# af/102012050.xml.gz
# cnh/102012050.xml.gz


(src)="2"> OP ’ N straat in Suid - Asië glimlag ’ n vriendelike persoon .
(src)="3"> Maar sy tande is swart , en sy mond is vol bloedrooi speeksel .
(trg)="1"> THLANGLEI Asia ah mi pakhat nih panh tein a kan nih , mah tikah a nakmi a ha le thi rong bantukin a senmi a cil in a kaa ah a khahmi kha kan hmuh .

(src)="4"> Dan spoeg die persoon op die sypaadjie , wat ’ n onooglike rooi vlek laat .
(trg)="2"> Mah pa nih a cil a chak tikah lam cungah a zoh a chia tukmi a senmi hang cu a tangta .

(src)="5"> Hy kou betelneut .
(trg)="3"> Mah cu kunza a khai caah a si .

(src)="6"> Van Oos - Afrika , Pakistan en Indië en regoor Suidoos - Asië tot in Papoea - Nieu - Guinee en Mikronesië is daar honderdmiljoene mense wat betelneut gebruik — omtrent 10 persent van die wêreld se bevolking .
(trg)="4"> Nichuah Africa , Pakistan le India in Nichuah thlanglei Asia hrawnghrang , cun Papua New Guinea le Micronesia ah kunza a khaimi cu nuai zakhat leng an si i vawleicung pumpi i milu zatuak in 10 tluk an si .

(src)="7"> Betelneutverkopers stel hulle tafels op by publieke markte en op straat , en soms is hulle kinders by hulle .
(trg)="5"> Kunza dawr hna cu mi an tamnak chawdawr le lam pawngah cabuai phah in an zuar i a caan ah an fale he an zuar .

(src)="8"> Ander verkopers gebruik neonligte en skraps geklede meisies — “ betelneutpoppies ” — om klante te lok .
(trg)="6"> Ram cheukhat ahcun kunza kha a ceu tuk lomi hmun ah thilpuan zohdawh loin aa hrukmi nu pawl nih an zuar i a cawtu kha an lem hna .

(src)="9"> Betelneutverkope beloop wêreldwyd miljarde rande .
(trg)="7"> Vawleicung pumpi ah kunza zuarnak in dollar nuai tampi an hmuh .

(src)="10"> Maar wat is betelneut ?
(trg)="8"> Cu a si ah kunza timi cu zeidah a si ?

(src)="11"> Waarom kou soveel mense dit ?
(trg)="9"> Zeicah mi tampi nih kunza an khai ?

(src)="13"> Wat is die Bybel se beskouing van die gebruik ?
(trg)="10"> Mah nih ngandamnak kha zeitindah a hnorsuan ?

(src)="14"> En hoe kan dié wat dit gebruik , die gewoonte oorkom ?
(trg)="11"> Kunza khainak he aa tlaiin Baibal hmuhning cu zeidah a si ?

(src)="15"> Wat is betelneut ?
(trg)="12"> Kunza khai nih a lemmi hna nih zeitindah an ngol khawh ?

(src)="16"> Wat gewoonlik betelneut genoem word , is in werklikheid die vlesige vrug van die arekapalm ( betelpalm ) , ’ n tropiese plant wat in die Pasifiese streek en in Suidoos - Asië gevind word .
(trg)="13"> Kun thei timi cu ungkung phunkhat i a thei a si i Pacific le Nichuah thlanglei Asia ti bantuk a lumnak hmun ah a khomi a si .

(src)="17"> Die naam betel kom van die onverwante betelpeperplant .
(trg)="14"> Kunza hnah cu thing niakphek kung phunkhat in hmuhmi a si .

(src)="18"> Betelneutkouers draai ’ n stukkie van die arekavrug in ’ n betelpeperblaar toe , tesame met ’ n bietjie mineraalkalk .
(trg)="15"> Kunza a khaimi hna nih kunza hnah ah ṭhung tlawmpal an thuh i kun thei cheumi kha an fun i an ei .

(src)="19"> Die kalk bevorder die vrystelling van alkaloïede stimulante .
(trg)="16"> Ṭhung nih tha a thawhtermi alkoloid dat a chuahter .

(src)="20"> Party kouers voeg speserye , tabak of versoeters by om dit smaakliker te maak .
(trg)="17"> Kunza a khaimi cheukhat nih a thawt deuh nakhnga a hmuimi , khuhsii le a thlummi pawl an cawh chap .

(src)="21"> Hierdie mengsel stimuleer die produksie van speeksel en maak dit bloedrooi .
(trg)="18"> Cutin an tuahmi nih cil tampi a chuahter i a rong zong thi bantukin a senter .

(src)="22"> Kouers spoeg dus dikwels , selfs uit bewegende voertuie , tot nadeel van verbygangers !
(src)="23"> ’ n Gekou wat tot ellende lei !
(trg)="19"> Cucaah kunza a khaimi hna nih atu le atu an cil an chaknak a si , mawṭaw cung hmanhin an chak caah lam cung i aa chawkmi kha an cil nih a peh tawn hna .

(src)="24"> “ Die arekaneut word al van die vroegste tye af gebruik en speel ’ n belangrike rol op sosiale , kulturele en selfs godsdienstige gebied ” , sê ’ n verslag in Oral Health .
(trg)="20"> Report pakhat ( Oral Health ) nih hitin a chim : “ Kum tampi chungah kunza cu an rak hman ngaimi a si i nunphunglei le biaknaklei hmanhah an rak hman tawn .

(src)="25"> “ Gebruikers beskou dit dikwels as onskadelik en sê dat dit hulle ’ n gevoel van welsyn en euforie gee [ asook ] ’ n warm sensasie in hulle liggaam . . .
(trg)="21"> Kunza a khaimi hna nih kunza cu ṭih a nung lo , lungthin a nuamhter i pum zong a hrimhter tiah an ruah . . . .

(src)="26"> Die bewyse toon egter dat dit allesbehalwe onskadelik is . ”
(trg)="22"> Asinain thil sining hna nih kunza cu ṭih a nung tuk ti kha a langhter . ”

(src)="27"> Hoe so ?
(trg)="23"> Zeitin in dah ?

(src)="28"> Instansies wat dwelmmisbruik bestry , meen dat een van die alkaloïede in betelneut gewoontevormend kan wees .
(trg)="24"> Ritnak sii khenkhamnak lei i nawlngeitu hna nih kunza ah aa telmi alkaloid dat nih mi a lemter khawh tiah an zumh .

(src)="29"> Trouens , party gebruikers kou tot 50 betelneute per dag !
(trg)="25"> Kunza a khaimi cheukhat cu nikhat ah 50 tiang an khai khawh .

(src)="30"> Kort voor lank vlek dit hulle tande , en hulle kan tandvleissiektes opdoen .
(trg)="26"> A rauhhlan ah an ha a hung nak i hani zawtnak an hun ngei .

(src)="31"> Volgens Oral Health ontwikkel gereelde gebruikers ’ n toestand waarby die mondslymvlies ’ n rooibruin kleur gevlek word en in baie gevalle verrimpel .
(trg)="27"> Mah report ( Oral Health ) nih kunza nih a lemmi hna cu an kaa a chunglei a sen i an dang a kuai tiah a ti .

(src)="32"> Hulle kan ook “ chroniese , toenemende littekenvorming . . . van die mondslymvlies ” ontwikkel , ’ n toestand wat orale submukosale fibrose genoem word .
(trg)="28"> Annih cu an dam kho ti lo , an zawtnak a hung zual chin i kaa cancer hmanh an ngei kho .

(src)="33"> Die kou van betelneut word ook verbind met ’ n soort mondkanker wat orale plaveiselkarsinoom genoem word en wat ook agter in die keel kan voorkom .
(trg)="29"> Kunza khainak nih kaa cancer le hrom cancer a chuahter khawh .

(src)="34"> Dit word blykbaar bevestig deur die hoë voorkomssyfer van mondkanker onder volwassenes in Suidoos - Asië .
(trg)="30"> Nichuah thlanglei Asia i kaa cancer a ngeimi tam deuh cu kunza a khaimi an si .

(src)="35"> In Taiwan kom sowat 85 persent van alle gevalle van mondkanker by betelneutkouers voor .
(trg)="31"> Taiwan ah kaa cancer a ngeimi zatuak 85 cu kunza a khaimi an si .

(src)="36"> Wat meer is , “ in Taiwan het die aantal gevalle van mondkanker — een van die 10 vernaamste doodsoorsake op die eiland — in die afgelope 40 jaar byna vervierdubbel ” , sê The China Post .
(trg)="32"> Mah lengah Report pakhat ( The China Post ) nih “ Taiwan ah a tam bikmi zawtnak 10 lakah kaa cancer cu aa tel ve i a luancia kum 40 chungah a letli in a hung tam chin ” tiah a ti .

(src)="37"> Die situasie is baie dieselfde op ander plekke .
(trg)="33"> Hmundang zongah cutin a si ve .

(src)="38"> Die Papua New Guinea Post - Courier sê : “ Volgens die PNG - Mediese Vereniging eis Papoea - Nieu - Guinee se gewildste kouseltjie , die betelneut , elke jaar ten minste 2 000 lewens en is dit vir talle gesondheidsprobleme verantwoordelik . ”
(trg)="34"> Papua New Guinea Thanhca ( Post - Courier ) pakhat nih hitin a ti : “ Papua New Guinea mi hna cu kunza khai kha an duh tuk caah kumkhat ah a tlawm bik minung 2,000 cu mah ruangah an thi i zawtnak a dangdang zong a chuahter tiah PNG Siilei Bu nih an ti . ”

(src)="39"> “ Die chroniese gebruik van betelneut ” , sê een dokter en mediese skrywer , “ veroorsaak ten minste soveel uiteenlopende gesondheidsprobleme soos om te rook ” , en dit sluit hartvatsiekte in .
(src)="40"> Wat is die Bybel se beskouing ?
(trg)="35"> Siibawi le siilei kong ṭialtu a simi pa pakhat nih “ kunza a khai lengmangmi hna cu kuak a zumi tlukin an ngandamnak a hnorsuan ” i lung thahri zawtnak hna an ngei tiah a ti .

(src)="41"> Die Bybel is nie ’ n mediese handboek nie en maak nie spesifiek melding van betelneut nie .
(trg)="36"> Baibal cu siilei cauk a si lo caah kunza khainak he aa tlaiin fiang tein a chim lo .

(src)="42"> Dit bevat egter ’ n wye verskeidenheid beginsels wat ons kan help om ’ n reiner , gesonder en beter lewe te lei .
(trg)="37"> Asinain mah he aa pehtlaimi phunglam tu cu Baibal ah a um , mah nih thiang tein le ngandam tein um awk , a ṭha deuhmi nunning in nun khawh awkah a kan bawmh .

(src)="43"> Dink na oor die volgende Bybelverse en die vrae wat dit laat ontstaan .
(trg)="38"> A tanglei Baibal cacaang hna le mah nih a chuahtermi biahalnak hna hi ruathmanh .

(src)="44"> “ Geliefdes , laat ons ons van elke verontreiniging van die vlees en die gees reinig en heiligheid in die vrees van God tot volmaaktheid bring ” .
(trg)="39"> “ Ka dawtmi ka hawile hna , . . . pum siseh , thlarau siseh , a thurhnomhtertu paohpaoh kha i thenh u sihlaw Pathian ṭih bu tein um u sih . ”

(src)="45"> “ [ Bied ] julle liggaam aan . . . as ’ n offerande wat lewend , heilig en vir God aanneemlik is ” .
(trg)="40"> ( 2 Korin 7 : 1 ) ‘ A thiangmi , Pathian cohlan awktlak a simi nan pum kha pe tuah u . ’

(src)="46"> Sal ’ n persoon in God se oë heilig , of rein , wees as hy sy liggaam besoedel deur betelneut te kou ?
(trg)="41"> ( Rom 12 : 1 , NW ) Kunza a khainak thawngin a pum aa thurhnomhtermi pakhat cu Pathian mit ah a thiangmi a si kho lai maw ?

(src)="47"> “ Deur [ God ] het ons lewe ” .
(trg)="42"> ‘ [ Pathian ] thawngin kan nung . ’

(src)="48"> “ Elke goeie gawe en elke volmaakte geskenk kom van bo ” .
(trg)="43"> ( Lamkaltu 17 : 28 , NW ) “ Laksawng ṭha le laksawng tlamtling paohpaoh hi vancung in a rami an si . ”

(src)="49"> Die lewe is ’ n kosbare gawe van God .
(trg)="44"> ( Jeim 1 : 17 ) Nunnak cu Pathian sinin hmuhmi a sunglawi tukmi laksawng a si .

(src)="50"> Toon iemand wat hom oorgee aan gewoontes wat sy gesondheid kan benadeel , respek vir hierdie gawe ?
(trg)="45"> Zawtnak a chuahter khomi ziaza aa lemtermi pakhat cu Pathian pekmi laksawng a upat tiah ti khawh a si lai maw ?

(src)="51"> “ Niemand kan twee here as slaaf dien nie ” .
(trg)="46"> “ Ahohmanh bawi pahnih sal nan si kho lai lo . ”

(src)="52"> “ Ek sal my nie deur enigiets laat oorheers nie ” .
(trg)="47"> ( Matthai 6 : 24 ) “ Zeithil hmanh nih sal ah a ka ser kho lai lo . ”

(src)="53"> Moet ’ n persoon wat God wil behaag , toelaat dat hy aan ’ n onrein gewoonte verslaaf raak , dat dit sy lewe oorheers ?
(trg)="48"> ( 1 Korin 6 : 12 , NW ) Pathian lungton a duhmi pakhat nih a thiang lomi ziaza sal aa siter awk le aa ukter awk a si maw ?

(src)="54"> “ Jy moet jou naaste liefhê soos jouself ” .
(trg)="49"> “ Na innpa kha nangmah naa dawt bantukin na dawt lai . ”

(src)="55"> “ Die liefde kan ’ n naaste geen kwaad aandoen nie ” .
(trg)="50"> ( Marka 12 : 31 ) “ A minunghawi a dawmi nih cun a minunghawi cungah ṭhatlonak a tuah bal lo . ”

(src)="56"> Toon ons opregte liefde vir ander as ons onooglike — en onhigiëniese — rooi speeksel op paaie , sypaadjies of ander plekke spoeg ?
(trg)="51"> ( Rom 13 : 10 ) Kunza khainak hang kha lamcung , lampawng le a dang hmun hna ah zohdawh lo ngaiin kan chak i kan thurhnomhter ahcun midang cungah dawtnak a langhtermi kan si lai maw ?

(src)="57"> Ons sal altyd ‘ maai wat ons saai ’ .
(trg)="52"> “ Mi nih a tuhmi cu a zun ko lai . ”

(src)="58"> Dit is ’ n fundamentele natuurwet .
(trg)="53"> ( Galati 6 : 7 , 8 ) Mah cu zeitikhmanh ah a palh kho lomi biatak a si .

(src)="59"> As ons dus slegte gewoontes saai , sal ons maai wat sleg is .
(trg)="54"> Cucaah thil ṭhalo kan tuh ahcun ṭhatlonak kan zun ko lai .

(src)="60"> Maar as ons lewe soos God wil hê ons moet , wat insluit dat ons goeie gewoontes moet hê , sal ons nie net maai wat goed is nie , maar ook ware en blywende geluk vind .
(trg)="55"> A ṭhami ziaza telin Pathian nih nunter a kan duhmi ningin kan nun ahcun ṭhatnak kan zun lai , cun a hmaanmi le a hmunmi lawmhnak zong kan hmu lai .

(src)="61"> As jy in die gewoonte is om betelneut te kou , maar graag ’ n beter , lonender lewe wil lei deur te doen wat reg is in God se oë , wonder jy dalk hoe jy die gewoonte kan oorkom .
(trg)="56"> Nang cu Pathian hmuhnak ah a hmaanmi thil kha na tuahnak thawngin a ṭhami nunning in nun na duh .

(src)="62"> Dink biddend na oor die volgende drie beproefde stappe .
(trg)="57"> Asinain kunza khai nih aan lem ahcun mah kha zeitindah na tei khawh lai ?

(src)="63"> Drie stappe om die gewoonte te oorkom
(trg)="58"> A tanglei a kong pathum hi thlacam buin tuaktan awkah i zuam .

(src)="64"> Wees gemotiveerd .
(trg)="59"> Lungthawhnak ngei .

(src)="65"> As jy ’ n slegte gewoonte wil oorkom , het jy ’ n sterker beweegrede nodig as bloot die wete dat jy jou gesondheid benadeel .
(trg)="60"> A ṭha lomi ziaza tei khawh awkah mah nih ka ngandamnak a hnorsuan ti hngalhnak lawngin a za lo , a ṭhawngmi lungthawhnak ngeih a hau .

(src)="66"> Baie mense hou immers aan om betelneut te kou , tabak te rook of dwelms te misbruik , hoewel hulle alte goed weet dat hulle gewoonte hulle gesondheid en lewe in gevaar kan stel .
(trg)="61"> Mi tampi nih kunza khainak , kuakzuknak , khuhsii hmannak asiloah ritnak sii hmannak hna cu an ngandamnak ca le an nunnak caah ṭih a nung ti kha ṭha tein an hngalh ko nain an tuah ṭhiamṭhiam .

(src)="67"> As jy ’ n sterker beweegrede wil hê , kan jy gerus meer oor jou Skepper en sy innige liefde vir jou leer deur die Bybel te ondersoek .
(trg)="62"> A ṭha lomi ziaza ngol awkah na lung a thawh nakhnga Sertu le a dawtnak kong kha Baibal ah hlathlai .

(src)="68"> “ Die woord van God is lewend en oefen krag uit ” , sê Hebreërs 4 : 12 .
(trg)="63"> “ Pathian bia cu a nung i a ṭhawng ” tiah Hebru 4 : 12 nih a ti .

(src)="69"> Vra God om hulp .
(trg)="64"> Pathian sinah bawmhnak hal .

(src)="70"> “ Hou aan vra , en vir julle sal gegee word ” , het Jesus Christus gesê .
(src)="71"> “ Hou aan soek , en julle sal vind ; hou aan klop , en vir julle sal oopgemaak word .
(trg)="65"> Jesuh Khrih nih hitin a ti : “ Hal u law pek nan si lai ; kawl u law nan hmuh lai ; king u law innka cu hunpiak nan si lai .

(src)="72"> Want elkeen wat vra , ontvang ; en elkeen wat soek , vind ; en vir elkeen wat klop , sal oopgemaak word ” .
(trg)="66"> Zeicahtiah a halmi paoh cu pek an si lai i a kawlmi paoh nih an hmuh lai ; a kingmi paoh cu innkhar kha hunpiak an si lai . ”

(src)="73"> As die ware God , Jehovah , sien dat jy biddend en opreg op hom vertrou vir onderskraging en krag , sal hy jou nie ignoreer nie .
(trg)="67"> ( Luka 11 : 9 , 10 ) Jehovah Pathian nih bawmhnak le thazaang hmuh awkah amah sinah lungtak tein thla na cammi kha a hmuh tikah zeirel loin a um lai lo .

(src)="74"> “ God is liefde ” , sê 1 Johannes 4 : 8 .
(trg)="68"> “ Pathian cu dawtnak a si ” tiah 1 Johan 4 : 8 nih a ti .

(src)="75"> Een persoon wat hierdie liefde ondervind het , was die Christenapostel Paulus .
(trg)="69"> Cu bantuk dawtnak a hmumi pakhat cu lamkaltu Paul a si .

(src)="76"> Hy het geskryf : “ Vir alles is ek sterk genoeg deur hom wat my krag gee . ” — Filippense 4 : 13 .
(trg)="70"> Hitin a ṭial : “ Khrih nih ṭhawnnak a ka pekmi thawngin zeithil hmanh hung chuak hna sehlaw ka ton khawh ko hna . ” — Filipi 4 : 13 .

(src)="77"> Kry die ondersteuning van ander .
(trg)="71"> Midang bawmhnak kha cohlang .

(src)="78"> Die mense met wie jy assosieer , kan ’ n kragtige invloed op jou hê , ten goede of ten kwade .
(trg)="72"> Na komhmi hna cu ṭhatnaklei in siseh , ṭhatlonaklei in siseh na cungah huham an ngei tuk kho .

(src)="79"> “ Hy wat met wyses wandel , sal wys word , maar hy wat hom met die sotte inlaat , met hom sal dit sleg gaan ” , sê Spreuke 13 : 20 .
(trg)="73"> Phungthlukbia 13 : 20 nih hitin a ti : “ Mifim mi hna sinah i chawk ve lengmang law na fim lai , mihrut hna he i kom law a ping ah an in hruai lai . ”

(src)="80"> Kies dus jou metgeselle wyslik !
(trg)="74"> Cucaah hawikom kha ṭha tein i thim .

(src)="81"> Onder Jehovah se Getuies is daar baie wat vroeër betelneut gebruik het .
(trg)="75"> Jehovah Tehte Hna lak zongah a hlanah kunza a rak khai balmi tampi an um .

(src)="82"> Maar deur met medegelowiges te assosieer en die Bybel te studeer , het hulle die ekstra hulp ontvang wat hulle nodig gehad het om hierdie onrein gewoonte te oorkom .
(trg)="76"> Asinain zumtu unau pawl he an i komhnak thawngin le Baibal an hlathlainak thawngin a thiang lomi ziaza hna tei khawh awkah a herhmi bawmhnak an hmu .

(src)="83"> [ Venster / Prente op bladsye 24 , 25 ]
(trg)="77"> [ Cahmai 11 i rinli kulh ]
(trg)="78"> Kunza Khai An Ngol

(src)="84"> HULLE HET DIE GEWOONTE OORKOM
(src)="85"> Ontwaak !
(trg)="79"> A hlanah kunza a rak khai nain a ngol cangmi panga kha I Hlau !

(src)="86"> het met vyf mense gepraat wat voorheen betelneut gekou het , maar die gewoonte oorkom het .
(trg)="80"> nih biahalnak an tuah hna .

(src)="87"> Kyk na wat hulle sê .
(trg)="81"> An chimmi bia hi zohhmanh .

(src)="88"> Waarom het jy betelneut begin kou ?
(trg)="82"> Zeicah kunza na hun khai ?

(src)="89"> Pauline : My ouers het vir my betelneut gegee toe ek nog klein was .
(trg)="83"> Pauline : Ka ngakchiat liote ah ka nu le ka pa nih kunza an ka khaiter .

(src)="90"> Dit was die gebruik in ons eilanddorpie op Papoea - Nieu - Guinee .
(trg)="84"> Mah cu Papua New Guinea i tikulh ah a ummi kan khua phung a si .

(src)="91"> Betty : My pa het vir my betelneut gegee toe ek twee jaar oud was .
(trg)="85"> Betty : Kumhnih ka si lioah ka pa nih kunza a ka khaiter .

(src)="92"> Toe ek ’ n tiener was , het ek gewoonlik soveel betelneute met my saamgedra dat ek soos ’ n betelneutboom was !
(trg)="86"> Kumhrafai ka si tikah kunza tampi kaa ken caah kun thei kung he kaa lo .

(src)="93"> Ek was so verslaaf dat ek my dag nie kon begin sonder om betelneut te kou nie .
(trg)="87"> Kunza zeitluk in dah ka duh ti ahcun zingka ka thawhle cangka kunza ka khai colh .

(src)="94"> Wen - Chung : Ek het betelneut begin kou toe ek 16 jaar oud was .
(trg)="88"> Wen - Chung : Kum 16 ka si in kunza ka hun khai .

(src)="95"> Dit is as cool en volwasse beskou , en ek wou aanvaar word .
(trg)="89"> Kunza ka khai ahcun zohdawh tukmi le a cuza cangmi in mi nih an ka hmuh lai i an ka cohlan lai tiah ka ruah .

(src)="96"> Jiao - Lian : Ek het betelneut verkoop om my te onderhou .
(trg)="90"> Jiao - Lian : Ka pawcawmnak caah kunza ka zuar .

(src)="97"> Om suksesvol te wees , wou ek verseker dat my produk van ’ n hoë gehalte is , en daarom het ek dit begin gebruik .
(trg)="91"> Kunza ka manh khawh nakhnga a thawt a hau .

(src)="98"> Dit het tot die gewoonte gelei .
(trg)="92"> Cucaah ka teh lengmang i a ka lem beh .

(src)="99"> Hoe het die gewoonte jou gesondheid aangetas ?
(trg)="93"> Kunza khainak nih na ngandamnak zeitindah a hnorsuan ?

(src)="100"> Jiao - Lian : My mond , tande en lippe was bloedrooi gevlek .
(trg)="94"> Jiao - Lian : Ka kaa , ka ha le ka hmur hna cu thi bantukin an sen dih .

(src)="101"> Ek is verleë wanneer ek nou na foto’s van my kyk wat destyds geneem is .
(trg)="95"> Kunza ka khai hnu i ka hmanthlak ka zoh tikah ka ning a zak .

(src)="102"> Ek kry nog steeds sere op my lippe .
(trg)="96"> Atu tiang ka hmur a hma peng rih .

(src)="103"> Pauline : Dit het mondsere , naarheid en diarree veroorsaak .
(trg)="97"> Pauline : Ka kaa a hma , ka luat a chuak i ka chung a ka tlik tawn .

(src)="104"> Betty : Ek het maar net 35 kilogram geweeg , wat baie ondergewig was vir ’ n volwassene so lank soos ek .
(trg)="98"> Betty : Pound 77 lawng ka si .
(trg)="99"> Mah cu ka kum le ka tung he tahchunh ahcun a tlawm tuk .

(src)="105"> My tande het lelik gelyk , en ek het hulle dikwels met staalwol skoongemaak en gepoleer .
(trg)="100"> Ka ha cu a zoh a chia tuk i um ṭaihnak steel wool in kaa hnawt tawn .