# az/2016840.xml.gz
# cse/2016840.xml.gz


(src)="2"> 4 « Hər gün bir - birinizi ruhlandırın »
(trg)="1"> 4 Nezapomínej na povzbuzení a pochvalu

(src)="3"> Kimisə ruhlandırmaq istəyiriksə , bizim üçün ən gözəl nümunə Yehova Allah və İsa Məsihdir .
(trg)="2"> V tom , jak povzbuzovat druhé , jsou nejlepšími příklady Jehova a Ježíš .

(src)="4"> Həvari Bulus da başqalarını ruhlandırmağın əhəmiyyətini qeyd etmişdi .
(trg)="3"> I apoštol Pavel si uvědomoval , že povzbuzení je důležité .

(src)="5"> Onların məsləhəti ilə oturub - dursaq , evimiz və ibadət yerlərimiz isti yuva və əmin - amanlıq məskəni olacaq .
(trg)="4"> Když budeme jejich příklad napodobovat , bude náš domov i sál Království místem , kde druzí najdou lásku a povzbuzení .

(src)="6"> 9 Allahın Kəlamına uyğun təşkil olunmuş xalq
(trg)="5"> 9 Jaký užitek máme z toho , že Jehova svůj lid organizuje

(src)="7"> 14 Allahın Kəlamını uca tutursunuz ?
(trg)="6"> 14 Jsi vděčný za Boží Slovo ?

(src)="8"> Bu iki məqalədə növbəti sualların cavabını tapa bilərsiniz : « Nəyə görə demək olar ki , Yehova xidmətçilərinin nizam - intizamlı olmasını istəyir ?
(trg)="7"> V těchto článcích si odpovíme na otázky : Proč bychom měli očekávat , že Jehovovi služebníci budou organizovaní ?

(src)="9"> Bizim Allahın Kəlamına uyğun təşkil olduğumuz nədən görünür ?
(trg)="8"> Jaký z toho máme užitek ?

(src)="10"> Yehovanın təşkilatını dəstəklədiyimizi necə göstərə bilərik ? »
(trg)="9"> A jak můžeme ukázat , že Jehovovu organizaci věrně podporujeme ?

(src)="13"> 21 Qaranlıqdan nura doğru
(trg)="10"> 21 Ze tmy do světla

(src)="14"> 26 Onlar saxta dinin buxovundan azad oldular
(trg)="11"> 26 Vymanili se z vlivu falešného náboženství

(src)="15"> Bu məqalələrdə Allahın xalqının nə vaxt Babilin əsarətinə düşdüyü və məsh olunmuş məsihilərin XIX əsrin axırlarında Allahın Kəlamını dəqiq başa düşmək üçün atdıqları addımlar barədə yazılıb .
(trg)="12"> Tyto články vysvětlují , kdy se Boží lid dostal do zajetí Velkého Babylonu a jak se pomazaní křesťané v druhé polovině 19 . století snažili správně porozumět Božímu Slovu .

(src)="16"> Buradan həmçinin Müqəddəs Kitab Tədqiqatçılarının Böyük Babilin əsarətindən çıxmaq üçün göstərdiyi qətiyyət barədə oxuyacaq və Babil əsarətinin nə vaxt sona çatdığını öyrənəcəyik .
(src)="17"> 31 Arxivimizdən
(trg)="13"> Také se v nich dočteme o pevném postoji , který badatelé Bible zaujali k Velkému Babylonu , a dozvíme se , kdy babylonské zajetí skončilo .

# az/2016843.xml.gz
# cse/2016843.xml.gz


(src)="1"> « [ Yehova ] sizi qaranlıqdan Öz heyrətamiz nuruna çağırır » .
(trg)="1"> „ [ Jehova ] vás povolal ze tmy do svého podivuhodného světla . “

(src)="2"> NƏĞMƏ : 116 , 102
(trg)="2"> PÍSNĚ : 43 , 28

(src)="3"> Allahın xalqı eramızın ikinci əsrində hansı mənada Babilin əsarətinə düşdü ?
(trg)="3"> V jakém smyslu byl Boží lid od druhého století n . l . v babylonském zajetí ?

(src)="4"> Hansı iki amilin sayəsində XV əsrin ortalarından başlayaraq yalan din insanlar üzərində qüvvəsini itirməyə başladı ?
(trg)="4"> Co v polovině 15 . století přispělo k tomu , že falešné náboženství začalo ztrácet svůj vliv ?

(src)="5"> 1870 - ci illərdə məsh olunmuşlar Allahın Kəlamını dəqiq başa düşmək üçün nələr etmişdilər ?
(trg)="5"> Jaké úsilí vynaložili koncem 19 . století pomazaní křesťané , aby správně porozuměli Božímu Slovu ?

(src)="6"> Eramızdan əvvəl 607 - ci ildə Yerusəlimdə baş verən faciəni təsvir edin .
(trg)="6"> K čemu došlo při zničení Jeruzaléma ?

(src)="7"> ERAMIZDAN ƏVVƏL 607 - ci ildə böyük Babil ordusu II Navuxodonosorun başçılığı altında Yerusəlimi zəbt edir .
(trg)="7"> V ROCE 607 př . n . l . zaútočila početná babylonská armáda pod vedením krále Nebukadnecara II . na Jeruzalém .

(src)="8"> Bu qanlı hadisə barədə Müqəddəs Kitabda yazılıb : « [ Navuxodonosor ] onların cavanlarını müqəddəs məkanda qılıncdan keçirtdi , nə oğlana , nə qıza , nə qocaya , nə də xəstəyə rəhm etmədi . . .
(trg)="8"> V Bibli se píše , že král zabíjel „ mladé muže mečem a nepociťoval soucit s mladým mužem ani pannou , starým nebo sešlým . . . .

(src)="9"> Allahın məbədini yandırdı , Yerusəlimin divarlarını yerlə yeksan etdi , qalalarına od vurdu , şəhərdə dəyərli nə var idisə , hamısını məhv etdi » .
(trg)="9"> Spálil dům pravého Boha a strhl zeď Jeruzaléma ; a všechny jeho obytné věže spálili ohněm a také všechny jeho žádoucí předměty , takže způsobil zkázu . “

(src)="10"> Yerusəlim barədə Yehova nə demişdi və yəhudiləri necə həyat gözləyirdi ?
(trg)="10"> Na co Jehova upozorňoval svůj lid ?

(src)="11"> Yerusəlimin başına gələn fəlakət oranın sakinləri üçün gözlənilməz hadisə deyildi .
(trg)="11"> Zničení Jeruzaléma nemělo být pro jeho obyvatele žádným překvapením .

(src)="12"> Çünki illər əvvəl Allah peyğəmbərləri vasitəsilə yəhudiləri xəbərdar etmişdi ki , şər əməllərindən əl çəkməsələr , onları babillilərə təslim edəcək ; çoxu qılıncdan keçiriləcək , sağ qalanlar isə ömürlərinin axırına kimi Babildə əsir olacaqlar .
(trg)="12"> Mnoho let dopředu Boží proroci upozorňovali Židy na to , že pokud budou dál ignorovat Boží zákon , padnou do rukou Babyloňanů .
(trg)="13"> Hodně Židů zemře mečem a ti , kdo smrti uniknou , nejspíš stráví zbytek svého života v babylonském vyhnanství .

(src)="13"> Əsirlikdə yəhudilər necə həyat yaşadılar ?
(trg)="14"> Jaký je tam čekal život ?

(src)="14"> Bəs məsihilər nə vaxtsa Babil əsarətinə oxşar vəziyyətə düşüblər ?
(trg)="15"> Má toto vyhnanství nějakou paralelu v křesťanské éře ?

(src)="15"> Əgər düşüblərsə , nə vaxt ?
(trg)="16"> Pokud ano , jakou ?

(src)="16"> Yəhudilərin Babil əsarəti Misir əsarətindən nədə fərqlənir ?
(trg)="17"> Jak se život Židů v babylonském vyhnanství lišil od života Izraelitů v egyptském otroctví ?

(src)="17"> Peyğəmbərlərin sözləri həyata keçdi .
(trg)="18"> To , co proroci předpověděli , se stalo .

(src)="18"> Yehova Ərəmya peyğəmbər vasitəsilə Babilə əsir aparılacaq israillilərə məsləhət görmüşdü ki , yeni şəraitə uyğunlaşsınlar və normal həyat yaşasınlar .
(trg)="19"> Jehova Židům řekl , že novou situaci mají přijmout a žít , jak nejlépe to půjde .

(src)="19"> Allah demişdi : « Evlər tikib yaşayın .
(src)="20"> Bağ salıb meyvəsini yeyin . . .
(trg)="20"> Prostřednictvím Jeremjáše jim sdělil : „ Stavějte domy a obývejte je a sázejte zahrady a jezte jejich ovoce .

(src)="21"> Sizi sürgün etdiyim şəhərin əmin - amanlığı üçün çalışın , o şəhərdən ötrü Yehovaya dua edin , çünki oranın əmin - amanlığı sizin əmin - amanlığınız deməkdir » .
(trg)="21"> Hledejte také pokoj města , do něhož jsem vás nechal jít do vyhnanství , a modlete se v jeho prospěch k Jehovovi , vždyť v jeho pokoji se prokáže být pokoj i pro vás . “

(src)="22"> Allahın iradəsinə tabe olanlar Babildə nisbətən sabit həyat yaşayırdılar .
(trg)="22"> Židé , kteří se řídili Jehovovými pokyny , měli ve vyhnanství docela normální život .

(src)="23"> Babillilər yəhudilərə orada iş - güclə məşğul olmağa və ölkə ərazisində sərbəst hərəkət etməyə izin vermişdi .
(trg)="23"> Babyloňané jim dovolili , aby si do určité míry spravovali svoje záležitosti sami .
(trg)="24"> Dokonce mohli i volně cestovat .

(src)="24"> Babil qədim dünyanın ticarət mərkəzi idi .
(trg)="25"> V té době byl Babylon střediskem obchodu .

(src)="25"> Qədimi sənədlərdə qeyd olunur ki , bir çox yəhudi burada tacirliyi öyrənmiş və bir sıra peşələrə yiyələnmişdilər .
(trg)="26"> Starověké dokumenty ukazují , že mnoho Židů se ve vyhnanství naučilo kupovat a prodávat a stali se zručnými řemeslníky .

(src)="26"> Hətta bəzi yəhudilər zəngin yaşayırdılar .
(trg)="27"> Někteří si dokonce přišli na slušné peníze .

(src)="27"> Babil əsarəti əsrlər əvvəl israillilərin yaşadığı Misir əsarəti kimi ağır deyildi .
(trg)="28"> Život tam zdaleka nebyl tak těžký , jako byl pro Izraelity v egyptském otroctví stovky let předtím .

(src)="28"> ( Çıxış 2 : 23 — 25 ayələrini oxuyun . )
(trg)="29"> ( Přečti 2 .
(trg)="30"> Mojžíšovu 2 : 23 – 25 . )

(src)="29"> Asi yəhudilərin günahına görə daha kimlər əsir düşmüşdü və bu əsirlik onların hansı sahədə əl - qolunu bağlamışdı ?
(trg)="31"> a ) Kdo musel ve vyhnanství trpět společně s nevěrnými Židy ?

(src)="30"> Düzdür , israillilər maddi cəhətdən korluq çəkmirdilər .
(trg)="32"> b ) Proč nebylo možné ve vyhnanství uctívat Boha přijatelným způsobem ?

(src)="31"> Bəs onların ibadəti barədə nə demək olar ?
(trg)="33"> Hmotné potřeby Židů ve vyhnanství sice byly uspokojeny , ale co jejich duchovní potřeby ?

(src)="32"> Yehovanın məbədi və qurbangah dağıdılmışdı , kahinlik xidməti artıq fəaliyyət göstərmirdi .
(trg)="34"> Jehovův chrám s jeho oltářem byl zničený a kněží už nesloužili organizovaným způsobem .

(src)="33"> Əsirlərin arasında Allaha sədaqətlə xidmət edən , bu cəzaya layiq olmayan insanlar da var idi ; onlar bütün xalqla birlikdə əziyyət çəkirdilər .
(trg)="35"> Mezi vyhnanci byli věrní Boží služebníci , kteří si trest nezasloužili , ale museli trpět se zbytkem národa .

(src)="34"> Bununla belə onlar əllərindən gəldiyi qədər Allahın qanunlarına riayət edirdilər .
(trg)="36"> Přesto se ze všech sil snažili Boží Zákon poslouchat .

(src)="35"> Məsələn , Babildə əsir olan Dənyal və onun üç dostu Sədrah , Misah və Abidnağu yəhudilərə haram buyrulan yeməkdən imtina etmişdilər .
(trg)="37"> Například Daniel a jeho tři přátelé , Šadrak , Mešak a Abednego , odmítali jíst jídlo , které měli Židé zakázáno .

(src)="36"> Həmçinin bildiyimiz kimi Dənyal müntəzəm olaraq Yehovaya dua edirdi .
(trg)="38"> A víme , že Daniel se pravidelně modlil .

(src)="37"> Amma bütpərəst dövlətdə yaşadıqlarına görə mömin yəhudilər üçün Allahın qanunlarının bütün tələblərinə əməl etmək qeyri - mümkün idi .
(trg)="39"> V prostředí , kde platil řád nastolený pohany , ale pro Boží služebníky stejně nebylo možné dělat všechno , co Zákon vyžadoval .

(src)="38"> Yehova xalqına nəyi vəd etmişdi və bu vədin yerinə yetməsində qeyri - adi olan nədir ?
(trg)="40"> Jakou naději dal Jehova svému lidu a proč to bylo pozoruhodné ?

(src)="39"> Görəsən , israillilər nə vaxtsa Allahı tam razı salan şəkildə ibadət edə biləcəkdilər ?
(trg)="41"> Budou moct Izraelité ještě někdy uctívat Boha v souladu se všemi jeho požadavky ?

(src)="40"> Həmin vaxt bu , mümkünsüz görünürdü , çünki babillilər heç vaxt əsirləri azad etmirdilər .
(trg)="42"> V té době se to zdálo vyloučené .
(trg)="43"> Babyloňané svoje zajatce nikdy nepropouštěli .

(src)="41"> Amma onlar Yehovanı yaxşı tanımırdılar .
(trg)="44"> To ale pro Jehovu nebylo žádnou překážkou .

(src)="42"> Yehova vəd etmişdi ki , Onun xalqı əsirlikdən qurtulacaq , belə də oldu .
(trg)="45"> Svému lidu slíbil , že ho vysvobodí , a také to nakonec udělal .

(src)="43"> Bəli , Allahın sözü heç vaxt puça çıxmır .
(trg)="46"> Bůh svoje sliby vždycky plní .

(src)="44"> 6 , 7 .
(trg)="47"> , 7 .

(src)="45"> Məsihilərin Babil əsarətinə düşdüyü tarixə nəyə görə düzəliş etmək lazım gəldi ?
(trg)="48"> Proč je namístě upravit vysvětlení toho , kdy se křesťané dostali do područí Velkého Babylonu ?

(src)="46"> Bəs məsihilər nə vaxtsa Babil əsarətinə oxşar vəziyyətə düşüblər ?
(trg)="49"> Dá se říct , že něco podobného babylonskému zajetí zažili později křesťané ?

(src)="47"> Uzun illər « Gözətçi qülləsi » jurnalında izah olunurdu ki , Allahın müasir xalqı 1918 - ci ildə Babil əsarətinə düşüb , 1919 - cu ildə isə əsarətdən azad olub .
(trg)="50"> Tento časopis dlouhá léta vysvětloval , že Boží novodobí služebníci se dostali do babylonského zajetí v roce 1918 a že z něj byli vysvobozeni v roce 1919 .

(src)="49"> Bu və növbəti məqalədə həmin səbəblər nəzərdən keçiriləcək .
(trg)="51"> V tomto a příštím článku si ale ukážeme , proč je nutné toto vysvětlení upravit .

(src)="50"> Gəlin bu barədə mülahizə yürüdək : bildiyimiz kimi Böyük Babil saxta dinin dünya imperiyasıdır .
(trg)="52"> Zamysli se nad tímhle : Velký Babylon představuje všechna falešná náboženství na světě .

(src)="51"> Əgər Allahın xalqı 1918 - ci ildə Babilin əsarətinə düşmüş olsaydı , həmin vaxt onun saxta dinin təsiri altında olduğu nədənsə görünərdi .
(trg)="53"> Pokud by se Boží lid dostal do jeho zajetí v roce 1918 , musel by jím tehdy být nějakým způsobem zotročen .

(src)="52"> Lakin faktlar göstərir ki , Birinci Dünya müharibəsindən əvvəlki onilliklər ərzində Allahın məsh olunmuş xidmətçiləri artıq Böyük Babilin əsarətindən çıxmağa başlamışdılar .
(trg)="54"> Skutečnosti ale ukazují , že během několika desítek let před první světovou válkou se Boží pomazaní služebníci z pout Velkého Babylonu vymaňovali .

(src)="53"> Həmçinin Birinci Dünya müharibəsi illərində məsh olunmuş məsihilərin məruz qaldığı təqiblər , əsas etibarı ilə , Böyük Babilin deyil , hökumət tərəfindən idi .
(trg)="55"> Je sice pravda , že během první světové války byli pomazaní pronásledováni , ale těžkosti jim tehdy působily především vlády , ne Velký Babylon .

(src)="54"> Bu faktlardan görünür ki , Yehovanın xalqı Böyük Babilin əsarətinə 1918 - ci ildə düşməyib .
(trg)="56"> Nezdá se tedy , že by se Boží lid dostal do područí Velkého Babylonu v roce 1918 .

(src)="55"> Həvarilərin ölümündən sonra nə baş verdi ?
(trg)="57"> Co se stalo po smrti apoštolů ?

(src)="56"> ( Məqalənin əvvəlindəki şəklə baxın . )
(trg)="58"> ( Viz úvodní obrázek . )

(src)="57"> Eramızın 33 - cü ilin Əllinci gün bayramında minlərlə yəhudi və prozelit müqəddəs ruhla məsh olundu .
(trg)="59"> O Letnicích roku 33 n . l . byly tisíce Židů a proselytů pomazány svatým duchem .

(src)="58"> Məsihiliyi yenicə qəbul edən bu insanlar « seçilmiş soy , padşah və kahin tayfası , müqəddəs xalq » oldular .
(trg)="60"> Z těchto nových křesťanů se stal „ vyvolený rod , královské kněžstvo , svatý národ , lid pro zvláštní vlastnictví “ .

(src)="59"> ( 1 Butrus 2 : 9 , 10 ayələrini oxuyun . )
(trg)="61"> ( Přečti 1 .
(trg)="62"> Petra 2 : 9 , 10 . )

(src)="60"> Həvarilər ömürlərinin axırına kimi yığıncaqları dönüklükdən qorumaq üçün əllərindən gələni edirdilər .
(trg)="63"> Dokud žili apoštolové , starostlivě dohlíželi na sbory Božího lidu .

(src)="61"> Buna baxmayaraq , « şagirdləri ardınca aparmaq üçün həqiqəti » təhrif edən adamlar peyda oldu , əsasən də , həvarilərin ölümündən sonra .
(trg)="64"> Po jejich smrti ale někteří muži začali vyučovat falešné nauky , aby druhé odvedli od pravdy .

(src)="62"> Bu adamların çoxu əvvəl məsul qardaş idi .
(trg)="65"> Mnozí z nich sloužili ve sborech jako dozorci a později jako biskupové .

(src)="63"> Sonralar isə onlar yepiskop adlandılar və beləcə ruhanilər sinfi yaranmağa başladı , baxmayaraq ki , İsa Məsih : « Siz . . . bir - birinizə qardaşsınız » , — demişdi .
(trg)="66"> Postupně se vytvořila privilegovaná skupina duchovních , přestože Ježíš svým následovníkům řekl : „ Vy všichni jste bratři . “

(src)="64"> Aristotel və Platon fəlsəfəsinin vurğunu olan nüfuzlu insanlar yığıncaqda Allahın Kəlamındakı həqiqətlərin əvəzinə , bu filosofların fikirlərini öyrətməyə başladılar .
(trg)="67"> Muži v odpovědném postavení , kteří si zamilovali filozofické názory Aristotela a Platóna , začali vyučovat falešné nauky , které postupně nahradily čistou pravdu z Božího Slova .

(src)="65"> Dönüklüyə uğramış məsihilik Roma dövləti ilə necə əlbir oldu və bu , nə ilə nəticələndi ?
(trg)="68"> Jak začalo odpadlé křesťanství spolupracovat s římskou vládou a k čemu to vedlo ?

(src)="66"> Eramızın 313 - cü ilində Roma imperatoru Konstantin dönük məsihiliyi qanuniləşdirdi .
(trg)="69"> V roce 313 n . l . vládl v Římské říši pohanský císař Konstantin a odpadlou formu křesťanství zlegalizoval .

(src)="67"> O vaxtdan etibarən kilsə ilə dövlət birgə fəaliyyət göstərməyə başladı .
(trg)="70"> Církev tehdy začala úzce spolupracovat s římskou vládou .

(src)="68"> Misal üçün , Nikeya qurultayından sonra qurultaya başçılıq edən Konstantin İsanın Allah olması təlimi ilə razılaşmadığı üçün Arius adlı bir keşişi sürgünə göndərmişdi .
(trg)="71"> Konstantin například uspořádal setkání s církevními představiteli , které je známé jako nikajský koncil .
(trg)="72"> Po něm poslal do vyhnanství kněze Aria , protože odmítl přijmout názor , že Ježíš je Bůh .

(src)="69"> Sonralar imperator I Feodosinin dövründə ( 379 — 395 illər ) məsihiliyin təhrif olunmuş forması — Katolik dini Roma İmperiyasının dövlət dini oldu .
(trg)="73"> Za vlády císaře Theodosia I . ( 379 – 395 n . l . ) se katolická církev – jak začalo být odpadlé křesťanství známo – stala v Římské říši oficiálním náboženstvím .

(src)="70"> Tarixçilər bütpərəst Romanın IV əsrdə məsihiləşdiyini qeyd edirlər .
(trg)="74"> Historikové říkají , že pohanský Řím se během vlády tohoto císaře stal křesťanským .

(src)="71"> Əslində isə dönüklüyə uğramış məsihilik həmin vaxt Böyük Babilin üzvü olan dinlərlə , Roma İmperiyasındakı bütpərəst dinlərlə artıq qarışmışdı .
(trg)="75"> Pravda je ale taková , že v té době už odpadlí křesťané přijali pohanské nauky , takže byli součástí Velkého Babylonu .

(src)="72"> Bütün bunlara baxmayaraq , az sayda olan buğdaya bənzər məsh olunmuş məsihilər əllərindən gəldiyi qədər Allaha ibadət edirdilər , amma onların səsi boğulurdu .
(trg)="76"> I tehdy ale žilo několik málo pomazaných křesťanů , o kterých Ježíš mluvil jako o pšenici .
(trg)="77"> Ze všech sil se snažili Boha uctívat správným způsobem , ale nikdo jim nenaslouchal .

(src)="73"> ( Mətta 13 : 24 , 25 , 37 — 39 ayələrini oxuyun . )
(trg)="78"> ( Přečti Matouše 13 : 24 , 25 , 37 – 39 . )

(src)="74"> Bəli , onlar Babilin əsarətində idilər !
(trg)="79"> Byli v zajetí Velkého Babylonu !

(src)="75"> Eramızın əvvəllərində həqiqəti axtaran insanlar nəyin sayəsində kilsə təlimləri ilə Müqəddəs Kitab arasındakı fərqi görə bilirdilər ?
(trg)="80"> Díky čemu mohli někteří lidé během několika staletí po Kristu zpochybnit učení církve ?

(src)="76"> Eramızın ilk bir neçə əsrini insanlar Müqəddəs Kitabı yunan və ya latın dilində oxuyurdular .
(trg)="81"> Během několika staletí po Kristu mohli mnozí lidé číst Bibli buď v řečtině , nebo v latině .

(src)="77"> Onlar oradakı təlimlərlə kilsə təlimləri arasındakı fərqi asanlıqla görə bilirdilər .
(trg)="82"> Měli tak možnost srovnat to , co učí Boží Slovo , s tím , co učí církev .

(src)="78"> Buna görə də bəziləri Müqəddəs Kitaba zidd olan ehkamları rədd edirdilər .
(trg)="83"> Někteří pak církevní dogmata odmítli .

(src)="79"> Amma bunun axırı ölümlə nəticələnə bilərdi .
(trg)="84"> Nemohli ale svoje názory říkat nahlas , protože to bylo nebezpečné , a dokonce tím riskovali život .

(src)="80"> Necə oldu ki , Müqəddəs Kitab kilsənin nəzarəti altına düşdü ?
(trg)="85"> Jak církev bránila lidem číst Bibli ?

(src)="81"> Vaxt keçdikcə Müqəddəs Kitabın yazıldığı dillər köhnəlməyə başladı , kilsə isə onu xalqın dilinə tərcümə etməyə qoymurdu .
(trg)="86"> Časem ale řecky a latinsky mluvilo stále méně lidí .

(src)="82"> Nəticədə , Müqəddəs Kitabı yalnız din xadimləri və savadlı insanlar oxuya bilirdi .
(trg)="87"> Církevní představitelé bránili tomu , aby Boží Slovo bylo překládáno do běžně používaných jazyků .

(src)="83"> Bir məqamı da qeyd edək ki , din xadimlərinin hamısı yaxşı oxuyub yaza bilmirdi .
(trg)="88"> Výsledkem bylo , že Bibli si mohli číst pouze duchovní – ačkoli ne všichni uměli dobře číst a psát – a někteří vzdělanci .

(src)="84"> Kilsə təlimləri ilə razılaşmayan hər kəs qəddarcasına cəzalandırılırdı .
(trg)="89"> Každý , kdo vyjádřil nesouhlas s učením církve , byl krutě potrestán .

(src)="85"> Amma Yehovanın sadiq məsh olunmuş xidmətçiləri kiçik qruplar halında gizlincə toplaşırdılar , bəzilərində isə bu alınmırdı .
(trg)="90"> Věrní pomazaní křesťané se tajně scházeli v malých skupinách , pokud vůbec .