# az_Cyrl/102011250.xml.gz
# bg/102011250.xml.gz


(src)="1"> Ҝәнҹләрин Суаллары
(trg)="1"> Въпроси на младите хора

(src)="2"> Сосиал шәбәкәләр барәдә нәји билмәлијәм ?
(trg)="2"> Какво трябва да знам относно социалните мрежи ? — 1 част

(src)="3"> I һиссә
(src)="4"> [ 16 сәһифәдәки шәкил ]
(trg)="3"> „ Имам приятели в чужбина и най – добрият начин да поддържам връзка с тях е посредством социалните мрежи .

(src)="5"> « Мәним башга өлкәләрдә достларым вар , онларла әлагә сахламағын ән јахшы јолу исә сосиал шәбәкәдә үнсијјәт етмәкдир .
(trg)="4"> Радвам се , че мога да общувам с тях , въпреки че са толкова далече . “

(src)="6"> Бир - биримиздән чох узаг олсаг да , данышмаг имканымызын олмасы хошума ҝәлир » ( Сју * , 17 јаш ) .
(trg)="5"> ( Сю * , на 17 години )

(src)="7"> « Мәнҹә , сосиал шәбәкәјә сәрф олунан вахт һәдәр ҝедир , бу , даһа чох тәнбәл адамларын үнсијјәт етдији бир васитәдир .
(trg)="6"> „ Според мене социалните мрежи са загуба на време .
(trg)="7"> Използват ги хора , които не искат да полагат усилия да се срещат с другите .

(src)="8"> Достлуғу горумағын јеҝанә үсулу ҹанлы үнсијјәтдир » ( Грегори , 19 јаш ) .
(trg)="8"> Общуването лице в лице е единственият начин да поддържаш приятелството си с някого . “
(trg)="9"> ( Грегъри , на 19 години )

(src)="9"> ЈУХАРЫДА ҝәтирилән фикирләрдән һансы сәнин нөгтеји - нәзәрини әкс етдирир ?
(trg)="10"> КОЕ от изказванията по – горе се доближава до твоето мнение ?

(src)="10"> Фикирләр мүхтәлиф олса да , бир факт данылмаздыр : сосиал шәбәкәләр чох ҝениш јајылыб * .
(trg)="11"> Във всеки случай едно е сигурно : Социалните мрежи * са широко разпространени .

(src)="11"> Бир дүшүн : радиодинләјиҹиләринин сајынын 50 милјона чатмасы үчүн 38 ил тәләб олунмушдур ; телевизија бу саја 13 илә , Интернет исә 4 илә наил олмушдур .
(trg)="12"> Помисли върху следното : Бяха необходими 38 години за радиото да стигне до 50 милиона души , 13 години за телевизията да привлече същия брой зрители , а за Интернет бяха нужни 4 години .

(src)="12"> Сосиал шәбәкә сајты олан « Фејсбук » ( Facebook ) истифадәчиләринин сајы исә ҹәми 1 ил әрзиндә 200 милјона чатмышдыр !
(trg)="13"> Само за 1 година в социалната мрежа „ Фейсбук “ се регистрираха 200 милиона потребители !

(src)="13"> Ашағыдакы фикирләрин дүз вә ја сәһв олдуғуну гејд ет :
(trg)="14"> Отбележи дали следното твърдение е вярно , или невярно :

(src)="14"> Сосиал шәбәкәләрин истифадәчиләринин бөјүк гисмини ҝәнҹләр тәшкил едир . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="15"> Младежите в юношеска възраст представляват най – голямата част от населението , което използва социални мрежи . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> Дүздүр ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="16"> Вярно ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> Сәһвдир
(trg)="17"> Невярно

(src)="17"> Ҹаваб : Сәһвдир .
(trg)="18"> Отговор : Невярно .

(src)="18"> Ән ҝениш јајылмыш сосиал шәбәкә истифадәчиләринин тәхминән үчдә икисини 25 вә ја ондан јухары јашда оланлар тәшкил едир . 2009 - ҹу илдә истифадәчиләрин сајы әсасән 55 јашында оланларын сајәсиндә артды !
(trg)="19"> Почти две трети от всички потребители на най – известната социална мрежа са на 25 години или повече .
(trg)="20"> През 2009 г . най – висок процент на увеличение имаше при хората над 55 – годишна възраст !

(src)="19"> Бунунла белә , сосиал шәбәкәләрдән милјонларла ҝәнҹләр дә истифадә едир вә онлардан чоху үнсијјәтин бу нөвүнә үстүнлүк верир .
(trg)="21"> Въпреки това милиони младежи използват социални мрежи , като за някои те са предпочитаното средство за общуване .

(src)="20"> Ҹессика адлы ҝәнҹ гыз дејир : « Мән өз сәһифәми бағладым , анҹаг бир мүддәтдән сонра јенидән ачдым , чүнки һеч ким мәни телефонла арајыб - ахтармырды .
(trg)="22"> Джесика , която е на юношеска възраст , казва : „ Закрих акаунта си , но после пак го активирах , защото никой не ми се обаждаше по телефона .

(src)="21"> Адама елә ҝәлир , сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјәндә , һамы сәни јаддан чыхарыр ! »
(trg)="23"> Сякаш хората забравят , че съществуваш , ако не си в някоя социална мрежа ! “

(src)="22"> Сосиал шәбәкәләрин ҹәлбедиҹи ҹәһәти нәдәдир ?
(trg)="24"> Какво привлича хората към социалните мрежи ?

(src)="23"> Ҹаваб чох садәдир : тәбии олараг инсанын дахилиндә үнсијјәт етмәк тәләбаты вар .
(trg)="25"> Отговорът е ясен : Ние имаме вродено желание да общуваме с другите .

(src)="24"> Сосиал шәбәкәләр дә елә бунун үчүн нәзәрдә тутулуб .
(trg)="26"> Именно това е целта на социалните мрежи .

(src)="25"> Ҝәлин ҝөрәк , нәјә ҝөрә чохларында бундан истифадә етмәк истәји јараныр .
(trg)="27"> Обърни внимание защо мнозина се изкушават да се регистрират в подобни уебсайтове .

(src)="26"> Әлверишлидир .
(trg)="28"> Удобство .

(src)="27"> « Достларла әлагә сахламаг чәтиндир , анҹаг онларын һамысынын бир сајтда олмасы буну асанлашдырыр » ( Лија , 20 јаш ) .
(trg)="29"> „ Много по – лесно е да поддържаш връзка с приятелите си , когато всички сте в един сайт ! “
(trg)="30"> ( Лия , на 20 години )

(src)="28"> « Мән коментаријаларымы јазырам , санки , онларын һамысына ејни вахтда е - маил ҝөндәрмиш олурам » ( Кристин , 20 јаш ) .
(trg)="31"> „ Мога да напиша коментар и така все едно изпращам имейл едновременно на всичките си приятели . “
(trg)="32"> ( Кристин , на 20 години )

(src)="29"> Һәмјашыдларын тәзјиги .
(trg)="33"> Натиск от околните .

(src)="30"> « Бәзиләри мәни өз достлары сијаһысына дахил етмәк истәјирләр , анҹаг сәһифәм олмадығындан бу , мүмкүн дејил » ( Натали , 22 јаш ) .
(trg)="34"> „ Постоянно получавам покани да се присъединя към нечия група приятели , но нямам акаунт и затова не мога . “
(trg)="35"> ( Натали , на 22 години )

(src)="31"> « Мән дејәндә ки , сәһифә ачмамаг гәрарына ҝәлмишәм , мәнә гәрибә бахырлар » ( Ева , 18 ) .
(trg)="36"> „ Когато кажа на другите , че не искам да имам акаунт , те ме гледат учудено , сякаш нещо не ми е наред . “
(trg)="37"> ( Ив , на 18 години )

(src)="32"> Күтләви - информасија васитәләринин тәзјиги .
(trg)="38"> Натиск от медиите .

(src)="33"> « Күтләви - информасија васитәләри инсанларын бејнинә јеридир ки , һәр ан , һәр јердә инсанларла әлагә сахламасан , һеч вахт достун олан дејил .
(trg)="39"> „ Медиите разпространяват схваща нето , че ако не поддържаш постоянна връзка с другите посредством всякакви електронни устройства , няма да имаш приятели .

(src)="34"> Һәјатда достун јохдурса , онда онун нә мәнасы вар ? ! »
(trg)="40"> А да нямаш приятели , е като да нямаш живот .

(src)="35"> ( Катрина , 18 ) .
(trg)="42"> ( Катрина , на 18 години )

(src)="36"> Мәктәб .
(trg)="43"> Училище .

(src)="37"> « Мүәллимләримиз сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="45"> Някои от тях пишат съобщения кога ще имаме тест .

(src)="38"> Онлардан бәзиләри јохлама ишинин нә вахт олаҹағыны хәбәр вермәк үчүн коментаријаларыны јазырлар .
(trg)="46"> Също така , ако не разбирам нещо по математика , мога да оставя съобщение на стената на моя учител и той ще ми помогне . “

(src)="39"> Мәсәлән , әҝәр мән ријазијјатдан нәјисә баша дүшмәјәндә ону мүәллимин сәһифәсинә јазырам , о да мәнә онлајн режиминдә мәсәләни һәлл етмәкдә көмәк едир » ( Марина , 17 јаш ) .
(trg)="47"> ( Марина , на 17 години )

(src)="40"> Иш .
(trg)="48"> Работа .

(src)="41"> « Иш ахтаран инсанлар башгалары илә әлагә сахламаг үчүн сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="49"> „ Хората , които търсят работа , използват социалните мрежи , за да се свързват с другите .

(src)="42"> Һәрдән бу , онлара иш тапмагда көмәк едир » ( Еми , 20 јаш ) .
(trg)="50"> Понякога по този начин си намират работа . “
(trg)="51"> ( Ейми , на 20 години )

(src)="43"> « Мән сосиал шәбәкәдән ишим үчүн истифадә едирәм .
(trg)="53"> Така клиентите могат да видят графичния дизайн на проектите , върху които работя . “

(src)="44"> Бунун сајәсиндә мүштәриләрим һал - һазырда һансы график дизајн лајиһәләри үзәриндә ишләдијими ҝөрүрләр » ( Дејвид , 21 јаш ) .
(trg)="54"> ( Дейвид , на 21 години )

(src)="45"> Сәнә сосиал шәбәкә сәһифәси ачмаг лазымдырмы ?
(trg)="55"> Трябва ли да имаш акаунт в някоя социална мрежа ?

(src)="46"> Валидејнләринлә јашајырсанса , бу гәрары онлар верир ( Сүлејманын мәсәләләри 6 : 20 ) * .
(trg)="56"> Ако живееш с родителите си , тогава те ще решат .

(src)="47"> Әҝәр онлар сәнин сәһифә ачмағыны истәмирләрсә , онлара табе олмалысан .
(trg)="57"> * Ако родителите ти не искат да имаш акаунт , трябва да се съобразиш с тяхното желание .

(src)="48"> Диҝәр тәрәфдән исә , бәзи валидејнләр сағлам дүшүнҹәли вә узагҝөрән өвладларына сосиал шәбәкә сајтларындан истифадә етмәјә иҹазә верирләр , анҹаг өзләри нәзарәт етмәк шәртилә .
(trg)="58"> От друга страна , някои родители позволяват на по – големите си деца да се регистрират в някоя социална мрежа , но проверяват как я използват .

(src)="49"> Әҝәр сәнин валидејнләрин дә белә едирсә , бу о демәкдирми ки , онлар сәнин шәхси һәјатына гарышырлар ?
(trg)="59"> Ако същото се отнася и за твоите родители , означава ли това , че те навлизат в личното ти пространство ?

(src)="50"> Гәтијјән јох !
(trg)="60"> Съвсем не !

(src)="51"> Сосиал шәбәкәләр ҝүҹлү тәсирә маликдир , бу сәбәбдән , валидејнләринин сәнин онлардан неҹә истифадә етдијинә ҝөрә нараһат олмалары нормалдыр .
(trg)="61"> Социалните мрежи са силно средство и родителите ти с право са загрижени как ги използваш .

(src)="52"> Әслиндә , неҹә ки , сосиал шәбәкәләрин , еләҹә дә үмумијјәтлә Интернетин тәһлүкәли јөнләри вар .
(trg)="62"> Истината е , че социалните мрежи , подобно на почти всички аспекти на Интернет , крият опасности .

(src)="53"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сәһифә ачмаға иҹазә верирләрсә , сосиал шәбәкәнин тәһлүкәләриндән нечә гача биләрсән ?
(trg)="63"> Ако родителите ти позволяват да имаш акаунт , как можеш да избегнеш тези опасности ?

(src)="54"> Диггәтли « сүр »
(trg)="64"> Безопасно „ шофиране “

(src)="55"> Интернетдән истифадә етмәји машын сүрмәклә мүгајисә етмәк олар .
(trg)="65"> В някои отношения използването на Интернет е като шофирането .

(src)="56"> Гејд етмәк лазымдыр ки , сүрүҹүлүк вәсигәси олан һәр кәси јахшы сүрүҹү адландырмаг олмаз .
(trg)="66"> Както вероятно си забелязал , не всички , които имат шофьорска книжка , са отговорни шофьори .

(src)="57"> Тәәссүф ки , бир чохлары өз диггәтсизликләри вә етинасызлыглары уҹбатындан дәһшәтли гәзаја уғрамышлар .
(trg)="67"> Всъщност мнозина са предизвикали ужасни катастрофи заради своето безразсъдство или небрежност .

(src)="58"> Ејни шеј Интернет истифадәчиләри илә дә баш верир .
(trg)="68"> Същото се отнася и за хората , които използват Интернет .

(src)="59"> Онлардан бәзиләрини мәсулијјәтли « сүрүҹү » , диҝәрләрини исә автохулиган адландырмаг олар .
(trg)="69"> Някои „ шофьори “ са отговорни , а други безразсъдни .

(src)="60"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјә иҹазә верирләрсә , демәли , онлар сәнин һипермәканын хүсусилә тәһлүкәли олан саһәләриндән баш чыхараҹағына етибар едирләр .
(trg)="70"> Ако твоите родители са ти позволили да имаш акаунт , те разчитат , че ще „ управляваш “ разумно този аспект на Интернет , който може да крие опасности .

(src)="61"> Бәс сәнин һаггында нә демәк олар ?
(trg)="71"> Показал ли си , че ‘ пазиш мъдростта и мисловните си способности ’ ?

(src)="62"> Сән « сағлам шүура , дәрракәјә бағлан » ан « сүрүҹү » олдуғуну сүбут етмисәнми ? .
(trg)="72"> В тази статия ще разгледаме два аспекта на социалните мрежи , на които трябва да обърнеш сериозно внимание — твоите лични данни и време .

(src)="63"> Бу мәгаләдә сосиал шәбәкәдән истифадә илә бағлы ҹидди јанашмалы олдуғун ики мәгам арашдырылаҹаг : 1 ) шәхси мәлумат , 2 ) вахт .
(trg)="73"> В следващата статия от рубриката „ Въпроси на младите хора “ ще говорим за репутацията и приятелите .

(src)="65"> ШӘХСИ МӘЛУМАТ
(trg)="74"> ЛИЧНИ ДАННИ

(src)="66"> Сөһбәт сосиал шәбәкәдән ҝедәндә , јәгин , өзүн һаггында шәхси мәлумат вериб - вермәмәк чох вахт һеч ағлына да ҝәлмир .
(trg)="75"> Когато става въпрос за социалните мрежи , вероятно последното , за което мислиш , е че трябва да пазиш личните си данни .

(src)="67"> Мәҝәр сосиал шәбәкәләрин мәгсәди дә елә инсанлары бир - бирилә таныш етмәк дејил ? !
(trg)="76"> Все пак нали целта е да си достъпен за хората ?

(src)="68"> Анҹаг һеч бир тәдбир ҝөрмәсән , асанлыгла тәләјә дүшә биләрсән .
(src)="69"> Буну нөвбәти нүмунәдән ҝөрмәк олар .
(trg)="77"> Въпреки това , ако не вземеш предпазни мерки , може да има лоши последствия .

(src)="70"> Тәсәввүр ет ки , сәнин бөјүк мигдарда нәғд пулун вар .
(trg)="78"> Представи си , че разполагаш с голяма сума пари .

(src)="71"> Достларынла адамларын чох олдуғу күчә илә ҝедәркән пуллары һамынын ҝөрмәси үчүн әлиндә тутарсанмы ?
(trg)="79"> Ще ги показваш ли на всички , докато вървиш с приятелите си по улицата ?

(src)="72"> Әлбәттә , бу , ағылсызлыг оларды .
(trg)="80"> Това би било глупаво , сякаш си просиш да те оберат !

(src)="73"> Санки , сән өз дилинлә дејирсән : « Гарға , мәндә гоз вар ! »
(trg)="81"> Ако си разумен , ще сложиш парите си на място , където не могат да бъдат видени .

(src)="74"> Ағыллы адам пулуну елә ҝизләдәр ки , һеч ким ҝөрмәсин .
(trg)="82"> Мисли за личните си данни като за пари .

(src)="75"> Инди исә тәсәввүр ет ки , пулларын сәнин шәхси мәлуматларындыр .
(trg)="83"> Имайки предвид това , отбележи в списъка отдолу какво не би искал да споделиш с напълно непознат човек .

(src)="77"> ___ ев үнваным
(trg)="84"> ․ ․ ․ ․ ․ домашният си адрес

(src)="78"> ___ електрон үнваным
(trg)="85"> ․ ․ ․ ․ ․ електронната си поща

(src)="79"> ___ охудуғум мәктәб
(trg)="86"> ․ ․ ․ ․ ․ в кое училище уча

(src)="80"> ___ адәтән , евдә олдуғум вахтлар
(trg)="87"> ․ ․ ․ ․ ․ кога съм си вкъщи

(src)="81"> ___ евдә һеч кимин олмадығы вахтлар
(trg)="88"> ․ ․ ․ ․ ․ кога вкъщи няма никого

(src)="82"> ___ шәкилләрим
(trg)="89"> ․ ․ ․ ․ ․ снимките си

(src)="83"> ___ фикирләрим
(trg)="90"> ․ ․ ․ ․ ․ мнението си

(src)="84"> ___ хошладығым шејләр вә мараг даирәм
(trg)="91"> ․ ․ ․ ․ ․ интересите и предпочитанията си

(src)="85"> Дүнјада ән үнсијјәтҹил адам олсан белә , јәгин разылашаҹагсан ки , јухарыда садаланан шәхси мәлуматлардан , ән азы , бәзиләрини кимә ҝәлди етибар етмәк олмаз .
(trg)="92"> Дори ако си най – общителният човек на света , вероятно ще се съгласиш , че има някои неща от този списък , които не бива да разкриваш на всекиго .

(src)="86"> Анҹаг бир чох ҝәнҹләр , һәтта бөјүкләр белә өзләри һагда бу кими мәлуматлары танымадыглары адамларла бөлүшмүшләр !
(trg)="93"> Много младежи и възрастни обаче неволно са дали такава информация на непознати .

(src)="87"> Белә бир тәһлүкәдән өзүнү неҹә горуја биләрсән ?
(trg)="94"> Как можеш да избегнеш подобен капан ?

(src)="88"> Әҝәр валидејнләрин сосиал шәбәкәләрдән истифадә етмәјинә етираз етмирләрсә , шәхси мәлуматларла бағлы параметрләрлә јахшы - јахшы таныш олмалы вә онлардан истифадә етмәлисән .
(trg)="95"> Ако родителите ти позволяват да използваш социална мрежа , трябва да си добре запознат с настройките за сигурност и да ги използваш .

(src)="89"> Сосиал - сајтын сәнин шәхси мәлуматларыны горујаҹағына үмид етмә .
(trg)="96"> Не разчитай на уебсайта да защитава личните ти данни .

(src)="90"> Әслиндә , илкин параметрләр сәнин сәһифәнә нәзәрдә тутдуғундан да чох адамын бахмасына вә өз коментаријаларыны јазмасына јол верир .
(trg)="97"> Факт е , че стандартните настройки може да позволяват на повече хора , отколкото предполагаш , да четат и да пишат коментари на твоята страница .

(src)="91"> Мәһз буна ҝөрә дә , Елисон адлы гыз өз сәһифәсини елә низамламышдыр ки , онун јаздыгларыны јалныз јахын достлары охуја билсин .
(trg)="98"> Това е една от причините , поради които Алисън направила настройките си така , че единствено близките ѝ приятели да имат достъп до нейните коментари .

(src)="92"> О дејир : « Бәзи достларымын елә достлары вар ки , мән онлары танымырам вә танымадығым инсанларын мәним һаггымда охумаларыны истәмирәм » .
(trg)="99"> Тя казва : „ Някои от приятелите ми имаха приятели , които не познавах , а не исках те да имат информация за мене . “
(trg)="100"> Необходимо е да си внимателен дори ако общуваш само с близки приятели .

(src)="93"> Һәтта јахын достларла јазышанда белә еһтијаты әлдән вермәк олмаз . 21 јашлы Коррин дејир : « Сән бу ҹүр үнсијјәтә алудә олараг өзүн һаггында лазымындан артыг мәлумат вермәјә башлаја биләрсән » .
(trg)="101"> Корин , която е на 21 години , казва : „ Може да се пристрастиш да получаваш коментари от приятели и затова да започнеш да разкриваш повече информация за себе си , отколкото трябва . “

(src)="94"> Унутма ки , Интернетдә шәхси мәлуматларын тамамилә горунмасы мүмкүн дејил .
(trg)="102"> Никога не забравяй , че когато става въпрос за Интернет , поверителността е относително понятие .

(src)="95"> Нәјә ҝөрә ?
(trg)="103"> Каква е причината ?

(src)="96"> Гвен Шургин О’Киффи өз китабында јазыр : « Бөјүк веб - сајтлар еһтијат үчүн өз мәлумат базаларынын сурәтини чыхарырлар .
(trg)="104"> В книгата си „ Безопасността в Интернет “ Гуен О’Кийф пише : „ Големите уебсайтове архивират своята база данни . “

(src)="97"> Буна ҝөрә дә , һипермәкана јерләшдирдијимиз мәлуматлар һеч вахт тамамилә мәһв олунмур .
(trg)="105"> Тя добавя : „ Информацията , която споделяме в киберпространството , никога не изчезва .

(src)="98"> Бир шејлә барышмалыјыг ки , Интернетә дахил етдијимиз мәлумат силинмир , һарадаса мүтләг онун сурәти галыр ; башга ҹүр фикирләшмәк ағылсызлыг оларды » ( « CyberSafe » ) .
(trg)="106"> Би било глупаво да смятаме , че можем да я заличим , защото най – вероятно тя е архивирана някъде . “

(src)="99"> ВАХТ
(trg)="107"> ВРЕМЕ