# bas/2016163.xml.gz
# niu/2016163.xml.gz


(src)="1"> NKWEL U LIPEP LI BISU | INYUKI YÉSU A BI SON NJONOK LETEE NI I NYEMB ?
(trg)="1"> TAU VALA TALA I MUA | KO E HA A IESU NE MATEMATEKELEA MO E MATE ?

(src)="2"> I pôla sôñ Matumb ni Matôp i ñwii 33 N.Y . , Yésu nu Nasarét a bi nôla .
(trg)="2"> Tupu Mooli Kia e Mena Ia ?
(trg)="3"> He vahā tau tupu he 33 V.N . , ne fakatautau a Iesu ko e Nasareta .

(src)="3"> Ba bi ôbôs nye jôl le a yé nlona lisanda , ba bép nye disôô kiki nuga , ndi ba pén nye i kék .
(trg)="4"> Ne fakahala fakakelea , keli vale , mo e pao fao a ia ke he akau .

(src)="4"> A bi wo ikété njôghe keñi .
(trg)="5"> Ti mate mo e mamahi mahakitoili a ia .

(src)="5"> Ndi Djob a bi témbna nye i niñ , i mbus 40 ma dilo , Yésu a bet i ngii .
(trg)="6"> Ka e fakaliu tu mai he Atua a ia , ti 40 e aho he mole ne haele hake a Iesu ke he lagi .

(src)="6"> U ñañga unu u u mbuma ñañ u nlôl bés ni njel bikaat bi Bibel ba nsébél le Miñañ minlam , hala we bikaat bina bi bisu bi Bitilna bi hop Lôk Grikia , bi ngandak i nsébél ki le Malômbla ma mondo .
(trg)="7"> Ko e tala ofoofogia nei ne moua e tautolu he tau Evagelia ne fā he Tau Tohiaga Tapu Heleni Kerisiano , ne fakahigoa Ko e Maveheaga Fou .

(src)="7"> Baa mam ma , ma bi tagbe toi ?
(trg)="8"> Tupu mooli kia e tau mena ia ?

(src)="8"> I mbadga i , i yé nseñ ngandak .
(trg)="9"> Kua uho mo e aoga lahi e hūhū ia .

(src)="9"> Ibale mam mana ma bi tagbe bé , we hémle i bikristen i yé yañga , yak botñem i niñ i boga ikété Paradis i yé ndik eem i i ga yon bé kekikel .
(trg)="10"> Ka nakai tutupu e tau mena nei , to nakai aoga e tua he tau Kerisiano mo e ko e miti noa ni e amanakiaga ke momoui tukulagi he Parataiso .

(src)="10"> ( 1 Korintô 15 : 14 ) Ndi , ibale mam ma ma bi tagbe toi , hala we bilôl bilam gwon bi mbem bôt ba binam , ñañ le di nla kabna ni bôt .
(trg)="11"> ( 1 Korinito 15 : 14 ) He taha faahi , ka tutupu mooli e tau mena ia , kua ha ha e amaamanakiaga fiafia ma e tau tagata oti , ti maeke a koe ke fakalataha foki ki ai .

(src)="11"> Jon , baa ñañga u Miñañ minlam u yé toi maliga tole u yé ndik mbodok ñañ ?
(trg)="12"> Ti mooli po ke nakai mooli kia e tau tala he Evagelia ?
(trg)="13"> FAKAKITE HE TAU VALA TALA MOOLI

(src)="12"> Mahéñha ni dingaana , Miñañ minlam mi Bibel mi tibil yelel maliga yak ikété disisii di mam .
(trg)="14"> Nakai tuga e tau tala tuai , ko e tau tohiaga Evagelia kua hakotika katoatoa mo e fakamatafeiga .

(src)="13"> Kiki hihéga , mi nti môl ma ngandak bahoma ba yé ntiig , le bôt ba nla yuuga i len ini .
(trg)="15"> Ma e fakatai , ne loga e tau matakavi mooli ne fakahigoa , ti loga ne maeke ke ō atu ki ai he vahā nei .

(src)="14"> Mi mpôdôl ki bôt ba bi niñ toi , le yak batila miñañ ba ngéda i , ba bi sima . ​ — Lukas 3 : 1 , 2 , 23 .
(trg)="16"> Ne talahau i loto hagaao ke he tau tagata mooli , ti totoku foki he tau tagata fakamau tala tuai he lalolagi . ​ — Luka 3 : 1 , 2 , 23 .

(src)="15"> Batila miñañ ba hiai bisu ni i nyônôs iba ba bi sima Yésu nyemede .
(trg)="17"> Ne totoku foki he tau tagata tohi tala he senetenari fakamua mo e uaaki a Iesu .

(src)="16"> * Miñan minlam mi Bibel mi ntoñol ntén nyemb Yésu a bi kôs ; u ñañ u u nkiha ni manjel Lôk Rôma i ba gwélél inyu nôgôs bôt mbagi nyemb .
(trg)="18"> * Ko e puhala ne tamate a ia he tohi he tau Evagelia , ne lautatai mo e tau puhala fakatautau he tau Roma he magahala ia .

(src)="17"> U kônde ki le ñañ u Bibel u yé ntilga ndik kiki mam ma bi tagbe , ngi nsoñgi wo ki wo ​ — kayéle yak bibomb bi ngim banigil ba Yésu bi bi jôb mu ñañ u .
(trg)="19"> Lafi ki ai , ne talahau fakamooli mo e fakamaaliali e tau mena ne tutupu ​ — fakakite foki e tau magaaho ai mitaki he tau tutaki ha Iesu .

(src)="18"> ( Matéô 26 : 56 ; Lukas 22 : 24 - 26 ; Yôhanes 18 : 10 , 11 ) I mbiñ mam mana momasôna i ñunda la Batila Miñañ minlam mi Bibel ba bé maliga ni sép mu mam ba bi tila inyu Yésu .
(trg)="20"> ( Mataio 26 : 56 ; Luka 22 : 24 - 26 ; Ioane 18 : 10 , 11 ) Ko e tau mena oti nei kua fakakite e fakamooli mo e hakotika he tau tala he tau tagata tohia Evagelia hagaao ki a Iesu .
(trg)="21"> KA E KUA E LIU TU MAI HA IESU ?

(src)="19"> Ngandak bôt i neebe le Yésu a bi niñ , a wo ki , ndi ngim bôt i ngi péénaga bitugne gwé .
(trg)="22"> Tokologa ne talia na moui a Iesu ti mate , ka e falu ne tuahā ke he liu tu mai haana .

(src)="20"> Yak baôma bé ba bi hémle bé ñañga u bôt ba bisu ba ba bi yi le Yésu a ntémb i niñ .
(trg)="23"> Ne nakai talia foki he tau aposetolo haana he logona fakamua kua liu a ia moui mai .

(src)="21"> ( Lukas 24 : 11 ) Ndi , pééna yo ki yo i bé ha bé ngéda bo ni banigil bape ba bi tehe Yésu ngandak ngélé i mbus bitugne gwé .
(trg)="24"> ( Luka 24 : 11 ) Ka kua talia katoatoa he tau aposetolo mo e falu tutaki he mogo ne kitia e lautolu a Iesu ne kua liu fakatu mai , mo e he tau magaaho kehekehe .

(src)="22"> I bi pam yak ngélé yada le iloo 500 i bôt i tehe nye ni mis map . ​ — 1 Korintô 15 : 6 .
(trg)="25"> He taha magaaho , ne molea e 500 tagata ne kitia a ia . ​ — 1 Korinito 15 : 6 .

(src)="23"> To hala kiki ba bé le ba gwel bo tole ba nol bo , banigil ba bi añle bôt bobasôna bitugne bi Yésu ni makénd ​ — bôt bobasô , hala we yak bôt ba nol nye .
(trg)="26"> Pete he hagahagakelea neke tapaki mo e tamate , ne fakailoa fakamalolō he tau tutaki e liu tu mai ha Iesu ke he tau tagata oti ​ — ki a lautolu foki ne tamate a ia .

(src)="24"> ( Minson mi baôma 4 : 1 - 3 , 10 , 19 , 20 ; 5 : 27 - 32 ) Baa i ngandak banigil ini i bé le i bana makénd mana ibale ba bé bé nkwoog nkaa ni toi le Yésu a bi lo toi i bitugne ?
(trg)="27"> ( Gahua 4 : 1 - 3 , 10 , 19 , 20 ; 5 : 27 - 32 ) To loto malolō pihia nakai e tokologa he tau tutaki ka nakai iloa mooli e lautolu na liu tu mai a Iesu ?

(src)="25"> I maliga , bikwo bi nkaa bi bitugne bi Yésu bi yé ngui keñi , i i ntinde bañga bikristen i tjam ñañ nlam ni nkoñ isi wonsôna , ha yo ngéda ni i len ini .
(trg)="28"> Ko e moolioli he liu tu mai ha Iesu ko e omoomoiaga ne lauia lahi e tau Kerisiano he magahala ia mo e vahā nei .

(src)="26"> Bikaat bina bi Bibel bi bi ntoñol nyemb Yésu ni bitugne gwé , bi nkot biyimbne bi kôli inyu nit le ñañ wap u yé maliga .
(trg)="29"> Ko e tau fakamauaga Evagelia ke he mate ha Iesu mo e liu tu mai , ne lalago katoatoa e hakotika mo e mooli he fakamauaga tuai .

(src)="27"> I yoñ ngéda i tibil soñgol gwo i ga kwés we nkaa le i mam ma , ma bi tagbe toi .
(trg)="30"> He totou fakatekiteki ki ai ka omoi a koe ke talia na tutupu mooli e tau mena nei .

(src)="28"> W’a kônde ki lédés hémle yoñ ngéda w’a yi inyuki mam ma , ma bi bôña .
(trg)="31"> Maeke ke fakamalolō e taliaaga haau ka maama e koe e kakano ne tutupu e tau mena ia .

(src)="29"> Nkwel u noñ ha w’a toñol jam li .
(trg)="32"> To fakamaama he vala tala ka mui mai .

(src)="30"> Takitô , nu a bi gwéé bebe le i nwii 55 N.Y . , a tila le : “ Kristô , nu jôl li [ bikristen ] li nlôl , a bi kôhna kogse i nlôôha ba keñi i ngéda énél i Tibériô [ Kaisa ] ni i moo ma ngomén nkeñi wés wada le Pôntiô Pilatô . ”
(trg)="33"> [ Tau Matahui Tala ]
(trg)="34"> Ko Tacitus , ne fanau he kavi 55 V.N . , ne tohia “ Ko Keriso , ne moua mai e higoa [ tau Kerisiano ] , ne fakahala lahi mahaki he magahala ne pule a Tiperio , he taha he tau takitaki ha mautolu ko Pontius Pilatus . ”

(src)="31"> Bana ki ba bi pôdôl inyu Yésu : Suétôniô ( hiai bisu ) ; man Lôk Yuda nu a ba mut miñañ , le Yosef ( hiai bisu ) ; ni Plini nuntitigi , ngomén nkeñi i Bitinia ( bibôdle bi hiai hi nyônôs iba ) .
(trg)="35"> Ko Suetonius ( senetenari fakamua ) ; ko e tagata Iutaia ne fakamau tala tuai ko Josephus ( senetanari fakamua ) ; mo Pliny the Younger , ko e kovana ha Pitunia ( kamataaga he senetenari ke uaaki ) , ne talahau foki hagaao ki a Iesu .

(src)="32"> Ngéda di nyi lelaa Yésu a bi lôôha tihba niñ i bôt munu nkoñ isi , baa di kôli bé i bem le ngandak miñañ mimpe mi ngéda yé , handugi mi Bibel , mi nit ñañ u niñ yé ni u bitugne gwé ?
(trg)="36"> [ Fakafonua he lau 4 ]
(trg)="37"> Ko e Ha ne Nakai Lalago he Tau Tagata he Lalolagi ?
(trg)="38"> Ha kua lahi mahaki e fakaohoohoaga ha Iesu he lalolagi , lata kia a tautolu ke amanaki to lalago he falu tohi he senetenari fakamua a ia ?

(src)="33"> I ta bé nyéksaga .
(trg)="39"> Ai pihia .

(src)="34"> Njom yada i yé le , Miñañ minlam mi Bibel mi bi tilbana hala a yé bebee le 2 000 di ñwii .
(trg)="40"> Ka e taha e mena , ne tohi e tau Evagelia he teitei 2,000 tau kua mole .

(src)="35"> Ndik ndék bikaat ipe i ngéda i , yon i bi pei .
(trg)="41"> Gahoa e tau tohi mai he magahala ia ne mau agaia .

(src)="36"> ( 1 Pétrô 1 : 24 , 25 ) Njom ipe i yé le , kiki baoo ba Yésu ba bé ngandak , ba bé bé le ba tila mam inyu tinde bôt i hémle miñañ inyu Yésu ni i bôdôl nwo ñem .
(trg)="42"> ( 1 Peteru 1 : 24 , 25 ) Ti liga nakai hihiga e tau tagata ne totoko ki a Iesu ke tohi ha mena ke hokotaki mitaki ne hagaao ki a ia .

(src)="37"> Pétrô , wada ikété baôma ba Yésu , a bi pôdôl inyu bitugne bi Yésu , a toñol le : “ Nyen Nyambe a bi tugul kel i nyônôs iaa , a boñ nye le a nene , ndi ha ni bôt bobasôna bé , ndik ni mbôgi bôt , i i bôk téba ni Nyambe , bés yaga , ba di bi je , di nyo lôñni nye , a ma tuge ikété bawoga . ”
(trg)="43"> Hagaao ke he liu tu mai ha Iesu , ko Peteru ko e taha he tau aposetolo haana ne fakamaama : “ Ko ia ne fakatu mai he Atua ke he aho tolu , mo e fakakite fakatonu ai a ia ; Nakai ko e tau tagata oti kana , ka ko e tau tagata talahau hokoia ne fifili fakamua he Atua , ko mautolu nai ne kai mena a mautolu mo e inu fakalataha mo ia he matike mai a ia ia lautolu kua mamate . ”

(src)="38"> ( Minson mi baôma 10 : 40 , 41 ) Inyuki ha ni bôt bobasôna bé ?
(trg)="44"> ( Gahua 10 : 40 , 41 ) Ko e ha ne nakai kitia he tau tagata oti ?

(src)="39"> Kaat Matéô i nkal bés le ngéda i bôt ba bé kolba biniigana gwé ba bi nok ñanga u bitugne bi Yésu , ba nôgla inyu mélés ñañ u , i si ni si . ​ — Matéô 28 : 11 - 15 .
(trg)="45"> Talahau he Evagelia ha Mataio ki a tautolu , ko e magaaho ne logona he tau tagata lotu e tau tala na liu tu mai a Iesu , ti kumi lagatau a lautolu ke ua fakapuloa e tala ia . ​ — Mataio 28 : 11 - 15 .

(src)="40"> Baa hala a nkobla le Yésu a bé yéñ le ba sôô bitugne gwé ?
(trg)="46"> Kakano kia e mena nei kua manako a Iesu ke fufū e liu tu mai haana ?

(src)="41"> Heni , inyule Pétrô a bi kal le : “ A bi béhe bés i añle bôt , ni i bok mbôgi le nunu nyen a yé nu a tééba ni Nyambe i ba Nkéés bayômi ni bawoga . ”
(trg)="47"> Nakai , ha kua pehē a Peteru : “ Kua poaki mai foki a ia kia mautolu ke fakamatala atu ke he tau tagata , mo e talahau fakatonu atu , ko ia ni kua kotofa he Atua ke eke mo fakafili ke he tau tagata momoui mo e tau tagata mamate . ”

(src)="42"> Hala yaga nyen bañga bikristen i bé boñ , hala ki nyen i mboñ i len ini . ​ — Minson mi baôma 10 : 42 .
(trg)="48"> Kua fitā he taute he tau Kerisiano mooli mo e hane taute agaia pihia . ​ — Gahua 10 : 42 .

# bas/2016164.xml.gz
# niu/2016164.xml.gz


(src)="1"> NKWEL U LIPEP LI BISU
(trg)="2"> Ko e Ha a Iesu ne Matematekelea mo e Mate ?

(src)="2"> “ Béba i jôp nkoñ ’ isi inyu mut wada [ Adam ] , nyemb ki i lôl inyu béba . ” ​ — Rôma 5 : 12
(trg)="3"> “ Tuga ni he hoko mai ai e hala ke he lalolagi ke he tagata tokotaha [ Atamu ] , ko e mate foki ha ko e hala . ” ​ — Roma 5 : 12

(src)="3"> Lelaa w’a timbhe ibale ba mbat we le : “ Baa u ngwés niñ i boga ni boga ? ”
(trg)="4"> Ko e heigoa haau ka talahau ka hūhū ki a koe , “ Manako nakai a koe ke moui tukulagi ? ”

(src)="4"> Bebeg le libim li bôt li ga gwés hala , ndi ba nôgda wengoñle i nya jam i i nla bé bôña .
(trg)="5"> Laulahi he tau tagata to pehē kua manako a lautolu , ka e logona hifo kua nakai aoga ke manamanatu ki ai .

(src)="5"> Ba nyi le nyemb i ta bé nkén jam ikété niñ i bôt , i yé ndik lisuk li niñ yés .
(trg)="6"> Pehē a lautolu ko e mate ko e taha vala he moui a ia , ko e fakaotiaga pauaki ni ha tautolu .

(src)="6"> Hégda nano le ba nhéñha mbadga nya ipe , ba bat we le : “ Baa u yé bebee i wo ? ”
(trg)="7"> Ka e kua ka hiki e hūhū ki a koe , “ Manako nakai a koe ke mate ? ”

(src)="7"> Libim li bôt , mu i niñ yap i hiki kel , li ga timbhe le , To .
(trg)="8"> He tau tutuaga fa mahani , laulahi he tau tagata ka tali , nakai .

(src)="8"> Kii hala a ñunda ?
(trg)="9"> Ko e kakano ?

(src)="9"> To ngéda di mboma mandutu ni bikuu , kiki hiki mut binam , ngôñ yés i yé ndik le di niñ .
(trg)="10"> Pete e tau kamatamata mo e tau mena uka ka fehagai mo tautolu , ko e tuaga pauaki ha tautolu ke manako ke momoui .

(src)="10"> Bibel i ñunda le Djob a bi heg bôt ba binam ni ngôñ i niñ .
(trg)="11"> Fakakite mai he Tohi Tapu na tufugatia he Atua e tau tagata mo e manako ke momoui tukulagi .

(src)="11"> Ni mbale , i nkal le : “ A ha ki mbigda i boga i miñem nwap . ” ​ — Ñañal 3 : 11 .
(trg)="12"> Pehē mai ai , “ kua tuku foki e ia e manatu ke he tukulagi ke he tau loto ha lautolu . ” ​ — Fakamatalaaga 3 : 11 .

(src)="12"> Ndi maliga ma yé le , bôt ba binam ba niñ bé i boga ni boga .
(trg)="13"> Ka ko e tuaga mooli , kua nakai moui tukulagi e tau tagata .

(src)="13"> Kii i bi ôbôs mam ?
(trg)="14"> Ti ko e heigoa e lekua ?

(src)="14"> Baa Djob a bi yoñ ngim bitelbene inyu tibil jam li ?
(trg)="15"> Lafi ki ai , kua fai mena nakai e Atua ne taute ke fakahako aki e tuaga nei ?

(src)="15"> Mandimbhe ma Bibel ma ntina makénd , ma gwé ki maada ma bas bas ni njom i bi tinde Yésu i son njonok letee ni i nyemb .
(trg)="16"> Kua mafanatia e tau tali he Tohi Tapu , ti lauia tonu ke he kakano ne matematekelea mo e mate a Iesu .
(trg)="17"> KO E HEIGOA E LEKUA

(src)="16"> Kaat Bibôdle , pes yé bisu kepam i pes aa , i nkal bés le Djob a bi téé i bisu bi Adam bo Éva , babiina ba bisu , mbônga u niñ boga , a kal ki bo jam ba nlama boñ inyu kôhna yo .
(trg)="18"> Ko e tau veveheaga tolu fakamua he tohi a Kenese i loto he Tohi Tapu , kua tala mai na tuku he Atua ke he hoa fakamua , ko Atamu mo Eva , e amanakiaga to nakai fai fakaotiaga e moui ti tala age e gahua ha laua kua lata ke taute ke moua ai .

(src)="17"> U ñañ u nkônde ki toñol lelaa ba bi tjél nôgôl Djob , i mbus ba nimis niñ boga .
(trg)="19"> Ti fakamaama foki he tala ia e puhala ne kaumahala a laua ke omaoma ke he Atua mo e galo e amaamanakiaga ia .

(src)="18"> Bibel i ntômbôs bibuk inyu toñol u ñañ u ​ — bi nlôôha tomb , kayéle bahogi ba mpala yan u ñañ u , wengoñle bipopoda .
(trg)="20"> Ne talahau fakamukamuka e tala ia ti mafiti falu ke pehē ko e tala tuai nakai mooli .

(src)="19"> Ndi kaat Bibôdle , nlélém kiki bikaat bina bi bi nsébla le Miñañ minlam , i nti bikwo bi nkaa gwobisôna le i ñañal mam ma bi tagbe toi .
(trg)="21"> Ka e tuga ni he tau Evagelia , ne fakakite mai he Kenese kua mooli ai mo e ko e vala he fakamauaga tuai .

(src)="20"> *
(trg)="22"> *

(src)="21"> Ngi manôgla i Adam i bi lona kii ?
(trg)="23"> Ko e heigoa e fua he kaumahala a Atamu ke omaoma ?

(src)="22"> Bibel i ntimbhe le : “ Béba i jôp nkoñ ’ isi inyu mut wada [ Adam ] , nyemb ki i lôl inyu béba , hala nyen nyemb i tôla bôt bobasôna , inyule bobasôna ba boñ béba . ”
(trg)="24"> Pehē e tali he Tohi Tapu : “ Tuga ni he hoko mai ai e hala ke he lalolagi ke he tagata tokotaha [ Atamu ] , ko e mate foki ha ko e hala , ti kua hoko mai ai e mate ke he tau tagata oti kana , ha kua hala e tau tagata oti kana . ”

(src)="23"> ( Rôma 5 : 12 ) Kiki a bi nôgôl bé Djob , Adam a kwo ikété béba .
(trg)="25"> ( Roma 5 : 12 ) He nakai omaoma ke he Atua , ne agahala a Atamu .

(src)="24"> Jon a bi nimis mbônga u niñ i boga ni boga , i mbus a wo .
(trg)="26"> Ne galo e amanakiaga haana ke moui nakai fai fakaotiaga , ti fakahiku ni ke mate .

(src)="25"> Kiki di yé mbôda yé , di bi kôdôl libak jé li kwéha .
(trg)="27"> Ha ko tautolu ko e tau hologa ha Atamu , ne moua foki e tautolu e tuaga agahala haana .

(src)="26"> Jon yak bés di nkwo kon , di ñun , di nwo ki .
(trg)="28"> Ko e fua , kua lauia a tautolu he gagao , fuakau , mo e mate .

(src)="27"> Ini ndoñi i njom i nyemb yés , i nkiha ni mam bidokta bi niiga bés , le bagwal ba nla lôôs bon bap ngim bilem .
(trg)="29"> Ko e fakamaamaaga nei ke he mate kua tatai mo e iloaaga ha tautolu he vahā nei hagaao ke he tufaaga fakamagafaoa .

(src)="28"> Ndi , baa Djob a bi yoñ ngim bitelbene inyu tibil jam li ?
(trg)="30"> Ka ko e heigoa ne taute he Atua ke fakahako e tuaga nei ?

(src)="29"> Ñ , Djob a bi yoñ bitelbene inyu kobol , tole témbna , i yom Adam a bi nimis inyu mbôda yé , hala we mbônga u niñ i nom mba ni mba .
(trg)="31"> MENA NE TAUTE HE ATUA
(trg)="32"> Ē , ne fakatoka he Atua ke liu moua mai po ke fakatau mai e mena ne fakagalo e Atamu ma e tau hologa haana , ko e amanakiaga ke he moui nakai fai fakaotiaga .

(src)="30"> Lelaa Djob a bi yônôs i jam li ?
(trg)="33"> Taute fēfē he Atua e mena ia ?

(src)="31"> Kaat Rôma 6 : 23 i nkal le : “ Nsaa béba u yé nyemb . ”
(trg)="34"> “ Ko e mate ko e palepale ia he hala , ” he talahau he Tohi Tapu ia Roma 6 : 23 .

(src)="32"> Hala a nkobla le nyemb i nlôl ni béba .
(trg)="35"> Kakano he mena nei , ko e fua he hala ko e mate .

(src)="33"> Adam a bi kwo ikété béba , jon a bi wo .
(trg)="36"> Ne hala a Atamu , ti mate a ia .

(src)="34"> Nlélém ni bés , di mboñ béba , jon di nkôs nsaa u béba , hala we nyemb .
(trg)="37"> Pihia foki , ha kua hala a tautolu kua moua e tautolu e fua he hala , ko e mate .

(src)="35"> Ndi njom i ta bé yés , inyule di bi gwééne ikété béba .
(trg)="38"> Ka e fanau mai a tautolu ke he tuaga hala nei , nakai ko e hepe ha tautolu .

(src)="36"> Jon ikété gwéha yé , Djob a bi om Man wé Yésu , le a neebe i begel ‘ nsaa u béba ’ inyu yés .
(trg)="39"> Ne fakaalofa hofihofi e Atua ti fakafano mai e Tama haana ko Iesu , ke talia e ‘ palepale he hala ’ ma tautolu .

(src)="37"> Lelaa hala a nla bôña ?
(trg)="40"> Taute fēfē e mena nei ?

(src)="38"> Nyemb Yésu i yibil njel i niñ boga ikété maséé
(src)="39"> Mut peles le Adam a bi lôôs bés béba ni nyemb ni njel ngi manôgla ; jon i bé sômbla ki le mut peles a ba manôgla letee ni i nyemb inyu kobol bés mu minkôm mi béba .
(trg)="41"> Ha ko e tagata tokotaha , ko Atamu ko e tagata mitaki katoatoa ne tamai e hala mo e mate ki a tautolu he liuliu , ti lata he tagata mitaki katoatoa ne omaoma ke hoko ke he mate , ke fakatoka mai a tautolu he kavega ia .

(src)="40"> Lana nyen Bibel i ntoñol jam li : “ Inyule kikii ngandak bôt i yila baboñbéba inyu ndok mpom mut wada , hala yaga ki nyen ngandak bôt y’a yila bôt ba téé sép inyu manôgla ma mpom mut wada . ”
(trg)="42"> Fakamaama pehē he Tohi Tapu : “ Ko e mena , tuga he uta mo tau tagata hala e tokologa ha ko e liuliu he tokotaha , to uta pihia foki mo tau tagata tututonu e tokologa ha ko e omaoma he tokotaha . ”

(src)="41"> ( Rôma 5 : 19 ) Yésu a bé nu “ mpom mut wada . ”
(trg)="43"> ( Roma 5 : 19 ) Ko Iesu e tagata “ tokotaha ” ia .

(src)="42"> A bi nyodi i ngii , a yila mut binam ni libak li peles * , ndi a wo inyu yés .
(trg)="44"> Toka e ia e lagi , ko e tagata mitaki katoatoa * , ti mate ke lata mo tautolu .

(src)="43"> Inyu hala nyen pôla i bi tina bés le di ba kiki bôt ba téé sép i bisu bi Djob , ni le di kôhna botñem i niñ i boga ni boga .
(trg)="45"> Ati kua maeke ia tautolu ke moua e tuaga tututonu mo e Atua ti amanaki foki ke he moui nakai fai fakaotiaga .
(trg)="46"> KAKANO NE MATEMATEKELEA MO E MATE A IESU

(src)="44"> Inyuki i bé toi nseñ le Yésu a wo inyu yônôs jam lini ?
(trg)="47"> Ka ko e ha kua lata a Iesu ke mate ke fakahoko e mena nei ?

(src)="45"> Baa Djob nu Ngui yosôna a bé bé le a bot ndik ngim mbén hala , i i nti bon ba Adam kunde i bana niñ boga ?
(trg)="48"> Ai kia maeke e Atua Mua Ue Atu ke fakatoka e poakiaga ke fakaatā e tau hologa ha Atamu ke momoui tukulagi ?

(src)="46"> Ibabé nkaa , a bééna kunde i boñ hala .
(trg)="49"> Ha ha he Atua e pule ke taute pihia .

(src)="47"> Ndi hala a bé le a kolba ini mbén a bi bôk a pémés le , nsaa u béba u yé nyemb .
(trg)="50"> Ka ko e fakaheu anei he fakatufono haana , ko e palepale he hala ko e mate .

(src)="48"> I mbén i , i ta bé ndik man litiñ le mut a nla hohol tole héñha kiki i nlémél nye .
(trg)="51"> Nakai ko e fakatufono fakateaga anei ne maeke ke fakaheu po ke hiki ke moua e hagahaga mitaki .

(src)="49"> I yé hikuu hi bañga telepsép . ​ — Tjémbi 37 : 28 .
(trg)="52"> Ko e matapatu he fakafili tonu mooli anei . ​ — Salamo 37 : 28 .

(src)="50"> Ibale Djob a bak telepsép yé munu jam lini , ki bôt ba bi bôdôl badba le too a ga boñ bé hala inyu mam mape .
(trg)="53"> Ane mai nakai fakafili tonu e Atua he tuaga nei , liga kua manamanatu e tau tagata to liu nakai e Atua ke taute pihia foki he falu tuaga .

(src)="51"> Kiki héga , baa a bé lama ba sép inyu pohol bonjee ikété mbôda Adam ba kôli ni niñ boga ?
(trg)="54"> Ma e fakatai , to fakafili tonu nakai a ia he fifili ko hai he tau hologa ha Atamu kua lata ke moui tukulagi ?

(src)="52"> Baa mut a bé le a bôdôl ki nye ñem le a ga yônôs mimbônga nwé ?
(trg)="55"> To maeke nakai ke falanaki ki a ia ke fakamooli e tau maveheaga haana ?

(src)="53"> Kiki Djob a bé a tiñi ni telepsép yé mu kii a bé sal inyu tohi yés , hala a nkwés bés nkaa le i niñ nom , a ga boñ ndik mam ma téé sép .
(trg)="56"> Ko e pipiki mau he Atua ke he fakafili tonu ma e fakamouiaga ha tautolu , ne fakamooli ki a tautolu to taute tumau e ia e mena tonu .

(src)="54"> Ni njel sesema i nyemb Yésu , Djob a bi yible bés njel inyu bana niñ i boga ikété Paradis hana isi .
(trg)="57"> Ha ko e mate ha Iesu , ne hafagi he Atua e puhala ke he moui nakai fai fakaotiaga he Parataiso he lalolagi .

(src)="55"> Bigda bini bipôdôl bi Yésu ikété kaat Yôhanes 3 : 16 : “ Nyambe a lôôha gwés nkoñ isi , jon a tine pombe yé Man , le tonjee a nhémle nye a ’ nimil bé , ndi [ a ’ kôs ] niñ boga . ”
(trg)="58"> Mailoga e tau kupu ha Iesu ne fakamau he Ioane 3 : 16 : “ Nukua pihia e fakaalofa mai he Atua ke he lalolagi , kua ta mai ai hana Tama fuataha , kia nakai mate taha ne tua kia ia , ka kia moua e ia e moui tukulagi . ”

(src)="56"> Jon nyemb Yésu i ñunda ndik bé le telepsép i Djob i nset bé , ndi iloo hala , i ñunda tôbôtôbô le gwéha i Djob i nlôôha ba keñi inyu bôt ba binam .
(trg)="59"> Ko e mate ha Iesu ko e fakakiteaga he fakafili tonu katoatoa he Atua , ka e mua atu e fakaalofa hofihofi haana ma e tau tagata .

(src)="57"> Ndi , inyuki Yésu a bé lama son njonok letee ni i nyemb , ikété njôghe keñi , kiki Miñañ minlam mi Bibel mi bi toñol ?
(trg)="60"> Ka ko e ha ne matematekelea ti mate a Iesu ke he puhala mamahi lahi ne fakamaama he tau Evagelia ?

(src)="58"> A bi neebe ni nyemede le a noodana pam i poños bihés , a téñbe ki ni Djob ikété telepsép .
(src)="59"> Ni i njel i , Yésu a bi unda ngélé yada inyu yosôna le kadba i Satan i yé bitembee , ngéda a nkal le mut binam nye ki nye a ga téñbe bé ni Djob ikété manoodana .
(trg)="61"> He talia ke foaki a ia ni ke he kamatamata lahi mo e fakatumau ke tua fakamooli , ne totoko katoatoa e Iesu e talahauaga he Tiapolo to nakai mahani fakamooli e tau tagata ke he Atua ka kamatamata .