# ar/102000000.xml.gz
# he/102000000.xml.gz


(src)="1"> قائمة المحتويات
(trg)="1"> תוכן עניינים

(src)="2"> ٨ كانون الثاني (‏ يناير )‏ ٢٠٠٠
(trg)="2"> ינואר 2000

(src)="3"> الطلب المتزايد على المعالجة والجراحة دون دم
(trg)="3"> טיפול רפואי וניתוחים ללא ערויי דם — הביקוש גדֵל

(src)="4"> صارت الجراحة دون دم اليوم شائعة بشكل لم يسبق له مثيل .‏
(trg)="4"> טיפול רפואי וניתוחים ללא ערויי דם נפוצים כיום יותר מתמיד .

(src)="5"> فلماذا هي مطلوبة الى هذا الحد ؟‏
(trg)="5"> מדוע כה רב הביקוש להם ?

(src)="6"> وهل هي بديل آمن لنقل الدم ؟‏
(trg)="6"> האם הם חלופה בטוחה לערויי דם ?‏

(src)="7"> ٣ روّاد في الطب
(trg)="7"> 3 פורצי דרך ברפואה

(src)="8"> ٤ نقل الدم —‏ تاريخ طويل بين أخذ وردّ
(trg)="8"> 4 ערויי דם — מחלוקת עתיקת יומין

(src)="9"> ٧ الطلب المتزايد على المعالجة والجراحة دون دم
(trg)="9"> 7 גדֵל הביקוש לטיפול רפואי וניתוחים ללא ערויי דם

(src)="10"> ١٢ هل تريدون ان تتعلَّموا لغة اجنبية ؟‏
(trg)="10"> 12 התקווה עזרה לנו לעמוד בניסיונות

(src)="11"> ١٤ هل ترفع القهوة مستوى الكولسترول ؟‏
(trg)="11"> 19 האם הקפה מעלה את רמת הכולסטרול שלך ?‏

(src)="12"> ٢٠ الامهات المصابات بالأيدز يواجهن معضلة
(trg)="12"> 20 אמהות חולות איידס עומדות בפני דילמה

(src)="13"> ٢٢ ‏ « اروع ما يُنشر من مجلات »‏
(trg)="13"> 22 התרצה ללמוד שפה זרה ?‏

(src)="14"> ٢٣ مساعدة ضحايا التعذيب
(trg)="14"> 24 שיר שליווה אותה לאורך כל הדרך ?‏

(src)="15"> ٢٨ مراقبين العالم
(trg)="15"> 30 מחדשות העולם ?‏

(src)="18"> ٣٢ لا يمكنه ان يحتفظ بنسخته
(trg)="16"> 32 ‏ ” הם היו שינוי מרענן ” ?‏

(src)="19"> عالم الحشرات المدهش ١٥
(trg)="17"> האם כדאי שיהיה לי כרטיס אשראי ?‏

(src)="20"> عوض ان تسحقوا كل حشرة تمر امامكم ،‏ لمَ لا تتعلمون شيئا عن عالم الحشرات المدهش ؟‏
(trg)="18"> 16
(trg)="19"> הצעירים חייבים לשקול בכובד ראש שאלה זו , ולהביא בחשבון את היתרונות והחסרונות שבהחזקת הכרטיס .‏

(src)="21"> نظرة متزنة الى العادات الشائعة ٢٦
(trg)="20"> עולמם המופלא של החרקים 25

(src)="22"> يعود اصل عادات كثيرة الى المعتقدات الخرافية والأفكار الدينية غير المؤسسة على الكتاب المقدس .‏
(src)="23"> فكيف ينبغي ان ينظر المسيحي الى ممارسات كهذه ؟‏
(trg)="21"> במקום למעוך כל חרק הנקרה בדרכך , אולי כדאי שתלמד משהו על עולמם המופלא של החרקים ?‏

# ar/102000001.xml.gz
# he/102000001.xml.gz


(src)="1"> روّاد في الطب
(trg)="1"> פורצי דרך ברפואה

(src)="2"> كان جوزيه ،‏ بلجيكي من بلدة اوپاي الصغيرة ،‏ بعمر ٦١ سنة عندما أُخبر انه يحتاج الى زرع للكبد .‏
(trg)="2"> בגיל 61 נודע לז’וזֵ’י , איש בלגי מהעיירה הקטנה אוּפַּיֶה , שהוא זקוק להשתלת כבד .

(src)="3"> يقول :‏ « كان ذلك اكبر صدمة تلقيتها في حياتي » .‏
(trg)="3"> ” היה זה הלם חיי ” , הוא מספר .

(src)="4"> قبل اربعة عقود فقط ،‏ كانت مجرد فكرة زرع الكبد مستحيلة .‏
(trg)="4"> לפני 40 שנה בלבד , איש לא העלה על דעתו שייתכנו השתלות כבד .

(src)="5"> حتى في سبعينات الـ‍ ١٩٠٠ ،‏ لم تتعدَّ نسبة من بقوا احياء بعد العملية الـ‍ ٣٠ في المئة .‏
(trg)="5"> אפילו בשנות השבעים שיעור הנותרים בחיים לאחר ההשתלות היה רק כ ־ 30 אחוז .

(src)="6"> اما اليوم ،‏ فإن عمليات زرع الكبد تُجرى بشكل روتيني وبمعدل نجاح اعلى بكثير .‏
(trg)="6"> אולם כיום השתלות כבד הן בחינת דבר שבשגרה ואחוז ההצלחה גבוה בהרבה .‏

(src)="7"> لكن لا يزال هنالك عائق كبير .‏
(trg)="7"> אולם עדיין יש להשתלות חיסרון גדול .

(src)="8"> فغالبا ما يرافق زرع الكبد نزف كثير ،‏ لذلك يلجأ الاطباء عادة الى اجراءات نقل الدم خلال العملية .‏
(trg)="8"> לעתים קרובות השתלת כבד מלוּוה בדימום רב , ולכן בדרך כלל הרופאים מערים דם לגוף החולה במהלך הניתוח .

(src)="9"> لكنَّ جوزيه ،‏ رغم رغبته في زرع الكبد ،‏ رفض نقل الدم بسبب قناعاته الدينية .‏
(trg)="9"> ז’וזֵ’י סירב לקבל עירוי דם בשל אמונתו הדתית , אך לא רצה לוותר על השתלת הכבד .

(src)="10"> فهل كان الوضع مستعصيا ؟‏
(trg)="10"> בלתי אפשרי ?

(src)="11"> قد يظن البعض ذلك .‏
(trg)="11"> אולי לדעת כמה אנשים .

(src)="12"> لكنَّ رئيس الجراحين شعر انه هو وزملاءه لديهم امل كبير بإجراء العملية بنجاح دون دم .‏
(trg)="12"> אולם המנתח הראשי סבר שלו ולעמיתיו יש סיכויים טובים להצליח בניתוח ללא מתן עירוי דם .

(src)="13"> وهذا ما فعلوه تماما !‏
(trg)="13"> והדבר אכן קרה !

(src)="14"> وبعد ٢٥ يوما فقط من اجراء العملية ،‏ رجع جوزيه الى بيته مع زوجته وابنته .‏
(trg)="14"> ז’וזֵי שב הביתה לאשתו ולבתו 25 יום בלבד לאחר הניתוח .‏

(src)="15"> *
(trg)="15"> *

(src)="16"> فبفضل مهارات من تدعوهم مجلة تايم ‏ (‏ بالانكليزية )‏ « ابطال الطب » ،‏ صارت المعالجة والجراحة دون دم شائعتين اليوم بشكل لم يسبق له مثيل .‏
(trg)="16"> בזכות מיומנותם של מי שכונו בכתב ־ העת טיים ‏ ” גיבורי הרפואה ” , טיפול רפואי וניתוחים ללא ערויי דם נפוצים כיום יותר מתמיד .

(src)="17"> ولكن لماذا الطلب عليهما كبير الى هذا الحد ؟‏
(trg)="17"> אולם מדוע יותר ויותר אנשים מאמצים את השיטה ?

(src)="18"> للإجابة عن هذا السؤال ،‏ دعونا نفحص تاريخ اجراءات نقل الدم الحافل بالتقلُّبات .‏
(trg)="18"> כדי להשיב על שאלה זו , הבה נבחן את עברם הבעייתי של ערויי הדם .‏

(src)="19"> ‏ [ الحاشية ]‏
(trg)="19"> ‏ [ הערת שוליים ]‏

(src)="20"> ان عمليات زرع الاعضاء بالنسبة الى شهود يهوه مسألة تعود الى ضمير الافراد .‏
(trg)="20"> עדי ־ יהוה רואים בניתוחים הכרוכים בהשתלת איברים עניין אישי ומצפוני .‏

(src)="21"> ‏ [ الصورة في الصفحة ٣ ]‏
(trg)="21"> ‏ [ תמונה בעמוד 3 ]‏

(src)="22"> هنالك حاليا اكثر من ٠٠٠‏,٩٠ طبيب حول العالم اعلنوا انهم مستعدون ان يعالجوا شهود يهوه دون نقل دم
(trg)="22"> כיום יותר מ ־ 90,000 רופאים ברחבי העולם הצהירו על כך שהם מוכנים לטפל בעדי ־ יהוה ללא ערויי דם

# ar/102000002.xml.gz
# he/102000002.xml.gz


(src)="1"> نقل الدم —‏ تاريخ طويل بين أخذ وردّ
(trg)="1"> ערויי דם — מחלוקת עתיקת יומין

(src)="2"> ‏ « لو كانت كريات الدم الحمراء اليوم عقّارا جديدا ،‏ لكان من الصعب جدا الترخيص لها » .‏ —‏ الطبيب جفري ماكِلو .‏
(trg)="2"> ‏ ” אם כדוריות דם אדומות היו מוצעות כיום כתרופה חדשה , היה קשה מאוד להשיג עבורן את רשיון משרד הבריאות ” ( ד ” ר ג’פרי מֵקֶלו ) .‏

(src)="3"> في شتاء سنة ١٦٦٧ ،‏ جيء برجل مجنون وعنيف يدعى انطوان موروا الى الطبيب البارز جان باتيست دني ،‏ طبيب ملك فرنسا لويس الرابع عشر ،‏ ليعالجه .‏
(trg)="3"> היה זה חורף 1667 .
(trg)="4"> מטורף אלים ושמו אנטואן מוֹרווה הובא לפני ז’אן באטיסט דְני , רופאו הדגול של לואי ה ־ 14 מלך צרפת .

(src)="4"> وكان لدى دني « العلاج » المثالي للمسّ المصاب به موروا —‏ نقلُ دم عِجل ،‏ ظنّا منه ان له تأثيرا مهدئا .‏
(trg)="5"> דְני הציע את ה ” תרופה ” האידיאלית לשיגעונו של מוֹרווה ‏ — עירוי דם עגל , אשר לדעתו תהא לו השפעה מרגיעה על החולה .

(src)="5"> لكنَّ موروا لم يتحسن .‏
(trg)="6"> אולם עבור מוֹרווה העניינים לא התגלגלו כמצופה .

(src)="6"> صحيح ان حالة هذا الرجل الفرنسي تحسنت بعد اجراء ثانٍ لنقل الدم ،‏ لكنَّ الجنون ما لبث ان عاوده ومات بعد فترة قصيرة .‏
(trg)="7"> כמובן , לאחר העירוי השני השתפר מצבו .
(trg)="8"> אך לא חלף זמן רב והצרפתי נתקף שוב בשיגעון ועד מהרה נפח את נשמתו .‏

(src)="7"> رغم انه تحدَّد لاحقا ان سبب وفاة موروا هو في الواقع التسمم بالزرنيخ ،‏ اثارت تجارب دني بدم الحيوان جدلا حاميا في فرنسا ،‏ التي حظّرت الاجراء اخيرا سنة ١٦٧٠ .‏
(trg)="9"> אף שמאוחר יותר נקבעה סיבת מותו של מוֹרווה כהרעלת ארסֶן , ניסוייו של דְני בדם בעלי ־ חיים עוררו מחלוקת קשה בצרפת .

(src)="8"> ومع الوقت ،‏ حذا حذوها البرلمان الانكليزي ،‏ والبابا ايضا .‏
(trg)="10"> לבסוף , ב ־ 1670 , נחקק חוק שאסר טיפול זה .
(trg)="11"> עם הזמן בית הנבחרים האנגלי ואפילו האפיפיור אסרו אותו גם הם .

(src)="9"> وغاب ذكر اجراءات نقل الدم طوال الـ‍ ١٥٠ سنة التي تلت .‏
(trg)="12"> ערויי הדם נדחקו לקרן זווית במשך 150 השנים שלאחר מכן .‏

(src)="10"> المخاطر الباكرة
(trg)="13"> הסכנות בראשית הדרך

(src)="11"> في القرن الـ‍ ١٩ ،‏ برزت اجراءات نقل الدم على الساحة من جديد .‏
(trg)="14"> במאה ה ־ 19 קמו ערויי הדם לתחייה .

(src)="12"> وكان من احياها الانكليزي جايمس بلاندل الاختصاصي بالتوليد .‏
(trg)="15"> בראש ההתעוררות עמד האנגלי ג’ימס בּלנדל , רופא מיילד במקצועו .

(src)="13"> فبسبب تقنياته المحسنة وادواته المتطوّرة —‏ وإصراره على استعمال الدم البشري دون سواه —‏ سلَّط الاضواء ثانية على اجراءات نقل الدم .‏
(trg)="16"> בעזרת הטכניקות המשופרות והכלים המשוכללים שלו — כמו גם העובדה שהתעקש שצריך להשתמש בדם אדם בלבד — השיב בּלנדל לערויי הדם את ימי תהילתם .‏

(src)="14"> لكن في سنة ١٨٧٣ ،‏ جمَّد الطبيب الپولندي ف .‏
(trg)="17"> והנה , ב ־ 1873 האט הרופא הפולני פ .

(src)="15"> ڠزليوس حركة احياء نقل الدم باكتشاف مخيف :‏ اكثر من نصف اجراءات نقل الدم ادى الى الوفاة .‏
(trg)="18"> גזליאוּס את ההתקדמות בתחום בעקבות תגלית מדאיגה : יותר ממחצית הערויים שבוצעו נסתיימו במוות .

(src)="16"> وعندما علم اطباء بارزون بذلك بدأوا يشجبون الاجراء .‏
(src)="17"> ومرة اخرى خبتت شعبية اجراءات نقل الدم .‏
(trg)="19"> משנודע נתון זה , יצאו רופאים ידועים נגד הערויים והם איבדו שוב את הפופולריות שלהם .‏

(src)="18"> ثم في سنة ١٨٧٨ ،‏ ابتكر الطبيب الفرنسي جورج آييم محلولا ملحيا ادَّعى انه يمكن ان يكون بديلا للدم .‏
(trg)="20"> כעבור שנים , ב ־ 1878 , הצליח הרופא הצרפתי ז’ורז ’ אַיֵם לפתח תמיסת מלח שלטענתו תוכל לשמש כטיפול חלופי לדם .

(src)="19"> وبخلاف الدم ،‏ ليس للمحلول الملحي تأثيرات جانبية ،‏ وهو لا يتخثّر ،‏ وكان يسهل نقله .‏
(trg)="21"> שלא כמו הדם , לתמיסת המלח לא היו תופעות לוואי , לא נוצרו בה קרישים והיה קל להעבירה ממקום למקום .

(src)="20"> لذلك صار محلول آييم الملحي يُستعمل على صعيد واسع .‏
(trg)="22"> לפיכך ניתן להבין את השימוש הרב שנעשה בתמיסתו של אַיֵם .

(src)="21"> لكنَّ الغريب هو ان الرأي العام لم يلبث ان فضَّل الدم من جديد .‏
(trg)="23"> אך למרבה הפלא , תוך זמן קצר נטו הדעות שוב לטובת הדם .

(src)="22"> لماذا ؟‏
(trg)="24"> מדוע ?‏

(src)="23"> سنة ١٩٠٠ ،‏ اكتشف اخصائي الامراض النمساوي كارل لاندستاينر وجود زُمر الدم ،‏ ووجد انها لا تتلاءم دائما إحداها مع الاخرى .‏
(trg)="25"> בשנת 1900 גילה הפתולוג האוסטרי קַרל לאנדשטַינר את קיומם של סוגי דם , וכן שסוג דם אחד אינו מתאים בהכרח לאחר .

(src)="24"> فلا عجب اذًا ان يكون الكثير من اجراءات نقل الدم قد انتهى بمأساة في ما مضى !‏
(trg)="26"> אין פלא שערויים כה רבים הסתיימו בעבר בטרגדיות !

(src)="25"> اما الآن فبات بالامكان ان يتغير الوضع بمجرد التأكد من ان زمرة دم المتبرع تتلاءم وزمرة دم المريض .‏
(trg)="27"> כעת הבינו שניתן לשנות את פני הדברים פשוט כשמוודאים שסוג הדם של התורם מתאים לזה של המקבל .

(src)="26"> وبسبب هذه المعلومات استعاد الاطباء ثقتهم بإجراءات نقل الدم —‏ في وقت كانت فيه الحرب العالمية الاولى على وشك الاندلاع .‏
(trg)="28"> ידע זה השיב לרופאים את האמון בערויים בדיוק בזמן — מלחמת העולם הראשונה פרצה .‏

(src)="27"> نقل الدم والحرب
(trg)="29"> ערויי דם ומלחמות

(src)="28"> خلال الحرب العالمية الاولى ،‏ نُقل الدم بكثرة الى الجنود المصابين .‏
(trg)="30"> במלחמת העולם הראשונה הערו דם בנדיבות לגופם של החיילים הפצועים .

(src)="29"> في السابق كان نقل الدم الى ساحة المعركة مستحيلا تقريبا لأنه يتخثر بسرعة .‏
(trg)="31"> הדם טִבעו להיקרש במהירות , וקודם לכן היה כמעט בלתי אפשרי לשלוח אותו לשדה הקרב .

(src)="30"> لكن في اوائل القرن العشرين ،‏ نجحت تجارب الطبيب ريتشارد لوِسن ،‏ من مستشفى جبل سيناء في مدينة نيويوك ،‏ في ايجاد مادة تمنع تخثر الدم تدعى سيترات الصوديوم .‏
(trg)="32"> והנה בתחילת המאה העשרים ד ” ר ריצ’ארד לוּאיסן מבית ־ החולים הר סיני בעיר ניו ־ יורק ערך ניסויים מוצלחים בחומר המונע קרישת דם ונקרא נתרן ציטראט .

(src)="31"> واعتبر بعض الاطباء هذا التقدم المثير اعجوبة .‏
(trg)="33"> פריצת דרך מרגשת זו נחשבה לנס בעיני חלק מהרופאים .

(src)="32"> كتب برترام م .‏
(trg)="34"> ” זה היה כאילו השמש עמדה דום ” , כתב ד ” ר ברטרם מ .

(src)="33"> برنهايم ،‏ طبيب بارز في ايامه :‏ « كان ذلك اشبه بجعل الشمس تتوقف » .‏
(trg)="35"> ברנהיים , רופא ידוע בזמנו .‏

(src)="34"> وشهدت الحرب العالمية الثانية طلبا متزايدا على الدم .‏
(trg)="36"> במלחמת העולם השנייה גדל הביקוש לדם .

(src)="35"> فقد انهالت على الشعب لافتات تحمل شعارات مثل :‏ « اعطوا دما الآن » ،‏ « دمكم يمكن ان يخلصّه » ،‏ و « هو اعطى دمه ،‏ فهل تعطون دمكم ؟‏ » .‏
(trg)="37"> על הציבור הומטר מבול פוסטרים שבהם סיסמאות כמו ” תרום דם עכשיו ” , ” הדם שלך יציל את חייו ” ו ” הוא כבר תרם את דמו .
(trg)="38"> ואתה ? ”

(src)="36"> ولاقت الدعوة الى التبرع بالدم تجاوبا كبيرا .‏
(trg)="39"> ואכן היתה היענות רבה בציבור .

(src)="37"> فخلال الحرب العالمية الثانية ،‏ جرى التبرع بحوالي ٠٠٠‏,٠٠٠‏,١٣ وحدة دم في الولايات المتحدة .‏
(trg)="40"> במלחמת העולם השנייה נתרמו כ ־ 13,000,000 מנות דם בארצות ־ הברית .

(src)="38"> ويُقدَّر ان اكثر من ٠٠٠‏,٢٦٠ لتر جُمع ووُزِّع في لندن .‏
(trg)="41"> מעריכים כי בלונדון נאספו והופצו יותר מ ־ 260,000 ליטר דם .

(src)="39"> ودون شك ،‏ حملت اجراءات نقل الدم معها مخاطر صحية عديدة ،‏ كما تبيَّن بعد فترة قصيرة .‏
(trg)="42"> כמובן , בערויי הדם היו טמונות סכנות רבות לבריאות , כפי שהתברר תוך זמן קצר .‏

(src)="40"> الامراض المحمولة بالدم
(trg)="43"> מחלות מערויי דם

(src)="41"> بعد الحرب العالمية الثانية ،‏ قطع التقدم الطبي اشواطا كبيرة ادَّت الى اجراء عمليات جراحية لم تكن تخطر على بال .‏
(trg)="44"> לאחר מלחמת העולם השנייה התקדמה הרפואה בצעדי ענק ואיפשרה ניתוחים שקודם לכן איש לא העלה אותם אפילו בדמיונו .

(src)="42"> ونتيجة لذلك نشأت تجارة عالمية تدر بلايين الدولارات سنويا لتزوِّد الدم من اجل اجراءات نقل الدم ،‏ التي بدأ الاطباء يعتبرونها اجراء روتينيا في العمليات .‏
(trg)="45"> בעקבות זאת התפתחה תעשייה חובקת עולם המגלגלת מיליארדי דולרים מדי שנה כדי לספק דם עבור ערויים , שהרופאים החלו להחשיבם כטיפול סטנדרטי בכל ניתוח .‏

(src)="43"> لكن لم يمضِ وقت طويل حتى برز القلق من الامراض التي يسببها نقل الدم .‏
(trg)="46"> אך לא חלף זמן רב והובאו לידיעת הציבור החששות מפני מחלות המועברות בערויי הדם .

(src)="44"> فخلال الحرب الكورية مثلا ،‏ اصيب حوالي ٢٢ في المئة ممَّن نُقل اليهم الدم بالتهاب الكبد —‏ حوالي ثلاثة اضعاف النسبة خلال الحرب العالمية الثانية .‏
(trg)="47"> במלחמת קוריאה למשל 22 אחוז בקירוב ממי שהוערתה לגופם פלסמה חלו בדלקת הכבד — שיעור הגדול כמעט פי שלושה מזה שבמלחמת העולם השנייה .

(src)="45"> وبحلول سبعينات الـ‍ ١٩٠٠ ،‏ قدرت مراكز مكافحة الامراض في الولايات المتحدة ان عدد الوفيات من التهاب الكبد الناتج عن نقل الدم بلغ ٥٠٠‏,٣ في السنة .‏
(trg)="48"> בשנות השבעים המרכזים האמריקנים לפיקוח על מחלות אמדו את מספר מקרי המוות מדלקת הכבד בעקבות ערויי דם ב ־ 3,500 איש בשנה .

(src)="46"> ويقدر آخرون ان العدد اكبر بعشرة اضعاف .‏
(trg)="49"> ולפי אומדנים אחרים המספר היה גבוה פי עשרה .‏

(src)="47"> لكن بفضل التحسن في عمليات النخل واختيار المتبرعين بانتباه اكبر ،‏ انخفض عدد حالات التلوُّث بڤيروس التهاب الكبد B‏ .‏
(trg)="50"> תודות לשיפור בשיטת סריקת הדם ומיון קפדני יותר של תורמים , חלה ירידה במספר מקרי ההידבקות בנגיף הפאטיטיס B .

(src)="48"> إلّا ان ڤيروسا جديدا وأحيانا مميتا —‏ التهاب الكبد C ‏ —‏ اصاب بعد ذلك اشخاصا كثيرين .‏
(trg)="51"> ואז לבש הנגיף צורה חדשה ולעתים קטלנית , הפאטיטיס C , וגבה מחיר כבד .

(src)="49"> ويقدَّر ان اربعة ملايين اميركي اصيبوا بالڤيروس ،‏ ومئات الآلاف منهم عن طريق نقل الدم .‏
(trg)="52"> על פי אומדנים , ארבעה מיליון אמריקנים נדבקו בנגיף , ומתוכם כמה מאות אלפים עקב ערויי דם .

(src)="50"> من المسلم به ان الفحص الدقيق خفض اخيرا تفشي التهاب الكبد C‏ .‏
(trg)="53"> ללא ספק , הבדיקות הקפדניות הפחיתו בסופו של דבר את שכיחותה של הפאטיטיס C .

(src)="51"> لكن رغم ذلك ،‏ هنالك خوف من ظهور اخطار جديدة لن تُدرك إلا بعد فوات الاوان .‏
(trg)="54"> אך יש עדיין שחוששים מפני סכנות חדשות שיצוצו בעתיד ושיזוהו מאוחר מדי .‏

(src)="52"> وصمة اخرى :‏ الدم الملوَّث بالـ‍ HIV
(trg)="55"> שערורייה נוספת : דם נגוע בנגיף הכשל החיסוני

(src)="53"> في ثمانينات الـ‍ ١٩٠٠ ،‏ وُجد ان الدم يمكن ان يكون ملوَّثا بالـ‍ HIV ،‏ الڤيروس الذي يؤدي الى الأيدز .‏
(trg)="56"> בשנות השמונים גילו שדרך דם נגוע מועבר נגיף הכשל החיסוני ועימו האיידס .

(src)="54"> في البداية ،‏ كان اصحاب بنوك الدم يمقتون الفكرة ان مخزونهم قد يكون ملوَّثا .‏
(trg)="57"> בתחילה דחו בנקי דם את הרעיון שהמלאי שלהם עלול להיות נגוע .

(src)="55"> وتلقى كثيرون منهم خبر تهديد الـ‍ HIV بارتياب .‏
(trg)="58"> רבים מהם היו בתחילה ספקניים באשר לאיום זה .

(src)="56"> ووفقا للطبيب بروس ايڤات ،‏ « كان الامر اشبه بعابر سبيل جاء من الصحراء يقول :‏ ‹ رأيت كائنا من الفضاء الخارجي › .‏
(trg)="59"> לדברי ד ” ר ברוס אווט , ” היה זה כאילו מישהו הגיע מהמדבר ואמר , ’ ראיתי חייזר ’ .

(src)="57"> لقد سمعوا ،‏ لكنهم لم يصدقوا » .‏
(trg)="60"> הם שמעו את הנאמר אך לא האמינו בכך ” .‏