# az/102011250.xml.gz
# is/102011250.xml.gz


(src)="1"> Gənclərin Sualları
(trg)="1"> Ungt fólk spyr

(src)="2"> Sosial şəbəkələr barədə nəyi bilməliyəm ?
(src)="3"> I hissə
(trg)="2"> Hvað þarf ég að vita um samskiptasíður á Netinu ? — 1 . hluti

(src)="4"> [ 16 səhifədəki şəkil ]
(src)="5"> « Mənim başqa ölkələrdə dostlarım var , onlarla əlaqə saxlamağın ən yaxşı yolu isə sosial şəbəkədə ünsiyyət etməkdir .
(trg)="3"> „ Ég á vini í öðrum löndum og besta leiðin til að vera í sambandi við þá er á samskiptasíðum .

(src)="6"> Bir - birimizdən çox uzaq olsaq da , danışmaq imkanımızın olması xoşuma gəlir » ( Syu * , 17 yaş ) .
(trg)="4"> Mér finnst frábært að geta talað við þá þótt þeir séu mjög langt í burtu . “ – Sara , 17 ára .

(src)="7"> « Məncə , sosial şəbəkəyə sərf olunan vaxt hədər gedir , bu , daha çox tənbəl adamların ünsiyyət etdiyi bir vasitədir .
(trg)="5"> *
(trg)="6"> „ Mér finnst samskiptasíður vera tímasóun , samskiptaleið letingja .

(src)="8"> Dostluğu qorumağın yeganə üsulu canlı ünsiyyətdir » ( Qreqori , 19 yaş ) .
(trg)="7"> Til að byggja upp vináttu þarf fólk að tala saman augliti til auglitis . “ – Gregor , 19 ára .

(src)="9"> YUXARIDA gətirilən fikirlərdən hansı sənin nöqteyi - nəzərini əks etdirir ?
(trg)="8"> HVOR athugasemdin hér að ofan lýsir þínu viðhorfi best ?

(src)="10"> Fikirlər müxtəlif olsa da , bir fakt danılmazdır : sosial şəbəkələr çox geniş yayılıb * .
(trg)="9"> Hverju sem þú svarar er eitt víst : Samskiptasíður á Netinu hafa náð ótrúlegum vinsældum .

(src)="11"> Bir düşün : radiodinləyicilərinin sayının 50 milyona çatması üçün 38 il tələb olunmuşdur ; televiziya bu saya 13 ilə , İnternet isə 4 ilə nail olmuşdur .
(trg)="10"> * Hugsaðu um þetta : Það liðu 38 ár þangað til útvarpið náði til 50 milljóna manna , það tók 13 ár fyrir sjónvarpið að ná slíkum vinsældum , en aðeins fjögur ár liðu frá tilkomu Netsins þangað til 50 milljónir manns notuðu það .

(src)="12"> Sosial şəbəkə saytı olan « Feysbuk » ( Facebook ) istifadəçilərinin sayı isə cəmi 1 il ərzində 200 milyona çatmışdır !
(trg)="11"> Á aðeins einu ári skráðu sig rúmlega 200 milljónir manna á samskiptasíðuna Facebook .

(src)="13"> Aşağıdakı fikirlərin düz və ya səhv olduğunu qeyd et :
(trg)="12"> Merktu við rétt eða rangt :

(src)="14"> Sosial şəbəkələrin istifadəçilərinin böyük qismini gənclər təşkil edir . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="13"> Unglingar eru fjölmennasti hópur þeirra sem nota samskiptasíður . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> Düzdür ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="14"> Rétt ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> Səhvdir
(trg)="15"> Rangt

(src)="17"> Cavab : Səhvdir .
(trg)="16"> Svar : Rangt .

(src)="18"> Ən geniş yayılmış sosial şəbəkə istifadəçilərinin təxminən üçdə ikisini 25 və ya ondan yuxarı yaşda olanlar təşkil edir . 2009 - cu ildə istifadəçilərin sayı əsasən 55 yaşında olanların sayəsində artdı !
(trg)="17"> Af þeim sem nota vinsælustu samskiptasíðurnar eru tæplega tveir þriðju 25 ára og eldri .
(trg)="18"> Árið 2009 fjölgaði mest notendum sem voru eldri en 55 ára .

(src)="19"> Bununla belə , sosial şəbəkələrdən milyonlarla gənclər də istifadə edir və onlardan çoxu ünsiyyətin bu növünə üstünlük verir .
(trg)="19"> Engu að síður hafa milljónir unglinga aðgang að samskiptasíðum og hjá sumum þeirra er þetta helsta samskiptaleiðin .

(src)="20"> Cessika adlı gənc qız deyir : « Mən öz səhifəmi bağladım , ancaq bir müddətdən sonra yenidən açdım , çünki heç kim məni telefonla arayıb - axtarmırdı .
(trg)="20"> Ung kona sem heitir Jessica segir : „ Ég skráði mig af síðunni , en virkjaði síðan aðganginn aftur vegna þess að enginn hafði samband við mig í síma .

(src)="21"> Adama elə gəlir , sosial şəbəkədən istifadə etməyəndə , hamı səni yaddan çıxarır ! »
(trg)="21"> Það er eins og fólk gleymi manni ef maður er ekki með samskiptasíðu . “

(src)="22"> Sosial şəbəkələrin cəlbedici cəhəti nədədir ?
(trg)="22"> Hvers vegna eru samskiptasíður á Netinu svona vinsælar ?

(src)="23"> Cavab çox sadədir : təbii olaraq insanın daxilində ünsiyyət etmək tələbatı var .
(trg)="23"> Svarið er einfalt : Það liggur í eðli okkar mannanna að hafa samskipti við aðra og samskiptasíður snúast einmitt um það .

(src)="24"> Sosial şəbəkələr də elə bunun üçün nəzərdə tutulub .
(trg)="24"> Skoðum hvað hefur fengið suma til að byrja að nota þær .

(src)="26"> Əlverişlidir .
(trg)="25"> Það er þægilegt .

(src)="27"> « Dostlarla əlaqə saxlamaq çətindir , ancaq onların hamısının bir saytda olması bunu asanlaşdırır » ( Liya , 20 yaş ) .
(trg)="26"> „ Það getur verið erfitt að halda sambandi við vini sína , en þegar þeir eru allir á einni síðu er það ekkert mál . “ – Lea , 20 ára .

(src)="28"> « Mən komentariyalarımı yazıram , sanki , onların hamısına eyni vaxtda e - mail göndərmiş oluram » ( Kristin , 20 yaş ) .
(trg)="27"> „ Ég þarf bara að skrifa eina athugasemd og það er eins og ég hefði sent öllum vinum mínum tölvupóst samtímis . “ – Kristín , 20 ára .

(src)="29"> Həmyaşıdların təzyiqi .
(trg)="28"> Hópþrýstingur .

(src)="30"> « Bəziləri məni öz dostları siyahısına daxil etmək istəyirlər , ancaq səhifəm olmadığından bu , mümkün deyil » ( Natali , 22 yaş ) .
(trg)="29"> „ Ég er alltaf að fá beiðnir um að vera vinur einhvers á samskiptasíðum en ég er ekki með aðgang svo ég get það ekki . “ – Natalie , 22 ára .

(src)="31"> « Mən deyəndə ki , səhifə açmamaq qərarına gəlmişəm , mənə qəribə baxırlar » ( Eva , 18 ) .
(trg)="30"> „ Þegar ég segi fólki að ég ætli ekki að nota samskiptasíður er horft á mig eins og það sé eitthvað að mér . “ – Eva , 18 ára .

(src)="32"> Kütləvi - informasiya vasitələrinin təzyiqi .
(trg)="31"> Þrýstingur frá fjölmiðlum .

(src)="33"> « Kütləvi - informasiya vasitələri insanların beyninə yeridir ki , hər an , hər yerdə insanlarla əlaqə saxlamasan , heç vaxt dostun olan deyil .
(trg)="32"> „ Fjölmiðlar ýta undir þá hugmynd að þeir sem eru ekki í stöðugu sambandi eigi enga vini .

(src)="34"> Həyatda dostun yoxdursa , onda onun nə mənası var ? ! »
(trg)="33"> Og ef maður á ekki vini á maður ekkert líf .

(src)="35"> ( Katrina , 18 ) .
(trg)="34"> Þannig að ef maður er ekki á samskiptasíðum er maður einskis virði . “ – Katrín , 18 ára .

(src)="36"> Məktəb .
(trg)="35"> Skólinn .

(src)="37"> « Müəllimlərimiz sosial şəbəkədən istifadə edirlər .
(trg)="36"> „ Kennararnir nota samskiptasíður á Netinu .

(src)="38"> Onlardan bəziləri yoxlama işinin nə vaxt olacağını xəbər vermək üçün komentariyalarını yazırlar .
(trg)="37"> Sumir senda skilaboð til að segja okkur frá skyndiprófum .

(src)="39"> Məsələn , əgər mən riyaziyyatdan nəyisə başa düşməyəndə onu müəllimin səhifəsinə yazıram , o da mənə onlayn rejimində məsələni həll etməkdə kömək edir » ( Marina , 17 yaş ) .
(trg)="38"> Eða til dæmis ef ég skil ekki eitthvað í stærðfræði get ég sett skilaboð á síðuna hjá kennaranum mínum og hann hjálpar mér að leysa dæmið í gegnum hana . “ – María , 17 ára .

(src)="40"> İş .
(trg)="39"> Vinnan .

(src)="41"> « İş axtaran insanlar başqaları ilə əlaqə saxlamaq üçün sosial şəbəkədən istifadə edirlər .
(trg)="40"> „ Atvinnuleitendur nota samskiptasíður til að láta vita af sér .

(src)="42"> Hərdən bu , onlara iş tapmaqda kömək edir » ( Emi , 20 yaş ) .
(trg)="41"> Stundum tekst þeim þannig að fá vinnu . “ – Amý , 20 ára .

(src)="43"> « Mən sosial şəbəkədən işim üçün istifadə edirəm .
(trg)="42"> „ Ég er grafískur hönnuður og nota samskiptasíðu í vinnunni .

(src)="44"> Bunun sayəsində müştərilərim hal - hazırda hansı qrafik dizayn layihələri üzərində işlədiyimi görürlər » ( Deyvid , 21 yaş ) .
(trg)="43"> Þar geta viðskiptavinir séð að hvaða verkefni ég er að vinna . “ – Davíð , 21 árs .

(src)="45"> Sənə sosial şəbəkə səhifəsi açmaq lazımdırmı ?
(trg)="44"> Ættir þú að fá þér aðgang að samskiptasíðu á Netinu ?

(src)="46"> Valideynlərinlə yaşayırsansa , bu qərarı onlar verir ( Süleymanın məsələləri 6 : 20 ) * .
(trg)="45"> Ef þú býrð í heimahúsum er það ábyrgð foreldra þinna að ákveða það .

(src)="47"> Əgər onlar sənin səhifə açmağını istəmirlərsə , onlara tabe olmalısan .
(trg)="46"> * ( Orðskviðirnir 6 : 20 ) Ef þeir leyfa þér það ekki ættirðu að hlýða þeim . – Efesusbréfið 6 : 1 .

(src)="48"> Digər tərəfdən isə , bəzi valideynlər sağlam düşüncəli və uzaqgörən övladlarına sosial şəbəkə saytlarından istifadə etməyə icazə verirlər , ancaq özləri nəzarət etmək şərtilə .
(trg)="47"> Sumir foreldrar leyfa hins vegar börnum , sem hafa þroska til , að nota samskiptasíður og hafa þá eftirlit með þeim .

(src)="49"> Əgər sənin valideynlərin də belə edirsə , bu o deməkdirmi ki , onlar sənin şəxsi həyatına qarışırlar ?
(trg)="48"> Er það afskiptasemi af hálfu foreldra þinna ef þeir fylgjast með hvernig þú notar þær ?

(src)="50"> Qətiyyən yox !
(trg)="49"> Alls ekki .

(src)="51"> Sosial şəbəkələr güclü təsirə malikdir , bu səbəbdən , valideynlərinin sənin onlardan necə istifadə etdiyinə görə narahat olmaları normaldır .
(trg)="50"> Þar sem samskiptasíður eru mjög öflugur miðill hafa þeir fulla ástæðu til þess .

(src)="52"> Əslində , necə ki , sosial şəbəkələrin , eləcə də ümumiyyətlə İnternetin təhlükəli yönləri var .
(trg)="51"> Það leynast í rauninni margar hættur á samskiptasíðum eins og nánast á öllu Netinu .

(src)="53"> Əgər valideynlərin sənə səhifə açmağa icazə verirlərsə , sosial şəbəkənin təhlükələrindən neçə qaça bilərsən ?
(trg)="52"> Ef þú hefur leyfi til að nota samskiptasíður hvernig geturðu þá varað þig á þessum hættum ?

(src)="54"> Diqqətli « sür »
(trg)="53"> Öruggur „ akstur “

(src)="55"> İnternetdən istifadə etməyi maşın sürməklə müqayisə etmək olar .
(trg)="54"> Í vissum skilningi er hægt að líkja notkun Netsins við það að keyra bíl .

(src)="56"> Qeyd etmək lazımdır ki , sürücülük vəsiqəsi olan hər kəsi yaxşı sürücü adlandırmaq olmaz .
(trg)="55"> Líklega hefurðu tekið eftir að ekki eru allir bílstjórar ábyrgðarfullir í umferðinni þótt þeir séu með ökupróf .

(src)="57"> Təəssüf ki , bir çoxları öz diqqətsizlikləri və etinasızlıqları ucbatından dəhşətli qəzaya uğramışlar .
(trg)="56"> Satt að segja hafa margir lent í skelfilegum bílslysum vegna kæruleysis eða gáleysis .

(src)="58"> Eyni şey İnternet istifadəçiləri ilə də baş verir .
(trg)="57"> Hið sama á við um þá sem nota Netið .

(src)="59"> Onlardan bəzilərini məsuliyyətli « sürücü » , digərlərini isə avtoxuliqan adlandırmaq olar .
(trg)="58"> Sumir líkjast ábyrgum bílstjórum þegar þeir eru á Netinu en aðrir kærulausum .

(src)="60"> Əgər valideynlərin sənə sosial şəbəkədən istifadə etməyə icazə verirlərsə , deməli , onlar sənin hiperməkanın xüsusilə təhlükəli olan sahələrindən baş çıxaracağına etibar edirlər .
(trg)="59"> Ef foreldrar þínir leyfa þér að nota samskiptasíður treysta þeir þér fyrir talsvert erfiðum „ akstri “ í netheimum .

(src)="61"> Bəs sənin haqqında nə demək olar ?
(trg)="60"> En hvers konar „ bílstjóri “ ert þú ?

(src)="62"> Sən « sağlam şüura , dərrakəyə bağlan » an « sürücü » olduğunu sübut etmisənmi ? .
(trg)="61"> Sýnirðu að þú , varðveitir visku og gætni ‘ ? – Orðskviðirnir 3 : 21 .

(src)="63"> Bu məqalədə sosial şəbəkədən istifadə ilə bağlı ciddi yanaşmalı olduğun iki məqam araşdırılacaq : 1 ) şəxsi məlumat , 2 ) vaxt .
(trg)="62"> Í þessari grein ætlum við að líta á tvennt sem sérstaklega þarf að gæta að á samskiptasíðum – persónulegum upplýsingum og tímanum .

(src)="64"> Bu jurnalın növbəti sayının « Gənclərin sualları » rubrikasında qazandığın ad və dostların mövzusu müzakirə olunacaq .
(trg)="63"> Í greininni „ Ungt fólk spyr “ í næsta tölublaði af Vaknið !
(trg)="64"> verður svo rætt um mannorð og vináttu .

(src)="65"> ŞƏXSİ MƏLUMAT
(trg)="65"> PERSÓNULEGAR UPPLÝSINGAR

(src)="66"> Söhbət sosial şəbəkədən gedəndə , yəqin , özün haqqında şəxsi məlumat verib - verməmək çox vaxt heç ağlına da gəlmir .
(trg)="66"> Að gæta að persónulegum upplýsingum er kannski það síðasta sem þér dettur í hug þegar samskiptasíður á Netinu eru til umræðu .

(src)="67"> Məgər sosial şəbəkələrin məqsədi də elə insanları bir - birilə tanış etmək deyil ? !
(trg)="67"> Er ekki tilgangurinn með þeim einmitt að koma upplýsingum á framfæri ?

(src)="68"> Ancaq heç bir tədbir görməsən , asanlıqla tələyə düşə bilərsən .
(trg)="68"> Ef við förum ekki varlega getur það engu að síður haft hörmulegar afleiðingar .

(src)="69"> Bunu növbəti nümunədən görmək olar .
(trg)="69"> Útskýrum þetta með dæmi .

(src)="71"> Dostlarınla adamların çox olduğu küçə ilə gedərkən pulları hamının görməsi üçün əlində tutarsanmı ?
(trg)="70"> Ef þú værir með mikla peninga á þér , myndirðu þá veifa þeim svo að allir sæju þegar þú ert í bænum með vinum þínum ?

(src)="72"> Əlbəttə , bu , ağılsızlıq olardı .
(trg)="71"> Það væri heimskulegt , þú gætir alveg eins beðið um að þeim yrði stolið .

(src)="73"> Sanki , sən öz dilinlə deyirsən : « Qarğa , məndə qoz var ! »
(trg)="72"> Það væri viturlegra að geyma þá þannig að enginn sæi þá .

(src)="74"> Ağıllı adam pulunu elə gizlədər ki , heç kim görməsin .
(trg)="73"> Hugsaðu um einkamál þín eins og peninga .

(src)="75"> İndi isə təsəvvür et ki , pulların sənin şəxsi məlumatlarındır .
(trg)="74"> Skoðaðu listann hér að neðan með það í huga , og merktu við það sem þú vilt ekki að bláókunnugir sjái eða viti .

(src)="77"> ___ ev ünvanım
(trg)="75"> ․ ․ ․ ․ ․ heimilisfangið mitt

(src)="78"> ___ elektron ünvanım
(trg)="76"> ․ ․ ․ ․ ․ netfangið mitt

(src)="79"> ___ oxuduğum məktəb
(trg)="77"> ․ ․ ․ ․ ․ í hvaða skóla ég er

(src)="80"> ___ adətən , evdə olduğum vaxtlar
(trg)="78"> ․ ․ ․ ․ ․ hvenær ég er heima

(src)="81"> ___ evdə heç kimin olmadığı vaxtlar
(trg)="79"> ․ ․ ․ ․ ․ hvenær enginn er heima

(src)="82"> ___ şəkillərim
(trg)="80"> ․ ․ ․ ․ ․ myndirnar mínar

(src)="83"> ___ fikirlərim
(trg)="81"> ․ ․ ․ ․ ․ skoðanir mínar

(src)="84"> ___ xoşladığım şeylər və maraq dairəm
(trg)="82"> ․ ․ ․ ․ ․ áhugamál mín

(src)="85"> Dünyada ən ünsiyyətcil adam olsan belə , yəqin razılaşacaqsan ki , yuxarıda sadalanan şəxsi məlumatlardan , ən azı , bəzilərini kimə gəldi etibar etmək olmaz .
(trg)="83"> Jafnvel þótt þú sért ákaflega mannblendinn ertu örugglega sammála um að sumt sem stendur á listanum ætti ekki að opinbera fyrir hverjum sem er .

(src)="86"> Ancaq bir çox gənclər , hətta böyüklər belə özləri haqda bu kimi məlumatları tanımadıqları adamlarla bölüşmüşlər !
(trg)="84"> Hins vegar hafa margir unglingar – og fullorðnir – óafvitandi gefið ókunnugum þessar upplýsingar .

(src)="87"> Belə bir təhlükədən özünü necə qoruya bilərsən ?
(trg)="85"> Hvernig geturðu komið í veg fyrir að það gerist ?

(src)="88"> Əgər valideynlərin sosial şəbəkələrdən istifadə etməyinə etiraz etmirlərsə , şəxsi məlumatlarla bağlı parametrlərlə yaxşı - yaxşı tanış olmalı və onlardan istifadə etməlisən .
(trg)="86"> Ef foreldrar þínir leyfa þér að vera á samskiptasíðum þarftu að kynna þér friðhelgisstillingarnar vel – og nota þær .

(src)="89"> Sosial - saytın sənin şəxsi məlumatlarını qoruyacağına ümid etmə .
(trg)="87"> Ekki láta hönnuði samskiptasíðunnar ákveða hver séu einkamál þín .

(src)="90"> Əslində , ilkin parametrlər sənin səhifənə nəzərdə tutduğundan da çox adamın baxmasına və öz komentariyalarını yazmasına yol verir .
(trg)="88"> Stillingar , sem eru í boði á samskiptasíðunni , veita stundum fleirum en þú heldur aðgang að síðunni þinni .

(src)="91"> Məhz buna görə də , Elison adlı qız öz səhifəsini elə nizamlamışdır ki , onun yazdıqlarını yalnız yaxın dostları oxuya bilsin .
(trg)="89"> Stelpa , sem heitir Allison , breytti því stillingunum hjá sér þannig að bara nánir vinir hennar gætu séð það sem hún setti inn .

(src)="92"> O deyir : « Bəzi dostlarımın elə dostları var ki , mən onları tanımıram və tanımadığım insanların mənim haqqımda oxumalarını istəmirəm » .
(trg)="90"> Hún segir : „ Sumir vina minna eiga vini sem ég þekki ekki og ég vil ekki að þeir viti allt um mig . “
(trg)="91"> En þú þarft að vera með varann á þótt þú hleypir eingöngu nánum vinum að .

(src)="93"> Hətta yaxın dostlarla yazışanda belə ehtiyatı əldən vermək olmaz . 21 yaşlı Korrin deyir : « Sən bu cür ünsiyyətə aludə olaraq özün haqqında lazımından artıq məlumat verməyə başlaya bilərsən » .
(trg)="92"> Karen , sem er 21 árs , segir : „ Maður fer að setja inn meiri upplýsingar um sjálfan sig en maður ætlaði sér vegna þess að það er orðið manni svo mikilvægt að fá athugasemdir frá vinum sínum . “

(src)="94"> Unutma ki , İnternetdə şəxsi məlumatların tamamilə qorunması mümkün deyil .
(trg)="93"> Hafðu alltaf í huga að þegar Netið er annars vegar er „ einkamál “ afstætt hugtak .

(src)="95"> Nəyə görə ?
(trg)="94"> Af hverju ?

(src)="96"> Qven Şurqin O’Kiffi öz kitabında yazır : « Böyük veb - saytlar ehtiyat üçün öz məlumat bazalarının surətini çıxarırlar .
(trg)="95"> Gwenn Schurgin O’Keeffe segir í bók sinni CyberSafe : „ Öll stór vefsetur gera öryggisafrit af gagnagrunnum sínum .

(src)="97"> Buna görə də , hiperməkana yerləşdirdiyimiz məlumatlar heç vaxt tamamilə məhv olunmur .
(trg)="96"> Það sem við setjum þar inn hverfur í rauninni aldrei .

(src)="98"> Bir şeylə barışmalıyıq ki , İnternetə daxil etdiyimiz məlumat silinmir , haradasa mütləq onun surəti qalır ; başqa cür fikirləşmək ağılsızlıq olardı » ( « CyberSafe » ) .
(trg)="97"> Við þurfum að líta á það sem varanleg gögn vegna þess að líklega er einhvers staðar til afrit .
(trg)="98"> Það væri heimskulegt að ætla að svo væri ekki . “

(src)="99"> VAXT
(trg)="99"> TÍMINN

(src)="100"> Şəxsi məlumat kimi , vaxtı da böyük məbləğdə pulla müqayisə etmək olar .
(trg)="100"> Það eru ekki bara persónulegar upplýsingar sem má bera saman við peninga , hið sama á við um tímann .

(src)="101"> Buna görə də sənə müəyyən mənada vaxtının büdcəsini tərtib etmək lazımdır .
(trg)="102"> ( Prédikarinn 3 : 1 ) Það getur verið ein mesta áskorunin þegar þú ert á Netinu , ekki síst þegar þú ert á samskiptasíðum .