# az_Cyrl/102011250.xml.gz
# mfs/102011250.xml.gz


(src)="1"> Ҝәнҹләрин Суаллары
(trg)="1"> Los jóvenes preguntan

(src)="2"> Сосиал шәбәкәләр барәдә нәји билмәлијәм ?
(trg)="2"> ¿ Qué debo tener en cuenta al usar una red social ?

(src)="3"> I һиссә
(trg)="3"> Primera parte

(src)="4"> [ 16 сәһифәдәки шәкил ]
(src)="5"> « Мәним башга өлкәләрдә достларым вар , онларла әлагә сахламағын ән јахшы јолу исә сосиал шәбәкәдә үнсијјәт етмәкдир .
(trg)="4"> “ Tengo amigos en el extranjero , y la mejor manera de mantenernos en comunicación es mediante las redes sociales .
(trg)="5"> Me encanta poder hablar con ellos aunque estén muy , muy lejos . ”

(src)="6"> Бир - биримиздән чох узаг олсаг да , данышмаг имканымызын олмасы хошума ҝәлир » ( Сју * , 17 јаш ) .
(trg)="6"> ( Sue , 17 años ) *

(src)="7"> « Мәнҹә , сосиал шәбәкәјә сәрф олунан вахт һәдәр ҝедир , бу , даһа чох тәнбәл адамларын үнсијјәт етдији бир васитәдир .
(trg)="7"> “ Para mí , las redes sociales son una pérdida de tiempo .
(trg)="8"> Es la manera que tienen los perezosos de relacionarse con los demás .

(src)="8"> Достлуғу горумағын јеҝанә үсулу ҹанлы үнсијјәтдир » ( Грегори , 19 јаш ) .
(trg)="9"> La única forma de cultivar las amistades es cara a cara . ”
(trg)="10"> ( Gregory , 19 años )

(src)="9"> ЈУХАРЫДА ҝәтирилән фикирләрдән һансы сәнин нөгтеји - нәзәрини әкс етдирир ?
(trg)="11"> ¿ CON cuál de estas opiniones te identificas más ?

(src)="10"> Фикирләр мүхтәлиф олса да , бир факт данылмаздыр : сосиал шәбәкәләр чох ҝениш јајылыб * .
(trg)="12"> Sea cual sea tu respuesta , hay una realidad que no se puede negar : las redes sociales se han hecho inmensamente populares .

(src)="11"> Бир дүшүн : радиодинләјиҹиләринин сајынын 50 милјона чатмасы үчүн 38 ил тәләб олунмушдур ; телевизија бу саја 13 илә , Интернет исә 4 илә наил олмушдур .
(trg)="13"> * Mira si no es verdad : a la radio le tomó treinta y ocho años captar 50.000.000 de usuarios ; a la televisión le tomó trece , y a Internet , solo cuatro .

(src)="12"> Сосиал шәбәкә сајты олан « Фејсбук » ( Facebook ) истифадәчиләринин сајы исә ҹәми 1 ил әрзиндә 200 милјона чатмышдыр !
(trg)="14"> En cambio , la red social Facebook atrajo más de 200.000.000 de usuarios en un período reciente de ¡ doce meses !

(src)="13"> Ашағыдакы фикирләрин дүз вә ја сәһв олдуғуну гејд ет :
(trg)="15"> Marca cierto o falso :

(src)="14"> Сосиал шәбәкәләрин истифадәчиләринин бөјүк гисмини ҝәнҹләр тәшкил едир . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="16"> Los adolescentes son quienes más emplean las redes sociales . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> Дүздүр ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="17"> Cierto ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> Сәһвдир
(trg)="18"> Falso

(src)="17"> Ҹаваб : Сәһвдир .
(trg)="19"> Respuesta : falso .

(src)="18"> Ән ҝениш јајылмыш сосиал шәбәкә истифадәчиләринин тәхминән үчдә икисини 25 вә ја ондан јухары јашда оланлар тәшкил едир . 2009 - ҹу илдә истифадәчиләрин сајы әсасән 55 јашында оланларын сајәсиндә артды !
(trg)="20"> Casi dos terceras partes de los usuarios de la red social número uno tienen 25 años o más .
(trg)="21"> Y por si fuera poco , en 2009 , el mayor porcentaje de crecimiento tuvo lugar entre mayores de 55 años .

(src)="19"> Бунунла белә , сосиал шәбәкәләрдән милјонларла ҝәнҹләр дә истифадә едир вә онлардан чоху үнсијјәтин бу нөвүнә үстүнлүк верир .
(trg)="22"> Aun así , siguen siendo millones los jóvenes que usan las redes sociales , y muchos de ellos las consideran su medio favorito de comunicación .

(src)="20"> Ҹессика адлы ҝәнҹ гыз дејир : « Мән өз сәһифәми бағладым , анҹаг бир мүддәтдән сонра јенидән ачдым , чүнки һеч ким мәни телефонла арајыб - ахтармырды .
(trg)="23"> “ Yo desactivé mi cuenta — comenta Jessica , una adolescente — , pero tuve que reactivarla porque nadie me llamaba .

(src)="21"> Адама елә ҝәлир , сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјәндә , һамы сәни јаддан чыхарыр ! »
(trg)="24"> Salirse de una red social es como desaparecer del mapa . ”

(src)="22"> Сосиал шәбәкәләрин ҹәлбедиҹи ҹәһәти нәдәдир ?
(trg)="25"> ¿ Por qué atraen tanto las redes sociales ?

(src)="23"> Ҹаваб чох садәдир : тәбии олараг инсанын дахилиндә үнсијјәт етмәк тәләбаты вар .
(trg)="26"> La respuesta es sencilla : porque llevamos en los genes la necesidad de interactuar con los demás , y eso es precisamente lo que nos permiten hacer las redes sociales .

(src)="24"> Сосиал шәбәкәләр дә елә бунун үчүн нәзәрдә тутулуб .
(trg)="27"> Veamos qué podría impulsar a alguien a abrir una cuenta .

(src)="25"> Ҝәлин ҝөрәк , нәјә ҝөрә чохларында бундан истифадә етмәк истәји јараныр .
(trg)="28"> La conveniencia .
(trg)="29"> “ No es fácil mantenerse en contacto con los amigos , pero el problema se resuelve si todos están en el mismo sitio . ”

(src)="26"> Әлверишлидир .
(src)="27"> « Достларла әлагә сахламаг чәтиндир , анҹаг онларын һамысынын бир сајтда олмасы буну асанлашдырыр » ( Лија , 20 јаш ) .
(trg)="30"> ( Leah , 20 años . )
(trg)="31"> “ Poner un comentario en la red es como enviar un correo simultáneo a todos los amigos . ”

(src)="28"> « Мән коментаријаларымы јазырам , санки , онларын һамысына ејни вахтда е - маил ҝөндәрмиш олурам » ( Кристин , 20 јаш ) .
(trg)="32"> ( Kristine , 20 años . )

(src)="29"> Һәмјашыдларын тәзјиги .
(trg)="33"> La presión de los amigos .

(src)="30"> « Бәзиләри мәни өз достлары сијаһысына дахил етмәк истәјирләр , анҹаг сәһифәм олмадығындан бу , мүмкүн дејил » ( Натали , 22 јаш ) .
(trg)="34"> “ Todos se la pasan pidiéndome que me una a su lista de amigos , pero como no tengo cuenta , no puedo . ”
(trg)="35"> ( Natalie , 22 años . )

(src)="31"> « Мән дејәндә ки , сәһифә ачмамаг гәрарына ҝәлмишәм , мәнә гәрибә бахырлар » ( Ева , 18 ) .
(trg)="36"> “ Cuando le digo a la gente que no quiero abrir una cuenta , me miran como si estuviera loca . ”
(trg)="37"> ( Eva , 18 años . )

(src)="32"> Күтләви - информасија васитәләринин тәзјиги .
(trg)="38"> La presión de los medios de comunicación .

(src)="33"> « Күтләви - информасија васитәләри инсанларын бејнинә јеридир ки , һәр ан , һәр јердә инсанларла әлагә сахламасан , һеч вахт достун олан дејил .
(trg)="39"> “ Los medios de comunicación han difundido la creencia de que si no estás conectado las veinticuatro horas , perderás a tus amigos .

(src)="34"> Һәјатда достун јохдурса , онда онун нә мәнасы вар ? ! »
(trg)="40"> Y como sin amigos no hay vida , quien no está en una red social no existe . ”

(src)="35"> ( Катрина , 18 ) .
(trg)="41"> ( Katrina , 18 años . )

(src)="36"> Мәктәб .
(trg)="42"> La escuela .

(src)="37"> « Мүәллимләримиз сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="43"> “ Mis profesores tienen cuenta , y algunos la usan para avisarnos cuándo habrá examen .

(src)="38"> Онлардан бәзиләри јохлама ишинин нә вахт олаҹағыны хәбәр вермәк үчүн коментаријаларыны јазырлар .
(trg)="44"> O si no entiendo algo de matemáticas , por ejemplo , puedo poner un mensaje en el muro de mi profesor y él me ayuda a resolverlo en línea . ”

(src)="39"> Мәсәлән , әҝәр мән ријазијјатдан нәјисә баша дүшмәјәндә ону мүәллимин сәһифәсинә јазырам , о да мәнә онлајн режиминдә мәсәләни һәлл етмәкдә көмәк едир » ( Марина , 17 јаш ) .
(trg)="45"> ( Marina , 17 años . )

(src)="40"> Иш .
(trg)="46"> El empleo .

(src)="41"> « Иш ахтаран инсанлар башгалары илә әлагә сахламаг үчүн сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="47"> “ Si estás buscando empleo , las redes sociales son una herramienta muy útil .
(trg)="48"> A veces te ayudan a conseguirlo . ”

(src)="42"> Һәрдән бу , онлара иш тапмагда көмәк едир » ( Еми , 20 јаш ) .
(trg)="49"> ( Amy , 20 años . )
(trg)="50"> “ Mi trabajo exige el uso de una red social .

(src)="43"> « Мән сосиал шәбәкәдән ишим үчүн истифадә едирәм .
(trg)="51"> Allí los clientes pueden ver los proyectos de diseño gráfico en los que estoy trabajando . ”

(src)="44"> Бунун сајәсиндә мүштәриләрим һал - һазырда һансы график дизајн лајиһәләри үзәриндә ишләдијими ҝөрүрләр » ( Дејвид , 21 јаш ) .
(trg)="52"> ( David , 21 años . )

(src)="45"> Сәнә сосиал шәбәкә сәһифәси ачмаг лазымдырмы ?
(trg)="53"> Ahora pregúntate : “ ¿ Debo yo abrir una cuenta ? ” .

(src)="46"> Валидејнләринлә јашајырсанса , бу гәрары онлар верир ( Сүлејманын мәсәләләри 6 : 20 ) * .
(trg)="54"> Bueno , si vives con tus padres , la decisión es de ellos .
(trg)="55"> * Si tus padres no quieren que abras una cuenta , deberías obedecerlos .

(src)="47"> Әҝәр онлар сәнин сәһифә ачмағыны истәмирләрсә , онлара табе олмалысан .
(trg)="56"> Hay otros padres que les permiten a sus hijos adolescentes usar una red social , pero bajo su supervisión .

(src)="49"> Әҝәр сәнин валидејнләрин дә белә едирсә , бу о демәкдирми ки , онлар сәнин шәхси һәјатына гарышырлар ?
(trg)="57"> Si ese es tu caso , ¿ podría decirse que están invadiendo tu privacidad ?

(src)="50"> Гәтијјән јох !
(trg)="58"> Para nada .

(src)="51"> Сосиал шәбәкәләр ҝүҹлү тәсирә маликдир , бу сәбәбдән , валидејнләринин сәнин онлардан неҹә истифадә етдијинә ҝөрә нараһат олмалары нормалдыр .
(trg)="59"> Como se trata de una herramienta muy poderosa , es lógico que se preocupen por el uso que le vas a dar .

(src)="52"> Әслиндә , неҹә ки , сосиал шәбәкәләрин , еләҹә дә үмумијјәтлә Интернетин тәһлүкәли јөнләри вар .
(trg)="60"> Recuerda que prácticamente todo lo relacionado con Internet presenta riesgos , y las redes sociales no son la excepción .

(src)="53"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сәһифә ачмаға иҹазә верирләрсә , сосиал шәбәкәнин тәһлүкәләриндән нечә гача биләрсән ?
(trg)="61"> Ahora , si te dejan abrir una cuenta , ¿ cómo puedes evadir las trampas ?

(src)="54"> Диггәтли « сүр »
(trg)="62"> Sé un “ conductor ” precavido

(src)="55"> Интернетдән истифадә етмәји машын сүрмәклә мүгајисә етмәк олар .
(trg)="63"> En cierto modo , usar Internet es como conducir un automóvil .

(src)="56"> Гејд етмәк лазымдыр ки , сүрүҹүлүк вәсигәси олан һәр кәси јахшы сүрүҹү адландырмаг олмаз .
(trg)="64"> Seguramente has notado que no todo el que tiene licencia es un conductor responsable .

(src)="57"> Тәәссүф ки , бир чохлары өз диггәтсизликләри вә етинасызлыглары уҹбатындан дәһшәтли гәзаја уғрамышлар .
(trg)="65"> Mucha gente ha causado terribles accidentes por negligencia .
(trg)="66"> Lo mismo pasa con quienes usan Internet .

(src)="58"> Ејни шеј Интернет истифадәчиләри илә дә баш верир .
(trg)="67"> Algunos “ conducen ” con cuidado y otros son temerarios .

(src)="59"> Онлардан бәзиләрини мәсулијјәтли « сүрүҹү » , диҝәрләрини исә автохулиган адландырмаг олар .
(trg)="68"> Si tus padres te han dado permiso para abrir una cuenta , es porque confían en que sabrás navegar por esta zona especialmente complicada del ciberespacio .

(src)="61"> Бәс сәнин һаггында нә демәк олар ?
(trg)="69"> ¿ Qué clase de “ conductor ” has demostrado ser ?

(src)="62"> Сән « сағлам шүура , дәрракәјә бағлан » ан « сүрүҹү » олдуғуну сүбут етмисәнми ? .
(trg)="70"> ¿ Uno que “ salvaguarda la sabiduría práctica y la capacidad de pensar ” ?

(src)="63"> Бу мәгаләдә сосиал шәбәкәдән истифадә илә бағлы ҹидди јанашмалы олдуғун ики мәгам арашдырылаҹаг : 1 ) шәхси мәлумат , 2 ) вахт .
(trg)="71"> En este artículo hablaremos de dos aspectos relacionados con las redes sociales que debes tomar muy en serio : tu privacidad y tu tiempo .

(src)="64"> Бу журналын нөвбәти сајынын « Ҝәнҹләрин суаллары » рубрикасында газандығын ад вә достларын мөвзусу мүзакирә олунаҹаг .
(trg)="72"> El siguiente número tratará sobre tu reputación y tus amistades .
(trg)="73"> TU PRIVACIDAD

(src)="65"> ШӘХСИ МӘЛУМАТ
(src)="66"> Сөһбәт сосиал шәбәкәдән ҝедәндә , јәгин , өзүн һаггында шәхси мәлумат вериб - вермәмәк чох вахт һеч ағлына да ҝәлмир .
(trg)="74"> Al oír la expresión red social , quizás lo último que te venga a la cabeza sea tu privacidad .

(src)="67"> Мәҝәр сосиал шәбәкәләрин мәгсәди дә елә инсанлары бир - бирилә таныш етмәк дејил ? !
(trg)="75"> Después de todo , el objetivo de las redes es dar a conocer tu vida a la gente , ¿ no ?

(src)="68"> Анҹаг һеч бир тәдбир ҝөрмәсән , асанлыгла тәләјә дүшә биләрсән .
(trg)="76"> Pero si no tomas las debidas precauciones , puedes provocar un desastre .

(src)="70"> Тәсәввүр ет ки , сәнин бөјүк мигдарда нәғд пулун вар .
(trg)="77"> Imagínate que vas caminando con tus amigos por la calle y llevas una gran cantidad de dinero .

(src)="71"> Достларынла адамларын чох олдуғу күчә илә ҝедәркән пуллары һамынын ҝөрмәси үчүн әлиндә тутарсанмы ?
(trg)="78"> ¿ Irías enseñándoselo a todo el mundo ?
(trg)="79"> ¡ Claro que no !

(src)="72"> Әлбәттә , бу , ағылсызлыг оларды .
(trg)="80"> Eso sería tan tonto como ponerse un letrero que dijera : “ ¡ Róbenme ! ” .

(src)="73"> Санки , сән өз дилинлә дејирсән : « Гарға , мәндә гоз вар ! »
(trg)="81"> Si eres inteligente , llevarás el dinero donde no se vea .

(src)="74"> Ағыллы адам пулуну елә ҝизләдәр ки , һеч ким ҝөрмәсин .
(trg)="82"> Piensa que tu información personal es como dinero en efectivo .

(src)="75"> Инди исә тәсәввүр ет ки , пулларын сәнин шәхси мәлуматларындыр .
(trg)="83"> Fíjate ahora en la lista de abajo y marca las cosas que no le revelarías a un desconocido :

(src)="77"> ___ ев үнваным
(trg)="84"> ․ ․ ․ ․ ․ mi domicilio

(src)="78"> ___ електрон үнваным
(trg)="85"> ․ ․ ․ ․ ․ mi correo electrónico

(src)="79"> ___ охудуғум мәктәб
(trg)="86"> ․ ․ ․ ․ ․ mi escuela

(src)="80"> ___ адәтән , евдә олдуғум вахтлар
(trg)="87"> ․ ․ ․ ․ ․ la hora en que estoy en casa

(src)="81"> ___ евдә һеч кимин олмадығы вахтлар
(trg)="88"> ․ ․ ․ ․ ․ la hora en que no hay nadie en casa

(src)="82"> ___ шәкилләрим
(trg)="89"> ․ ․ ․ ․ ․ mis fotos

(src)="83"> ___ фикирләрим
(trg)="90"> ․ ․ ․ ․ ․ mis opiniones

(src)="84"> ___ хошладығым шејләр вә мараг даирәм
(trg)="91"> ․ ․ ․ ․ ․ mis gustos

(src)="85"> Дүнјада ән үнсијјәтҹил адам олсан белә , јәгин разылашаҹагсан ки , јухарыда садаланан шәхси мәлуматлардан , ән азы , бәзиләрини кимә ҝәлди етибар етмәк олмаз .
(trg)="92"> Aun si eres la persona más extrovertida del mundo , concordarás en que hay por lo menos algunas cosas de la lista que no deberías revelar a cualquier persona , ¿ no es cierto ?

(src)="86"> Анҹаг бир чох ҝәнҹләр , һәтта бөјүкләр белә өзләри һагда бу кими мәлуматлары танымадыглары адамларла бөлүшмүшләр !
(trg)="93"> Pues muchos jóvenes — y no tan jóvenes — sin querer han dado a conocer esos datos a perfectos desconocidos .

(src)="87"> Белә бир тәһлүкәдән өзүнү неҹә горуја биләрсән ?
(trg)="94"> ¿ Cómo puedes tú evitar esa trampa ?

(src)="88"> Әҝәр валидејнләрин сосиал шәбәкәләрдән истифадә етмәјинә етираз етмирләрсә , шәхси мәлуматларла бағлы параметрләрлә јахшы - јахшы таныш олмалы вә онлардан истифадә етмәлисән .
(trg)="95"> Si ya tienes permiso para usar una red social , aprende a modificar las opciones de privacidad y hazlo .
(trg)="96"> No dejes tu privacidad en manos del sitio .

(src)="89"> Сосиал - сајтын сәнин шәхси мәлуматларыны горујаҹағына үмид етмә .
(trg)="97"> La realidad es que las opciones predeterminadas permiten el acceso a tu muro a más personas de las que te imaginas .

(src)="90"> Әслиндә , илкин параметрләр сәнин сәһифәнә нәзәрдә тутдуғундан да чох адамын бахмасына вә өз коментаријаларыны јазмасына јол верир .
(trg)="98"> Esa fue una de las razones por las que Allison cambió las opciones de su cuenta para que solo sus amigos más cercanos pudieran ver sus comentarios .

(src)="91"> Мәһз буна ҝөрә дә , Елисон адлы гыз өз сәһифәсини елә низамламышдыр ки , онун јаздыгларыны јалныз јахын достлары охуја билсин .
(trg)="99"> “ Algunos de mis amigos tienen amigos que yo no conozco — dice ella — , y no quería que esas personas supieran de mi vida . ”

(src)="92"> О дејир : « Бәзи достларымын елә достлары вар ки , мән онлары танымырам вә танымадығым инсанларын мәним һаггымда охумаларыны истәмирәм » .
(trg)="100"> Aun si te comunicas únicamente con tus amigos más íntimos , debes tener cuidado .

(src)="93"> Һәтта јахын достларла јазышанда белә еһтијаты әлдән вермәк олмаз . 21 јашлы Коррин дејир : « Сән бу ҹүр үнсијјәтә алудә олараг өзүн һаггында лазымындан артыг мәлумат вермәјә башлаја биләрсән » .
(trg)="101"> Corrine , de 21 años , comenta : “ Hay quienes se hacen adictos a recibir comentarios y comienzan a poner más información personal de la que deberían ” .

(src)="94"> Унутма ки , Интернетдә шәхси мәлуматларын тамамилә горунмасы мүмкүн дејил .
(trg)="102"> Nunca olvides que en Internet la privacidad es un concepto relativo .

(src)="95"> Нәјә ҝөрә ?
(src)="96"> Гвен Шургин О’Киффи өз китабында јазыр : « Бөјүк веб - сајтлар еһтијат үчүн өз мәлумат базаларынын сурәтини чыхарырлар .
(trg)="103"> “ Los grandes sitios de Internet respaldan continuamente sus bases de datos ” , advierte Gwenn Schurgin O’Keeffe en su libro CyberSafe , para luego añadir : “ Lo que ponemos en el ciberespacio nunca desaparece del todo .

(src)="97"> Буна ҝөрә дә , һипермәкана јерләшдирдијимиз мәлуматлар һеч вахт тамамилә мәһв олунмур .
(trg)="104"> Debemos verlo como algo permanente , pues siempre habrá por ahí una copia .
(trg)="105"> Sería absurdo creer lo contrario ” .

(src)="99"> ВАХТ
(trg)="106"> TU TIEMPO

(src)="100"> Шәхси мәлумат кими , вахты да бөјүк мәбләғдә пулла мүгајисә етмәк олар .
(trg)="107"> Otra cosa que puede compararse a una gran suma de efectivo es tu tiempo .
(trg)="108"> Por eso es necesario que prepares un presupuesto , por decirlo así .

(src)="101"> Буна ҝөрә дә сәнә мүәјјән мәнада вахтынын бүдҹәсини тәртиб етмәк лазымдыр .
(trg)="109"> Ese es uno de los mayores desafíos al emplear las redes sociales y demás funciones de Internet .

(src)="102"> Интернетдән , еләҹә дә сосиал шәбәкәдән истифадәјә ҝәлдикдә буну етмәк олдугҹа чәтиндир * .
(trg)="110"> *
(trg)="111"> “ A menudo me pasa que digo : ‘ Voy a ver qué hay de nuevo , solo un minuto ’ ; y una hora después sigo allí pegada . ”

(src)="103"> « Һәмишә өз - өзүмә дејирдим : “ Садәҹә бир дәгигә бахыб , чыхырам ” , бир дә ҝөрүрдүм , артыг бир саатдыр ки , Интернетдәјәм » ( Аманда , 18 јаш ) .
(trg)="112"> ( Amanda , 18 años . )
(trg)="113"> “ Yo fui adicta .

(src)="104"> « Мәндә Интернетдән асылылыг јаранмышды .
(trg)="114"> Todos los días , después de la escuela , pasaba horas en casa viendo los comentarios de mis amigos y lo que ellos habían escrito sobre los míos . ”