# az_Cyrl/102011250.xml.gz
# ise/102011250.xml.gz


(src)="1"> Ҝәнҹләрин Суаллары
(trg)="1"> I giovani chiedono

(src)="2"> Сосиал шәбәкәләр барәдә нәји билмәлијәм ?
(trg)="2"> Cosa dovrei sapere sui social network ?

(src)="3"> I һиссә
(trg)="3"> ( Parte I )

(src)="4"> [ 16 сәһифәдәки шәкил ]
(src)="5"> « Мәним башга өлкәләрдә достларым вар , онларла әлагә сахламағын ән јахшы јолу исә сосиал шәбәкәдә үнсијјәт етмәкдир .
(trg)="4"> “ Ho amici in altri paesi , e il modo migliore per mantenere i contatti è essere iscritti a un social network .

(src)="6"> Бир - биримиздән чох узаг олсаг да , данышмаг имканымызын олмасы хошума ҝәлир » ( Сју * , 17 јаш ) .
(trg)="5"> Mi piace tantissimo il fatto di poter comunicare con loro anche se abitano così lontano ” . — Sue , 17 anni .

(src)="7"> « Мәнҹә , сосиал шәбәкәјә сәрф олунан вахт һәдәр ҝедир , бу , даһа чох тәнбәл адамларын үнсијјәт етдији бир васитәдир .
(trg)="6"> *
(trg)="7"> “ Penso che i social network siano una perdita di tempo e che rappresentino la vita sociale dei pigri .

(src)="8"> Достлуғу горумағын јеҝанә үсулу ҹанлы үнсијјәтдир » ( Грегори , 19 јаш ) .
(trg)="8"> L’unico modo per coltivare delle amicizie è vedersi in faccia ” . — Gregory , 19 anni .

(src)="9"> ЈУХАРЫДА ҝәтирилән фикирләрдән һансы сәнин нөгтеји - нәзәрини әкс етдирир ?
(trg)="9"> QUALE di queste due affermazioni rispecchia di più il tuo punto di vista ?

(src)="10"> Фикирләр мүхтәлиф олса да , бир факт данылмаздыр : сосиал шәбәкәләр чох ҝениш јајылыб * .
(trg)="10"> Comunque la pensi , una cosa è certa : i social network sono diventati molto popolari .

(src)="11"> Бир дүшүн : радиодинләјиҹиләринин сајынын 50 милјона чатмасы үчүн 38 ил тәләб олунмушдур ; телевизија бу саја 13 илә , Интернет исә 4 илә наил олмушдур .
(trg)="11"> * Per esempio : per avere 50 milioni di utenti la radio ha impiegato 38 anni , la televisione ne ha impiegati 13 e Internet solo 4 .

(src)="12"> Сосиал шәбәкә сајты олан « Фејсбук » ( Facebook ) истифадәчиләринин сајы исә ҹәми 1 ил әрзиндә 200 милјона чатмышдыр !
(trg)="12"> Recentemente il social network Facebook ha registrato più di 200 milioni di nuovi utenti in appena un anno !

(src)="13"> Ашағыдакы фикирләрин дүз вә ја сәһв олдуғуну гејд ет :
(trg)="13"> Vero o falso ?
(trg)="14"> Spunta la risposta .

(src)="14"> Сосиал шәбәкәләрин истифадәчиләринин бөјүк гисмини ҝәнҹләр тәшкил едир . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="15"> Gli adolescenti rappresentano la fetta più consistente della popolazione che usa i social network . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> Дүздүр ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="16"> Vero ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> Сәһвдир
(trg)="17"> Falso

(src)="17"> Ҹаваб : Сәһвдир .
(trg)="18"> Risposta : Falso .

(src)="18"> Ән ҝениш јајылмыш сосиал шәбәкә истифадәчиләринин тәхминән үчдә икисини 25 вә ја ондан јухары јашда оланлар тәшкил едир . 2009 - ҹу илдә истифадәчиләрин сајы әсасән 55 јашында оланларын сајәсиндә артды !
(trg)="19"> Quasi due terzi degli iscritti al social network più famoso del mondo hanno 25 anni o più .
(trg)="20"> Nel 2009 la maggiore percentuale di aumento si è registrata tra coloro che superavano i 55 anni !

(src)="19"> Бунунла белә , сосиал шәбәкәләрдән милјонларла ҝәнҹләр дә истифадә едир вә онлардан чоху үнсијјәтин бу нөвүнә үстүнлүк верир .
(trg)="21"> Tuttavia sono milioni i ragazzi che usano i social network e alcuni di loro preferiscono comunicare così .

(src)="20"> Ҹессика адлы ҝәнҹ гыз дејир : « Мән өз сәһифәми бағладым , анҹаг бир мүддәтдән сонра јенидән ачдым , чүнки һеч ким мәни телефонла арајыб - ахтармырды .
(trg)="22"> “ Avevo disattivato il mio account ” , racconta una ragazza che si chiama Jessica , “ ma poi l’ho dovuto riattivare perché nessuno mi contattava per telefono .

(src)="21"> Адама елә ҝәлир , сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјәндә , һамы сәни јаддан чыхарыр ! »
(trg)="23"> Se non sei iscritta a un social network è come se la gente si dimenticasse che esisti ! ”

(src)="22"> Сосиал шәбәкәләрин ҹәлбедиҹи ҹәһәти нәдәдир ?
(trg)="24"> Perché i social network esercitano tutto questo fascino ?

(src)="23"> Ҹаваб чох садәдир : тәбии олараг инсанын дахилиндә үнсијјәт етмәк тәләбаты вар .
(trg)="25"> Semplice : l’uomo è fatto per comunicare .

(src)="24"> Сосиал шәбәкәләр дә елә бунун үчүн нәзәрдә тутулуб .
(trg)="26"> E un social network soddisfa proprio questo bisogno .

(src)="25"> Ҝәлин ҝөрәк , нәјә ҝөрә чохларында бундан истифадә етмәк истәји јараныр .
(trg)="27"> Vediamo perché molti potrebbero essere tentati di iscriversi .

(src)="26"> Әлверишлидир .
(trg)="28"> Comodità .

(src)="27"> « Достларла әлагә сахламаг чәтиндир , анҹаг онларын һамысынын бир сајтда олмасы буну асанлашдырыр » ( Лија , 20 јаш ) .
(trg)="29"> “ Tenere i contatti con i tuoi amici può essere dura , ma quando sono tutti iscritti allo stesso sito diventa facile ! ” — Leah , 20 anni .

(src)="28"> « Мән коментаријаларымы јазырам , санки , онларын һамысына ејни вахтда е - маил ҝөндәрмиш олурам » ( Кристин , 20 јаш ) .
(trg)="30"> “ Posto un commento ed è come se avessi mandato una mail a tutti i miei amici nello stesso istante ” . — Kristine , 20 anni .

(src)="29"> Һәмјашыдларын тәзјиги .
(trg)="31"> Pressioni da parte dei coetanei .

(src)="30"> « Бәзиләри мәни өз достлары сијаһысына дахил етмәк истәјирләр , анҹаг сәһифәм олмадығындан бу , мүмкүн дејил » ( Натали , 22 јаш ) .
(trg)="32"> “ Gli altri mi chiedono di continuo di entrare nella loro lista dei contatti , ma siccome non ho un account non posso ” . — Natalie , 22 anni .

(src)="31"> « Мән дејәндә ки , сәһифә ачмамаг гәрарына ҝәлмишәм , мәнә гәрибә бахырлар » ( Ева , 18 ) .
(trg)="33"> “ Quando dico che ho deciso di non iscrivermi , mi guardano come per dire : ‘ Ma sei normale ? ’ ” — Eve , 18 anni .

(src)="32"> Күтләви - информасија васитәләринин тәзјиги .
(trg)="34"> Pressioni da parte dei media .

(src)="33"> « Күтләви - информасија васитәләри инсанларын бејнинә јеридир ки , һәр ан , һәр јердә инсанларла әлагә сахламасан , һеч вахт достун олан дејил .
(trg)="35"> “ C’è l’idea , diffusa dai media , che se non sei iperconnessa non hai amici .

(src)="34"> Һәјатда достун јохдурса , онда онун нә мәнасы вар ? ! »
(trg)="36"> E non avere amici significa vivere fuori dal mondo .

(src)="35"> ( Катрина , 18 ) .
(trg)="37"> Se non sei iscritta a un social network non sei nessuno ” . — Katrina , 18 anni .

(src)="36"> Мәктәб .
(trg)="38"> Scuola .

(src)="37"> « Мүәллимләримиз сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="39"> “ I miei insegnanti usano un social network .

(src)="38"> Онлардан бәзиләри јохлама ишинин нә вахт олаҹағыны хәбәр вермәк үчүн коментаријаларыны јазырлар .
(trg)="40"> Alcuni postano dei messaggi per annunciare il prossimo compito in classe .

(src)="39"> Мәсәлән , әҝәр мән ријазијјатдан нәјисә баша дүшмәјәндә ону мүәллимин сәһифәсинә јазырам , о да мәнә онлајн режиминдә мәсәләни һәлл етмәкдә көмәк едир » ( Марина , 17 јаш ) .
(trg)="41"> Oppure , se per esempio non ho capito qualcosa in matematica , posto un messaggio nella bacheca del mio prof e lui mi aiuta a risolvere il problema on - line ” . — Marina , 17 anni .

(src)="40"> Иш .
(trg)="42"> Lavoro .

(src)="41"> « Иш ахтаран инсанлар башгалары илә әлагә сахламаг үчүн сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="43"> “ Chi è disoccupato usa i social network per mettersi in contatto con gli altri .

(src)="42"> Һәрдән бу , онлара иш тапмагда көмәк едир » ( Еми , 20 јаш ) .
(trg)="44"> A volte questo aiuta a trovare lavoro ” . — Amy , 20 anni .

(src)="43"> « Мән сосиал шәбәкәдән ишим үчүн истифадә едирәм .
(trg)="45"> “ Per il mio lavoro io uso un social network .

(src)="44"> Бунун сајәсиндә мүштәриләрим һал - һазырда һансы график дизајн лајиһәләри үзәриндә ишләдијими ҝөрүрләр » ( Дејвид , 21 јаш ) .
(trg)="46"> Mi permette di far vedere ai miei clienti i progetti di graphic design a cui sto lavorando ” . — David , 21 anni .

(src)="45"> Сәнә сосиал шәбәкә сәһифәси ачмаг лазымдырмы ?
(trg)="47"> Dovresti iscriverti a un social network ?

(src)="46"> Валидејнләринлә јашајырсанса , бу гәрары онлар верир ( Сүлејманын мәсәләләри 6 : 20 ) * .
(trg)="48"> Se vivi con i tuoi , la decisione spetta a loro .
(trg)="49"> * Se non vogliono che tu ti iscriva , devi rispettare la loro decisione . — Efesini 6 : 1 .

(src)="47"> Әҝәр онлар сәнин сәһифә ачмағыны истәмирләрсә , онлара табе олмалысан .
(trg)="50"> D’altra parte , quando un figlio si dimostra giudizioso i genitori possono consentirgli di iscriversi a un social network , ma di usarlo sotto la loro supervisione .

(src)="49"> Әҝәр сәнин валидејнләрин дә белә едирсә , бу о демәкдирми ки , онлар сәнин шәхси һәјатына гарышырлар ?
(trg)="51"> Se questo è il tuo caso , i tuoi stanno forse invadendo la tua privacy ?

(src)="50"> Гәтијјән јох !
(trg)="52"> Niente affatto !

(src)="51"> Сосиал шәбәкәләр ҝүҹлү тәсирә маликдир , бу сәбәбдән , валидејнләринин сәнин онлардан неҹә истифадә етдијинә ҝөрә нараһат олмалары нормалдыр .
(trg)="53"> Con un social network si possono fare un sacco di cose , per cui i tuoi hanno tutto il diritto di preoccuparsi di come lo usi .

(src)="52"> Әслиндә , неҹә ки , сосиал шәбәкәләрин , еләҹә дә үмумијјәтлә Интернетин тәһлүкәли јөнләри вар .
(trg)="54"> I social network , come praticamente tutto ciò che è sul Web , presentano dei pericoli .

(src)="53"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сәһифә ачмаға иҹазә верирләрсә , сосиал шәбәкәнин тәһлүкәләриндән нечә гача биләрсән ?
(trg)="55"> Ma supponiamo che i tuoi ti permettano di iscriverti , come puoi evitare questi pericoli ?

(src)="54"> Диггәтли « сүр »
(trg)="56"> “ Guida sicura ”

(src)="55"> Интернетдән истифадә етмәји машын сүрмәклә мүгајисә етмәк олар .
(trg)="57"> In un certo senso , usare Internet è un po ’ come guidare l’auto .

(src)="56"> Гејд етмәк лазымдыр ки , сүрүҹүлүк вәсигәси олан һәр кәси јахшы сүрүҹү адландырмаг олмаз .
(trg)="58"> Come avrai senz’altro notato , non tutti quelli che hanno la patente guidano in modo responsabile .
(trg)="59"> Molti fanno dei brutti incidenti per superficialità o negligenza .

(src)="57"> Тәәссүф ки , бир чохлары өз диггәтсизликләри вә етинасызлыглары уҹбатындан дәһшәтли гәзаја уғрамышлар .
(trg)="60"> Con l’uso di Internet accade qualcosa del genere .
(trg)="61"> Alcuni “ guidano ” in modo responsabile , altri sono spericolati .

(src)="58"> Ејни шеј Интернет истифадәчиләри илә дә баш верир .
(trg)="62"> Hai avuto il permesso di iscriverti a un social network ?

(src)="59"> Онлардан бәзиләрини мәсулијјәтли « сүрүҹү » , диҝәрләрини исә автохулиган адландырмаг олар .
(trg)="63"> Questo significa che i tuoi ti hanno dato molta fiducia , perché ti ritroverai a navigare in una parte particolarmente insidiosa del ciberspazio .

(src)="61"> Бәс сәнин һаггында нә демәк олар ?
(trg)="64"> Che tipo di “ autista ” ti dimostrerai ?

(src)="62"> Сән « сағлам шүура , дәрракәјә бағлан » ан « сүрүҹү » олдуғуну сүбут етмисәнми ? .
(trg)="65"> Hai già dato prova di ‘ salvaguardare la saggezza e la capacità di pensare ’ ? — Proverbi 3 : 21 .

(src)="63"> Бу мәгаләдә сосиал шәбәкәдән истифадә илә бағлы ҹидди јанашмалы олдуғун ики мәгам арашдырылаҹаг : 1 ) шәхси мәлумат , 2 ) вахт .
(trg)="66"> Ora tratteremo due aspetti dei social network che meritano particolare attenzione : la privacy e il tempo .

(src)="64"> Бу журналын нөвбәти сајынын « Ҝәнҹләрин суаллары » рубрикасында газандығын ад вә достларын мөвзусу мүзакирә олунаҹаг .
(trg)="67"> Il prossimo articolo della rubrica “ I giovani chiedono ” parlerà di altri due aspetti : la reputazione e le amicizie .

(src)="65"> ШӘХСИ МӘЛУМАТ
(trg)="68"> LA PRIVACY

(src)="67"> Мәҝәр сосиал шәбәкәләрин мәгсәди дә елә инсанлары бир - бирилә таныш етмәк дејил ? !
(trg)="69"> Quando si parla di social network forse l’argomento privacy è l’ultima cosa che ti viene in mente .

(src)="68"> Анҹаг һеч бир тәдбир ҝөрмәсән , асанлыгла тәләјә дүшә биләрсән .
(trg)="70"> In fondo , l’idea non è proprio quella di mettersi in contatto con gli altri ?

(src)="69"> Буну нөвбәти нүмунәдән ҝөрмәк олар .
(trg)="71"> Se non prendi le debite precauzioni , però , potresti ritrovarti in guai seri .

(src)="70"> Тәсәввүр ет ки , сәнин бөјүк мигдарда нәғд пулун вар .
(trg)="72"> Supponiamo per esempio che tu abbia a disposizione una grossa somma di denaro in contanti .

(src)="71"> Достларынла адамларын чох олдуғу күчә илә ҝедәркән пуллары һамынын ҝөрмәси үчүн әлиндә тутарсанмы ?
(trg)="73"> La faresti vedere a tutti mentre cammini per la strada con gli amici ?

(src)="72"> Әлбәттә , бу , ағылсызлыг оларды .
(trg)="74"> Sarebbe da pazzi : lo faresti solo se volessi essere derubato !

(src)="73"> Санки , сән өз дилинлә дејирсән : « Гарға , мәндә гоз вар ! »
(trg)="75"> Una persona accorta metterà il denaro in un posto sicuro , lontano da occhi indiscreti .

(src)="74"> Ағыллы адам пулуну елә ҝизләдәр ки , һеч ким ҝөрмәсин .
(trg)="76"> Prova a considerare i tuoi dati personali come quella somma di denaro .

(src)="75"> Инди исә тәсәввүр ет ки , пулларын сәнин шәхси мәлуматларындыр .
(trg)="77"> Ora dai un’occhiata all’elenco che segue e spunta i dati che non vorresti sbandierare a perfetti sconosciuti .

(src)="77"> ___ ев үнваным
(trg)="78"> ․ ․ ․ ․ ․ il mio indirizzo

(src)="78"> ___ електрон үнваным
(trg)="79"> ․ ․ ․ ․ ․ la mia e - mail

(src)="79"> ___ охудуғум мәктәб
(trg)="80"> ․ ․ ․ ․ ․ la scuola che frequento

(src)="80"> ___ адәтән , евдә олдуғум вахтлар
(trg)="81"> ․ ․ ․ ․ ․ i momenti in cui sono a casa

(src)="81"> ___ евдә һеч кимин олмадығы вахтлар
(trg)="82"> ․ ․ ․ ․ ․ i momenti in cui non c’è nessuno in casa

(src)="82"> ___ шәкилләрим
(trg)="83"> ․ ․ ․ ․ ․ le mie foto

(src)="83"> ___ фикирләрим
(trg)="84"> ․ ․ ․ ․ ․ le mie opinioni

(src)="84"> ___ хошладығым шејләр вә мараг даирәм
(trg)="85"> ․ ․ ․ ․ ․ gli hobby e le cose che mi piacciono

(src)="85"> Дүнјада ән үнсијјәтҹил адам олсан белә , јәгин разылашаҹагсан ки , јухарыда садаланан шәхси мәлуматлардан , ән азы , бәзиләрини кимә ҝәлди етибар етмәк олмаз .
(trg)="86"> Anche se sei la persona più estroversa di questo mondo , probabilmente sarai d’accordo che almeno alcune cose di quell’elenco non vanno rivelate a tutti .

(src)="86"> Анҹаг бир чох ҝәнҹләр , һәтта бөјүкләр белә өзләри һагда бу кими мәлуматлары танымадыглары адамларла бөлүшмүшләр !
(trg)="87"> Ma molti ragazzi , e anche molti adulti , hanno imprudentemente dato queste informazioni a persone che non conoscevano affatto !

(src)="87"> Белә бир тәһлүкәдән өзүнү неҹә горуја биләрсән ?
(trg)="88"> Come puoi evitare di commettere lo stesso errore ?

(src)="88"> Әҝәр валидејнләрин сосиал шәбәкәләрдән истифадә етмәјинә етираз етмирләрсә , шәхси мәлуматларла бағлы параметрләрлә јахшы - јахшы таныш олмалы вә онлардан истифадә етмәлисән .
(trg)="89"> Se i tuoi ti permettono di usare un social network , dovresti conoscere bene le impostazioni per la privacy . . . e usarle .
(trg)="90"> Non lasciare al sito il compito di tutelare la tua privacy .

(src)="89"> Сосиал - сајтын сәнин шәхси мәлуматларыны горујаҹағына үмид етмә .
(trg)="91"> Le impostazioni predefinite potrebbero consentire di vedere e aggiungere commenti nella tua pagina a più persone di quante immagini .

(src)="90"> Әслиндә , илкин параметрләр сәнин сәһифәнә нәзәрдә тутдуғундан да чох адамын бахмасына вә өз коментаријаларыны јазмасына јол верир .
(trg)="92"> Ecco perché una ragazza che si chiama Allison ha personalizzato le impostazioni in modo tale che solo un ristretto gruppo di amici possa vedere le cose che lei posta .

(src)="91"> Мәһз буна ҝөрә дә , Елисон адлы гыз өз сәһифәсини елә низамламышдыр ки , онун јаздыгларыны јалныз јахын достлары охуја билсин .
(trg)="93"> “ Alcuni dei miei amici avevano amici che io non conoscevo ” , spiega , “ e non volevo che quelle persone leggessero le mie cose ” .

(src)="92"> О дејир : « Бәзи достларымын елә достлары вар ки , мән онлары танымырам вә танымадығым инсанларын мәним һаггымда охумаларыны истәмирәм » .
(trg)="94"> Devi fare attenzione anche se sei in contatto solo con i tuoi amici più stretti .

(src)="93"> Һәтта јахын достларла јазышанда белә еһтијаты әлдән вермәк олмаз . 21 јашлы Коррин дејир : « Сән бу ҹүр үнсијјәтә алудә олараг өзүн һаггында лазымындан артыг мәлумат вермәјә башлаја биләрсән » .
(trg)="95"> “ Puoi accorgerti di non riuscire più a fare a meno dei commenti dei tuoi amici ” , dice Corrine , che ha 21 anni .

(src)="94"> Унутма ки , Интернетдә шәхси мәлуматларын тамамилә горунмасы мүмкүн дејил .
(src)="95"> Нәјә ҝөрә ?
(trg)="96"> “ E così inizi a fornire più informazioni su di te di quante dovresti ” .
(trg)="97"> Ricorda sempre che per quanto riguarda Internet , “ privacy ” è un concetto relativo .

(src)="96"> Гвен Шургин О’Киффи өз китабында јазыр : « Бөјүк веб - сајтлар еһтијат үчүн өз мәлумат базаларынын сурәтини чыхарырлар .
(trg)="98"> “ Molti grossi siti fanno sempre un backup dei loro database ” , spiega Gwenn Schurgin O’Keeffe in un suo libro sulla sicurezza nel ciberspazio .

(src)="97"> Буна ҝөрә дә , һипермәкана јерләшдирдијимиз мәлуматлар һеч вахт тамамилә мәһв олунмур .
(trg)="99"> E aggiunge : “ Quello che mettiamo nel ciberspazio non scompare mai veramente .

(src)="98"> Бир шејлә барышмалыјыг ки , Интернетә дахил етдијимиз мәлумат силинмир , һарадаса мүтләг онун сурәти галыр ; башга ҹүр фикирләшмәк ағылсызлыг оларды » ( « CyberSafe » ) .
(trg)="100"> Dobbiamo considerarlo incancellabile perché probabilmente da qualche parte ne esiste una copia , e pensarla diversamente è da ingenui ” . — CyberSafe ( Leggi Proverbi 10 : 19 ) .

(src)="99"> ВАХТ
(trg)="101"> IL TEMPO

(src)="100"> Шәхси мәлумат кими , вахты да бөјүк мәбләғдә пулла мүгајисә етмәк олар .
(trg)="102"> Anche il tempo può essere paragonato a una grossa somma di denaro .
(trg)="103"> Quindi devi saperlo gestire .

(src)="101"> Буна ҝөрә дә сәнә мүәјјән мәнада вахтынын бүдҹәсини тәртиб етмәк лазымдыр .
(trg)="104"> E in relazione a Internet questa è una delle sfide più grandi , che si tratti di social network o di altro .

(src)="102"> Интернетдән , еләҹә дә сосиал шәбәкәдән истифадәјә ҝәлдикдә буну етмәк олдугҹа чәтиндир * .
(trg)="105"> *
(trg)="106"> “ Quante volte dico : ‘ Mi collego solo un attimo ’ .