# bci/2003123.xml.gz
# yap/2003123.xml.gz


(src)="2"> Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e di e Min’n i Aliɛ Cɛn’n niɔn ?
(trg)="1"> Mang Fan Ni Ngan Madenomnag Fare Abich Ni Balayal Rok Somol ?

(src)="3"> “ Sa nga e Min’n fa kleli min’n yɛ kusu n fa kle amun - ɔn . ” ​ — 1 KORƐNTFUƐ MUN 11 : 23 .
(trg)="2"> “ Somol e ke pi ’ ngog e n’en ni ku kug pi ’ ngomed . ” ​ — 1 KORINTH 11 : 23 .

(src)="4"> 1 , 2 . ?
(trg)="3"> 1 , 2 .

(src)="5"> Ngue yɛ afuɛ 33 nun e blɛ liɛ nun’n , Zezi yoli i Delɛ cɛn’n i kɔnguɛ’n nun ɔn ?
(trg)="4"> Mang e ke rin ’ Jesus u nap’an fare nep ’ ni kan madenomnag fare Paluk’af ko duw ni 33 C.E . ?

(src)="6"> SRAN 11 nga mɔ kɛ ‘ sa tɔli Zezi su’n b’a yacimɛn i le’n , ’ b’a yia .
(trg)="6"> Maku arrogon fa 11 e girdi ’ ni ‘ kar pared rok ko gafgow ni i tay . ’

(src)="7"> Zoova i Wa kunngba cɛ’n , i bɔbɔ ba’n o lɛ wie ( Lik 22 : 28 ) .
(src)="8"> E o afuɛ 33 nun e blɛ liɛ nun , Marsi i le 31 su , Wue cɛn nnɔsua nun .
(trg)="7"> ( Luke 22 : 28 ) Rorran nem e aningeg fen e maruwel ni balayal , ko pul ni March 31 , 33 C.E . , ma bochan e ngoon ma Dabi siy ni ke fel ’ yaan lan e lang u daken yu Jerusalem ko ngiyal ’ nem .

(src)="9"> Anglo ba’n ta kpa , ɔ maan ɲanmiɛn ble’n su ti klanman kpa Zerizalɛmu klɔ’n su .
(trg)="8"> Jesus Kristus nge fapi apostal e kefin ra mu’gad ko fare madenom ko Palukaf .

(src)="10"> Zezi Klist nin i akoto mun b’a wie Delɛ cɛn’n di .
(src)="11"> Be fuannin Zida Iskariɔti m’ɔ tu sran’m be ja’n , kpɔkun be onga’m be kali lɛ . ?
(trg)="9"> Judas Iskariot nde yul’yul ’ e ka nog ngak ni nge chuw u rom , machane gathi aram e tayim ni nge chuw yugu boch e girdi ’ .

(src)="12"> Ngue ti ɔ ?
(trg)="10"> Mang Fan ?

(src)="13"> Afin Zezi nin be su wa yo like cinnjin kpa kun . ?
(trg)="11"> Ya bochan ni ke chugur ni nge rin ’ Jesus ban’en ni rib ga ’ fan .

(src)="14"> Ngue like yɛle i sɔ’n ?
(trg)="12"> Be mang e re n’em ?

(src)="15"> Kɛ mɔ Matie m’ɔ ti Zezi Klist i jasin fɛ’n klɛfuɛ kun’n , ɔ trannin cɛn dilɛ sɔ’n i bo ti’n , maan ɔ kɛn i nun ndɛ kle e .
(trg)="13"> Bochan ni immoy e en ni yoloy fare Gospel i Matthew u rom , ma ngada paged ni ir e nge weliy ngodad .

(src)="16"> I waan : “ Jésus fali kpaun yɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase .
(trg)="14"> I yoloy ni gaar : “ Ma nap’an ni yad be abich , me fek Jesus e flowa , me pining e magar riy ngak Got , me t’et’ar , me pi ’ ngak pi gachalpen me gaar , “ Mfeked ngam ked ; ya biney e be yip ’ fan dowag . ”

(src)="17"> Kɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase wieli’n , ɔ bubuli nun fa mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ mun naan ɔ’a se be kɛ : ‘ Kpaun ng’ɔ o yɛ’n ti min wunnɛn [ i nzɔliɛ ] , an fa di . ’
(src)="18"> I sin ɔ fali klowa kun yɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase .
(src)="19"> Kɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase wieli’n , ɔ fa mannin be yɛ ɔ seli be kɛ : ‘ Amun kwlaa an nɔn nzan ng’ɔ o nun’n , afin nzan sɔ’n ɔ ti min mmoja b’ɔ ti aenguɛ uflɛ nga Nyanmiɛn waan ɔ nin sran’m bé trá’n i nzɔliɛ .
(trg)="15"> Me ki fek fare kap ’ me pining e magar riy ngak Got , nge mu ’ me pi ’ ngorad ma gaar , “ Mu unumed ni gimed gubin , ya biney e be yip ’ fan rachaeg ni ir e bayi micheg e m’ag u thilin Got nge girdi ’ , ni rachaeg ni bay map ’ nga but ’ ni fan ngak boor e girdi ’ ni fan e nge n’ag Got fan e denen . ’ ”

(src)="20"> Sran sunman be ti yɛ bé gúɛ i ase ɔ , ɔ maan Nyanmiɛn yáci be sa bɔ be yoli i’n cɛ́ be . ’ ”
(src)="21"> ( Matie 26 : 26 - 28 ) . ?
(trg)="16"> ( Matthew 26 : 26 - 28 , NW ) Ireray e n’en ni ra buch ni ke mus ni taab yay ?

(src)="23"> I bo’n yɛle mennin ? ?
(trg)="17"> Mang e be yip ’ fan e re n’em ?

(src)="24"> Yɛ ɔ ti cinnjin kpa man e ?
(trg)="18"> Bay fan e re n’em ngodad ko ngiyal ’ n’ey ?

(src)="25"> “ An yo i kɛ nga n yo i yɛ’n sa ”
(trg)="19"> “ Umu Rin’ed e Re N’ey ”

(src)="26"> ?
(src)="27"> Ngue ti yɛ afuɛ 33 nun e blɛ liɛ nun’n , sa nga Zezi yoli i Nisan i le 14 su i kɔnguɛ’n , ɔ ti cinnjin ɔn ?
(trg)="20"> Mang fan ni n’en ni ke rin ’ Jesus ko Nisan 14 , 33 C.E . , e bay fan ?

(src)="28"> Sa nga Zezi Klist yoli i afuɛ 33 nun e blɛ liɛ nun’n , Nisan i le 14 kɔnguɛ’n nun’n , ɔ ti ajalɛ m’ɔ fata kɛ be fa su ɔ .
(trg)="21"> Fare n’en ni rin ’ Jesus Kristus ni nep ’ ko Nisan 14 , 33 C.E . , e gathi ke mus ni n’en ni yigi i buch ko yafas rok .

(src)="29"> I nun mɔ akoto Pɔlu ɔ́ klɛ́ Korɛnti lɔ Klistfuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin be fluwa’n , nn be liɛ’n be sɔli ajalɛ sɔ’n su falɛ’n w’a di afuɛ 20 tra su .
(trg)="22"> Ke weliy Paul ni apostal murung’agen ko ngiyal ’ ni be yoloy ngak e piin Kristiano u Korinth ni kan dugliyrad , ni re n’em e ka yibe rin ’ u tomren ni ke pag 20 e duw .

(src)="31"> Ɔ yoli naan be nian su be yo .
(src)="32"> Kɛ afuɛ 33 nun e blɛ liɛ nun’n , Zezi nin i akoto 11 be yiali be yoli sa sɔ’n , nn Pɔlu bɔbɔ ­ nunman lɛ .
(trg)="23"> Yugu aram rogon ni da immoy Paul rok Jesus nge fa 11 e apostal ko 33 C.E . , ma mmutrug ni ke fil ban’en rok boch e apostal ko mang e ke buch ko re madenom nem .

(src)="33"> Ɔ maan , akoto nga be trɛnnin i bo’n , be kɛnnin i nun ndɛ kleli i .
(src)="34"> Asa ekun , sa nga be yoli i cɛn sɔ nun’n , Pɔlu wunnin i aolia nun .
(trg)="24"> Maku , ba tamilang ni kan tamilangnag ngak Paul rarogon e re madenom nem u nap’an ni kan piliyeg e changar rok .

(src)="35"> Afin Pɔlu bɔbɔ waan : “ Sa nga e Min’n fa kleli min’n yɛ kusu n fa kle amun - ɔn .
(src)="36"> Nnɔsua kunngba nga be fa e Min Jésus mannin sran mun’n , ɔ fali kpaun , kɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase’n , ɔ bubuli nun , ɔ seli kɛ : ‘ Kpaun ng’ɔ o yɛ’n ti min wunnɛn , ɔ ti amun liɛ .
(trg)="25"> I yog Paul ni gaar : “ Ya tin ni kug weliy ngomed e yog ngog rok Somol ni faani lungug : re nep ’ i n’en nni yognag Somol Jesus e fek Somol Jesus fare flowa , nge pining e magar riy ngak Got , me t’ar me gaar , “ Ereray dowag ni fan ngomed .

(src)="37"> An yo i kɛ nga n yo i yɛ’n sa , maan amun wla kpɛn n su . ’
(trg)="26"> Um rin’ed ni aray rogon ngi i pugurag ngomed . ”

(src)="38"> Kɛ be wieli like di’n , ɔ fali klowa’n , yɛ ɔ seli kɛ : ‘ Like ng’ɔ o klowa nga nun’n ɔ ti min mmoja b’ɔ ti aenguɛ uflɛ nga Nyanmiɛn waan ɔ nin amún trá’n i nzɔliɛ .
(trg)="27"> Ma ku aram rogon ni fek fare kap u tomren e abich ni balayal ’ me gaar , “ Re kap ney e bin nib biech e m’ag u thilin Got nge girdi ’ , ni rachaeg e bayi micheg .

(src)="39"> Cɛn kwlaa nga amún nɔ́n nun’n , an yo i kɛ nga n yo i yɛ’n sa , maan amun wla kpɛn n su . ’ ” — 1 Korɛntfuɛ Mun 11 : 23 - 25 .
(trg)="28"> Ngiyal ’ ni gimed ra unum e n’en ni ba ’ riy e ngam rin’ed ni nge pugurag ngomed . ’ ” ​ — 1 Korinth 11 : 23 - 25 .

(src)="40"> ?
(src)="41"> Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be di e Min’n i Aliɛ Cɛn’n niɔn ?
(trg)="29"> Mang fan ni piin Kristiano e yad ma madenomnag fare Abich ni Balayal rok Somol ?

(src)="42"> Zezi Klist i Jasin Fɛ’n mɔ Liki klɛli’n , ɔ kannin Zezi i ndɛ kunngba’n .
(src)="43"> I waan : “ An yo i kɛ nga ń yó i yɛ’n sa , maan amun wla kpɛn n su . ”
(trg)="30"> Luke ni en ta yol ko fare Gospel e ke micheg ni i motochiyelnag Jesus ni gaar : “ Um rin’ed e re n’ey ngi i pugurag ngomed . ”

(src)="44"> ( Lik 22 : 19 ) .
(trg)="31"> ( Luke 22 : 19 ) Maku kan thiliyeg ni : “ Mu rin’ed e re n’ey ngi i pugurag ngomed ” ( Today’s English Version ) nge “ Mu rin’ed e re n’ey nge mang puguran rog . ”

(src)="45"> I sɔ yolɛ’n nin Klist i wie’n cɛn dilɛ’n be kɔ likawlɛ .
(trg)="32"> ( The Jerusalem Bible ) Riyul ’ , ni re madenom ney e baga ’ ni yima yog ni fare Puguran ’ ko yam ’ ni tay Kristus .

(src)="46"> Kpɔkun Pɔlu kusu flɛli cɛn sɔ’n i ekun kɛ , e Min’n i aliɛ ( 1 Korɛntfuɛ Mun 11 : 20 ) .
(trg)="34"> ( 1 Korinth 11 : 20 ) Piin Kristiano e kan motochiyelnag ngorad ni ngar madenomnaged fare Abich ni Balayal ’ rok Somol .

(src)="47"> Zezi seli Klistfuɛ’m be kɛ be di e Min’n i Aliɛ Cɛn’n . ?
(trg)="35"> Machane mang fan ni kan tababnag e re madenom ney ?

(src)="48"> Sanngɛ ngue ti yɛ ɔ kpɛli cɛn dilɛ sɔ’n i ba ɔ ?
(trg)="36"> Mang Fan ni Kan Tababnag e Re Madenom Nem

(src)="49"> Sa nga ti yɛ Zezi kpɛli e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n
(src)="50"> 5 , 6 . ( a ) ?
(trg)="37"> 5 , 6 . ( a ) Mang reb i fan ni i tabab Jesus ni nge madenomnag fare Puguran ?

(src)="51"> Sa nga ti yɛ Zezi kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , i kun yɛle mennin ?
(trg)="38"> ( b ) Mu pi ’ yugu reb i fan ni kan tabab ni ngan madenomnag fare Abich ni Balayal ’ rok Somol .

(src)="52"> ( b ) Amun kle sa kun ekun nga ti yɛ ɔ kpɛli e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ba ɔ .
(trg)="39"> Reb i fan ni kan tababnag fare Puguran e ba l’ag nga reb i fan e yam ’ ni tay Jesus .

(src)="53"> Sa nga ti yɛ Zezi kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , yɛle kɛ i wie’n manman i Si m’ɔ o nglo lɔ’n , mɔ i kunngba yɛ ɔ ti famiɛn’n .
(trg)="40"> Ke yim ’ ni be gagiyelnag e gagiyeg rok e Chitamangin nu tharmiy nth’abi tolang .

(src)="54"> I lɛ nun’n , ɔ kleli kɛ , kɛ mmusu’m be si Satan waan sran’m be wunnɛn m’ɔ ti be like cinnjin’n , i kunngba ti yɛ be su Ɲanmiɛn’n , ɔ ti ato ndɛ ( Zɔb 2 : 1 - 5 ) .
(trg)="41"> Ma aram ke micheg Kristus ni Satan ni fare Moonyan ’ , ni ir faanem ni ke yog e thin nde riyul ’ ni girdi ’ e yad be pigpig ku Got ni bochan e yad be chogownag ban’en , aram e ke ban .

(src)="55"> Zezi i awlɛn tankaan m’ɔ fa suli Ɲanmiɛn lele guɛli i ti nin bo’n , ɔ jɔli Zoova klun . — Nyanndra Mun 27 : 11 .
(trg)="42"> ( Job 2 : 1 - 5 ) Yam ’ ni tay Jesus u fithik ’ e yul’yul ’ e be dag ni de riyul ’ e re n’em me felfelan’nag gumir’chaen Jehovah . ​ — Proverbs 27 : 11 .

(src)="56"> Sa kun ekun nga ti yɛ Zezi kpɛli e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , yɛle kɛ ɔ kpɛn e wla kɛ Zezi mɔ fɔ nunmɛn i nun’n , ɔ ‘ fɛli i wun kpɔli sran sunman be ti . ’
(trg)="43"> Yugu reb i fan ni kan tababnag fare madenom ko fare Abich ni Balayal ’ rok Somol e bochan ni nge puguran ngodad e yam ’ ni tay Jesus ni ir be ’ nib flont , ni dariy e denen rok , me ‘ pi ’ e pogofan rok nge biyuliy boor e girdi ’ ngay . ’

(src)="57"> ( Matie 20 : 28 ) .
(src)="58"> Kɛ klɔ sran klikli’n fɔnnin Ɲanmiɛn wun’n , i nguan mɔ fɔ nunman nun’n , ɔ nin i su mmlusuɛ kwlaa be fili i sa .
(trg)="44"> ( Matthew 20 : 28 ) Nap’an ni ke denen fa bin som’mon e pumoon nib togopuluw ngak Got , me n’ag e yafas rok nib flont nge urngin e athap rok .

(src)="59"> Sanngɛ Zezi seli kɛ : “ Nyanmiɛn kloli mɛn’n lele ɔ fɛ i Wa kunngba cɛ’n mannin naan sran kwlaa ng’ɔ lafi i su’n ɔ’a mlin - man , sanngɛ ɔ́ nyán Anannganman nguan . ”
(trg)="45"> Machane i yog Jesus ni gaar : “ Yi Got e rib t’uf e girdi ’ nu fayleng rok , ma aram me pi ’ Fak ni kari maagirag rok nge yib , ni fan e nge urngin e piin ni be maruweliy e michan ’ rorad ngak e dabkur m’ad ya ke yog ngorad e yafas ni manemus . ”

(src)="60"> ( Zan 3 : 16 ) .
(src)="61"> Nanwlɛ , ‘ sa tɛ’n i akatua’n yɛle wie , sanngɛ like nga Nyanmiɛn fa cɛ ye’n yɛle anannganman nguan’n bɔ e ɲɛn i e Min Klist Zezi mɔ e nin i y’a kaci sran wunmuan’n ti’n . ’
(trg)="46"> ( John 3 : 16 , NW ) Riyul ’ ni , “ denen e ma pi ’ puluwoy - ni yam ’ ; machane taw’ath rok Got ngodad ndariy n’umngin nap’an nra pi ’ u daken e taab girdi ’ ni kad tiyed e Somol rodad i Jesus Kristus . ”

(src)="62"> ( Rɔmfuɛ Mun 6 : 23 ) .
(trg)="47"> ( Roma 6 : 23 ) Fare madenom ni Abich ni Balayal ’ rok Somol e be puguran ’ ngodad e t’ufeg nib gel ni ke dag Jehovah nge Fak nib peth ko yam ’ ni tay Jesus nib maligach .

(src)="63"> E Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n kpɛn e wla kɛ , Zoova nin i Wa’n be sran klolɛ dan’n , i nuan su like’n yɛle Zezi i wun kpɔlɛ tɛ m’ɔ yili’n .
(src)="64"> I sɔ ti’n , maan e la be ase lele .
(src)="65"> ?
(trg)="48"> Uw rogon ni ngada pininged e magar nbochan e re t’ufeg nem !

(src)="66"> Blɛ mennin nun yɛ ɔ fata kɛ e di e Min’n i Aliɛ’n i cɛn’n niɔn ?
(trg)="49"> Wuin e Yira Madenomnag ?

(src)="67"> ?
(src)="68"> Ɔ yo sɛ ti yɛ be nga be kpali be sieli be ngunmin’n , be di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n i nun nzoliɛ ninnge mun “ cɛn kwlaa ” ɔ ?
(trg)="50"> Uw rogon ma piin Kristiano ni kan dugliyrad e yad ma kay fare flowa ma yad ma unum fare wain ni fan ko Puguran ni “ biyay nge biyay ” ?

(src)="69"> Kɛ Pɔlu kán e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ndɛ’n , ɔ seli kɛ : “ Ɔ maan cɛn kwlaa nga amún dí kpaun nga bɔ amún nɔ́n klowa nga nun’n , an bo e Min’n i wie ndɛ’n su lele maan ɔ fa ju i balɛ . ”
(trg)="51"> Murung’agen fare Abich ni Balayal ’ rok Somol , e yog Paul ni gaar : “ Ya nguum weliyed murung’agen e yam ’ ni tay Somol ko ngiyal ’ ni gimed ra kay e re flowa ney mi gimed unum e n’en ni ba ’ ko re kap ney nge yan i mada ’ ko ngiyal ’ ni bayi sul Somol riy . ”

(src)="70"> ( 1 Korɛntfuɛ Mun 11 : 26 ) .
(trg)="52"> ( 1 Korinth 11 : 26 ) Urngin e Kristiano ni kan dugliyrad e ra kay fare flowa ma ra unum fare wain u nap’an fare Puguran .

(src)="71"> Ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle kɛ , Klistfuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin’n , be tinuntinun bé dí e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i nun nzɔliɛ ninnge mun lele naan b’a wu .
(trg)="53"> Ma aram , u p’eowchen Jehovah Got nge girdi ’ nu fayleng , e yad ma machibnag e michan ’ rorad ko fare yaram rok me pi ’ Jesus ’ nge mang biyul ni maligach .

(src)="72"> Ɔ maan , cɛn kwlaa nga be yo i sɔ’n , be bo su kle Ɲanmiɛn Zoova nin sran’m be kɛ , be lafi Zezi i wun kpɔlɛ tɛ mɔ Ɲanmiɛn mɛnnin i wun atin’n , i su .
(src)="73"> ?
(trg)="54"> Uw n’umngin nap’an ni fare ulung ko piin ni kan dugliyrad e nguura madenomnaged fare Abich ko Balayal ’ rok Somol ?

(src)="75"> ?
(src)="76"> Be nga be kpali be sieli be ngunmin’n , bé dí Klist i wie cɛn’n lele ɔ́ fá jú blɛ mennin nun ?
(src)="77"> Pɔlu waan : “ Lele maan ɔ fa ju i balɛ . ”
(trg)="55"> Uw n’umngin nap’an ni fare ulung ko Kristiano ni kan dugliyrad e nguura madenomnaged fare Puguran ’ ko yam ’ ni tay Kristus ?

(src)="78"> Yɛle kɛ , bé dí e Min’n i aliɛ’n i lele ɔ́ fá jú Zezi i “ balɛ ” blɛ’n nun , yɛ ɔ́ cɛ́n i sɔnnzɔnfuɛ nga be kpali be sieli be ngunmin’n , ɔ́ fá be kɔ́ ɲanmiɛn su ( 1 Tɛsa­lonikfuɛ Mun 4 : 14 - 17 ) .
(src)="79"> I sɔ ndɛ liɛ’n , ɔ nin ndɛ nga Zezi kan kleli akoto 11 mun’n , be kɔ likawlɛ .
(trg)="56"> “ Nge yan i mada ’ ko ngiyal ’ ni bayi sul Somol riy , ” rogon ni yog Paul , ma ba tamilang ni re n’en ney e be yip ’ fan ni yira madenomnag e re madenom nem nge mada ’ ko ngiyal ’ ni keb Jesus ni nge fek pi gachalpen ni kan dugliyrad nga ranod nga tharmiy u daken e fas ko yam ’ u nap’an ni “ bay . ”

(src)="80"> I waan : “ Sɛ n kɔ naan n wie i siesie’n , ḿ bá m ma fa amun naan lika nga n tran lɔ’n , an tran lɔ wie . ” — Zan 14 : 3 .
(src)="81"> ?
(trg)="57"> ( 1 Thessalonika 4 : 14 - 17 , NW ) Ba puluw e re n’ey ko thin ni yog Jesus ngak fa 11 e apostal nib yul’yul ’ ni gaar : “ Ma nap’an ni gu ra yan gu ngongliy tagil’med , ma bay gu sul nggu fekmed , ni aram e bay um pired ko gin ni gu ba ’ riy . ” ​ — John 14 : 3 .

(src)="82"> Ndɛ nga Zezi kɛnnin i Mark 14 : 25 nun’n i bo’n yɛle mennin ?
(trg)="58"> Mang fan e pi thin rok Jesus ni bay ko Mark 14 : 25 ?

(src)="83"> Kɛ Zezi kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , ɔ fali nzan klowa kun , kpɔkun ɔ seli i akoto nga be lafili i su’n be kɛ : ‘ Nanwlɛ , n su nɔnman viɲi nzue kun lele saan cɛn nga min nin amun é nɔ́n uflɛ Nyanmiɛn i mɛn’n nun lɔ’n . ’
(trg)="59"> Nap’an ni ke tabab Jesus ko fare madenom ko Puguran , me weliy murung’agen e kap ko wain me yog ngak e pi apostal rok nib yul’yul ’ ni gaar : “ Nggog ngomed ni gathi bay ku gu unum e re wain ney bayay nge yan i mada ’ ko chirofen ni bay gu unum e bin biech e wain ko gin nsuwon Got . ”

(src)="84"> ( Mark 14 : 25 ) .
(src)="85"> Nán kɛ Zezi ɔ́ nɔ́n nzan ɲanmiɛn su lɔ sakpasakpa ɔ , sanngɛ ɔ si kɛ nzan’n ɔ man aklunjuɛ ( Jue Mun 104 : 15 ; Akunndanfuɛ Mun 10 : 19 ) .
(trg)="60"> ( Mark 14 : 25 ) Bochan dabi unum Jesus e wain nib riyul ’ u tharmiy , yab tamilang ni be lemnag e felfelan ’ ko yu ngiyal ni yima unum e wain ni be yip ’ fan ban’en .

(src)="86"> I ti’n , aklunjuɛ dan kpa nga ɔ nin i sɔnnzɔnfuɛ’m bé wá dí i ɲanmiɛn su lɔ’n , yɛ be wla’n o su ɔ . — Rɔmfuɛ Mun 8 : 23 ; 2 Korɛntfuɛ Mun 5 : 2 .
(src)="87"> ?
(trg)="61"> ( Psalm 104 : 15 ; Eklesiastes 10 : 19 ) Ngan par u taabang u lan fare Gil’ilungun e ba gel e felfelan ’ riy ni Jesus nge piin ni kar leked luwan ay e ereray e n’en ni kara athapeged nrib gel . ​ — Roma 8 : 23 ; 2 Korinth 5 : 2 .

(src)="88"> Afuɛ nuan kun nun’n , kpɛ nɲɛ yɛ ɔ fata kɛ e di e Min’n i Aliɛ Cɛn’n niɔn ?
(trg)="62"> Uw rogon ni ngan madenomnag fare Puguran ?

(src)="89"> ?
(src)="90"> Ɔ fata kɛ e di Zezi i wie cɛn’n anglo kwlaa nun , annzɛ le mɔcuɛ kwlaa nun , annzɛ kusu cɛn kwla­kwla ?
(trg)="63"> Ngan madenomnag e yam ’ ni tay Jesus u gubin e pul , ara gubin e wik , ara gubin e rran ?

(src)="91"> Cɛcɛ .
(trg)="64"> Danga ’ .

(src)="92"> Afin Zezi kpɛli e Min’n i Aliɛ Cɛn dilɛ’n i ba Delɛ cɛn’n nun , kpɔkun cɛn kunngba sɔ nun yɛ be kunnin i ɔ .
(trg)="65"> I tabab Jesus ni nge madenomnag fare Abich ni Balayal ’ rok Somol min li ’ ngem ’ ko rran ko Paluk’af , ni kan madenomnag ni “ reb e puguran ” ko fare rran ni kan pag piyu Israel u Egypt ko 1513 B.C.E . ni dabkuura pared ni sib rok piyu Egypt .

(src)="93"> Delɛ cɛn sɔ’n mɔ Izraɛli­fuɛ’m be di’n , ɔ ti be Ezipti lɔ tulɛ afuɛ akpi kun afuɛ ya nnun nin blu nin nsan ( 1513 ) nun laa blɛ liɛ nun’n , ‘ be wun wla kpɛnlɛ ’ cɛn ( Ezipt Lɔ Tulɛ 12 : 14 ) .
(trg)="66"> ( Exodus 12 : 14 ) Kan madenomnag fare Paluk’af ni taab yay u gubin e duw , ko bin 14 e rran ko fare pul rok piyu Jew ni Nisan .

(src)="94"> Afuɛ nuan kun nun sa’n , Zuifu’m be anglo nga be flɛ i Nisan i le 14 su kunngba cɛ , yɛ be di Delɛ cɛn’n niɔn ( Ezipt Lɔ Tulɛ 12 : 1 - 6 ; Saun Yolɛ 23 : 5 ) .
(src)="95"> I sɔ’n ti’n , ɔ nin i fataman kɛ e di e Min’n i Aliɛ’n i anglo kwlaa nun , annzɛ le mɔcuɛ kwlaa nun , annzɛ kusu cɛn kwla­kwla .
(trg)="67"> ( Exodus 12 : 1 - 6 ; Leviticus 23 : 5 ) Biney e be dag ni yam ’ ni tay Jesus e susun ni ngan madenomnag ni taareb rogon ko fare Paluk’af ​ — ni taab yay u reb e duw — ​ ma gathi gubin e pul , nge gathi gubin e wik , ara gubin e rran .

(src)="97"> 11 , 12 . ?
(trg)="68"> 11 , 12 .

(src)="98"> Ngue ndɛ yɛ be nga be suan laa ninnge’m be su like’n , be kɛnnin i e Wla Kpɛnlɛ Cɛn nga be dili i laa’n , i su ɔ ?
(trg)="69"> Mang e be dag chepin e girdi ’ u murung’agen e Puguran ni kan madenomnag kakrom ?

(src)="99"> Kɛ nga e fa wunnin i lɛ sa’n , ɔ ti su kɛ afuɛ kwlaa nun’n , e di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n i Nisan anglo’n i le 14 su .
(trg)="70"> Ere , ba puluw ni ngan madenomnag fare Puguran ni taab yay u reb e duw ko Nisan 14 .

(src)="100"> Fluwa kun kɛnnin i sɔ yolɛ’n , i su ndɛ .
(src)="101"> I waan : “ Klistfuɛ nga be o Azi Minɛr lɔ’n , be flɛli be kɛ Le Blu Le Nnanfuɛ Mun , afin e Min’n i aliɛ’n i dilɛ Nisan i le 14 su’n , ɔ ti be nzuɛn [ . . . ]
(trg)="71"> Reb e babyor e be yog ni gaar : “ Fapi Kristiano u Asia Minor e kan pining e Quartodecimans ngorad [ Fourteenthers ] ni bochan e yalen rorad ni yad ma madenomnag fare pascha [ Abich ni Balayal rok Somol ] ni ka yima ta ’ ko Nisan 14 . . .

(src)="102"> Sɛ cɛn sɔ’n w’a tɔman Ya cɛn’n , ɔ kwla tɔ cɛn uflɛ . ” — The New Schaff - Herzog , Encyclopedia of Religious Knowledge , Volume IV , pazi 44 .
(src)="103"> J .
(trg)="72"> Re fen e pul ney e rayog ni nge aw ko Biernes ara demtrug e rran u reb e wik . ” ​ — The New Schaff - Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge , Volume IV , page 44 .

(src)="104"> L . von Mosheim m’ɔ ti laa ninnge’m be su like suanfuɛ’n , ɔ kannin cɛn dilɛ sɔ’n i afuɛ ya kpɔlɛ nɲɔn su nun ( 2siècle ) e blɛ liɛ nun’n , i ndɛ’n .
(trg)="73"> Be weliy murung’agen e n’en ni yima rin ’ ko fa bin l’agruw e chibog C.E . , ma fare historian ni J .

(src)="105"> I waan Le Blu Le Nnanfuɛ’m be di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n i aliɛ’n Nisan i le 14 su , afin “ be waan nzɔliɛ sɔ mɔ Klist kpɛli i ba’n , ɔ ti be mmla . ”
(trg)="74"> L . von Mosheim fithingan e be weliy ni piin ni Quartodecimans e kara madenomnaged fare Puguran ko Nisan 14 ya bochan “ kar lemnaged e n’en ni dag Kristus ni be ’ ni ba ’ mat’awon nga reb e motochiyel . ”

(src)="106"> Laa ninnge’m be su like suanfuɛ kun ekun waan : “ Like nga Azi lɔ Le Blu Le Nnanfuɛ’m be yoli’n , i yɛ be yo i Zerizalɛmu lɔ asɔnun’n nun ɔn .
(trg)="75"> Yugu reb e historian e be yog ni gaar : “ Ban’en ni ma rin ’ fapi galesiya ko Quartodecimans u Asia ni ba taareb rogon ko n’en ni ma rin ’ fare galesiya u Jerusalem .

(src)="107"> Afuɛ ya kpɔlɛ nɲɔn su nun’n , Nisan i le 14 su mɔ Azi lɔ asɔnun’m be di’n , be di be fa kpɛn be wun Klist i wie cɛn’n , i wla . ” — Studia Patristica , Volume V , 1962 , pazi 8 .
(trg)="76"> U lan fa bin 2 e chibog , ma pi galesiya ney e kara madenomnaged e biyul u daken e yam ’ ni tay Kristus u nap’an e Pascha rorad ko Nisan 14 . ” ​ — Studia Patristica , Volume V , 1962 , page 8 .

(src)="108"> ?
(src)="109"> Kpaun i bo’n yɛle mennin ?
(trg)="77"> N’en ni Be Yip ’ Fan fare Flowa

(src)="110"> ?
(src)="111"> Kɛ Zezi kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , kpaun i wafa mennin yɛ ɔ fali ɔ ?
(trg)="78"> Mit i mang e flowa e ke fanay Jesus u nap’an ni ke tabab ni nge madenomnag fare Abich ni Balayal ’ rok Somol ?

(src)="112"> Kɛ ɔ kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , “ Jésus fali kpaun , kɛ ɔ lali Nyanmiɛn ase’n , ɔ bubuli nun fa mannin [ akoto mun ] . ”
(trg)="79"> Nap’an ni ke tabab Jesus ni nge madenomnag fare Puguran , “ me fek e flowa , me pining e magar , me t’et’ar , me pi ’ ngak [ pi gachalpen ] . ”

(src)="113"> ( Mark 14 : 22 ) .
(trg)="80"> ( Mark 14 : 22 ) Fare flowa ni immoy ko re madenom nem e ba taareb rogon ko n’en ni kan fanay ko Paluk’af .

(src)="114"> Kpaun kunngba sɔ’n yɛ be fa dili Delɛ cɛn’n niɔn ( Ezipt Lɔ Tulɛ 13 : 6 - 10 ) .
(trg)="81"> ( Exodus 13 : 6 - 10 ) Bochan ni kan lith fare flowa ni dan tay e n’en ni ma thownag e flowa ngay , ma de thow mab mom ni ngan t’ar ma susun ni ngan t’et’ar min wereg .

(src)="115"> Kɛ mɔ kpaun ayre nunman kpaun sɔ nun’n ti’n , ɔ ti paplapa fɛtɛfɛtɛ sa , ɔ maan ɔ fata kɛ be bubu nun naan b’a cɛcɛ nun .
(trg)="82"> Nap’an ni ke yoornag Jesus e flowa ni fan ko bokum biyu ’ e girdi ’ , ma ku ireray e flowa ni mom nib ngan t’ar , ya bochan ke t’et’ar e re n’em ni fan ni ngan wereg .

(src)="116"> Kpaun sɔ’n ti kɛ kpaun nga Zezi yili be atrɛ nun mɔ sran ko ju akpi nnan ( 4.000 ) be dili’n sa , afin ɔ bubuli nun naan w’a fa cɛcɛ be ( Matie 14 : 19 ; 15 : 36 ) .
(trg)="83"> ( Matthew 14 : 19 ; 15 : 36 ) Ere ba tamilang ni , fare n’en ni yima t’ar e flowa u nap’an fare Puguran e der yip ’ fan ban’en .

(src)="117"> Ɔ maan , sɛ e waan é níɛn i sa’n , kpaun nun bubulɛ e Wla Kpɛnlɛ Cɛn nun’n , ɔ timan like m’ɔ taka Ɲanmiɛn i ninnge’m be yolɛ’n su sa jrɛiin ɔn .
(trg)="84"> ( a ) Mang fan nib puluw ni fare flowa ni fan ko Puguran e der ma ta ’ e n’en ni ma thownag e flowa ngay ?

(src)="118"> ( a ) ?
(src)="119"> Ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ be gua e Wla Kpɛnlɛ Cɛn kpaun i nun kpaun ayre ɔ ?
(trg)="85"> ( b ) Mit i mang e flowa e rayog ni ngan lith ni ngan fanay ko Abich ni Balayal ’ rok Somol ?

(src)="120"> ( b ) ?
(src)="121"> Kpaun i wafa mennin yɛ be kwla fa di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n niɔn ?
(src)="122"> Kɛ ɔ kpɛli e Wla Kpɛnlɛ Cɛn dilɛ’n i ba’n , Zezi fali kpaun , ɔ seli kɛ : “ Kpaun ng’ɔ o yɛ’n ti min wunnɛn [ i nzɔliɛ ] , ɔ ti amun liɛ . ”
(trg)="86"> Murung’agen fare flowa ni kan fanay u nap’an ni ke tabab ni ngan madenomnag fare Puguran , me yog Jesus ni gaar : “ Biney e be yip ’ fan dowag ni fan ngomed . ”

(src)="123"> ( 1 Korɛntfuɛ Mun 11 : 24 ; Mark 14 : 22 ) .
(src)="124"> Ɔ nin i fataman kɛ kpaun ayre tran kpaun sɔ’n nun . ?
(trg)="87"> ( 1 Korinth 11 : 24 ; Mark 14 : 22 , NW ) Ba puluw ni fare flowa e dan tay e n’en ni ma thownag e flowa ngay .

(src)="125"> Ngue ti ɔ ?
(trg)="88"> Mang fan ?

(src)="126"> Afin kpaun ayre m’ɔ wla like’n , ɔ ti fiɛn annzɛ sa tɛ’n i nzɔliɛ ( 1 Korɛntfuɛ Mun 5 : 6 - 8 ) .
(trg)="90"> ( 1 Korinth 5 : 6 - 8 ) Fare flowa e be yip ’ fan e dowef rok Jesus ni ba flont , ma dariy e denen rok , nib puluw ni kan pi ’ ni biyul ’ ni maligach .

(src)="127"> Ɔ maan kpaun ti Zezi i wunnɛn mɔ sa tɛ kaan sa nunman nun’n , m’ɔ fa kpɔli sran’m be ti’n , i nzɔliɛ like ( Ebre Mun 7 : 26 ; 10 : 5 - 10 ) .
(trg)="91"> ( Hebrews 7 : 26 ; 10 : 5 - 10 ) Pi Mich Rok Jehovah e kar ted e re n’en ney nga lanin’rad ma yad ma fol ko n’en ni dag Jesus ma aram yad ma fanay e flowa ni dan ta ’ e n’en ni ma thownag e flowa ngay u nap’an fare Puguran .

(src)="128"> Zoova Lalofuɛ’m be wla fiman i sɔ’n su , ɔ maan kɛ be di e Wla Kpɛnlɛ Cɛn’n , be fa kpaun nga kpaun ayre nunman nun’n , kɛ nga Zezi fali’n sa .
(trg)="92"> Yu ngiyal ’ , e yad ma fanay fare crackers ni ma fanay piyu Jewish u nap’an e Paluk’af ndariy ban’en ni kan ta ’ ngay , ni bod fapi onion ara fak e nimen .

(src)="129"> Wie liɛ’n , Zuifu’m be kpaun nga be fa di Delɛ cɛn’n , mɔ be guaman nun like fi , kɛ jaba sa , annzɛ klenzua sa’n , yɛ be fa ɔ .
(trg)="93"> Ma reb , e rayog ni ngan lith e flowa ni dabni tay fare n’en ni ma thownag e flowa ngay ya kemus ni merikengko ni ka nog e whole - grain flour ngay ( faanra bay e wheat ma ffel ) ni buchuw min athkuy buchuw e rran ngay .

(src)="130"> Wie liɛ kusu’n , be fa sanmlɛn ( ɔ kwla yo awie sanmlɛn ) , kpɔkun be fɔtɔ i nin nzue kan .
(src)="131"> Be yo i paplapa fɛtɛfɛtɛ , be kɛnkɛn i nin ngo kan , ɔ maan kɛ ɔ be’n , i nun bubulɛ yoman ya .
(src)="132"> ?
(trg)="94"> Ba t’uf ni ngan fanay ban’en nib tolulbuy ni ngan achichignag ma aram rayog ni ngan lith u th’ib ni kan ta ’ buchuw e oil ngay nge mada ’ ko ngiyal ’ ni ke milik mab mom ni ngan t’ar .

(src)="133"> Nzan’n i bo’n yɛle mennin ?
(trg)="95"> N’en ni Be Yip ’ Fan fare Wain