# az_Cyrl/102011250.xml.gz
# loz/102011250.xml.gz


(src)="1"> Ҝәнҹләрин Суаллары
(trg)="1"> Ba Banca Ba Buza Kuli

(src)="2"> Сосиал шәбәкәләр барәдә нәји билмәлијәм ?
(src)="3"> I һиссә
(trg)="2"> Ni swanela ku zibañi ka za ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ? — Kalulo 1

(src)="4"> [ 16 сәһифәдәки шәкил ]
(src)="5"> « Мәним башга өлкәләрдә достларым вар , онларла әлагә сахламағын ән јахшы јолу исә сосиал шәбәкәдә үнсијјәт етмәкдир .
(trg)="3"> “ Ni na ni balikani ba ba pila kwa linaha ze ñwi , mi nzila ye nde ye ni kona ku ambolanga ni bona ki ka ku itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba .

(src)="6"> Бир - биримиздән чох узаг олсаг да , данышмаг имканымызын олмасы хошума ҝәлир » ( Сју * , 17 јаш ) .
(trg)="4"> Ni tabela taba ya kuli na kona ku ambola ni bona niha ba pila kwahule - hule . ” — Sue , wa lilimo ze 17 .
(trg)="5"> *

(src)="7"> « Мәнҹә , сосиал шәбәкәјә сәрф олунан вахт һәдәр ҝедир , бу , даһа чох тәнбәл адамларын үнсијјәт етдији бир васитәдир .
(trg)="6"> “ Ni bona kuli ku itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ki ku sinya nako , ki mukwa wa batu ba ba sa lati ku eza buikatazo bwa ku kopana ni batu ba bañwi pata ka pata .

(src)="8"> Достлуғу горумағын јеҝанә үсулу ҹанлы үнсијјәтдир » ( Грегори , 19 јаш ) .
(trg)="7"> Ku ikambota ni batu pata ka pata ki yona feela nzila ye kona ku tusa mutu ku ba ni balikani . ” — Gregory , wa lilimo ze 19 .

(src)="9"> ЈУХАРЫДА ҝәтирилән фикирләрдән һансы сәнин нөгтеји - нәзәрини әкс етдирир ?
(trg)="8"> KWA mibonelo ya batu ba babeli bao ye fahalimu , ki ufi mubonelo o bata ku lumelelana ni mubonelo wa mina ?

(src)="10"> Фикирләр мүхтәлиф олса да , бир факт данылмаздыр : сосиал шәбәкәләр чох ҝениш јајылыб * .
(trg)="9"> Ku si na taba ni mubonelo o mu lumelelana ni wona , taba ya niti ki kuli : Ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba sa itusiswa hahulu ki batu ba bañata - ñata .

(src)="11"> Бир дүшүн : радиодинләјиҹиләринин сајынын 50 милјона чатмасы үчүн 38 ил тәләб олунмушдур ; телевизија бу саја 13 илә , Интернет исә 4 илә наил олмушдур .
(trg)="10"> * Ha mu nyakisise taba ye : Ne ku fitile lilimo ze 38 kuli batu ba palo ye eza 50 milioni ba kale ku itusisa wayalesi , ne ku ngile lilimo ze 13 kuli batu ba palo yeo ba kale ku itusisa TV , mi ne ku fitile lilimo zee ne kuli batu ba palo ye swana yeo ba kale ku itusisa Intaneti .

(src)="12"> Сосиал шәбәкә сајты олан « Фејсбук » ( Facebook ) истифадәчиләринин сајы исә ҹәми 1 ил әрзиндә 200 милјона чатмышдыр !
(trg)="11"> Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba ye bizwa Facebook ne i konile ku itusiswa ki batu ba ba eza 200 milioni mwa silimo si li siñwi sa cwanoñu fa !

(src)="13"> Ашағыдакы фикирләрин дүз вә ја сәһв олдуғуну гејд ет :
(trg)="12"> Kana manzwi a mwa mubamba o latelela ki a niti kamba ki a buhata ?

(src)="14"> Сосиал шәбәкәләрин истифадәчиләринин бөјүк гисмини ҝәнҹләр тәшкил едир . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="13"> Buñata bwa batu ba ba itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ki banana ba ba li mwa lilimo za ku nonoboka . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> Дүздүр ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="14"> Ki niti ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> Сәһвдир
(trg)="15"> Ki buhata

(src)="17"> Ҹаваб : Сәһвдир .
(trg)="16"> Kalabo : Ki buhata .

(src)="18"> Ән ҝениш јајылмыш сосиал шәбәкә истифадәчиләринин тәхминән үчдә икисини 25 вә ја ондан јухары јашда оланлар тәшкил едир . 2009 - ҹу илдә истифадәчиләрин сајы әсасән 55 јашында оланларын сајәсиндә артды !
(trg)="17"> Buñata bwa batu ba ba itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba a tumile hahulu ki batu ba lilimo ze kalela fa 25 ku isa kwahalimu .
(trg)="18"> Mwa silimo sa 2009 , kekezeho ye tuna ka ku fitisisa ya batu ba ba itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ne li ya batu ba ba na ni lilimo ze fitelela 55 !

(src)="19"> Бунунла белә , сосиал шәбәкәләрдән милјонларла ҝәнҹләр дә истифадә едир вә онлардан чоху үнсијјәтин бу нөвүнә үстүнлүк верир .
(trg)="19"> Nihakulicwalo , ku na ni mikulwani ba bañata - ñata ba ba itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba , mi yeo ki yona nzila ya ku ambolisana ka yona ye se ba tabela hahulu mikulwani ba bañwi .

(src)="20"> Ҹессика адлы ҝәнҹ гыз дејир : « Мән өз сәһифәми бағладым , анҹаг бир мүддәтдән сонра јенидән ачдым , чүнки һеч ким мәни телефонла арајыб - ахтармырды .
(trg)="20"> Musizana ya bizwa Jessica u bulela kuli : “ Ne ni kwalile akaunti ya ka ya fa Web site ye ne ni itusisanga kwa ku lumelana litaba ni ba bañwi , kono hasamulaho na i kwalula hape bakeñisa kuli ha ku na ba ne ba ambolanga ni na ka ku itusisa luwaile .

(src)="21"> Адама елә ҝәлир , сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјәндә , һамы сәни јаддан чыхарыр ! »
(trg)="21"> Ku bonahala inge kuli batu ba libalanga mutu ya tuhela ku itusisa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba ! ”

(src)="22"> Сосиал шәбәкәләрин ҹәлбедиҹи ҹәһәти нәдәдир ?
(trg)="22"> Ki kabakalañi ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ha tabelwa hahulu ki batu ?

(src)="23"> Ҹаваб чох садәдир : тәбии олараг инсанын дахилиндә үнсијјәт етмәк тәләбаты вар .
(trg)="23"> Kalabo ya puzo yeo i bunolo : Batu ba na ni takazo ya ka taho ya ku eza liango ni ba bañwi .

(src)="24"> Сосиал шәбәкәләр дә елә бунун үчүн нәзәрдә тутулуб .
(trg)="24"> Mi wo ki ona musebezi wa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba .

(src)="25"> Ҝәлин ҝөрәк , нәјә ҝөрә чохларында бундан истифадә етмәк истәји јараныр .
(trg)="25"> Ha mu nyakisise mabaka a kona ku tahisa kuli batu ba bañata ba ikutwe kuli ba tokwa ku kalisa ku itusisanga ma - Web site a cwalo .

(src)="26"> Әлверишлидир .
(trg)="26"> Ki nzila ye bunolo ya ku ambola ka yona ni ba bañwi .

(src)="27"> « Достларла әлагә сахламаг чәтиндир , анҹаг онларын һамысынын бир сајтда олмасы буну асанлашдырыр » ( Лија , 20 јаш ) .
(trg)="27"> “ Mutu u kona ku fumana taata ku ikambotanga ni yo muñwi ni yo muñwi wa balikani ba hae , kono haiba balikani ba hae kaufela ba itusisa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , ku bunolo ku ambola ni bona kaufela ka ku beya feela litaba fa Web site yeo ili za kona ku bala mañi ni mañi wa bona ! ” — Leah , wa lilimo ze 20 .

(src)="28"> « Мән коментаријаларымы јазырам , санки , онларын һамысына ејни вахтда е - маил ҝөндәрмиш олурам » ( Кристин , 20 јаш ) .
(trg)="28"> “ Ha ni beya taba ye ñwi fa Web site ye ni itusisanga kwa ku lumelana litaba ni ba bañwi , ku swana inge kuli ni lumezi lushango ku yo muñwi ni yo muñwi wa balikani ba ka ka nako ye swana . ” — Kristine , wa lilimo ze 20 .

(src)="29"> Һәмјашыдларын тәзјиги .
(trg)="29"> Kukuezo ye zwa kwa litaka .

(src)="30"> « Бәзиләри мәни өз достлары сијаһысына дахил етмәк истәјирләр , анҹаг сәһифәм олмадығындан бу , мүмкүн дејил » ( Натали , 22 јаш ) .
(trg)="30"> “ Hañata ni kupiwanga kuli ni be fa mukoloko wa balikani ba fa Intaneti ba mutu yo muñwi , kono bakeñisa kuli ha ni na akaunti fa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , ha ku konahalangi kuli ni be fa mikoloko yeo . ” — Natalie , wa lilimo ze 22 .

(src)="31"> « Мән дејәндә ки , сәһифә ачмамаг гәрарына ҝәлмишәм , мәнә гәрибә бахырлар » ( Ева , 18 ) .
(trg)="31"> “ Ha ni bulelelanga batu kuli ha ni tabeli ku ba ni akaunti fa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , ba ni talimanga ka ku bonisa kuli ha ba ni utwisisi . ” — Eve , wa lilimo ze 18 .

(src)="32"> Күтләви - информасија васитәләринин тәзјиги .
(trg)="32"> Kukuezo ye zwa kwa mitai ya makande .

(src)="33"> « Күтләви - информасија васитәләри инсанларын бејнинә јеридир ки , һәр ан , һәр јердә инсанларла әлагә сахламасан , һеч вахт достун олан дејил .
(trg)="33"> “ Ku na ni mubonelo o susuezwa ki ba mitai ya makande wa kuli haiba mutu ha itusisi linzila ze shutana - shutana za ku ikambota ka zona ni batu , ha na ku ba ni balikani .

(src)="34"> Һәјатда достун јохдурса , онда онун нә мәнасы вар ? ! »
(trg)="34"> Mi mutu ya tokwile balikani u swana sina ya si na bupilo .

(src)="35"> ( Катрина , 18 ) .
(trg)="35"> Kamukwaocwalo , haiba mutu ha itusisangi ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba , batu ha ba mu bali . ” — Katrina , wa lilimo ze 18 .

(src)="36"> Мәктәб .
(trg)="36"> Sikolo .

(src)="37"> « Мүәллимләримиз сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="37"> “ Baluti ba ka ba itusisanga Web site ye ñwi ye itusiswa kwa ku lumelana litaba .

(src)="38"> Онлардан бәзиләри јохлама ишинин нә вахт олаҹағыны хәбәр вермәк үчүн коментаријаларыны јазырлар .
(trg)="38"> Ba bañwi ba ku bona ba beyanga fateñi tushango twa ku lu zibisa fo lu ka bela ni tatubo .

(src)="39"> Мәсәлән , әҝәр мән ријазијјатдан нәјисә баша дүшмәјәндә ону мүәллимин сәһифәсинә јазырам , о да мәнә онлајн режиминдә мәсәләни һәлл етмәкдә көмәк едир » ( Марина , 17 јаш ) .
(trg)="39"> Mi ka mutala , haiba ni sa utwisisi nto ye ñwi mwa lipalo , na kona ku lumela bo muluti kashango fa Web site ye ba itusisanga mi ha ni ezanga cwalo ba ni tusanga ku fumana kalabo ya palo yeo ka ku i beleka hamoho ni na fa Intaneti . ” — Marina , wa lilimo ze 17 .

(src)="40"> Иш .
(trg)="40"> Musebezi .

(src)="41"> « Иш ахтаран инсанлар башгалары илә әлагә сахламаг үчүн сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="41"> “ Batu ba ba batanga mibeleko ba ikambotanga ni ba bañwi ka ku itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba .

(src)="42"> Һәрдән бу , онлара иш тапмагда көмәк едир » ( Еми , 20 јаш ) .
(trg)="42"> Fokuñwi ku eza cwalo ku ba tusanga ku fumana musebezi . ” — Amy , wa lilimo ze 20 .

(src)="43"> « Мән сосиал шәбәкәдән ишим үчүн истифадә едирәм .
(trg)="43"> “ Ni itusisanga Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba ku eza musebezi wa ka .

(src)="44"> Бунун сајәсиндә мүштәриләрим һал - һазырда һансы график дизајн лајиһәләри үзәриндә ишләдијими ҝөрүрләр » ( Дејвид , 21 јаш ) .
(trg)="44"> Web site yeo i konisa batu ba ba fumana tuso kwa musebezi wa ka ku bona maswaniso a fa likompyuta a manca e ni sweli ku panga . ” — David , wa lilimo ze 21 .

(src)="45"> Сәнә сосиал шәбәкә сәһифәси ачмаг лазымдырмы ?
(trg)="45"> Kana mwa swanela ku ba ni akaunti fa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba ?

(src)="46"> Валидејнләринлә јашајырсанса , бу гәрары онлар верир ( Сүлејманын мәсәләләри 6 : 20 ) * .
(trg)="46"> Haiba mu pila ni bashemi ba mina kwa ndu , bashemi ba mina ki bona ba ba swanela ku eza keto mwa taba yeo .

(src)="47"> Әҝәр онлар сәнин сәһифә ачмағыны истәмирләрсә , онлара табе олмалысан .
(trg)="47"> * Haiba bashemi ba mina ha ba tabeli kuli mu be ni akaunti fa Web site ye cwalo , mu swanela ku latelela ze ba mi bulelela . — Maefese 6 : 1 .

(src)="48"> Диҝәр тәрәфдән исә , бәзи валидејнләр сағлам дүшүнҹәли вә узагҝөрән өвладларына сосиал шәбәкә сајтларындан истифадә етмәјә иҹазә верирләр , анҹаг өзләри нәзарәт етмәк шәртилә .
(trg)="48"> Kwa neku le liñwi , bashemi ba bañwi ba lumelezanga bana ba bona ba ba hulile ku itusisa Web site ye ñwi ye itusiswa kwa ku lumelana litaba — mi ba bonanga teñi kuli bana ba itusisa Web site yeo hande .

(src)="49"> Әҝәр сәнин валидејнләрин дә белә едирсә , бу о демәкдирми ки , онлар сәнин шәхси һәјатына гарышырлар ?
(trg)="49"> Haiba bashemi ba mina ba cwalo , kana ku ezanga cwalo ku talusa kuli ba ikenyanga mwa litaba za mina ze sa ba ami ?

(src)="50"> Гәтијјән јох !
(trg)="50"> Kutokwa ni hanyinyani !

(src)="51"> Сосиал шәбәкәләр ҝүҹлү тәсирә маликдир , бу сәбәбдән , валидејнләринин сәнин онлардан неҹә истифадә етдијинә ҝөрә нараһат олмалары нормалдыр .
(trg)="51"> Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba ki sipawana se si maata , mi bashemi ba mina ba lukela ku iyakatwa ka za mo mu itusiseza yona .

(src)="52"> Әслиндә , неҹә ки , сосиал шәбәкәләрин , еләҹә дә үмумијјәтлә Интернетин тәһлүкәли јөнләри вар .
(trg)="52"> Niti ki kuli , mutu ya itusisa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba u kona ku tahelwa ki likozi , sina feela mutu ya itusisa Intaneti ka nzila ifi kamba ifi ha kona ku tahelwa ki likozi .

(src)="53"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сәһифә ачмаға иҹазә верирләрсә , сосиал шәбәкәнин тәһлүкәләриндән нечә гача биләрсән ?
(trg)="53"> Haiba bashemi ba mina ba mi lumeleza ku ba ni akaunti fa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , mu kona ku ambuka cwañi likozi zeo ?

(src)="54"> Диггәтли « сүр »
(trg)="54"> Mu be ni Tokomelo

(src)="55"> Интернетдән истифадә етмәји машын сүрмәклә мүгајисә етмәк олар .
(trg)="55"> Ka linzila ze ñwi , ku itusisa Intaneti ku kona ku bapanywa kwa ku zamaisa mota .

(src)="56"> Гејд етмәк лазымдыр ки , сүрүҹүлүк вәсигәси олан һәр кәси јахшы сүрүҹү адландырмаг олмаз .
(trg)="56"> Mwendi se mu lemuhile kuli haki mutu kaufela ya na ni liñolo le li mu lumeleza ku zamaisa mota ya li muzamaisi yo munde .

(src)="57"> Тәәссүф ки , бир чохлары өз диггәтсизликләри вә етинасызлыглары уҹбатындан дәһшәтли гәзаја уғрамышлар .
(trg)="57"> Mane batu ba bañata se ba keni mwa likozi ze maswe - maswe bakeñisa ku zamaisa mota ka ku tokwa tokomelo kamba ku sa iseza pilu kwa muzamaisezo wa bona .

(src)="58"> Ејни шеј Интернет истифадәчиләри илә дә баш верир .
(trg)="58"> Batu ba ba itusisanga Intaneti ni bona ba swana sina muzamaisi wa mota .

(src)="59"> Онлардан бәзиләрини мәсулијјәтли « сүрүҹү » , диҝәрләрини исә автохулиган адландырмаг олар .
(trg)="59"> Ba bañwi ba itusisanga hande Intaneti ; ba bañwi ba itusisanga yona maswe .

(src)="60"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјә иҹазә верирләрсә , демәли , онлар сәнин һипермәканын хүсусилә тәһлүкәли олан саһәләриндән баш чыхараҹағына етибар едирләр .
(trg)="60"> Haiba bashemi ba mina ba mi lumelelize ku ba ni akaunti fa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , ba mi sepile kuli mu ka itusisa hande kalulo yeo ya fa Intaneti ili ye kona ku tahisa likozi .

(src)="61"> Бәс сәнин һаггында нә демәк олар ?
(trg)="61"> Kamukwaocwalo , muitusisezo wa mina wa Web site yeo u bonisize kuli mu batu ba ba cwañi ?

(src)="62"> Сән « сағлам шүура , дәрракәјә бағлан » ан « сүрүҹү » олдуғуну сүбут етмисәнми ? .
(trg)="62"> Kana mu bonisize kuli mu na ni “ butali ni buitemuso ” ? — Liproverbia 3 : 21 .

(src)="63"> Бу мәгаләдә сосиал шәбәкәдән истифадә илә бағлы ҹидди јанашмалы олдуғун ики мәгам арашдырылаҹаг : 1 ) шәхси мәлумат , 2 ) вахт .
(trg)="63"> Mwa taba ye , lu ka nyakisisa likalulo ze peli ze ama ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba ili likalulo ze mu tokwa ku iseza hahulu pilu — mi likalulo zeo ki za mwa ku isileleleza kwa batu ba bañwi ba fa Intaneti ni mwa ku itusiseza hande nako ya mina .

(src)="64"> Бу журналын нөвбәти сајынын « Ҝәнҹләрин суаллары » рубрикасында газандығын ад вә достларын мөвзусу мүзакирә олунаҹаг .
(trg)="64"> Taba ya bubeli ya “ Ba Banca ba Buza Kuli ” ye mwa magazini ye i nyakisisa za libubo la mina ni za bulikani bwa mina ni ba bañwi .

(src)="65"> ШӘХСИ МӘЛУМАТ
(trg)="65"> MWA KU ISILELELEZA KWA BATU BA BAÑWI BA FA INTANETI

(src)="66"> Сөһбәт сосиал шәбәкәдән ҝедәндә , јәгин , өзүн һаггында шәхси мәлумат вериб - вермәмәк чох вахт һеч ағлына да ҝәлмир .
(trg)="66"> Ha mu itusisa Web site ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , mu kana mwa libala kuli mu tokwa ku isileleza kwa batu ba bañwi ba fa Intaneti .

(src)="67"> Мәҝәр сосиал шәбәкәләрин мәгсәди дә елә инсанлары бир - бирилә таныш етмәк дејил ? !
(trg)="67"> Kakuli , esi mane mulelo o mutuna wa ku itusisa Web site yeo ki kuli mu lumelane litaba ni batu ba bañwi .

(src)="68"> Анҹаг һеч бир тәдбир ҝөрмәсән , асанлыгла тәләјә дүшә биләрсән .
(trg)="68"> Nihakulicwalo , ku sa nga mihato ya ku isileleza ku kona ku kenya mutu mwa kozi .

(src)="69"> Буну нөвбәти нүмунәдән ҝөрмәк олар .
(trg)="69"> Ka mutala , mu nge kuli mu na ni masheleñi a mañata .

(src)="70"> Тәсәввүр ет ки , сәнин бөјүк мигдарда нәғд пулун вар .
(trg)="70"> Kana ne mu ka shimba masheleñi ao ka mukwa o tahisa kuli a bonwe ki mañi ni mañi ha mu nze mu zamaya ni balikani ba mina mwa likululu ?

(src)="72"> Әлбәттә , бу , ағылсызлыг оларды .
(trg)="71"> Ku eza cwalo neikaba butoto , kakuli neikaba ku susueza batu kuli ba mi uzweze !

(src)="73"> Санки , сән өз дилинлә дејирсән : « Гарға , мәндә гоз вар ! »
(trg)="72"> Haiba mu na ni butali , mu ka pata masheleñi a mina ko a sa konwi ku bonwa ki ba bañwi .

(src)="74"> Ағыллы адам пулуну елә ҝизләдәр ки , һеч ким ҝөрмәсин .
(trg)="73"> Mu nge litaba za mina za ka butu sina masheleñi a mina .

(src)="75"> Инди исә тәсәввүр ет ки , пулларын сәнин шәхси мәлуматларындыр .
(trg)="74"> Ha mu nze mu beile seo mwa munahano , mu talime mukoloko o kwatasi mi mu laitele lika ze ne mu si ke mwa tabela ku taluseza mutu ye mu sa zibi ni hanyinyani .

(src)="77"> ___ ев үнваным
(trg)="75"> ․ ․ ․ ․ ․ keyala ya ka ya kwa ndu

(src)="78"> ___ електрон үнваным
(trg)="76"> ․ ․ ․ ․ ․ keyala ya ka ya fa Intaneti

(src)="79"> ___ охудуғум мәктәб
(trg)="77"> ․ ․ ․ ․ ․ ko ni kena sikolo

(src)="80"> ___ адәтән , евдә олдуғум вахтлар
(trg)="78"> ․ ․ ․ ․ ․ linako ze ni banga kwa ndu

(src)="81"> ___ евдә һеч кимин олмадығы вахтлар
(trg)="79"> ․ ․ ․ ․ ․ linako ze ku sa bangi batu kwa ndu

(src)="82"> ___ шәкилләрим
(trg)="80"> ․ ․ ․ ․ ․ maswaniso a ka

(src)="83"> ___ фикирләрим
(trg)="81"> ․ ․ ․ ․ ․ mibonelo ya ka

(src)="84"> ___ хошладығым шејләр вә мараг даирәм
(trg)="82"> ․ ․ ․ ․ ․ lika ze ni lata kamba ze ni tabela

(src)="85"> Дүнјада ән үнсијјәтҹил адам олсан белә , јәгин разылашаҹагсан ки , јухарыда садаланан шәхси мәлуматлардан , ән азы , бәзиләрини кимә ҝәлди етибар етмәк олмаз .
(trg)="83"> Nihaikaba kuli mu batu ba ba na ni silikani hahulu , mwendi mwa lumela kuli kwa lika ze kolokisizwe fahalimu ku na ni ze ñwi ze sa swaneli ku talusezwa batu ba bañwi .

(src)="86"> Анҹаг бир чох ҝәнҹләр , һәтта бөјүкләр белә өзләри һагда бу кими мәлуматлары танымадыглары адамларла бөлүшмүшләр !
(trg)="84"> Kono mikulwani ba bañata — hamohocwalo ni ba bahulu — se ba zibisize batu ba bañwi be ba sa zibi lika ze cwalo ba si ka lela !

(src)="87"> Белә бир тәһлүкәдән өзүнү неҹә горуја биләрсән ?
(trg)="85"> Mu kona ku ambuka cwañi kozi ye cwalo ?

(src)="88"> Әҝәр валидејнләрин сосиал шәбәкәләрдән истифадә етмәјинә етираз етмирләрсә , шәхси мәлуматларла бағлы параметрләрлә јахшы - јахшы таныш олмалы вә онлардан истифадә етмәлисән .
(trg)="86"> Haiba bashemi ba mina ba mi lumeleza ku itusisa Web site ye ñwi ye itusiswa kwa ku lumelana litaba , mu tokwa ku tekelela hande mwa ku cunela likalulo za yona za mwa ku isileleleza kwa batu ba bañwi , mi mu itusise zona .

(src)="89"> Сосиал - сајтын сәнин шәхси мәлуматларыны горујаҹағына үмид етмә .
(trg)="87"> Mu si ke mwa libelela kuli Web site ye mu itusisa i ka mi sileleza kwa batu ba bañwi .

(src)="90"> Әслиндә , илкин параметрләр сәнин сәһифәнә нәзәрдә тутдуғундан да чох адамын бахмасына вә өз коментаријаларыны јазмасына јол верир .
(trg)="88"> Niti ki kuli , likalulo ze mi sileleza kwa batu ba bañwi ze fa Web site ye mu itusisa li kona ku lumeleza batu ba bañata ba palo ye fita ye mu nahana mina ku bona litaba ze fa akaunti ya mina ni ku ñola fateñi manzwi a mañwi .

(src)="91"> Мәһз буна ҝөрә дә , Елисон адлы гыз өз сәһифәсини елә низамламышдыр ки , онун јаздыгларыны јалныз јахын достлары охуја билсин .
(trg)="89"> Ki lona libaka musizana ya bizwa Allison , naa cunile likalulo za mwa ku isileleleza kwa batu ba bañwi fa Web site ya naa itusisa ilikuli lika za naa beyanga fa Web site yeo li boniwange feela ki balikani ba hae ba naa utwana hahulu ni bona .

(src)="92"> О дејир : « Бәзи достларымын елә достлары вар ки , мән онлары танымырам вә танымадығым инсанларын мәним һаггымда охумаларыны истәмирәм » .
(trg)="90"> Allison u bulela kuli : “ Balikani ba ka ba bañwi ne ba na ni balikani be ne ni sa zibi , mi ne ni sa lati kuli batu be ne ni sa zibi bao ba balange litaba za ka . ”
(trg)="91"> Nihaikaba kuli mu ambolanga feela ni balikani ba mina be mu utwana hahulu ni bona , mu tokwa ku ba ni tokomelo .

(src)="93"> Һәтта јахын достларла јазышанда белә еһтијаты әлдән вермәк олмаз . 21 јашлы Коррин дејир : « Сән бу ҹүр үнсијјәтә алудә олараг өзүн һаггында лазымындан артыг мәлумат вермәјә башлаја биләрсән » .
(trg)="92"> Musizana wa lilimo ze 21 ya bizwa Corrine u bulela kuli : “ Mutu wa kona ku ngongwelwa ki mukwa wa ku tabela hahulu manzwinyana e ba ñolanga balikani ba hae , mi kamukwaocwalo u kona ku kala ku beyanga litaba ze ñata hahulu ka za hae . ”

(src)="94"> Унутма ки , Интернетдә шәхси мәлуматларын тамамилә горунмасы мүмкүн дејил .
(trg)="93"> Kamita mu hupulange kuli mutu ya itusisa Intaneti ha koni ku isileleza ka ku tala kwa batu ba bañwi .

(src)="95"> Нәјә ҝөрә ?
(trg)="94"> Kabakalañi ?

(src)="96"> Гвен Шургин О’Киффи өз китабында јазыр : « Бөјүк веб - сајтлар еһтијат үчүн өз мәлумат базаларынын сурәтини чыхарырлар .
(trg)="95"> Bo Gwenn Schurgin O’Keeffe ba bulela cwana mwa buka ya bona ye bizwa CyberSafe : “ Ma - Web site a matuna a bulukanga likopi za litaba ze ku wona . ”

(src)="97"> Буна ҝөрә дә , һипермәкана јерләшдирдијимиз мәлуматлар һеч вахт тамамилә мәһв олунмур .
(trg)="96"> Mi ba ekeza ku bulela kuli : “ Lika ze lu beya fa Intaneti ha li zwelelangi luli niha lu li takula fateñi .

(src)="98"> Бир шејлә барышмалыјыг ки , Интернетә дахил етдијимиз мәлумат силинмир , һарадаса мүтләг онун сурәти галыр ; башга ҹүр фикирләшмәк ағылсызлыг оларды » ( « CyberSafe » ) .
(trg)="97"> Lu swanela ku nga kuli lika ze lu beya fa Intaneti li ka inelela fateñi bakeñisa kuli li kona ku ba ni kopi ya zona ko kuñwi ; ki butoto ku nahana kuli lika zeo za zwelelanga ha li takulwa . ”

(src)="99"> ВАХТ
(trg)="98"> MWA KU ITUSISEZA HANDE NAKO YA MINA

(src)="100"> Шәхси мәлумат кими , вахты да бөјүк мәбләғдә пулла мүгајисә етмәк олар .
(trg)="99"> Sina litaba za mina za ka butu , nako ya mina ni yona i kona ku bapanywa kwa masheleñi a mañata .

(src)="101"> Буна ҝөрә дә сәнә мүәјјән мәнада вахтынын бүдҹәсини тәртиб етмәк лазымдыр .
(trg)="100"> Kamukwaocwalo , mu tokwa ku lela hande mwa ku itusiseza nako ya mina .

(src)="102"> Интернетдән , еләҹә дә сосиал шәбәкәдән истифадәјә ҝәлдикдә буну етмәк олдугҹа чәтиндир * .
(trg)="101"> Mi ku itusisa hande nako ki ye ñwi ya lika ze taata hahulu za talimana ni zona mutu ya itusisa Intaneti ka nzila ifi kamba ifi , ku kopanyeleza cwalo ni ku itusisa ma - Web site a itusiswa kwa ku lumelana litaba .