# az/102011250.xml.gz
# si/102011250.xml.gz


(src)="1"> Gənclərin Sualları
(trg)="1"> යෞවන අය අසති

(src)="2"> Sosial şəbəkələr barədə nəyi bilməliyəm ?
(src)="3"> I hissə
(src)="4"> [ 16 səhifədəki şəkil ]
(trg)="2"> අන්තර්ජාලය හරහා මිතුරුකම් පැවැත්වීම භයානකද ? — 1වෙනි කොටස

(src)="5"> « Mənim başqa ölkələrdə dostlarım var , onlarla əlaqə saxlamağın ən yaxşı yolu isə sosial şəbəkədə ünsiyyət etməkdir .
(trg)="3"> “ පිටරට යාළුවන් හුඟක්දෙනෙක් මට ඉන්නවා .

(src)="6"> Bir - birimizdən çox uzaq olsaq da , danışmaq imkanımızın olması xoşuma gəlir » ( Syu * , 17 yaş ) .
(trg)="4"> ඒ අය එක්ක නිතරම කතා කරන්න මම හරි ආසයි .

(src)="7"> « Məncə , sosial şəbəkəyə sərf olunan vaxt hədər gedir , bu , daha çox tənbəl adamların ünsiyyət etdiyi bir vasitədir .
(trg)="6"> *
(trg)="7"> “ මිතුරුකම් පැවැත්වීම සඳහා තිබෙන වෙබ් අඩවිවලින් වෙන්නේ කාලය නාස්ති කිරීම විතරයි .

(src)="8"> Dostluğu qorumağın yeganə üsulu canlı ünsiyyətdir » ( Qreqori , 19 yaş ) .
(trg)="8"> ඒවා හොඳයි කම්මැලි අයට .

(src)="9"> YUXARIDA gətirilən fikirlərdən hansı sənin nöqteyi - nəzərini əks etdirir ?
(trg)="11"> ඒවා හඳුන්වන්නේ මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවි ලෙසයි .

(src)="10"> Fikirlər müxtəlif olsa da , bir fakt danılmazdır : sosial şəbəkələr çox geniş yayılıb * .
(trg)="12"> ෆේස්බුක් ඒ අතරින් එකක් .

(src)="11"> Bir düşün : radiodinləyicilərinin sayının 50 milyona çatması üçün 38 il tələb olunmuşdur ; televiziya bu saya 13 ilə , İnternet isə 4 ilə nail olmuşdur .
(trg)="13"> මෙවැනි වෙබ් අඩවිවලට තිබෙන්නේ විශාල ප්‍රසිද්ධියක් .

(src)="12"> Sosial şəbəkə saytı olan « Feysbuk » ( Facebook ) istifadəçilərinin sayı isə cəmi 1 il ərzində 200 milyona çatmışdır !
(trg)="15"> නමුත් ෆේස්බුක් වෙබ් අඩවිය මිලියන 200ක් අතර ව්‍යාප්ත වීමට ගත වී තිබෙන්නේ එක් වසරක් පමණයි .

(src)="13"> Aşağıdakı fikirlərin düz və ya səhv olduğunu qeyd et :
(trg)="16"> පහත සඳහන් අදහස හරිද වැරදිද කියා ලකුණු කරන්න .

(src)="14"> Sosial şəbəkələrin istifadəçilərinin böyük qismini gənclər təşkil edir . ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="17"> මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවි වැඩි වශයෙන් භාවිත කරන්නේ යෞවන අයයි . . . . . .

(src)="15"> Düzdür ․ ․ ․ ․ ․
(trg)="18"> හරි . . . . .

(src)="16"> Səhvdir
(trg)="19"> වැරදි

(src)="17"> Cavab : Səhvdir .
(trg)="20"> පිළිතුර : වැරදි .

(src)="18"> Ən geniş yayılmış sosial şəbəkə istifadəçilərinin təxminən üçdə ikisini 25 və ya ondan yuxarı yaşda olanlar təşkil edir . 2009 - cu ildə istifadəçilərin sayı əsasən 55 yaşında olanların sayəsində artdı !
(trg)="21"> මෙවැනි වෙබ් අඩවි භාවිත කරන අයගෙන් තුනෙන් දෙකක්ම වයස 25ක් හෝ ඊට වඩා වැඩි අයයි .

(src)="19"> Bununla belə , sosial şəbəkələrdən milyonlarla gənclər də istifadə edir və onlardan çoxu ünsiyyətin bu növünə üstünlük verir .
(trg)="22"> ඒ වගේම 2009දී වැඩියෙන්ම සම්බන්ධ වී තිබෙන්නේ වයස 55ට වැඩි අයයි .

(src)="20"> Cessika adlı gənc qız deyir : « Mən öz səhifəmi bağladım , ancaq bir müddətdən sonra yenidən açdım , çünki heç kim məni telefonla arayıb - axtarmırdı .
(trg)="23"> කෙසේවෙතත් මිලියන ගණන් යෞවනයන් ෆේස්බුක් වැනි වෙබ් අඩවි හරහා මිතුරන්ව ඇසුරු කරනවා .

(src)="21"> Adama elə gəlir , sosial şəbəkədən istifadə etməyəndə , hamı səni yaddan çıxarır ! »
(trg)="25"> “ මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවියකට මමත් සම්බන්ධ වෙලා හිටියා .

(src)="22"> Sosial şəbəkələrin cəlbedici cəhəti nədədir ?
(trg)="26"> පස්සේ ඒකෙන් අයින් වුණා .

(src)="23"> Cavab çox sadədir : təbii olaraq insanın daxilində ünsiyyət etmək tələbatı var .
(trg)="28"> මට හැඟුණේ ඒගොල්ලන්ට මාව අමතක වෙලා කියලයි .

(src)="24"> Sosial şəbəkələr də elə bunun üçün nəzərdə tutulub .
(trg)="29"> ඒ නිසා මම ආපහු ඒකට සම්බන්ධ වුණා . ”

(src)="25"> Gəlin görək , nəyə görə çoxlarında bundan istifadə etmək istəyi yaranır .
(src)="26"> Əlverişlidir .
(trg)="30"> මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවිවලට මෙතරම් ජනප්‍රියත්වයක් තිබෙන්නේ ඇයි ?

(src)="27"> « Dostlarla əlaqə saxlamaq çətindir , ancaq onların hamısının bir saytda olması bunu asanlaşdırır » ( Liya , 20 yaş ) .
(trg)="31"> ඊට හේතුව අන් අය සමඟ ආශ්‍රය කිරීම මිනිසුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතාවක් වීමයි .

(src)="28"> « Mən komentariyalarımı yazıram , sanki , onların hamısına eyni vaxtda e - mail göndərmiş oluram » ( Kristin , 20 yaş ) .
(trg)="32"> මෙවැනි වෙබ් අඩවි සමාජය තුළ ජනප්‍රිය වීමට හේතු කිහිපයක් පහත සඳහන් වෙනවා .

(src)="29"> Həmyaşıdların təzyiqi .
(trg)="33"> පහසුව නිසා .

(src)="30"> « Bəziləri məni öz dostları siyahısına daxil etmək istəyirlər , ancaq səhifəm olmadığından bu , mümkün deyil » ( Natali , 22 yaş ) .
(trg)="34"> “ යාළුවන්ව මුණගැහිලා කතා කරන එක හරි අමාරුයි .

(src)="31"> « Mən deyəndə ki , səhifə açmamaq qərarına gəlmişəm , mənə qəribə baxırlar » ( Eva , 18 ) .
(src)="32"> Kütləvi - informasiya vasitələrinin təzyiqi .
(trg)="35"> ඒත් මේ වෙබ් අඩවි නිසා ඒක දැන් හුඟක් ලෙහෙසියි . ” — ලෙයා , අවුරුදු 20යි .

(src)="33"> « Kütləvi - informasiya vasitələri insanların beyninə yeridir ki , hər an , hər yerdə insanlarla əlaqə saxlamasan , heç vaxt dostun olan deyil .
(trg)="36"> “ මගේ වෙබ් පිටුවට මොනවා හරි දැම්මොත් මගේ යාළුවන් හැමෝටම ඒක බලන්න පුළුවන් . ” — ක්‍රිස්ටීන් , අවුරුදු 20යි .

(src)="34"> Həyatda dostun yoxdursa , onda onun nə mənası var ? ! »
(trg)="37"> මිතුරන් නිසා .

(src)="35"> ( Katrina , 18 ) .
(src)="36"> Məktəb .
(src)="37"> « Müəllimlərimiz sosial şəbəkədən istifadə edirlər .
(trg)="38"> “ මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ වෙන්න කියලා යාළුවෝ නිතරම කියනවා .

(src)="38"> Onlardan bəziləri yoxlama işinin nə vaxt olacağını xəbər vermək üçün komentariyalarını yazırlar .
(trg)="39"> ඒත් තාම මම එහෙම කරලා නැහැ . ” — නතාලි , අවුරුදු 22යි .

(src)="39"> Məsələn , əgər mən riyaziyyatdan nəyisə başa düşməyəndə onu müəllimin səhifəsinə yazıram , o da mənə onlayn rejimində məsələni həll etməkdə kömək edir » ( Marina , 17 yaş ) .
(src)="40"> İş .
(trg)="40"> “ මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ වෙන්න මම කැමති නැහැ කියලා කිව්වාම යාළුවෝ මං දිහා බලන්නේ ‘ මෙයාට මොකද වෙලා තියෙන්නේ ’ කියනවා වගෙයි . ” — ඊවා , අවුරුදු 18යි .

(src)="41"> « İş axtaran insanlar başqaları ilə əlaqə saxlamaq üçün sosial şəbəkədən istifadə edirlər .
(trg)="41"> මාධ්‍යය නිසා .
(trg)="42"> “ වෙළඳ දැන්වීම්වලින් පෙන්වන්න උත්සාහ කරන්නේ මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ නැති කෙනෙකුට යාළුවෝ නැහැ කියලයි .

(src)="42"> Hərdən bu , onlara iş tapmaqda kömək edir » ( Emi , 20 yaş ) .
(trg)="43"> යාළුවෝ නැත්නම් ජීවිතයක් නැහැ .

(src)="43"> « Mən sosial şəbəkədən işim üçün istifadə edirəm .
(trg)="45"> පාසැලේ පැවරුම් නිසා .

(src)="44"> Bunun sayəsində müştərilərim hal - hazırda hansı qrafik dizayn layihələri üzərində işlədiyimi görürlər » ( Deyvid , 21 yaş ) .
(trg)="46"> “ සමහර ගුරුවරු විභාගයක් හෝ පැවරුමක් ගැන අපිට දැනුම් දෙන්නෙත් මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවිය හරහායි .

(src)="45"> Sənə sosial şəbəkə səhifəsi açmaq lazımdırmı ?
(trg)="48"> රැකියාව නිසා .

(src)="46"> Valideynlərinlə yaşayırsansa , bu qərarı onlar verir ( Süleymanın məsələləri 6 : 20 ) * .
(trg)="49"> “ සමහර අයට රැකියාවක් සොයාගන්න මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවි උපකාර වෙලා තියෙනවා . ” — ඒමි , අවුරුදු 20යි .

(src)="47"> Əgər onlar sənin səhifə açmağını istəmirlərsə , onlara tabe olmalısan .
(trg)="50"> “ මගේ රැකියාව නිසා මම මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ වෙලා ඉන්නවා .

(src)="48"> Digər tərəfdən isə , bəzi valideynlər sağlam düşüncəli və uzaqgörən övladlarına sosial şəbəkə saytlarından istifadə etməyə icazə verirlər , ancaq özləri nəzarət etmək şərtilə .
(trg)="51"> ඒ හරහා මම කරන ග්‍රැෆික් නිර්මාණ අනික් අයට බලන්න පුළුවන් . ” — ඩේවිඩ් , අවුරුදු 21යි .

(src)="49"> Əgər sənin valideynlərin də belə edirsə , bu o deməkdirmi ki , onlar sənin şəxsi həyatına qarışırlar ?
(trg)="52"> මිතුරු සමාජ වෙබ් අඩවි , අන්තර්ජාලයේම කොටසක් .

(src)="50"> Qətiyyən yox !
(src)="51"> Sosial şəbəkələr güclü təsirə malikdir , bu səbəbdən , valideynlərinin sənin onlardan necə istifadə etdiyinə görə narahat olmaları normaldır .
(trg)="53"> ඔබ දෙමාපියන් යටතේ සිටින දරුවෙක් නම් එවැනි වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ විය යුතුද නැද්ද කියා තීරණය කළ යුත්තේ ඔබේ දෙමාපියනුයි .

(src)="52"> Əslində , necə ki , sosial şəbəkələrin , eləcə də ümumiyyətlə İnternetin təhlükəli yönləri var .
(trg)="54"> * ඔවුන් ඊට ඉඩ දෙන්නේ නැත්නම් ඔවුන්ට කීකරු වෙන්න . — එෆීස 6 : 1 .

(src)="53"> Əgər valideynlərin sənə səhifə açmağa icazə verirlərsə , sosial şəbəkənin təhlükələrindən neçə qaça bilərsən ?
(src)="54"> Diqqətli « sür »
(trg)="55"> අනික් අතට වගකීමෙන් යුතුව වැඩ කරන දරුවන්ට මෙවැනි වෙබ් අඩවි භාවිත කිරීමට සමහර දෙමාපියන් අවසර දෙනවා .

(src)="55"> İnternetdən istifadə etməyi maşın sürməklə müqayisə etmək olar .
(trg)="56"> ඒ වුණත් ඔවුන් එය අධීක්ෂණය කරනවා .

(src)="56"> Qeyd etmək lazımdır ki , sürücülük vəsiqəsi olan hər kəsi yaxşı sürücü adlandırmaq olmaz .
(trg)="57"> ඔවුන් එසේ කරන්නේ ඔබේ නිදහසට බාධා කිරීමට නොව එවැනි වෙබ් අඩවිවල තිබෙන භයානක පැති ගැන ඔවුන් දන්නා නිසයි .

(src)="57"> Təəssüf ki , bir çoxları öz diqqətsizlikləri və etinasızlıqları ucbatından dəhşətli qəzaya uğramışlar .
(trg)="58"> කල් තියා ඒවා හඳුනාගෙන ඉන් ආරක්ෂා වෙන්නේ කෙසේද කියා බලමු .

(src)="58"> Eyni şey İnternet istifadəçiləri ilə də baş verir .
(trg)="59"> සැලකිලිමත් වෙන්න

(src)="59"> Onlardan bəzilərini məsuliyyətli « sürücü » , digərlərini isə avtoxuliqan adlandırmaq olar .
(trg)="60"> අන්තර්ජාලය ඔස්සේ විවිධ වෙබ් අඩවිවල සැරිසැරීම , රිය පැදවීමකට සමාන කරන්න පුළුවන් .

(src)="60"> Əgər valideynlərin sənə sosial şəbəkədən istifadə etməyə icazə verirlərsə , deməli , onlar sənin hiperməkanın xüsusilə təhlükəli olan sahələrindən baş çıxaracağına etibar edirlər .
(trg)="63"> ඒ හා සමානව සමහර අය වගකීමෙන් යුතුව අන්තර්ජාලය භාවිත කරන අතර තවත් අය නොසැලකිලිමත්ව එසේ කරනවා .

(src)="61"> Bəs sənin haqqında nə demək olar ?
(trg)="65"> ඒ නිසා ඔබ වගකීමෙන් වැඩ කළ යුතුයි .

(src)="62"> Sən « sağlam şüura , dərrakəyə bağlan » an « sürücü » olduğunu sübut etmisənmi ? .
(trg)="66"> බයිබලයේ අපට පවසන්නේ “ ප්‍රඥාවද ඔබේ සිතීමේ හැකියාවද රැකගන්න ” කියායි . — හිතෝපදේශ 3 : 21 .

(src)="63"> Bu məqalədə sosial şəbəkədən istifadə ilə bağlı ciddi yanaşmalı olduğun iki məqam araşdırılacaq : 1 ) şəxsi məlumat , 2 ) vaxt .
(trg)="67"> මෙවැනි වෙබ් අඩවියකට සම්බන්ධ වන විට ඔබ සැලකිලිමත් විය යුතු පැති දෙකක් ගැන අපි මේ ලිපියෙන් සාකච්ඡා කරනවා .

(src)="64"> Bu jurnalın növbəti sayının « Gənclərin sualları » rubrikasında qazandığın ad və dostların mövzusu müzakirə olunacaq .
(trg)="68"> එනම් ඔබේ පෞද්ගලික තොරතුරු හා කාලයයි .

(src)="65"> ŞƏXSİ MƏLUMAT
(trg)="69"> ඊළඟ පිබිදෙව් !

(src)="66"> Söhbət sosial şəbəkədən gedəndə , yəqin , özün haqqında şəxsi məlumat verib - verməmək çox vaxt heç ağlına da gəlmir .
(trg)="70"> කලාපයේ සාකච්ඡා කරනු ලබන්නේ ඔබේ හොඳ නම රැකගැනීම සහ ඔබේ මිත්‍රයන් ගැනයි .

(src)="67"> Məgər sosial şəbəkələrin məqsədi də elə insanları bir - birilə tanış etmək deyil ? !
(trg)="71"> පෞද්ගලික තොරතුරු

(src)="68"> Ancaq heç bir tədbir görməsən , asanlıqla tələyə düşə bilərsən .
(trg)="73"> නමුත් ඒ ගැන ඔබ සැලකිලිමත් නොවුණොත් ඉන් විශාල හානියක් සිදු විය හැකියි .

(src)="69"> Bunu növbəti nümunədən görmək olar .
(src)="70"> Təsəvvür et ki , sənin böyük miqdarda nəğd pulun var .
(trg)="74"> උදාහරණයකට ඔබ සතුව විශාල මුදලක් තිබෙනවා කියා සිතන්න .

(src)="71"> Dostlarınla adamların çox olduğu küçə ilə gedərkən pulları hamının görməsi üçün əlində tutarsanmı ?
(trg)="75"> ඔබ මිතුරන් සමඟ ගමන් කරන විට ඔබ එය අනික් අයට ප්‍රදර්ශනය කරමින් යනවාද ?

(src)="72"> Əlbəttə , bu , ağılsızlıq olardı .
(src)="73"> Sanki , sən öz dilinlə deyirsən : « Qarğa , məndə qoz var ! »
(trg)="76"> ඔබ එසේ කරනවා නම් ඉන් සිදු වන්නේ ඔබ සොරුන්ට ආරාධනා කිරීමක් .

(src)="74"> Ağıllı adam pulunu elə gizlədər ki , heç kim görməsin .
(trg)="77"> ඔබේ පෞද්ගලික තොරතුරුත් ඔබ ළඟ ඇති මුදල් හා සමානයි .

(src)="75"> İndi isə təsəvvür et ki , pulların sənin şəxsi məlumatlarındır .
(trg)="78"> ඒ නිසා පහත දැක්වෙන ලැයිස්තුව දෙස බලන්න .

(src)="76"> Bunu nəzərə alaraq , aşağıda gətirilən siyahını nəzərdən keçir və hansı məlumatı ilk qarşına çıxan adama açıb - tökmək istəmədiyini qeyd et :
(trg)="79"> පසුව , නාදුනන අයට ඔබ හෙළි කිරීමට අකමැති දේවල් මොනවාද කියා ලකුණු කරන්න .
(trg)="80"> . . . .

(src)="77"> ___ ev ünvanım
(trg)="81"> මගේ ගෙදර ලිපිනය

(src)="78"> ___ elektron ünvanım
(trg)="82"> . . . .
(trg)="83"> මගේ ඊ - මේල් ලිපිනය
(trg)="84"> . . . .

(src)="79"> ___ oxuduğum məktəb
(trg)="85"> මගේ පාසැල

(src)="80"> ___ adətən , evdə olduğum vaxtlar
(trg)="86"> . . . .
(trg)="87"> මම නිවසේ සිටින වෙලාව

(src)="81"> ___ evdə heç kimin olmadığı vaxtlar
(trg)="90"> . . . .
(trg)="91"> මගේ ඡායාරූප

(src)="82"> ___ şəkillərim
(src)="83"> ___ fikirlərim
(trg)="92"> . . . .
(trg)="93"> මගේ සිතුම් පැතුම්

(src)="84"> ___ xoşladığım şeylər və maraq dairəm
(trg)="94"> . . . .
(trg)="95"> මම කැමති අකමැති දේවල්

(src)="85"> Dünyada ən ünsiyyətcil adam olsan belə , yəqin razılaşacaqsan ki , yuxarıda sadalanan şəxsi məlumatlardan , ən azı , bəzilərini kimə gəldi etibar etmək olmaz .
(trg)="98"> ඔබ එවැනි වෙබ් අඩවියක් පාවිච්චි කරනවා නම් එහි තොරතුරු ආරක්ෂා කිරීමට එම වෙබ් අඩවියේම යම් ක්‍රම තිබෙනවා .

(src)="86"> Ancaq bir çox gənclər , hətta böyüklər belə özləri haqda bu kimi məlumatları tanımadıqları adamlarla bölüşmüşlər !
(trg)="99"> ඒ ගැන දැනුවත් වී ඉන් ප්‍රයෝජන ගන්න .

(src)="87"> Belə bir təhlükədən özünü necə qoruya bilərsən ?
(trg)="102"> ඒ ගැන ඇය මෙසේ පැවසුවා .

(src)="88"> Əgər valideynlərin sosial şəbəkələrdən istifadə etməyinə etiraz etmirlərsə , şəxsi məlumatlarla bağlı parametrlərlə yaxşı - yaxşı tanış olmalı və onlardan istifadə etməlisən .
(trg)="103"> “ මගේ යාළුවන්ටත් යාළුවෝ ඉන්නවා .

(src)="89"> Sosial - saytın sənin şəxsi məlumatlarını qoruyacağına ümid etmə .
(trg)="104"> මම ඒ අයව අඳුරන්නේ නැහැ .

(src)="90"> Əslində , ilkin parametrlər sənin səhifənə nəzərdə tutduğundan da çox adamın baxmasına və öz komentariyalarını yazmasına yol verir .
(trg)="105"> ඒ නිසා ඒ අය මගේ පෞද්ගලික තොරතුරු කියවනවාට මම කැමති නැහැ . ”

(src)="91"> Məhz buna görə də , Elison adlı qız öz səhifəsini elə nizamlamışdır ki , onun yazdıqlarını yalnız yaxın dostları oxuya bilsin .
(trg)="106"> අනික් අතට කිට්ටුම මිතුරන් සමඟ පමණක් ආශ්‍රය කළත් ඔබ පරෙස්සම් විය යුතුයි .

(src)="92"> O deyir : « Bəzi dostlarımın elə dostları var ki , mən onları tanımıram və tanımadığım insanların mənim haqqımda oxumalarını istəmirəm » .
(trg)="109"> අන්තර්ජාලයට ඇතුළත් කරන තොරතුරු ගැන එක් පොතක මෙසේ සඳහන් වුණා .

(src)="93"> Hətta yaxın dostlarla yazışanda belə ehtiyatı əldən vermək olmaz . 21 yaşlı Korrin deyir : « Sən bu cür ünsiyyətə aludə olaraq özün haqqında lazımından artıq məlumat verməyə başlaya bilərsən » .
(trg)="110"> “ ඔබ යම් තොරතුරු ඔබේ වෙබ් පිටුවට ඇතුළත් කළ විට ඒවා එම වෙබ් අඩවිය මගින් පිටපත් කර , ගබඩා කරනවා .