# ar/102011250.xml.gz
# az_Cyrl/102011250.xml.gz


(src)="1"> الاحداث يسألون
(trg)="1"> Ҝәнҹләрин Суаллары

(src)="2"> ماذا يجب ان اعرف عن مواقع التواصل الاجتماعي ؟‏
(trg)="2"> Сосиал шәбәкәләр барәдә нәји билмәлијәм ?

(src)="3"> الجزء ١
(trg)="3"> I һиссә

(src)="4"> ‏ « تربطني صداقات بأشخاص في بلدان اخرى ،‏ وأفضل طريقة لأبقى على اتصال بهم هي شبكات التواصل الاجتماعي .‏
(trg)="4"> [ 16 сәһифәдәки шәкил ]
(trg)="5"> « Мәним башга өлкәләрдә достларым вар , онларла әлагә сахламағын ән јахшы јолу исә сосиал шәбәкәдә үнсијјәт етмәкдир .

(src)="5"> ويسرني اني قادرة على التحدث اليهم رغم المسافة الكبيرة التي تفصل بيننا » .‏ —‏ سوزي ،‏ ١٧ سنة .‏‏
(trg)="6"> Бир - биримиздән чох узаг олсаг да , данышмаг имканымызын олмасы хошума ҝәлир » ( Сју * , 17 јаш ) .

(src)="6"> *‏
(src)="7"> ‏ « أعتقد ان شبكات التواصل الاجتماعي مضيعة للوقت وتناسب مَن لا يريد ان يبذل جهدا في بناء علاقات اجتماعية .‏
(trg)="7"> « Мәнҹә , сосиал шәбәкәјә сәрф олунан вахт һәдәр ҝедир , бу , даһа чох тәнбәл адамларын үнсијјәт етдији бир васитәдир .

(src)="8"> ان التكلم وجها لوجه هو الطريقة الوحيدة للمحافظة على الصداقات » .‏ —‏ ڠريڠوري ،‏ ١٩ سنة .‏
(trg)="8"> Достлуғу горумағын јеҝанә үсулу ҹанлы үнсијјәтдир » ( Грегори , 19 јаш ) .

(src)="9"> اي من هذين الرأيين هو الاقرب الى رأيك انت ؟‏
(trg)="9"> ЈУХАРЫДА ҝәтирилән фикирләрдән һансы сәнин нөгтеји - нәзәрини әкс етдирир ?

(src)="10"> سواء كنت من رأي سوزي او ڠريڠوري ،‏ ثمة امر اكيد :‏ ان مواقع او شبكات التواصل الاجتماعي باتت تتمتع بشعبية كبيرة .‏
(trg)="10"> Фикирләр мүхтәлиф олса да , бир факт данылмаздыр : сосиал шәбәкәләр чох ҝениш јајылыб * .

(src)="11"> * تأمل في ما يلي :‏ مرّت ٣٨ سنة قبل ان يصل عدد مستخدمي الراديو الى ٥٠ مليونا ،‏ ولزم التلفزيون ١٣ عاما ليجتذب العدد نفسه ،‏ وبلغت الانترنت عدد المستخدمين هذا في غضون ٤ سنوات .‏
(trg)="11"> Бир дүшүн : радиодинләјиҹиләринин сајынын 50 милјона чатмасы үчүн 38 ил тәләб олунмушдур ; телевизија бу саја 13 илә , Интернет исә 4 илә наил олмушдур .

(src)="12"> اما الفيس بوك ،‏ احد مواقع التواصل الاجتماعي ،‏ فقد اكتسب مؤخرا في سنة واحدة فقط ٢٠٠ مليون مستخدم جديد .‏
(trg)="12"> Сосиал шәбәкә сајты олан « Фејсбук » ( Facebook ) истифадәчиләринин сајы исә ҹәми 1 ил әрзиндә 200 милјона чатмышдыр !

(src)="13"> هل العبارة التالية صحيحة ام خاطئة ؟‏
(trg)="13"> Ашағыдакы фикирләрин дүз вә ја сәһв олдуғуну гејд ет :

(src)="14"> يشكل المراهقون القسم الاكبر من مستخدمي مواقع التواصل الاجتماعي .‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="14"> Сосиал шәбәкәләрин истифадәчиләринин бөјүк гисмини ҝәнҹләр тәшкил едир . ․ ․ ․ ․ ․

(src)="15"> صح ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="15"> Дүздүр ․ ․ ․ ․ ․

(src)="16"> خطأ
(trg)="16"> Сәһвдир

(src)="17"> الجواب :‏ خطأ .‏
(trg)="17"> Ҹаваб : Сәһвдир .

(src)="18"> فحوالي ثلثَي مستخدمي الموقع الاكثر شعبية هم في سن الـ‍ ٢٥ وما فوق .‏
(src)="19"> وفي عام ٢٠٠٩ ،‏ كانت الفئة التي سجَّلت اعلى معدل نمو هي الفئة التي تضم الاشخاص الذين يفوق عمرهم الخامسة والخمسين .‏
(trg)="18"> Ән ҝениш јајылмыш сосиал шәбәкә истифадәчиләринин тәхминән үчдә икисини 25 вә ја ондан јухары јашда оланлар тәшкил едир . 2009 - ҹу илдә истифадәчиләрин сајы әсасән 55 јашында оланларын сајәсиндә артды !

(src)="20"> رغم ذلك ،‏ يستعمل ملايين الاحداث هذه المواقع ،‏ وقد اصبحت في نظر البعض وسيلة الاتصال المفضلة .‏
(trg)="19"> Бунунла белә , сосиал шәбәкәләрдән милјонларла ҝәнҹләр дә истифадә едир вә онлардан чоху үнсијјәтин бу нөвүнә үстүнлүк верир .

(src)="21"> تقول مراهقة اسمها جيسيكا :‏ « لقد عطَّلت حسابي ،‏ ثم أعدت تفعيله لأن احدا لم يعد يكلمني بالهاتف .‏
(trg)="20"> Ҹессика адлы ҝәнҹ гыз дејир : « Мән өз сәһифәми бағладым , анҹаг бир мүддәтдән сонра јенидән ачдым , чүнки һеч ким мәни телефонла арајыб - ахтармырды .

(src)="22"> فكأنما الناس ينسون امرك اذا لم تكن متوفرا على احد مواقع التواصل الاجتماعي » .‏
(trg)="21"> Адама елә ҝәлир , сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјәндә , һамы сәни јаддан чыхарыр ! »

(src)="23"> فما الذي يجذب الناس الى هذه المواقع ؟‏
(trg)="22"> Сосиал шәбәкәләрин ҹәлбедиҹи ҹәһәти нәдәдир ?

(src)="24"> ان الجواب بكل بساطة هو ان البشر بطبيعتهم يرغبون في التواصل مع الآخرين .‏
(trg)="23"> Ҹаваб чох садәдир : тәбии олараг инсанын дахилиндә үнсијјәт етмәк тәләбаты вар .

(src)="25"> وهذا بالضبط ما ترتكز عليه هذه الشبكات .‏
(trg)="24"> Сосиал шәбәкәләр дә елә бунун үчүн нәзәрдә тутулуб .

(src)="26"> تأمل في الاسباب التي قد تغري البعض بالانضمام اليها .‏
(trg)="25"> Ҝәлин ҝөрәк , нәјә ҝөрә чохларында бундан истифадә етмәк истәји јараныр .

(src)="27"> ١ -‏ الفوائد العملية .‏
(trg)="26"> Әлверишлидир .

(src)="28"> ‏ « ان البقاء على اتصال بأصدقائك ليس بالامر الهين ،‏ لكن الانضمام الى الموقع نفسه يسهّل العملية كثيرا » .‏ —‏ لِيا ،‏ ٢٠ سنة .‏
(trg)="27"> « Достларла әлагә сахламаг чәтиндир , анҹаг онларын һамысынын бир сајтда олмасы буну асанлашдырыр » ( Лија , 20 јаш ) .

(src)="29"> ‏ « يمكنني ان أنشر تعليقا ،‏ فيراه كل اصدقائي وكأنني ارسلت اليهم جميعا رسائل الكترونية في وقت واحد » .‏ —‏ كريستين ،‏ ٢٠ سنة .‏
(trg)="28"> « Мән коментаријаларымы јазырам , санки , онларын һамысына ејни вахтда е - маил ҝөндәрмиш олурам » ( Кристин , 20 јаш ) .

(src)="30"> ٢ -‏ ضغط النظير .‏
(trg)="29"> Һәмјашыдларын тәзјиги .

(src)="31"> ‏ « اتلقى دائما دعوات من الآخرين الى الانضمام الى قائمة اصدقائهم .‏
(src)="32"> لكن بما انني لا املك حسابا ،‏ فلا يمكنني قبول دعواتهم » .‏ —‏ ناتالي ،‏ ٢٢ سنة .‏
(trg)="30"> « Бәзиләри мәни өз достлары сијаһысына дахил етмәк истәјирләр , анҹаг сәһифәм олмадығындан бу , мүмкүн дејил » ( Натали , 22 јаш ) .

(src)="33"> ‏ « عندما اخبر الناس انني اخترت الا يكون لديّ حساب ،‏ ينظرون اليَّ باستغراب كأنهم يقولون :‏ ‹ ما خطبك ؟‏ › » .‏ —‏ ايڤ ،‏ ١٨ سنة .‏
(trg)="31"> « Мән дејәндә ки , сәһифә ачмамаг гәрарына ҝәлмишәм , мәнә гәрибә бахырлар » ( Ева , 18 ) .

(src)="34"> ٣ -‏ ضغط وسائل الاعلام .‏
(trg)="32"> Күтләви - информасија васитәләринин тәзјиги .

(src)="35"> ‏ « تروِّج وسائل الاعلام الفكرة انه إن لم تكن على اتصال دائم بالناس ،‏ فلن تربطك بأحد اي صداقة .‏
(src)="36"> عندئذ ،‏ لن تتمتع بحياة اجتماعية .‏
(trg)="33"> « Күтләви - информасија васитәләри инсанларын бејнинә јеридир ки , һәр ан , һәр јердә инсанларла әлагә сахламасан , һеч вахт достун олан дејил .

(src)="37"> لذلك اذا لم تنضم الى موقع للتواصل الاجتماعي ،‏ فأنت نكرة » .‏ —‏ كاترينا ،‏ ١٨ سنة .‏
(trg)="34"> Һәјатда достун јохдурса , онда онун нә мәнасы вар ? ! »

(src)="38"> ٤ -‏ المدرسة .‏
(trg)="35"> ( Катрина , 18 ) .

(src)="39"> ‏ « يستخدم اساتذتي احدى شبكات التواصل الاجتماعي ،‏ فينشر بعضهم رسائل لإعلامنا بمواعيد الامتحانات القادمة .‏
(trg)="36"> Мәктәб .
(trg)="37"> « Мүәллимләримиз сосиал шәбәкәдән истифадә едирләр .
(trg)="38"> Онлардан бәзиләри јохлама ишинин нә вахт олаҹағыны хәбәр вермәк үчүн коментаријаларыны јазырлар .

(src)="40"> وفي حال لم افهم مسألة ما في مادة الرياضيات مثلا ،‏ في وسعي ان انشر رسالة على الحائط الخاص بالاستاذ ،‏ وسيساعدني ان احل المسألة » .‏ —‏ مارينا ،‏ ١٧ سنة .‏
(trg)="39"> Мәсәлән , әҝәр мән ријазијјатдан нәјисә баша дүшмәјәндә ону мүәллимин сәһифәсинә јазырам , о да мәнә онлајн режиминдә мәсәләни һәлл етмәкдә көмәк едир » ( Марина , 17 јаш ) .
(trg)="40"> Иш .

(src)="41"> ٥ -‏ العمل .‏
(trg)="42"> Һәрдән бу , онлара иш тапмагда көмәк едир » ( Еми , 20 јаш ) .

(src)="42"> ‏ « يستعمل الاشخاص الذين يبحثون عن عمل مواقع التواصل الاجتماعي للاتصال بالناس ،‏ وهذا ما يساعدهم احيانا على ايجاد وظيفة » .‏ —‏ آيمي ،‏ ٢٠ سنة .‏
(trg)="43"> « Мән сосиал шәбәкәдән ишим үчүн истифадә едирәм .

(src)="43"> ‏ « أستخدم احد مواقع التواصل الاجتماعي في عملي ،‏ فهو يسمح لزبائني ان يروا التصاميم الڠرافيكية التي اعمل عليها حاليا » .‏ —‏ دايڤيد ،‏ ٢١ سنة .‏
(src)="44"> وماذا عنك ؟‏
(trg)="44"> Бунун сајәсиндә мүштәриләрим һал - һазырда һансы график дизајн лајиһәләри үзәриндә ишләдијими ҝөрүрләр » ( Дејвид , 21 јаш ) .

(src)="45"> هل من الملائم ان تنضم الى احدى شبكات التواصل الاجتماعي ؟‏
(trg)="45"> Сәнә сосиал шәбәкә сәһифәси ачмаг лазымдырмы ?

(src)="46"> اذا كنت لا تزال تسكن مع والديك ،‏ فهذا القرار يعود اليهما .‏
(trg)="46"> Валидејнләринлә јашајырсанса , бу гәрары онлар верир ( Сүлејманын мәсәләләри 6 : 20 ) * .

(src)="47"> * (‏ امثال ٦ :‏ ٢٠‏ )‏ وفي حال لم يرغبا ان يكون لديك حساب ،‏ فعليك ان تطيعهما .‏ —‏ افسس ٦ :‏ ١‏ .‏
(trg)="47"> Әҝәр онлар сәнин сәһифә ачмағыны истәмирләрсә , онлара табе олмалысан .

(src)="48"> بالمقابل ،‏ يسمح بعض الوالدين لأولادهم الناضجين ان يستخدموا احد هذه المواقع ،‏ ولكن تحت اشرافهم .‏
(trg)="48"> Диҝәр тәрәфдән исә , бәзи валидејнләр сағлам дүшүнҹәли вә узагҝөрән өвладларына сосиал шәбәкә сајтларындан истифадә етмәјә иҹазә верирләр , анҹаг өзләри нәзарәт етмәк шәртилә .

(src)="49"> فإذا صحَّ ذلك في حالتك ،‏ فهل يتدخلان في شؤونك الخاصة ؟‏
(trg)="49"> Әҝәр сәнин валидејнләрин дә белә едирсә , бу о демәкдирми ки , онлар сәнин шәхси һәјатына гарышырлар ?

(src)="50"> كلا على الاطلاق .‏
(trg)="50"> Гәтијјән јох !

(src)="51"> فشبكات التواصل الاجتماعي سلاح ذو حدين .‏
(trg)="51"> Сосиал шәбәкәләр ҝүҹлү тәсирә маликдир , бу сәбәбдән , валидејнләринин сәнин онлардан неҹә истифадә етдијинә ҝөрә нараһат олмалары нормалдыр .

(src)="52"> وهي تنطوي على مخاطر مثلها مثل جميع اوجه الانترنت تقريبا .‏
(trg)="52"> Әслиндә , неҹә ки , сосиал шәбәкәләрин , еләҹә дә үмумијјәтлә Интернетин тәһлүкәли јөнләри вар .

(src)="53"> لذلك هما مبرَّران حين يقلقان بشأن استعمالك لها .‏
(src)="54"> فكيف يمكنك ان تتجنب هذه المخاطر اذا سمحا لك بالانضمام الى احد هذه المواقع ؟‏
(trg)="53"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сәһифә ачмаға иҹазә верирләрсә , сосиал шәбәкәнин тәһлүкәләриндән нечә гача биләрсән ?

(src)="55"> ‏ « القيادة » الآمنة
(trg)="54"> Диггәтли « сүр »

(src)="56"> يمكن تشبيه استعمال الانترنت في بعض النواحي بقيادة سيارة .‏
(trg)="55"> Интернетдән истифадә етмәји машын сүрмәклә мүгајисә етмәк олар .

(src)="57"> وكما تلاحظ على الارجح ،‏ ليس كل مَن يحمل رخصة قيادة يتصف بحس المسؤولية اثناء القيادة .‏
(trg)="56"> Гејд етмәк лазымдыр ки , сүрүҹүлүк вәсигәси олан һәр кәси јахшы сүрүҹү адландырмаг олмаз .

(src)="58"> وفي الواقع ،‏ يتعرض كثيرون لحوادث سير مروِّعة نتيجة طيشهم او اهمالهم .‏
(trg)="57"> Тәәссүф ки , бир чохлары өз диггәтсизликләри вә етинасызлыглары уҹбатындан дәһшәтли гәзаја уғрамышлар .

(src)="59"> ان الوضع مماثل عند استعمال الانترنت .‏
(trg)="58"> Ејни шеј Интернет истифадәчиләри илә дә баш верир .

(src)="60"> فالبعض « يقودون » بمسؤولية ،‏ والبعض الآخر بتهور .‏
(trg)="59"> Онлардан бәзиләрини мәсулијјәтли « сүрүҹү » , диҝәрләрини исә автохулиган адландырмаг олар .

(src)="61"> وإذا وافق والداك ان تستخدم موقعا للتواصل الاجتماعي ،‏ فهما يأتمنانك على التنقل في مجال خَطِر من الانترنت .‏
(trg)="60"> Әҝәр валидејнләрин сәнә сосиал шәбәкәдән истифадә етмәјә иҹазә верирләрсә , демәли , онлар сәнин һипермәканын хүсусилә тәһлүкәли олан саһәләриндән баш чыхараҹағына етибар едирләр .

(src)="62"> فأي نوع من « السائقين » انت ؟‏
(trg)="61"> Бәс сәнин һаггында нә демәк олар ?

(src)="63"> هل تبرهن بتصرفاتك انك تحفظ « الحكمة العملية والمقدرة التفكيرية » ؟‏ —‏ امثال ٣ :‏ ٢١‏ .‏
(trg)="62"> Сән « сағлам шүура , дәрракәјә бағлан » ан « сүрүҹү » олдуғуну сүбут етмисәнми ? .

(src)="64"> ستناقش هذه المقالة وجهين لاستخدام مواقع التواصل الاجتماعي يستحقان ان توليهما انتباهك :‏ خصوصياتك ووقتك .‏
(trg)="63"> Бу мәгаләдә сосиал шәбәкәдән истифадә илә бағлы ҹидди јанашмалы олдуғун ики мәгам арашдырылаҹаг : 1 ) шәхси мәлумат , 2 ) вахт .

(src)="65"> والمقالة التالية من « الاحداث يسألون » في هذا العدد ستتناول سمعتك وصداقاتك .‏
(trg)="64"> Бу журналын нөвбәти сајынын « Ҝәнҹләрин суаллары » рубрикасында газандығын ад вә достларын мөвзусу мүзакирә олунаҹаг .

(src)="66"> خصوصياتك
(trg)="65"> ШӘХСИ МӘЛУМАТ

(src)="67"> قد يكون الحفاظ على خصوصياتك آخر همومك حين يتعلق الامر بشبكات التواصل الاجتماعي .‏
(trg)="66"> Сөһбәт сосиал шәбәкәдән ҝедәндә , јәгин , өзүн һаггында шәхси мәлумат вериб - вермәмәк чох вахт һеч ағлына да ҝәлмир .

(src)="68"> أوَليس الهدف منها ان تنفتح على الناس وتتواصل معهم ؟‏
(trg)="67"> Мәҝәр сосиал шәбәкәләрин мәгсәди дә елә инсанлары бир - бирилә таныш етмәк дејил ? !

(src)="69"> غير ان عدم اتخاذ الحيطة والحذر يمكن ان يؤدي الى كارثة .‏
(trg)="68"> Анҹаг һеч бир тәдбир ҝөрмәсән , асанлыгла тәләјә дүшә биләрсән .

(src)="70"> للايضاح ،‏ تخيل ان في حوزتك مبلغا كبيرا من المال .‏
(trg)="70"> Тәсәввүр ет ки , сәнин бөјүк мигдарда нәғд пулун вар .

(src)="71"> فهل تحمله على مرأى من الجميع فيما تتمشى مع اصدقائك في شارع عام ؟‏
(trg)="71"> Достларынла адамларын чох олдуғу күчә илә ҝедәркән пуллары һамынын ҝөрмәси үчүн әлиндә тутарсанмы ?

(src)="72"> لا شك ان هذا التصرف احمق ،‏ فستكون كمَن يطلب ان تُسرَق ممتلكاته .‏
(trg)="72"> Әлбәттә , бу , ағылсызлыг оларды .

(src)="73"> أما التصرف الحكيم فيقتضي ان تخبئ نقودك في مكان آمن .‏
(trg)="73"> Санки , сән өз дилинлә дејирсән : « Гарға , мәндә гоз вар ! »

(src)="74"> في هذا المجال ،‏ اعتبِر معلوماتك الشخصية نقودا تحملها معك .‏
(trg)="74"> Ағыллы адам пулуну елә ҝизләдәр ки , һеч ким ҝөрмәсин .

(src)="75"> تأمل في اللائحة ادناه مبقيا هذه الفكرة في بالك ،‏ وضَعْ علامة بقرب ما لا ترغب في مشاركته مع شخص غريب .‏
(trg)="75"> Инди исә тәсәввүр ет ки , пулларын сәнин шәхси мәлуматларындыр .

(src)="76"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="77"> ___ ев үнваным

(src)="77"> عنوان منزلي
(src)="78"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="78"> ___ електрон үнваным

(src)="79"> عنوان بريدي الالكتروني
(src)="80"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="79"> ___ охудуғум мәктәб

(src)="81"> المدرسة التي أرتادها
(src)="82"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="80"> ___ адәтән , евдә олдуғум вахтлар

(src)="83"> متى اكون في المنزل
(src)="84"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="81"> ___ евдә һеч кимин олмадығы вахтлар

(src)="86"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="82"> ___ шәкилләрим

(src)="87"> صوري
(src)="88"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="83"> ___ фикирләрим

(src)="89"> آرائي
(src)="90"> ‏ ․ ․ ․ ․ ․
(src)="91"> اهتماماتي وما يعجبني
(trg)="84"> ___ хошладығым шејләр вә мараг даирәм

(src)="92"> حتى لو كنتَ اكثر الناس انفتاحا ،‏ فأنت على الارجح تظن ان بعض الامور على الاقل في اللائحة اعلاه لا يمكن كشفها لأي كان .‏
(trg)="85"> Дүнјада ән үнсијјәтҹил адам олсан белә , јәгин разылашаҹагсан ки , јухарыда садаланан шәхси мәлуматлардан , ән азы , бәзиләрини кимә ҝәлди етибар етмәк олмаз .

(src)="93"> مع ذلك ،‏ يُطلِع كثيرون من الاحداث والراشدين من غير علمهم الغرباء على تفاصيل كهذه .‏
(trg)="86"> Анҹаг бир чох ҝәнҹләр , һәтта бөјүкләр белә өзләри һагда бу кими мәлуматлары танымадыглары адамларла бөлүшмүшләр !

(src)="94"> فكيف يمكنك ان تتجنب هذا الشرك ؟‏
(trg)="87"> Белә бир тәһлүкәдән өзүнү неҹә горуја биләрсән ?

(src)="95"> في حال سمح لك والداك باستخدام شبكة للتواصل الاجتماعي ،‏ ينبغي ان تتعرف بدقة الى الخيارات التي تضبط اعدادات الخصوصية وأن تستعملها .‏
(trg)="88"> Әҝәр валидејнләрин сосиал шәбәкәләрдән истифадә етмәјинә етираз етмирләрсә , шәхси мәлуматларла бағлы параметрләрлә јахшы - јахшы таныш олмалы вә онлардан истифадә етмәлисән .

(src)="96"> لا تتكل على الموقع ليحمي خصوصياتك .‏
(trg)="89"> Сосиал - сајтын сәнин шәхси мәлуматларыны горујаҹағына үмид етмә .

(src)="97"> فالاعدادات التي يختارها الموقع تلقائيا قد تسمح لعدد اكبر مما تظن برؤية صفحتك والتعليق عليها .‏
(trg)="90"> Әслиндә , илкин параметрләр сәнин сәһифәнә нәзәрдә тутдуғундан да чох адамын бахмасына вә өз коментаријаларыны јазмасына јол верир .

(src)="98"> وكان هذا احد الاسباب التي دفعت فتاة اسمها أليسون الى تعديل اعداداتها بحيث يتمكن اصدقاؤها المقرَّبون فقط من رؤية ما تنشره .‏
(trg)="91"> Мәһз буна ҝөрә дә , Елисон адлы гыз өз сәһифәсини елә низамламышдыр ки , онун јаздыгларыны јалныз јахын достлары охуја билсин .

(src)="99"> تقول :‏ « لدى بعض اصدقائي اصدقاء لا اعرفهم ،‏ ولا اريد ان يطَّلع هؤلاء الغرباء على أخباري » .‏
(src)="100"> لكن عليك توخي الحذر ولو كنت تتواصل مع اصدقائك المقرَّبين فقط .‏
(trg)="92"> О дејир : « Бәзи достларымын елә достлары вар ки , мән онлары танымырам вә танымадығым инсанларын мәним һаггымда охумаларыны истәмирәм » .

(src)="101"> تقول كورين البالغة من العمر ٢١ سنة :‏ « قد تدمن على تلقي التعليقات من اصدقائك ،‏ لذلك تضع المزيد من المعلومات وتكشف تفاصيل اكثر من اللازم » .‏
(trg)="93"> Һәтта јахын достларла јазышанда белә еһтијаты әлдән вермәк олмаз . 21 јашлы Коррин дејир : « Сән бу ҹүр үнсијјәтә алудә олараг өзүн һаггында лазымындан артыг мәлумат вермәјә башлаја биләрсән » .

(src)="102"> اضافة الى ذلك ،‏ أبقِ في بالك دائما ان الحفاظ على الخصوصية على الانترنت هدف يمكنك ان تحققه بشكل نسبي فقط .‏
(trg)="94"> Унутма ки , Интернетдә шәхси мәлуматларын тамамилә горунмасы мүмкүн дејил .

(src)="103"> والسبب ؟‏
(trg)="95"> Нәјә ҝөрә ?

(src)="104"> تشير ڠوين شورڠن اوكيف في كتابها (‏ CyberSafe‏ )‏ :‏ « تحتفظ المواقع الكبرى على الانترنت بنسخ احتياطية لقاعدة البيانات .‏
(trg)="96"> Гвен Шургин О’Киффи өз китабында јазыр : « Бөјүк веб - сајтлар еһтијат үчүн өз мәлумат базаларынын сурәтини чыхарырлар .

(src)="105"> لذلك ما ننشره هناك لا يُمحى حقا ،‏ بل علينا ان نعتبره دائم الوجود لأن ثمة نسخة عنه على الارجح في مكان ما .‏
(trg)="97"> Буна ҝөрә дә , һипермәкана јерләшдирдијимиз мәлуматлар һеч вахт тамамилә мәһв олунмур .

(src)="106"> ومن الحماقة ان نظن عكس ذلك » .‏
(trg)="98"> Бир шејлә барышмалыјыг ки , Интернетә дахил етдијимиз мәлумат силинмир , һарадаса мүтләг онун сурәти галыр ; башга ҹүр фикирләшмәк ағылсызлыг оларды » ( « CyberSafe » ) .

(src)="107"> وقتك
(trg)="99"> ВАХТ

(src)="108"> ليست خصوصياتك وحدها الامر الثمين ،‏ فوقتك ايضا يمكن تشبيهه بمبلغ كبير من المال .‏
(trg)="100"> Шәхси мәлумат кими , вахты да бөјүк мәбләғдә пулла мүгајисә етмәк олар .

(src)="109"> لذلك عليك ان تضع « ميزانية » او تحدد كمية الوقت التي تصرفها .‏
(trg)="101"> Буна ҝөрә дә сәнә мүәјјән мәнада вахтынын бүдҹәсини тәртиб етмәк лазымдыр .

(src)="110"> (‏ جامعة ٣ :‏ ١‏ )‏ وهذا احد اكبر التحديات التي تنشأ عند استعمال الانترنت بكل اشكاله ،‏ بما فيها مواقع التواصل الاجتماعي .‏
(trg)="102"> Интернетдән , еләҹә дә сосиал шәбәкәдән истифадәјә ҝәлдикдә буну етмәк олдугҹа чәтиндир * .

(src)="111"> *
(src)="112"> ‏ « غالبا ما اقول :‏ ‹ سأتصفح الموقع دقيقة فقط › .‏
(src)="113"> ولكن سرعان ما تمضي ساعة كاملة وأنا لا ازال على الانترنت » .‏ —‏ اماندا ،‏ ١٨ سنة .‏
(trg)="103"> « Һәмишә өз - өзүмә дејирдим : “ Садәҹә бир дәгигә бахыб , чыхырам ” , бир дә ҝөрүрдүм , артыг бир саатдыр ки , Интернетдәјәм » ( Аманда , 18 јаш ) .