# az/102013000.xml.gz
# ln/102013000.xml.gz


(src)="1"> Mündəricət
(trg)="1"> Etanda ya makambo ezali na kati

(src)="2"> © 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania .
(trg)="2"> © 2013 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania .

(src)="3"> Səhifə 8 — 11
(trg)="3"> All rights reserved .

(src)="4"> 3 Dünyadan xəbərlər
(trg)="4"> 3 Makambo oyo ezali koleka na mokili

(src)="5"> 4 Ailələrə kömək
(trg)="5"> 4 Lisalisi mpo na libota

(src)="6"> Yeniyetmə ilə necə dil tapmalı ?
(trg)="6"> Ndenge ya kosolola ná mwana na yo oyo akómi elenge

(src)="7"> 6 Müsahibə
(trg)="7"> 6 Mituna - lisolo

(src)="8"> Biokimyaçı imanı barədə danışır
(trg)="8"> Moto moko ya siansi alobeli kondima na ye

(src)="9"> 12 Ölkələr və xalqlar
(trg)="9"> 12 Mikili mpe bato

(src)="10"> Kameruna səyahət
(trg)="10"> Mobembo moko na Cameroun

(src)="11"> 14 Müqəddəs kitabın baxışı
(trg)="11"> 14 Biblia elobi nini ?

(src)="12"> Cənnət
(trg)="12"> Paradiso

(src)="13"> 16 Təkamül , yoxsa yaradılış möcüzəsi ?
(trg)="13"> 16 Ebimá kaka yango moko ?

(src)="14"> Kiçik oxcüllütün naviqasiya sistemi
(trg)="14"> Mayele oyo ndɛkɛ babengi barge rousse esalelaka ntango epumbwaka

(src)="15"> SAYTIMIZDAN OXUYUN
(trg)="15"> MAKAMBO MOSUSU NA INTERNET

(src)="16"> www.jw.org / az - latn
(trg)="16"> www.jw.org

(src)="17"> YENİYETMƏLƏR
(trg)="17"> BILENGE

(src)="18"> GƏNCLƏRİN SUALLARI . . .
(trg)="18"> MITUNA OYO BILENGE BATUNAKA . . .

(src)="19"> Mənə sataşanda . . .
(trg)="19"> Nakosala nini soki batye ngai mbamba na likambo ya kosangisa nzoto ?

(src)="20"> Koretta deyir : « Orta məktəbdə oğlanlar arxadan büsthalterimdən dartıb onlarla cinsi əlaqədə olsam , nə qədər həzz duyacağam kimi ədəbsiz sözlər deyirdilər » .
(trg)="20"> Coretta alobi boye : “ Ntango nazalaki na eteyelo ya ntei , bana mibali bazalaki kobenda ngai na soutien mpe kotyola ngai ete nakoyoka mpenza malamu soki nasangisi nzoto ná bango . ”

(src)="21"> Bəs belə vəziyyətdə sən nə edərdin ?
(trg)="21"> Soki yo , olingaki kosala nini na likambo ya ndenge wana ?

(src)="22"> Kimsə sənə sataşanda necə reaksiya göstərməli olduğunu bilsən , belə hərəkətlərin qarşısını almaq mümkün ola bilər .
(trg)="22"> Bakoki kotika kotya yo mbamba na likambo yango soki oyebi ndenge ya kosala ntango batumoli yo .

(src)="23"> UŞAQLAR
(trg)="23"> BANA

(src)="24"> ŞƏKİLLİ TAPŞIRIQLAR
(trg)="24"> BILILINGI MPO NA KOTEYA BANA

(src)="25"> Şəkli yükləyin və çap edin .
(trg)="25"> Zwá mpe bimisá bililingi na Internet .

(src)="26"> Tapşırığı uşağınızla birgə yerinə yetirin .
(trg)="26"> Bakisá makambo oyo ezangi elongo ná bana na yo .

(src)="27"> Müqəddəs Kitab personajları və əxlaqi dəyərlər barədə onlara daha çox öyrənməyə kömək edin .
(trg)="27"> Salisá bango bayeba malamumalamu bato oyo Biblia elobeli mpe batoli oyo bakoki kozwa .

# az/102013001.xml.gz
# ln/102013001.xml.gz


(src)="1"> 2010 - cu ilin aprel ayında Meksika körfəzindəki neft platformalarının birində baş verən qəzadan sonra üç ay ərzində okeana külli miqdarda neft və qaz axmışdı .
(trg)="1"> Na 2010 , na sanza ya minei , likama moko esalemaki na esika oyo babimisaka petrole na mbu ; ebele ya petrole mpe esansi etepaki likoló ya mai na boumeli ya sanza soki misato .

(src)="2"> Bir qrup tədqiqatçının apardığı araşdırmaya əsasən , bu hadisədən iki ay yarım sonra çirkləndirici maddələrin bəziləri yoxa çıxmışdı .
(src)="3"> Onlar belə bir nəticəyə gəlmişlər ki , həmin maddələri metan qazı ilə « qidalanmağı sevən » bakteriyalar udub .
(trg)="2"> Boyekoli oyo ekipi moko ya bato ya mayele esalaki , emonisaki ete sanza mibale na ndambo na nsima , biloko mosusu oyo ebebisaki mai yango ezalaki lisusu te mpo bamikrobɛ ( bactérie ) esilisaki makasi ya gaze babengi méthane .

(src)="4"> Ancaq bəzi mütəxəssislər buna şübhə ilə yanaşırlar .
(trg)="3"> Kasi , bato mosusu ya mayele bandimi likambo yango te .

(src)="5"> Onların fikrincə , neftin böyük qismi okeanın dibinə çöküb .
(trg)="4"> Bakanisi ete ebele ya petrole yango ezindaki na nse ya océan .

(src)="6"> « Bir sorğunun nəticəsinə görə , 18 — 35 yaşadək olan rusların 59 faizi fikirləşir ki , “ həyatda uğur qazanmaq üçün bəzən insan öz əxlaq dəyərlərini və prinsiplərini pozmalıdır ” » , — deyə « Rossiyskaya qazeta » xəbər verir .
(trg)="5"> Zulunalo moko ( Rossiiskaya Gazeta ) elobeli ankɛtɛ moko oyo emonisaki ete bato mingi ya ekólo Russie ( 59 % ) kobanda na mbula 18 tii 35 bandimaka ete “ mpo na kolonga na bomoi , esengeli mbala mosusu koboya kotosa mibeko etali bizaleli malamu , ” mpe mibeko mosusu .

(src)="7"> İndiyədək aşkar edilən ən qədim qarğıdalı nümunələri ( şəkildəki kimi ) şimali Peru sakinlərinin ən azı 3000 il bundan əvvəl qarğıdalı partlağı ( popkorn ) və qarğıdalı unu hazırladığını düşünməyə əsas verir .
(trg)="6"> Masango mosusu ya kala mpenza oyo ezali tii lelo oyo ( na ndakisa oyo ezali awa na likoló ) emonisi ete eleki sikoyo bambula 3 000 , bato ya nɔrdi ya Pérou bazalaki kosala tuska to masango ya fware mpe fufu ya masango .

(src)="8"> Adria - Roviqonun katolik yepiskopu Lusio Soravito de Françeska qeyd edib ki , dini xəbər « insanlarla birbaşa təmasda olmalıdır » , yəni onların yaşadığı yerdə çatdırılmalıdır .
(trg)="7"> Lucio Soravito De Franceschi , episkɔpɔ ya Lingomba ya Katolike alobi ete nsango oyo mangomba eteyaka esengeli “ kokómela bato ” na bisika oyo bafandaka .

(src)="9"> « Biz ruhani qayğımızı kilsə zəngini çalmaqla yox , qapı zəngini çalmaqla ifadə etməliyik » , — deyə o bəyan edib .
(trg)="8"> Alobi lisusu boye : “ Mokumba na biso ya kobatela bandimi ezali te ya kobɛta bangonga ya eglize , kasi nde ya kokende kobɛta baporte na bango . ”

(src)="10"> Tibbi məqsədlər üçün istifadə olunan kərgədan buynuzunun 1 kiloqramının qiyməti qara bazarda 65 000 dollara qədər qalxıb . 2011 - ci ildə təkcə Cənubi Afrikada brakonyerlər tərəfindən öldürülən kərgədanların sayı rekord həddə çatıb — 448 .
(trg)="9"> Ntalo ya kilo moko ya liseke ya kánga ( rhinocéros ) mpo na kosala nkisi ya monganga , oyo etɛkamaka na ndenge ya moyibi , emati tii na dolare 65 000 .
(trg)="10"> Na 2011 , kaka na Afrika ya Sudi , babomi minene ya nyama babomaki bakánga 448 .

(src)="11"> Avropada muzey və hərrac zalları kərgədan buynuzlarını ələ keçirmək istəyən quldur dəstələrinin hücumlarına məruz qalır .
(trg)="11"> Na mpoto , babandi babukaki Ba musée mpe bandako oyo batɛkaka biloko mpo na koluka maseke ya banyama yango .

(src)="12"> Hətta Avropa heyvanxanalarında saxlanılan kərgədanlar belə təhlükə altındadır .
(trg)="12"> Ata mpe bakánga oyo ezalaka na zoo na mpoto ekómi na likama .

# az/102013002.xml.gz
# ln/102013002.xml.gz


(src)="1"> AİLƏLƏRƏ KÖMƏK | UŞAQLARIN TƏRBİYƏSİ
(trg)="1"> LISALISI MPO NA LIBOTA | KOBƆKƆLA BANA

(src)="2"> Övladınız balaca olanda sizinlə hər şeyi bölüşərdi .
(trg)="2"> Ntango azalaki naino mwana , azalaki koyebisa yo makambo nyonso .

(src)="3"> Ancaq yeniyetmə yaşına çatandan ağzını belə açmır .
(trg)="3"> Lokola akómi elenge , azali lisusu koyebisa yo eloko moko te .

(src)="4"> Onunla danışmaq üçün sözü , sanki , kəlbətinlə çıxartmalı olursunuz ; ya da ki o , söhbəti davaya çevirir .
(trg)="4"> Ntango ozali koluka kosolola ná ye azali kokatela yo mangala to kobimisela yo maloba oyo ekopelisa ndako mɔtɔ .

(src)="5"> Siz övladınızla dil tapmağı öyrənə bilərsiniz .
(trg)="5"> Okoki koyeba ndenge ya kosolola ná mwana na yo oyo akómi elenge .

(src)="6"> Amma əvvəlcə ünsiyyəti çətinləşdirən iki amilə nəzər salaq .
(trg)="6"> Tótalela naino makambo mibale oyo ekoki kobimisa mikakatano .
(trg)="7"> *

(src)="7"> Sərbəst olmaq istəyi .
(trg)="8"> Mposa ya kozala na lipanda .

(src)="8"> Yetkin və məsuliyyətli insan olmaq üçün yeniyetmə övladınız , məcazi dillə desək , tədricən sərnişin oturacağından durub sürücünün yerinə keçməli və keşməkeşli həyat yollarında « maşını » idarə etməyi öyrənməlidir .
(trg)="9"> Mpo mwana na yo akóma mokóló oyo ayebi kotambwisa bomoi na ye malamu , ezali likambo ya lelo to lobi te .

(src)="9"> Sözsüz ki , bir çox yeniyetmələr paylarına düşən sərbəstlikdən daha çox sərbəstlik istəyirlər ; bəzi valideynlər isə onlara verə biləcəklərindən daha az sərbəstlik verirlər .
(trg)="10"> Toboyi te , bilenge mosusu balingaka kozala na bonsomi koleka ndelo ; epai mosusu , baboti mosusu mpe bapesaka bana na bango bonsomi moke koleka oyo basengeli na yango .
(trg)="11"> Yango ekoki kobimisa matata mingi kati na baboti mpe bana .

(src)="10"> Nəticədə , bu , həm valideynə , həm də yeniyetməyə başağrısı verən qızğın mübahisəyə səbəb ola bilər . 16 yaşlı Anar * gileylənir : « Valideynlərim hər işimə qarışır .
(trg)="12"> Brad * elenge moko ya mbula 16 amilelaki boye : “ Baboti na ngai balukaka kolandela likambo nyonso oyo nasalaka .

(src)="11"> Mənə daha çox sərbəstlik verməsələr , 18 yaşım olan kimi evdən çıxıb gedəcəyəm ! »
(trg)="13"> Soki bapesi ngai bonsomi mingi te , ntango nakokóma na mbula 18 , nakotikela bango ndako na bango ! ”

(src)="12"> Götür - qoy etmək qabiliyyəti .
(trg)="14"> Likoki ya kokanisa .

(src)="13"> Balaca uşaqlar üçün yalnız « düz və səhv » anlayışı mövcuddur .
(trg)="15"> Bana mike basukaka kaka na kokanisa ete makambo nyonso ezali malamu to mabe , kasi bilenge basosolaka likambo .

(src)="15"> Bu , geniş düşüncə tərzinin formalaşmasında vacib rol oynayır və gəncə sağlamdüşüncəlilik inkişaf etdirməyə kömək edir .
(trg)="16"> Likoki ya kokanisa ezali na ntina mpo esalisaka elenge ayeba kososola likambo malamumalamu .

(src)="16"> Gəlin bir nümunəyə baxaq .
(trg)="17"> Mpo na mwana moke kolimbola liloba bosembo ezali mpasi te , ezali na yango kaka mwa kalkile .

(src)="17"> Uşaq üçün ədalət anlayışı çox sadədir : « Anam bir peçenyeni iki yerə bölüb , yarısını mənə , yarısını da qardaşıma verdi » .
(trg)="18"> Na ndakisa akoki koloba : ‘ Mama akabolaki gato na biteni mibale , apesaki ngai eteni moko mpe eteni mosusu apesaki ndeko na ngai . ’

(src)="18"> Bu halda ədalət uşaq üçün adi bir riyazi düsturdur .
(trg)="19"> Nzokande , bilenge bayebaka ete kosala likambo na bosembo ezali pɛtɛɛ te .

(src)="19"> Yeniyetmələr isə dərk edir ki , məsələ göründüyü kimi sadə deyil .
(src)="20"> Çünki ədalətli olmaq heç də hər zaman hamı ilə eyni davranmaq , yaxud da hamı ilə eyni davranmaq heç də həmişə ədalətli olmaq demək deyil .
(trg)="20"> Kutu kosala likambo na bosembo elakisaka ntango nyonso te kosalela bato makambo ndenge moko , mpe kosalela bato makambo ndenge moko elakisaka ntango nyonso te kosala na bosembo .

(src)="21"> Götür - qoy etmək qabiliyyəti inkişaf etdikcə yeniyetmənin öz fikri formalaşır və o , bu kimi mürəkkəb məsələləri artıq özü həll edir .
(trg)="21"> Likoki ya kokanisa esalisaka elenge ayeba kolonga likambo ya mpasi lokola oyo .

(src)="22"> Bəs bunun mənfi cəhəti nədir ?
(src)="23"> O , sizinlə söz güləşdirməyə başlayır .
(trg)="22"> Na ngambo mosusu ekoki kosala ete aboya kondima makanisi na yo .

(src)="24"> Sərbəst şərait yarananda söhbət edin .
(trg)="23"> Soki likoki ezali , bósololaka na mabaku mosusu .

(src)="25"> Gündəlik həyatda yaranan adi vəziyyətlərdən yararlanın .
(trg)="24"> Saleláká libaku nyonso oyo emonani .

(src)="27"> Başqa sözlə desək , yeniyetmələr valideynləri ilə qabaq - qabağa yox , yanbayan oturanda özlərini daha rahat və sərbəst hiss edirlər .
(src)="28"> ( Müqəddəs Kitab prinsipi : Qanunun təkrarı 6 : 6 , 7 . )
(trg)="25"> Na ndakisa , baboti mosusu bamonaka ete ezalaka mpasi te bilenge báfungolela baboti na bango motema ntango bazali kosala misala ya ndako to kotambola na motuka elongo , koleka ndenge basololaka ntango bazali kotalana na miso . ​ — Toli ya Biblia : Kolimbola Mibeko 6 : 6 , 7 .

(src)="29"> Uzun - uzadı danışmayın .
(trg)="26"> Masolo milaimilai te .

(src)="30"> Hər məsələnin üstündə ağız deyəni qulaq eşitməyənə qədər mübahisə etməyə ehtiyac yoxdur .
(trg)="27"> Ezali na ntina te bóswanaka mpo na likambo nyonso .

(src)="31"> Əksinə , qısaca fikrinizi söyləyib , söhbəti bağlayın .
(trg)="28"> Kutu , pesá likanisi na yo . . . mpe suká kaka wana .

(src)="32"> Dediyiniz sözlərin bir çoxunu yeniyetmə övladınız sonra , yəni tək və düşünmək üçün vaxtı olanda « eşidəcək » .
(trg)="29"> Makambo mingi oyo oyebisi ye , “ akoyoka ” yango na nsima mpe akokanisa yango ntango akozala ye moko .

(src)="34"> ( Müqəddəs Kitab prinsipi : Süleymanın məsəlləri 1 : 1 — 4 . )
(trg)="30"> Pesá ye libaku ya kosala bongo . ​ — Toli ya Biblia : Masese 1 : 1 - 4 .

(src)="35"> Dinləyin , lazım gələrsə , güzəştə gedin .
(trg)="31"> Yokaká ​ — mpe kozala makambo makasi te .

(src)="36"> Övladınızın sözünü kəsmədən diqqətlə dinləyin .
(src)="37"> Onda siz problemin kökünün nədə olduğunu görəcəksiniz .
(trg)="32"> Mpo oyeba likambo na ye malamumalamu , yokaká na likebi mpenza mpe kokataka ye maloba te .

(src)="38"> Nəyi isə izah edəndə vəziyyəti nəzərə alın .
(trg)="33"> Ntango ozali koyanola , kozala makambo makasimakasi te .

(src)="39"> İnadkarlıqla qaydalara riayət etməyi tələb etsəniz , övladınız altdan - altdan öz işini görəcək .
(trg)="34"> Soki ozali kolandela likambo nyonso , mwana na yo akoki koluka ndenge ya koboya kotosa kozanga ete azwela yango etumbu .

(src)="41"> Yəni onlar valideynlərinə onların eşitmək istədiklərini deyirlər , valideynləri görməyəndə isə öz bildiklərini edirlər » .
(trg)="35"> Buku moko ( Staying Connected to Your Teenager ) elobi boye : “ Yango nde etindaka bana bakóma na bomoi ya lolenge mibale .

(src)="42"> ( Müqəddəs Kitab prinsipi : Filipililərə 4 : 5 , haşiyəyə baxın . )
(src)="43"> ( « Staying Connected to Your Teenager » ) .
(trg)="36"> Epai mosusu balobaka na baboti na bango makambo oyo bazali na mposa ya koyoka , mpe na ngambo mosusu basalaka makambo oyo balingaka ntango baboti na bango bazali te . ” ​ — Toli ya Biblia : Bafilipi 4 : 5 .

(src)="44"> Hövsələli olun .
(trg)="37"> Zalá kimya .

(src)="45"> Banu adlı bir yeniyetmə qız deyir : « Fikirlərimiz üst - üstə düşməyəndə anam dərhal inciyir .
(trg)="38"> Elenge moko na nkombo Kari alobi boye : “ Soki toyokani te na mama , akómaka kosilika mpo na likambo nyonso nalobaka .

(src)="46"> Bu , mənə pis təsir edir və söhbətimiz o dəqiqə mübahisəyə çevrilir » .
(trg)="39"> Yango esilikisaka ngai , mpe masolo na biso ebongwanaka koswana . ”

(src)="47"> Həddən artıq kəskin reaksiya göstərmək əvəzinə , övladınızı başa düşdüyünüzü göstərən nəsə deyin .
(trg)="40"> Na esika ya koyeisa makambo minene , lobá nde likambo moko oyo ekomonisa ete ozali komitya na esika ya mwana na yo .

(src)="48"> Misal üçün : « Burada narahat olunası bir şey yoxdur ! » — deməkdənsə , « sənin nə hisslər keçirdiyini yaxşı başa düşürəm » , — deyin .
(trg)="41"> Na ndakisa , na esika ya koloba , “ ezali na yango likambo moke ! ”

(src)="49"> ( Müqəddəs Kitab prinsipi : Süleymanın məsəlləri 10 : 19 . )
(trg)="42"> okoki koloba , “ namoni mpenza ndenge likambo yango etungisi yo . ” ​ — Toli ya Biblia : Masese 10 : 19 .

(src)="50"> Mümkünsə , göstəriş yox , məsləhət verin .
(trg)="43"> Soki esengeli , lakisá ye nzela kasi kokweisela ye mitindo te .

(src)="51"> Yeniyetmənizin düşüncə qabiliyyəti əzələ kimidir , onu inkişaf etdirmək lazımdır .
(trg)="44"> Likoki ya kokanisa ya mwana na yo ezali lokola misisa ya nzoto oyo ezali na mposa ya kokemba .

(src)="52"> Buna görə də o , seçim arasında qalanda onun əvəzinə siz « məşq » etməyin .
(trg)="45"> Na yango , ntango akutani na likambo oyo asengeli kozwa ekateli , kosala yango na esika na ye te .

(src)="53"> Vəziyyəti onunla müzakirə edəndə imkan verin ki , problemin həlli yolunu özü tapsın .
(trg)="46"> Ntango bozali kosolola likambo yango , tiká ye moko aluka ndenge ya kosilisa makambo mosusu .

(src)="54"> Sonra siz övladınıza bir neçə üsul təklif edib belə deyə bilərsiniz : « Bax , belə variantlar da var .
(trg)="47"> Nsima ya kopesa ye mwa makanisi , okoki koyebisa ye boye : “ Oyo ezali kaka mwa makanisi napesi .

(src)="55"> Onların üzərində bir neçə gün fikirləş , sonra sənin hansı qərarı və nə üçün verdiyini birgə müzakirə edərik » .
(src)="56"> ( Müqəddəs Kitab prinsipi : İbranilərə 5 : 14 . )
(trg)="48"> Natikeli yo mokolo moko to mibale mpo otalela makanisi yango , mpe na nsima tokokutana lisusu mpo na kolobela ekateli oyo omoni ete ezali malamu mpe mpo na nini . ” ​ — Toli ya Biblia : Baebre 5 : 14 .

(src)="57"> Məqalədəki adlar dəyişdirilib .
(trg)="49"> Na lisolo oyo tolobeli bilenge nyonso ezala mibali to basi .

(src)="58"> « Qoy hər bir insan eşitməyə hazır olsun , danışmağa və qəzəblənməyə tələsməsin » .
(trg)="50"> Na lisolo oyo bankombo mosusu ezali ya bango te .
(trg)="51"> ‘ Yokaká noki , kowelaka koloba te , koyokaka nkanda noki te . ’ ​ — Yakobo 1 : 19 .

(src)="59"> « Həlim cavab hirsi yatırar » .
(trg)="52"> “ Eyano , ntango ezali ya boboto , elongolaka nkɛlɛ . ” ​ — Masese 15 : 1 .

(src)="60"> « Uşaqlarınızı əsəbiləşdirməyin , onları Yehovanın verdiyi tərbiyə və öyüd - nəsihətlə böyüdün » .
(trg)="53"> “ Bósilikisaka bana na bino te , kasi bóbɔkɔla bango na boboto nyonso na mateya ya solo ya bokristo mpe na batoli . ” ​ — Baefese 6 : 4 , Biblia The New Testament in Modern Speech , ya Richard Francis Weymouth .

(src)="61"> Valideynlərinin sənə daha çox sərbəstlik vermələrini istəyirsən ?
(trg)="54"> Olingi ete baboti na yo bápesa yo bonsomi mingi ?

(src)="62"> İstəyirsənmi ki , onlar səni başa düşsünlər ?
(trg)="55"> Olingi mpenza ete bayeba mposa na yo ?

(src)="63"> Bu işdə onlara kömək edə bilərsən !
(trg)="56"> Okoki kosala ete ezala mpasi te mpo básalela yo bongo !

(src)="64"> Necə ?
(trg)="57"> Ndenge nini ?

(src)="65"> Həyatında baş verənləri onlara danışmaqla .
(trg)="58"> Yebisaká bango makambo oyo ozali kokutana na yango na bomoi na yo .

(src)="66"> Açıq danış .
(trg)="59"> Sololáká polelepolele .

(src)="67"> Nəyi isə gizlədəndə onlar sənə tam etibar edə bilməyəcəklər .
(src)="68"> Etibar daha çox sərbəstlik qazanmağın yeganə yoludur .
(trg)="60"> Soki osali bongo te , bakotyela yo mpenza motema te ; kotyela yo motema ezali sekele mpo bápesa yo bonsomi mingi .

(src)="69"> Fikirləşmə ki , yalnız valideynlərin danışmalıdır .
(trg)="61"> Likambo ya ntina ezali ete , kotika kaka te baboti babandaka lisolo .