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ —⁠ ประวัติ ​ อัน ​ ยาว ​ นาน ​ ซึ่ง ​ เต็ม ​ ไป ​ ด้วย ​ การ ​ โต้ ​ แย้ง

(src)="9"> 7 Abalefwaisha Ukundapwa no Kulepulwa Ukwabula Ukubikwamo Umulopa Balefulilako
(trg)="9"> 7 เวชกรรม ​ และ ​ ศัลยกรรม ​ โดย ​ ไม่ ​ ใช้ ​ เลือด ​ เป็น ​ ที่ ​ ต้องการ ​ มาก ​ ขึ้น ​ เรื่อย ๆ

(src)="10"> 12 Banacifyashi Abalwala AIDS Bali mu Bwafya
(trg)="10"> 12 คุณ ​ อยาก ​ เรียน ​ ภาษา ​ ต่าง ​ ประเทศ ​ ไหม ?

(src)="11"> 16 Ukwaafwa Abalungulushiwepo
(src)="12"> 19 Ukwiba Abantu — Kusangwike Ubukwebo bwa mwi Sonde Lyonse
(trg)="11"> 14 กาแฟ ​ ทำ ​ ให้ ​ ระดับ ​ คอ เลส เท อรอล ​ ของ ​ คุณ ​ เพิ่ม ​ ขึ้น ​ ไหม ?

(src)="13"> 20 Ukwiba Abantu — Munsokwe Uusangwike Ubukwebo
(trg)="12"> 20 มารดา ​ ที่ ​ เป็น ​ เอดส์ ​ เผชิญ ​ ภาวะ ​ กลืน ​ ไม่ ​ เข้า ​ คาย ​ ไม่ ​ ออก

(src)="14"> 24 Ukwiba Abantu — Ifikalamba Ifyalenga Ukuti Kubeko
(trg)="14"> 23 หนุ่ม ​ สาว ​ ถาม ​ ว่า . . .

(src)="15"> 26 Ukwiba Abantu — Bushe Kuti Kwapwa ?
(trg)="16"> 28 การ ​ เพ่ง ​ ดู ​ โลก

(src)="16"> 32 ‘ Baali Aba Kupembeesula ! ’
(src)="17"> Ifya Kumona Imyata Iyaseeka 14
(trg)="19"> 32 เขา ​ เก็บ ​ เล่ม ​ ส่วน ​ ตัว ​ ไว้ ​ ไม่ ​ ได้

(src)="18"> Imyata iingi yashimpwa pa kutiine mipashi ne fisambilisho fya mipepele ifya bufi .
(trg)="20"> โลก ​ อัน ​ น่า ​ พิศวง ​ ของ ​ แมลง 15

(src)="19"> Ni shani fintu Umwina Kristu alingile ukumona imyata ya musango yo ?
(src)="20"> Bushe Nkakwateko Kardi wa Kukongwelapo ?
(trg)="22"> ทัศนะ ​ ที่ ​ สมดุล ​ เรื่อง ​ ธรรมเนียม ​ อัน ​ เป็น ​ ที่ ​ นิยม 26

(src)="21"> 29
(src)="22"> Abacaice bafwile ukupoosako sana amano kuli ci cipusho , ukusanshako ubusuma no bubi bwaba muli kardi wa kukongwelapo .
(trg)="24"> คริสเตียน ​ ควร ​ มี ​ ทัศนะ ​ เช่น ​ ไร ​ ต่อ ​ กิจ ​ ปฏิบัติ ​ เช่น ​ นั้น ?

# bem/102000001.xml.gz
# th/102000001.xml.gz


(src)="1"> Basolwesolwe mu Kundapa Ukwabula Umulopa
(trg)="1"> ผู้ ​ บุกเบิก ​ ใน ​ วงการ ​ แพทย์

(src)="2"> UMWINA Belgium wa myaka ya bukulu 61 , uwe shina lya José , uwa ku kalitauni ka Oupeye , aebelwe ukuti alekabila ukubikwamo ilibu limbi .
(trg)="2"> โฮเซ วัย 61 ปี ชาว ​ เบลเยียม ​ จาก ​ อู เปเย ​ ซึ่ง ​ เป็น ​ เมือง ​ เล็ก ๆ ได้ ​ รับ ​ แจ้ง ​ ว่า เขา ​ จะ ​ ต้อง ​ เข้า ​ รับ ​ การ ​ ปลูก ​ ถ่าย ​ ตับ .

(src)="3"> Atila , “ Ici cintu camponeshe pa musao . ”
(trg)="3"> เขา ​ บอก ​ ว่า “ เป็น ​ เรื่อง ​ ที่ ​ ผม ​ ตกใจ ​ มาก ​ ที่ ​ สุด ​ ใน ​ ชีวิต . ”

(src)="4"> Imyaka fye 40 iyapitapo , tacatalile acumfwikapo ukuti umuntu nabamubikamo ilibu limbi .
(trg)="4"> เมื่อ ​ สี่ ​ สิบ ​ ปี ​ ก่อน การ ​ ปลูก ​ ถ่าย ​ ตับ ​ ถือ ​ เป็น ​ เรื่อง ​ เหลือ ​ คิด .

(src)="5"> Nangu ni muli ba 1970 , abalepusuka pa balebikwamo amabu bali fye mupepi na mapesenti 30 .
(trg)="5"> แม้ ​ ใน ​ ทศวรรษ 1970 อัตรา ​ การ ​ รอด ​ ชีวิต ​ ก็ ​ มี ​ ราว ๆ 30 เปอร์เซ็นต์ ​ เท่า ​ นั้น .

(src)="6"> Nangu cibe fyo , ilelo , ukubika amabu mu bantu cintu cilecitwa lyonse , kabili banono fye balefwa .
(trg)="7"> แต่ ​ ยัง ​ มี ​ อุปสรรค ​ สำคัญ ​ อย่าง ​ หนึ่ง .

(src)="7"> Nalyo line kuciliko ubwafya ubukalamba .
(src)="8"> Apantu pa kubika ilibu mu muntu kulaba umulopa uwingi uusuuma , badokota ilingi line balabikamo umulopa ilyo balebombela umulwele .
(trg)="8"> เนื่อง ​ จาก ​ ปกติ ​ แล้ว ​ การ ​ ปลูก ​ ถ่าย ​ ตับ ​ เกี่ยว ​ ข้อง ​ กับ ​ การ ​ เสีย ​ เลือด ​ อย่าง ​ มาก แพทย์ ​ จึง ​ มัก ​ จะ ​ ให้ ​ เลือด ​ ระหว่าง ​ การ ​ ผ่าตัด .

(src)="9"> Pa mulandu wa fisumino fyakwe ifya mipepele , José alikeene ukumubikamo umulopa .
(trg)="9"> เนื่อง ​ ด้วย ​ ความ ​ เชื่อ ​ ทาง ​ ศาสนา โฮเซ ​ ไม่ ​ ต้องการ ​ รับ ​ เลือด .

(src)="10"> Lelo , alefwaya ukumubikamo ilibu .
(trg)="10"> แต่ ​ เขา ​ ต้องการ ​ ปลูก ​ ถ่าย ​ ตับ .

(src)="11"> Bushe kuti cacitika ?
(trg)="11"> เป็น ​ ไป ​ ไม่ ​ ได้ ?

(src)="12"> E fyo bamo bengepusha .
(trg)="12"> บาง ​ คน ​ อาจ ​ คิด ​ เช่น ​ นั้น .

(src)="13"> Lelo umukalamba wa badokota babombela abantu capamo na babomfi banankwe bamwene ifyo kuti bamubombela fye bwino ukwabula no kumubikamo umulopa .
(trg)="13"> แต่ ​ ศัลยแพทย์ ​ ใหญ่ ​ รู้สึก ​ ว่า เขา ​ และ ​ ผู้ ​ ร่วม ​ งาน ​ มี ​ โอกาส ​ สูง ​ ที่ ​ จะ ​ ผ่าตัด ​ สำเร็จ ​ โดย ​ ไม่ ​ ใช้ ​ เลือด .

(src)="14"> Kabili ifyo fine fye e fyo bacitile !
(trg)="14"> และ ​ พวก ​ เขา ​ ก็ ​ ทำ ​ ได้ ​ จริง ๆ !

(src)="15"> Inshiku fye 25 pa numa ya kumubombela , José alifumine mu cipatala no kubwelela ku mwakwe ku mukashi no mwana wakwe umwanakashi .
(trg)="15"> เพียง 25 วัน หลัง ​ จาก ​ การ ​ ผ่าตัด โฮเซ ​ กลับ ​ บ้าน ​ ไป ​ อยู่ ​ กับ ​ ภรรยา ​ และ ​ ลูก ​ สาว .

(src)="16"> *
(trg)="16"> *

(src)="17"> Pa mulandu wa kulamuka kwa balya badokota abo magazini wa Time eta ukuti “ impalume sha fya cipatala , ” umuti wabulamo umulopa no kulepula ukwabula ukubikwamo umulopa nomba nakuseeka ukucila na kale lyonse .
(trg)="17"> เพราะ ​ ความ ​ เชี่ยวชาญ ​ ของ ​ ผู้ ​ ซึ่ง ​ วารสาร ​ ไทม์ เรียก ​ ว่า “ วีรบุรุษ ​ แห่ง ​ วงการ ​ แพทย์ ” ปัจจุบัน เวชกรรม ​ และ ​ ศัลยกรรม ​ โดย ​ ไม่ ​ ใช้ ​ เลือด ​ จึง ​ มี ​ แพร่ ​ หลาย ​ กว่า ​ แต่ ​ ก่อน .

(src)="18"> Lelo mulandu nshi abengi balekufwaila ?
(src)="19"> Pa kwasuka ico cipusho , lekeni tupituluke mu lyashi lyakokwesha ililenga ukupusana pa lwa mimwene ya kubikwamo umulopa .
(trg)="18"> แต่ ​ ทำไม ​ การ ​ ผ่า ​ ตัด ​ แบบ ​ นี้ ​ จึง ​ เป็น ​ ที่ ​ ต้องการ ​ มาก ​ ขึ้น ?

(src)="20"> [ Futunoti ]
(trg)="20"> [ เชิงอรรถ ]

(src)="21"> Inte sha kwa Yehova shimona opareshoni ya kukuushishamo ifilundwa fya mubili ngo mulandu wa kuipingwila ukulingana na kampingu .
(trg)="21"> พยาน ​ พระ ​ ยะ โฮ วา ​ มอง ​ การ ​ ผ่าตัด ​ ปลูก ​ ถ่าย ​ อวัยวะ ​ เป็น ​ เรื่อง ​ ของ ​ สติ ​ รู้สึก ​ ผิด ​ ชอบ ​ ส่วน ​ ตัว .

(src)="22"> [ Icikope pe bula 3 ]
(trg)="22"> [ ภาพ ​ หน้า 3 ]

(src)="23"> Pali nomba kuliko badokota ukucila 90,000 mwi sonde lyonse abailandile abene ukuti bali abaipeelesha ukundapa Inte sha kwa Yehova ukwabula umulopa
(trg)="23"> ขณะ ​ นี้ ​ ทั่ว ​ โลก ​ มี ​ แพทย์ ​ มาก ​ กว่า 90,000 คน ​ ที่ ​ บอก ​ ว่า ​ พวก ​ เขา ​ เต็ม ​ ใจ ​ รักษา ​ พยาน ​ พระ ​ ยะ โฮ วา ​ โดย ​ ไม่ ​ ใช้ ​ เลือด

# bem/102000002.xml.gz
# th/102000002.xml.gz


(src)="1"> Ukubikwamo Umulopa — Ilyashi lyalenga Abantu Ukupaashanya pa Myaka Iyingi
(trg)="1"> การ ​ ถ่าย ​ เลือด — ประวัติ ​ อัน ​ ยาว ​ นาน ​ ซึ่ง ​ เต็ม ​ ไป ​ ด้วย ​ การ ​ โต้ ​ แย้ง

(src)="2"> Dokota Jeffrey McCullough atile , “ Nga ca kuti insandesande shakashika isha mu mulopa shali e muti uupya pali lelo , kuti cakosa sana ukusuminishiwa ukuubomfya . ”
(trg)="2"> “ ถ้า ​ เซลล์ ​ เม็ด ​ เลือด ​ แดง ​ คือ ​ ยา ​ ขนาน ​ ใหม่ ​ ใน ​ ปัจจุบัน ก็ ​ คง ​ เป็น ​ เรื่อง ​ ยาก ​ ยิ่ง ​ ที่ ​ จะ ​ ได้ ​ รับ ​ ใบ ​ อนุญาต . ” — นาย ​ แพทย์ ​ เจฟ ฟรี ย์ แมก คัล โล .

(src)="3"> MU MUPEPO wa 1667 , ishilu lyasakatuka ilye shina lya Antoine Mauroy lyaletelwe kuli Jean - Baptiste Denis , dokota walumbuka uwa kwa Louis Mfumu yalenga 14 iya ku France .
(trg)="3"> ใน ​ ฤดู ​ หนาว ​ ปี 1667 ชาย ​ ที่ ​ มี ​ อาการ ​ คลุ้มคลั่ง ​ รุนแรง ​ คน ​ หนึ่ง ​ ชื่อ อัง ต วน โม รัว ถูก ​ นำ ​ ไป ​ พบ ​ กับ ​ ฌอง - บัพ ติ สต์ เดนี แพทย์ ​ ส่วน ​ พระองค์ ​ ผู้ ​ มี ​ ชื่อ เสียง ​ ของ ​ พระเจ้า ​ หลุยส์ ​ ที่ 14 แห่ง ​ ฝรั่งเศส .

(src)="4"> Denis akwete umuti uyo atile kuti waposha ubushilu bwa kwa Mauroy .
(src)="5"> Atile pa kuti umulwele wakwe apole kano abikwamo umulopa wa ng’ombe .
(trg)="4"> เดนี ​ เกิด ​ ความ ​ คิด ​ ที่ ​ จะ “ รักษา ” อาการ ​ บ้า ​ ของ ​ โม รัว ​ โดย ​ เอา ​ เลือด ​ วัว ​ มา ​ ถ่าย ​ ให้ ​ เขา ซึ่ง ​ เดนี ​ คิด ​ ว่า ​ คง ​ จะ ​ ทำ ​ ให้ ​ คนไข้ ​ ราย ​ นี้ ​ สงบ ​ ลง ​ ได้ .

(src)="6"> Nalyo line Mauroy tapolele .
(src)="7"> Pa numa ya kubikwamo umulopa umuku wa bubili , alyumfwileko eyefilya .
(trg)="5"> แต่ ​ สำหรับ ​ โม รัว ​ แล้ว ​ ไม่ ​ ราบ รื่น ​ อย่าง ​ ที่ ​ คิด .

(src)="8"> Lelo mu kwangufyanya fye ubushilu bwalibwele na kabili muli ulya umwina France kabili ukwabula no kupoose inshita alifwile .
(trg)="6"> จริง ​ อยู่ หลัง ​ จาก ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ครั้ง ​ ที่ ​ สอง อาการ ​ ของ ​ เขา ​ ดี ​ ขึ้น .

(src)="9"> Nangu ca kuti caishileishibikwa pa numa ukuti Mauroy afwile kuli sumu wa arsenic , amatukuto ya kwa Denis pa lwa kubikamo umulopa wa nama yabalamwine ukupaashanya kukalamba mu France .
(trg)="7"> แต่ ​ สัก ​ พัก ​ หนึ่ง ชาย ​ ชาว ​ ฝรั่งเศส ​ คน ​ นี้ ​ ก็ ​ คลุ้มคลั่ง ​ อีก และ ​ ไม่ ​ นาน ​ เขา ​ ก็ ​ ถึง ​ แก่ ​ ความ ​ ตาย .

(src)="10"> Kuli pele pele , mu 1670 ukubikwamo umulopa kwalibindilwe .
(trg)="9"> สุด ​ ท้าย วิธี ​ การ ​ นี้ ​ ถูก ​ สั่ง ​ ห้าม ​ ใน ​ ปี 1670 .

(src)="11"> Mu kupita kwa nshita , Ing’anda ya mafunde iya ku Britain ukusanshako fye na papa bonse babindile ukubikwamo umulopa .
(trg)="10"> ต่อ ​ มา รัฐสภา ​ อังกฤษ ​ และ ​ กระทั่ง ​ โปป ​ ก็ ​ ห้าม ​ ไม่ ​ ให้ ​ ใช้ ​ วิธี ​ นี้ ​ ด้วย .

(src)="12"> Pa myaka 150 iyakonkelepo , ukubikwamo umulopa takwatalile akulandwapo .
(trg)="11"> หลัง ​ จาก ​ นั้น การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ได้ ​ เงียบ ​ หาย ​ ไป 150 ปี .

(src)="13"> Amasanso ya Kutendekelako
(trg)="12"> อันตราย ​ ใน ​ ช่วง ​ แรก ๆ

(src)="14"> Muli ba 1800 , ukubikwamo umulopa kwalibukulwilwe .
(trg)="13"> ใน ​ ศตวรรษ ​ ที่ 19 การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ได้ ​ หวน ​ กลับ ​ มา ​ อีก .

(src)="15"> Uwa kutendeke cipya cipya ali cimbusa umuNgeleshi uwe shina lya James Blundell .
(trg)="14"> ผู้ ​ รื้อ ​ ฟื้น ​ วิธี ​ การ ​ นี้ ​ คือ สูติแพทย์ ​ ชาว ​ อังกฤษ ​ ชื่อ เจมส์ บรัน เดลล์ .

(src)="16"> Mu kuba ne nshila shakwe ishawaminako ne fisolobelo fyakwe ifyacishapo ukuwama , e lyo no mupampamina wakwe uwa kufwaya ukubomfya umulopa wa buntunse , Blundell alengele ukuti abantu batendeke na kabili ukutontonkanya pa lwa kubikwamo umulopa .
(trg)="15"> ด้วย ​ เทคนิค ​ ที่ ​ ปรับ ​ ปรุง ​ ดี ​ ขึ้น ​ และ ​ เครื่อง ​ ไม้ ​ เครื่อง ​ มือ ​ ที่ ​ พัฒนา ​ มาก ​ ขึ้น อีก ​ ทั้ง ​ การ ​ ยืน กราน ​ ของ ​ เขา ​ ที่ ​ ว่า ​ ต้อง ​ ใช้ ​ เฉพาะ ​ เลือด ​ มนุษย์ เท่า ​ นั้น บรัน เดลล์ ​ ได้ ​ นำ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ กลับ ​ มา ​ สู่ ​ ความ ​ นิยม ​ อีก ​ ครั้ง .

(src)="17"> Lelo mu 1873 , dokota umwina Poland , F .
(trg)="16"> แต่ ​ ใน ​ ปี 1873 เอฟ .

(src)="18"> Gesellius , alengele ukubikwamo umulopa uko kwabukulwilwe ukukanaluminishiwa pa mulandu wa kusanga kwakwe ukwa kutiinya : Ukucila pali hafu wababikilwemo umulopa e bafwile .
(trg)="17"> เก เซล ลี อุส แพทย์ ​ ชาว ​ โปแลนด์ ทำ ​ ให้ ​ กระแส ​ การ ​ กลับ ​ มา ​ ของ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ชะลอ ​ ตัว ​ ลง ​ ด้วย ​ การ ​ ค้น ​ พบ ​ ที่ ​ น่า ​ ตกใจ นั่น ​ คือ มาก ​ กว่า ​ ครึ่ง ​ ของ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ จบ ​ ลง ​ ด้วย ​ การ ​ เสีย ​ ชีวิต .

(src)="19"> Pa kumfwa ici , badokota balumbuka batendeke ukusuusha imyundapile ya kubikamo umulopa .
(trg)="18"> เมื่อ ​ ทราบ ​ เรื่อง ​ นี้ บรรดา ​ แพทย์ ​ ผู้ ​ มี ​ ชื่อ เสียง ​ ก็ ​ เริ่ม ​ ประณาม ​ วิธี ​ การ ​ ดัง ​ กล่าว .

(src)="20"> Na kabili ukundapa kwa kubikamo umulopa kwabwelele pa nshi .
(trg)="19"> ความ ​ นิยม ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ กลับ ​ เสื่อม ​ ถอย ​ อีก ​ ครั้ง .

(src)="21"> Lyene , mu 1878 , dokota umwina France Georges Hayem apwishishe ukupanga umuti wasongoloka uwe shina lya saline solution , uyo aatungile fyo kuti wapyanikapo umulopa .
(trg)="20"> ครั้น ​ แล้ว ใน ​ ปี 1878 ช อร์ช อา เยม แพทย์ ​ ชาว ​ ฝรั่งเศส ​ ก็ ​ ผลิต ​ น้ำ ​ เกลือ ​ ได้ ​ สำเร็จ ซึ่ง ​ เขา ​ อ้าง ​ ว่า ​ สามารถ ​ ใช้ ​ แทน ​ เลือด ​ ได้ .

(src)="22"> Ukupusanako no mulopa , umuti wasongoloka uwa saline tawakwetemo ubusanso , tawaletimba , kabili cali icayanguka ukuusenda .
(trg)="21"> ต่าง ​ จาก ​ เลือด น้ำ ​ เกลือ ​ ไม่ ​ ก่อ ​ ผล ​ ข้าง ​ เคียง , ไม่ ​ จับ ​ ตัว ​ เป็น ​ ลิ่ม , และ ​ ง่าย ​ ต่อ ​ การ ​ ขน ​ ส่ง .

(src)="23"> Na muli fyo , saline solution iya kwa , Hayem e yatendeke ukubomfiwa mpanga fye yonse .
(trg)="22"> จึง ​ เป็น ​ ที่ ​ เข้าใจ ​ ได้ ​ ว่า ​ ทำไม ​ มี ​ การ ​ ใช้ ​ น้ำ ​ เกลือ ​ ของ ​ อา เยม ​ อย่าง ​ กว้าง ขวาง .

(src)="24"> Ku ca kupapusha , nangu cibe fyo , abantu na kabili bafwaile umulopa .
(trg)="23"> แต่ ​ น่า ​ แปลก ไม่ ​ นาน ​ ก็ ​ เห็น ​ ชอบ ​ กับ ​ การ ​ ใช้ ​ เลือด ​ อีก .

(src)="25"> Mulandu nshi ?
(trg)="24"> เพราะ ​ เหตุ ​ ใด ?

(src)="26"> Mu 1900 , umwina Austria we shina lya Karl Landsteiner dokota wa pathology asangile ukuti umulopa waba mu misango yalekanalekana , kabili ukuti te lyonse umulopa ubombela pamo no unankwe .
(trg)="25"> ใน ​ ปี 1900 คาร์ล ลัน ด์ส ไต เนอ ร์ นัก ​ พยาธิ ​ วิทยา ​ ชาว ​ ออสเตรีย ได้ ​ ค้น ​ พบ ​ ว่า ​ เลือด ​ มี ​ หลาย ​ กรุ๊ป และ ​ เขา ​ พบ ​ ว่า ​ เลือด ​ กรุ๊ป ​ หนึ่ง ​ ไม่ ​ ใช่ ​ จะ ​ เข้า ​ กัน ​ ได้ ​ เสมอ ​ ไป ​ กับ ​ อีก ​ กรุ๊ป ​ หนึ่ง .

(src)="27"> E mulandu wine tushingapapila umulandu abengi ababikilwemo umulopa mu nshita ya ku numa balefwila !
(trg)="26"> ไม่ ​ แปลก ​ ที่ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ หลาย ​ ต่อ ​ หลาย ​ ราย ​ ใน ​ อดีต ​ จบ ​ ลง ​ ด้วย ​ เรื่อง ​ น่า ​ เศร้า !

(src)="28"> Pali lelo ico kuti casengaukwa pa kushininkisha fye ukuti ulya alepeela umulopa akwete umusango umo wine no mulopa wa ulebikwamo .
(trg)="27"> ปัจจุบัน อาจ ​ ไม่ ​ เป็น ​ อย่าง ​ นั้น หาก ​ ทำ ​ ให้ ​ แน่ ​ ใจ ​ ว่า ​ กรุ๊ป ​ เลือด ​ ของ ​ ผู้ ​ บริจาค ​ เข้า ​ กัน ​ ได้ ​ กับ ​ ของ ​ ผู้ ​ รับ .

(src)="29"> Ubu bwishibilo bwalengele badokota ukubukulula cipya cipya ukucetekela kwabo mu kubikamo umulopa ilyo fye Inkondo ya Calo iya 1 yatendeke .
(trg)="28"> ด้วย ​ ความ ​ รู้ ​ นี้ แพทย์ ​ กลับ ​ มั่น ​ ใจ ​ ใน ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ อีก ​ ครั้ง — ทัน ​ เวลา ​ พอ ​ ดี ​ กับ ​ สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 1 .

(src)="30"> Inkondo no Kubikwamo Umulopa
(trg)="29"> การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ และ ​ สงคราม

(src)="31"> Mu Nkondo ya Calo iya 1 , abalebikwamo sana umulopa bashilika balecenwa .
(trg)="30"> ระหว่าง ​ สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 1 มี ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ อย่าง ​ กว้าง ขวาง ​ ให้ ​ ทหาร ​ ที่ ​ บาด เจ็บ .

(src)="32"> Ca cine , umulopa ulatimba bwangu , kabili ku numa tacali na kucitika ukusenda umulopa ku nkondo .
(trg)="31"> แน่ ​ ละ เลือด ​ จับ ​ ตัว ​ เป็น ​ ลิ่ม ​ อย่าง ​ รวด ​ เร็ว และ ​ ก่อน ​ หน้า ​ นี้ ​ แทบ ​ เป็น ​ ไป ​ ไม่ ​ ได้ ​ ที่ ​ จะ ​ ส่ง ​ เลือด ​ ถึง ​ สมรภูมิ .

(src)="33"> Lelo ku kutendeka kwa ba 1900 , Dokota Richard Lewisohn , uwa pa cipatala ca Mount Sinai Hospital mu New York City , alibombeshe pa kupanga umuti wa ku kanatikamika umulopa uwitwa ukuti sodium citrate .
(trg)="33"> แพทย์ ​ บาง ​ คน ​ ถือ ​ ว่า ​ ความ ​ สำเร็จ ​ อัน ​ น่า ​ ตื่น เต้น ​ นี้ ​ เป็น ​ สิ่ง ​ มหัศจรรย์ .

(src)="34"> Uku kulunduluka kwa kucincimusha kwamwenwe kuli badokota nge cipesha amano .
(trg)="34"> “ แทบ ​ จะ ​ เหมือน ​ เหตุ ​ การณ์ ​ ที่ ​ ดวง ​ อาทิตย์ ​ ถูก ​ ทำ ​ ให้ ​ หยุด ​ นิ่ง . ”

(src)="35"> Dokota Bertram M .
(trg)="35"> ดร .

(src)="36"> Bernheim , shing’anga walumbwike pali ilya nshita alembele ukuti : “ Cali fye kwati akasuba kapene ukwiminikwa shilili . ”
(trg)="36"> เบอร์ แท รม เอ็ม .
(trg)="37"> เบิร์นไฮม์ แพทย์ ​ ผู้ ​ มี ​ ชื่อ เสียง ​ คน ​ หนึ่ง ​ ใน ​ สมัย ​ ของ ​ เขา ​ ได้ ​ เขียน ​ ไว้ .

(src)="37"> Kwaliko ukufwaisha kwakulilako ukwa mulopa mu Nkondo ya Calo iya 2 .
(trg)="38"> สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 2 ทำ ​ ให้ ​ เลือด ​ เป็น ​ ที่ ​ ต้องการ ​ มาก ​ ยิ่ง ​ ขึ้น .

(src)="38"> Mpanga fye yonse kwali ifipampa fyalembelwepo amashiwi ya kuti “ Sanguleni Umulopa , ” “ Umulopa Wenu Kuti Wapususha Umuntu , ” na “ Alipeele Umulopa Wakwe .
(trg)="39"> มี ​ การ ​ ติด ​ โปสเตอร์ ​ เต็ม ​ ไป ​ หมด ​ โดย ​ มี ​ ข้อ ​ ความ ​ อย่าง ​ เช่น “ บริจาค ​ เลือด ​ กัน ​ เถอะ , ” “ เลือด ​ ของ ​ คุณ ​ ช่วย ​ ชีวิต ​ เขา ​ ได้ , ” และ “ เขา ​ สละ ​ เลือด ​ ของ ​ เขา .

(src)="39"> Bushe Na Imwe Te Kuti Mupeeleko Umulopa Wenu ? ”
(trg)="40"> คุณ ​ จะ ​ สละ ​ เลือด ​ ของ ​ คุณ ​ ไหม ? ”

(src)="40"> Pa mulandu wa uku kukoselesha abengi balisangwilileko umulopa wabo .
(trg)="41"> เสียง ​ เรียก ​ ร้อง ​ ให้ ​ บริจาค ​ เลือด ​ ได้ ​ รับ ​ การ ​ ตอบ รับ ​ ล้น ​ หลาม .

(src)="41"> Mu Nkondo ya Calo iya 2 , mupepi na malita amamilioni 6 e yapeelwe mu United States .
(trg)="42"> ระหว่าง ​ สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 2 มี ​ การ ​ บริจาค ​ เลือด ​ ประมาณ 13,000,000 ยูนิต ใน ​ สหรัฐ .

(src)="42"> Catunganishiwa ukuti ukucila pa malita 260,000 aya mulopa e yalonganikwe no kusalanganishiwa mu London .
(trg)="43"> กะ ​ ประมาณ ​ ว่า เลือด ​ ที่ ​ ได้ ​ รับ ​ บริจาค ​ และ ​ แจก ​ จ่าย ​ ออก ​ ไป ​ ใน ​ ลอนดอน ​ มี ​ มาก ​ กว่า 68,500 แกล ​ ลอน .

(src)="43"> Lelo kwena , ukubikwamo umulopa kwaleteleko amalwele ayengi , nga fintu caishileishibwa mu kwangufyanya .
(trg)="44"> แน่ ​ ละ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ก่อ ​ ความ ​ เสี่ยง ​ ต่อ ​ สุขภาพ ​ หลาย ​ อย่าง ดัง ​ ที่ ​ ประจักษ์ ​ ชัด ​ ใน ​ เวลา ​ ต่อ ​ มา .

(src)="44"> Amalwele Yapitila mu Mulopa
(trg)="45"> โรค ​ ที่ ​ มา ​ กับ ​ เลือด

(src)="45"> Pa numa ya Nkondo ya Calo iya 2 , ukulunduluka kukalamba mu fya miti ya cipatala kwaleteleko ukulepula uko inshita imo baleti takwingacitwa .
(trg)="46"> หลัง ​ จาก ​ สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 2 ความ ​ ก้าว ​ หน้า ​ ที่ ​ เพิ่ม ​ ขึ้น ​ อย่าง ​ มาก ​ ใน ​ วงการ ​ แพทย์ ​ ทำ ​ ให้ ​ การ ​ ผ่าตัด ​ บาง ​ อย่าง ​ เป็น ​ ไป ​ ได้ ซึ่ง ​ แต่ ​ ก่อน ​ ไม่ ​ ต้อง ​ พูด ​ ถึง .

(src)="46"> Pali uyu mulandu akabungwe kalipangilwe mu fyalo fyonse akalesanga indalama ishishaifulila ukupitila mu kulapayanya umulopa wa kubikamo abalwele , uo badokota bamwene ukuti ufwile fye ukubapo ilyo abalwele balebombelwa .
(trg)="47"> ผล ​ ก็ ​ คือ อุตสาหกรรม ​ จัด ​ หา ​ เลือด ​ สำหรับ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ที่ ​ ทำ ​ ราย ​ ได้ ​ หลาย ​ พัน ​ ล้าน ​ ดอลลาร์ ​ ต่อ ​ ปี ​ ก็ ​ ผุด ​ ขึ้น ​ ทั่ว ​ โลก ซึ่ง ​ พวก ​ แพทย์ ​ เริ่ม ​ มอง ​ ว่า ​ นี่ ​ เป็น ​ ขั้น ​ ตอน ​ มาตรฐาน ​ สำหรับ ​ การ ​ ผ่าตัด .

(src)="47"> Mu kwangufyanya , nangu cibe fyo , kwaliko isakamika lya malwele yendela pamo no kubikwamo umulopa .
(trg)="48"> อย่าง ​ ไร ​ ก็ ​ ตาม ไม่ ​ นาน ​ นัก ​ ความ ​ วิตก ​ กัง ​ กล ​ เรื่อง ​ โรค ​ ที่ ​ เกี่ยว ​ ข้อง ​ กับ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ ก็ ​ ปรากฏ ​ ขึ้น .

(src)="48"> Ku ca kumwenako , mu nkondo ya bena Korea , mupepi na mapesenti 22 aya babikilwemo umulopa balilwele ubulwele bwa ku libu uko e kuti mupepi ne miku itatu ukucila pa cipimo ca balwele mu Nkondo ya Calo iya 2 .
(trg)="49"> ยก ​ ตัว ​ อย่าง ระหว่าง ​ สงคราม ​ เกาหลี เกือบ 22 เปอร์เซ็นต์ ​ ของ ​ ผู้ ​ รับ ​ การ ​ ถ่าย ​ พลาสมา ​ เป็น ​ โรค ​ ตับ ​ อักเสบ — เกือบ ​ สาม ​ เท่า ​ ของ ​ อัตรา ​ ที่ ​ เป็น ​ ใน ​ ระหว่าง ​ สงคราม ​ โลก ​ ครั้ง ​ ที่ 2 .

(src)="49"> Muli ba 1970 , akabungwe ka U.S .
(trg)="50"> พอ ​ ถึง ​ ทศวรรษ 1970 ศูนย์ ​ ควบคุม ​ โรค ​ แห่ง ​ สหรัฐ ​ กะ ​ ประมาณ ​ ว่า จำนวน ​ ผู้ ​ เสีย ​ ชีวิต ​ จาก ​ โรค ​ ตับ ​ อักเสบ ​ ที่ ​ เกี่ยว ​ ข้อง ​ กับ ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด ​ มี ​ ราว ๆ 3,500 ราย ​ ต่อ ​ ปี .

(src)="50"> Centers for Disease Control katungenye ukuti pa mwaka abalefwa ku bulwele bwa ku libu pa mulandu wa kubikwamo umulopa bali 3,500 .
(trg)="51"> แหล่ง ​ อื่น ​ ให้ ​ ตัว ​ เลข ​ สูง ​ กว่า ​ ถึง ​ สิบ ​ เท่า .

(src)="51"> Bambi batunganya ukuti icipendo cali imiku 10 ukucilapo .
(src)="52"> Pa mulandu wa kukwata bamashini basuma abengamona ubulwele buli mu mulopa e lyo no kusala bwino abalepeela umulopa , impendwa yabaleambula ubulwele bwa ku libu ubwa hepatitis - B yalicefiweko .
(trg)="52"> เนื่อง ​ จาก ​ การ ​ ตรวจ ​ วิเคราะห์ ​ ที่ ​ ละเอียด ​ ขึ้น ​ และ ​ การ ​ คัด ​ ผู้ ​ บริจาค ​ อย่าง ​ รอบคอบ ​ ยิ่ง ​ ขึ้น ยัง ​ ผล ​ ให้ ​ จำนวน ​ ผู้ ​ ติด ​ เชื้อ ​ ไวรัส ​ ตับ ​ อักเสบ ​ บี ​ ลด ​ ลง .

(src)="53"> Lelo lyene ubulwele bwa ku libu ubupya kabili inshita shimo ubwakwata akashishi kepaya ubwa hepatitis C bwaipeye abengi .
(trg)="53"> แต่ ​ หลัง ​ จาก ​ นั้น ไวรัส ​ ตัว ​ ใหม่ ​ ซึ่ง ​ บาง ​ ครั้ง ​ เป็น ​ อันตราย ​ ถึง ​ ชีวิต — ตับ ​ อักเสบ ​ ซี — ได้ ​ ก่อ ​ ความ ​ เสีย หาย ​ มหันต์ .

(src)="54"> Catunganishiwa ukuti abena Amerika amamilioni yane e bayambwile aka kashishi , kabili abengi bakambwile ukupitila mu kubikwamo umulopa .
(trg)="54"> มี ​ การ ​ กะ ​ ประมาณ ​ ว่า ชาว ​ อเมริกัน ​ สี่ ​ ล้าน ​ คน ​ ติด ​ ไวรัส ​ ชนิด ​ นี้ หลาย ​ แสน ​ ราย ​ ติด ​ โดย ​ การ ​ ถ่าย ​ เลือด .